T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/217 Esas - 2022/16
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2021/217 Esas
KARAR NO: 2022/16
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI : 1-
VEKİLİ:
DAVALI : 2-
VEKİLİ:
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/05/2020
KARAR TARİHİ: 06/01/2022
K. YAZIM TARİHİ: 21/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili; müvekkili şirket ile davalı şirketler arasında 21/02/2019 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşmenin kapsamı olarak belirtilen 3. Maddede Et ve Süt Kurum Genel Müdürlüğü ... ili ... İnşaatında Soğuk Depo Binasının ikiz ray hat taşıyıcı şasesi imalatı ve montajı işini kapsadığını, taraflarca düzenlenen ödeme planı konusunda mutabık kalındığını, müvekkilinin söz konusu üzerine düşen edimleri eksiksiz ve ayıpsız şekilde yaptığını, davalı şirketlerin kurduğu iş ortaklığının ise ödeme planına sadık kalmadıklarını ve ödemeleri gecikmeli olarak ifa ettiklerini, müvekkili şirketin davalı iş ortaklığı ile irtibat kuramaması ve dostane çözüm yollarının çözüme kavuşulmaması sebebiyle bakiye alacağı olan 416.737,30 TL'yi tahsil edebilmek için ilamsız takip yoluna başvurduğunu, davalı borçlu iş ortaklığı tarafından ilamsız takip taleplerine süresi içerisinde itiraz edildiğini, yapılan itirazda yetki itirazı, borcun belirli olmadığı, takibe ve ferilerine, borcun sebebinin belirtilmediği ve davalı iş ortaklığının üyelerinin temerrüde düşürülmediği suretiyle itiraz üzerine takibin durdurulduğunu, noter kanalı ile davalı iş ortaklığını hem toplantıya hem de iş ortaklığı tarafından ödemelerin ifa edilmesini talep ettiklerini, ancak söz konusu ödemelerin gerçekleşmediğini, davalı borçlu iş ortaklığının itirazının haksız, hukuka aykırı ve kötüniyetli olduğunu beyan ederek, davalı borçlu iş ortaklığı üyesi şirketlerin Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin takip çıkışı olan 225.130,99 TL üzerinden ticari faizi ile devamına, davalı borçluların %20'den az olmamak kaydıyla kötüniyetli olarak itiraz ettiklerinden, 425.130,99 TL üzerinden icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı ... San. A.Ş. vekili; yetkili mahkemenin davalının bulunduğu yer mahkemesi olduğunu, Ankara İcra Müdürlüklerinin yetkisiz olup, ... İcra Müdürlüklerinin ve Mahkemelerinin yetkili olduğunu, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede toptan götürü bedel değil, yaklaşık bedel belirlendiğini, kesin bedelin ise iş sonunda tarafların mutabakatı ile belirlenecek hakediş üzerinden ödenmekte olduğunu, tarafların hakedişler üzerinde kesin mutabakat yapmadıklarını, talep edilen faiz oranının artırılamayacağını, somut uyuşmazlıkta davacı tarafça iddia edilen alacağın likit alacak olmadığını, nitekim müvekkilinin tek başına karşılıklık mutabakat ve kesin hak ediş yapmadan borcun miktarını belirleyecek durumda olmadığını beyan ederek, mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemelerine ( Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) gönderilmesine, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Tic. Ltd. Şti. Vekili ; takibin yetkisiz icra müdürlüğünde başlatıldığını, müvekkilinin her ne kadar ortak girişimi oluşturan şirketlerden biri olsa da işin, fiili yapımı konusunda bulunmamış olup işe ait gelirden de pay almadığını, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede toptan götürü bedel değil, yaklaşık bedel belirlendiğini, kesin bedelin ise iş sonunda tarafların mutabakatı ile belirlenecek hakediş üzerinden ödenmekte olduğunu, tarafların hakedişler üzerinde kesin mutabakat yapmadıklarını, talep edilen faiz oranının artırılamayacağını, somut uyuşmazlıkta davacı tarafça iddia edilen alacağın likit alacak olmadığını, nitekim müvekkilinin tek başına karşılıklık mutabakat ve kesin hak ediş yapmadan borcun miktarını belirleyecek durumda olmadığını, müvekkiline söz konusu ihtar gönderilmediğinden temerrüde düşürülmediğini beyan ederek, mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemelerine ( Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) gönderilmesine, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, tarafların ticaret sicil kayıtları, taraflar arasında düzenlenen sözleşme örneği, ... Et ve Süt Kurumu Gnel Müdürlüğü cevabi yazısı, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi 20/08/2021 tarihli raporu ile özetle; Davacı şirketin Ankara Batı İcra Müdürlüğü 'nün ... Esas sayılı dosyası ile davalılar ... San. A.Ş. ve ... Tic. Ltd. Şti. Aleyhinde başlatmış olduğu ilamsız icra takibinin takip tarihi olan 31.12.2019 tarihi itibariyle davalı iş ortaklığından 416.717,30 TL'si asıl alacak, 716,39 TL'si ihtarname gideri, 8.006,11 TL'si işlemiş faiz olmak üzere toplam 425.439,80 TL tutarında alacağı bulunduğu, bununla birlikte takip tarihinden sonra 30.01.2020 tarihinde davalı iş ortaklığı tarafından 200.000,00 TL ödeme yapılmış olduğu bildirilmiştir.
Talimat yolu ile alınan bilirkişi heyeti 15/11/2021 tarihli raporunda özetle; Davadışı ... Genel Müdürlüğü ile yüklenici ... San.A.Ş. / ... Tic.Ltd.Şti. İş Ortaklığı arasında imzalanan ... İli Yeni Et Kombinası Yapımı işinde davalı ... San.A.Ş. / ... Tic.Ltd.Şti. İş Ortaklığı tarafından Davacı ... Tic.A.Ş.’ e yaptırılan “İkiz Ray Hat Taşıyıcı Şasesi (yaklaşık 65 ton) İmalatı ve Montajı İşi”nde herhangi bir eksik, kusur ve arıza bulunmadığı ve teknik olarak uygun ve faal olduğu ve geçici kabulünün de yapılmış olduğu, davacı şirketin Ankara Batı İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile davalılar ... San. A.Ş. ve ... Tic. Ltd. Şti. Aleyhinde başlatmış olduğu ilamsız icra takibinin takip tarihi olan 31.12.2019 tarihi itibariyle davalı işortaklığından 416.717,30 TL 'si asıl alacak, 716,39 TL 'si ihtarname gideri, 8.006,11 TL 'si işlemiş faiz olmak üzere toplam 425.439,80 TL tutarında alacağı bulunduğu, bununla birlikte takip tarihinden sonra 30.01.2020 tarihinde davalı iş ortaklığı tarafından200.000,00 TL ödeme yapılmış olduğu, davalının, davacıya 30.01.2020 tarihinden itibaren 216.717,30TL borçlu olduğu tespiti ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizce ... esas ... karar sayılı 20/10/2020 tarihli kararı ile özetle; "Yetkili icra dairesinde takip başlatılmadığından, davanın HMK 114/1-2 , 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine," dair karar verildiği, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin 16/02/2021 tarih ... esas ... karar sayılı ilamı ile özetle;"...Somut olayda taraflar arasında düzenlenen 21/02/2019 tarihli eser sözleşmesinin 8/5 maddesiyle taraflar arasındaki her türlü anlaşmazlıkta Ankara Mahkemeleri ve Ankara İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğu tespit edilmiştir. HMK'nın 17. Maddesine göre taraflarca aksi kararlaştırılmadığından sadece bu Mhakeme'de dava açılabilecek ise de; yukarıda açıklandığı üzere somut olaydaki münhasır yetki kesin bir yetki kuralı olmadığı gibi re'sen de dikkate alınamaz. Ancak davalılarca icra dosyasında ve dava dosyasında yetki itirazı yetkisiz ... İcra Müdürlüğü ve ... Mahkemeleri bakımından yapılmıştır. Bu kapsamda davalılarca HMK'nın 19/2 maddesi uyarınca dikkate alınabilecek bir yetki itirazı yapılmamış; bu haliyle Ankara Batı İcra Müdürlüğü ve Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi yetkili hale gelmiştir. O halde Mahkemece yapılacak işlem; davalıların yetki itirazlarını dikkate almadan işin esasına girerek taraf delilleri toplandıktan sonra sonuca gitmekten ibaret olacaktır. Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.3 maddeleri gereğince kaldırılmasına..." dair karar verilmekle mahkememiz kararı kaldırılmış, yukarıda esasa kayıt edilmiş ve yargılamaya devam edilmiştir.
GEREKÇE :Dava, eser sözleşmesi kapsamında ifa edilen işin bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davalıların davaya konu sözleşme kapsamında sorumluluğu ile ilgili yapılan değerlendirmede; Ortak girişimler birden fazla gerçek veya tüzel kişi tarafından iş ortaklığı veya konsorsiyum olarak iki türlü oluşturulabilir. İş ortaklığı üyeleri hak ve sorumluluklarıyla işin tümünü birlikte yapmak üzere ortaklık yaparlar. Borçlar Kanunu’nun 520. maddesinde tanımlandığı üzere, adî ortaklık iki veya daha fazla kişinin ortak bir amacı gerçekleştirmek için güçlerini ve araçlarını birleştirmeye sözleşme uyarınca söz verdikleri bir şahıs birliğidir. Adî ortaklık gerçek kişiler arasında kurulabileceği gibi, bir veya daha çok kişi ile ticaret şirketi arasında da kurulabilir. İşte özellikle büyük inşaat işlerinde eserin ortaya çıkarılmasını üstlenmek üzere birden fazla yüklenicinin kurdukları adî ortaklığa konsorsiyum ortaklığı denilmektedir. Konsorsiyum ortakları birlikte akdettikleri eser sözleşmesinden kendileri için doğan borçlardan aksi kararlaştırılmadıkça müteselsilen sorumludurlar (BK’nın m.534 cümle 3). Konsorsiyum ortaklarından birinin isminin iş sahibine pilot firma olarak bildirilmesi müteselsil sorumluluğu ortadan kaldırmayacağı gibi, ortaklardan sadece birinin sözleşmeye aykırı davranması da diğerinin müteselsil sorumluluğunu gerektirir. Bundan dolayıdır ki; konsorsiyum ortakları eser sözleşmesinden doğan haklarını, adî ortaklık sözleşmelerinde paylar belirlenmişse bu pay oranına göre yoksa iştirak halinde kullanabilir. Böylece iş bedeli alacaklarını ortaklar ancak birlikte veya temsilcileri aracılığıyla talep edebilirler ve iş sahibi de ancak onların hepsine birlikte veya ortak temsilcilerine yapacağı ödemeyle iş bedeline ilişkin borcundan kurtulur. Bu kapsamda taraflar arasında imzalanan sözleşme incelendiğinde davalıların iş ortaklığı olarak imzasının bulunduğu iş bedeli alacağından birlikte sorumlu olduğu kanaatine varılarak taraf sıfatlarının bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.
TMK'nın 6. maddesi, "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." hükmünü içermekte olup, taraflar iddialarını kanıtlamakla yükümlüdür. Eser sözleşmesi karşılıklı edimleri içeren bir iş görme sözleşmesidir. Yüklenicinin edimi eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser sözleşmelerinde, kural olarak yapılan işin miktar ve değerini ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğini ispat yükü ise iş sahibindedir. Bir başka deyişle yüklenici yaptığı işin tutarını, iş sahibi de iş bedelini ödediğini kanıtlamak zorundadır. Bu kapsamda Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, tarafların ticaret sicil kayıtları, taraflar arasında düzenlenen sözleşme örneği, ... Et ve Süt Kurumu Gnel Müdürlüğü cevabi yazısı, davalılar ve davacı ticari defterleri üzerinde inceleme sonucu alınan bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı şirket ile Davalı ... Ltd.Şti ve Davalı ... San. A.Ş iş ortaklığı arasında konusu ... Genel Müdürlüğü ... ili ... inşaatında soğuk depo binasının ikiz ray hat taşıyıcı şasesi imalatı ve montajı işi ile ilgili 21/02/2019 tarihinde yapım işi sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmenin 5. Maddesine göre sözleşme bedeli; sözleşme esnasında %40 oran 30 Mayıs 180.000 TL , sözleşme esnasında %40 oran 30 Haziran 180.000TL, Malzeme sahaya indiğinde 30 Temmuz 150.000TL, İmalat Tamamlandığında 30 Ağustos 160.000 TL, Geçici Kabul Yapıldığında (%5 Nakit tutulan) 30 günlük çek 50.000 TL olarak kararlaştırılmıştır. Davalıların ticari defterleri incelendiğinde takip ve dava konusu edilen davacı tarafından davalılara düzenlenmiş olan faturaların davalıların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu davalı iş ortaklığının 2019 yılı itibariyle davacı şirkete 416.717,30 TL borçlu gözüktüğü takipten sonra 30.01.2020 tarihinde davalı iş ortaklığının davacıya 200.000 TL daha ödeme yaptığı tespit edilmiştir. Davacı ticari defter kayıtlarına göre de takip tarihi itibariyle davalı iş ortaklığından 416.717,30 TL alacaklı olduğu takipten sonra 200.000 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda HMK'nın 222/3. maddesinde, ticari defterlerin sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekmektedir. Taraf Ticari defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış ve taraf ticari defterlerinin birbiri ile uyumlu olduğundan iş sahibi davacının kendi ticari defterleri ile yapılan işten kaynaklı bedel kadar borcu olduğunu kendi ticari defterine kayıt ederek kabul ettiği nitekim Yapılan işin teslim edilip edilmediği yönünden yapılan değerlendirmede de yüklenici ... San.A.Ş. / ... Tic.Ltd.Şti. İş Ortaklığı arasında imzalanan ... İli ... Yapımı işinde davalı ... San.A.Ş. / ... Tic.Ltd.Şti. İş Ortaklığı tarafından Davacı ... Tic.A.Ş.’ e yaptırılan “İkiz Ray Hat Taşıyıcı Şasesi (yaklaşık 65 ton) İmalatı ve Montajı İşi”nde herhangi bir eksik, kusur ve arıza bulunmadığı ve teknik olarak uygun ve faal olduğu ve geçici kabulünün de yapılmış olduğu dava dışı ... Genel Müdürlüğü Teknik İşler Daire Başkanlığı tarafından tespit edilmiştir. Bu kapsamda yapılan ve teslim edilen işten kaynaklı ödenmeyen iş bedeli olduğu, davalı iş ortaklığı tarafından ödenmediği taraf ticari defterleri ile davacının ispatladığı, takip tarihi itibariyle taraf ticari defterleri ile kanıtlanan ödenmeyen İş bedelinin bu dosya kapsamına göre fatura bedeli olduğunun kabulü ile davacı/yüklenici eksik ödenen bedele yönelik takibinde ve bu takibe davalı/iş ortaklığının itirazının iptali isteminde haklı olduğu kanaatine varılmıştır. Takip talebinde işlemiş faiz talebinin 8.237,30TL olduğu fakat Davacı şirketin davalı iş ortaklığına 14/11/2019 tarihli ihtarnamesi ile ihtarnamenin tebliğinden itibaren 10 günlük süre sonunda 28/11/2019 tarihinde temerrüte düştüğü kabul edilerek 28/11/2019-31/12/2019 tarihleri arasında işlemiş faiz tutarının 8.006,11 TL olduğu bu kapsamda fazladan talep edilen 231,19 TL işlemiş faiz talebinin reddine karar verilmiştir. Dava değeri takipten sonra ödenen 200.000 TL düşülerek 225.130,99TL takip çıkışından harçlandırıldığından bu kapsamda yargılama giderleri ve vekalet ücretleri hesaplanarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE, Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasına davalıların vaki itirazının 416.717,30 TL asıl alacak, 8.006,11 TL işlemiş faiz ve 716,39 TL ihtarname gideri olmak üzere toplam 425.439,80 TL üzerinden takibin iptaline, fazlaya ilişkin faiz isteminin reddine, takipten sonra ödenen 200.000,00 TL'nin icra dosyasının infazında değerlendirilmesine,
2-Asıl alacak olan 416.717,30 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 15.362,90 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40TL harcın mahsubu ile bakiye 15.308,50 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
Zorunlu arabuluculuk nedeniyle Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.129,49 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Mahkememizce yazılan 12/11/2020 tarih ... esas, ... karar, ... harç sayılı harç tahsil müzekkeresinin işlemsiz iade edilmesinin istenilmesi için müzekkere yazılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL peşin harç, 54,40 TL başvuru harcı, 7,80TL vekalet harcı olmak üzere toplam 116,60 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarf edilen 250,20 TL tebligat ve posta gideri ile 2.100,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.350,20 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesap edilen 2.347,79 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
7-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen 24.192,99 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
8-Davalıların kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince davanın red oranına göre takdir ve hesap edilen 231,19 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,
9-Kararın talep halinde taraflara tebliğine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 06/01/2022
Katip Hakim
e-imzalıdır. e-imzalıdır.
TASHİH ŞERHİ
Davacı vekili tarafından 06/01/2022 tarihinde sunulan tahsis talepli dilekçe incelendi.
Mahkememizin ... esas, ... karar sayılı dava dosyasının 06/01/2022 tarihli hükmünün 1. maddesinde; "Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE, Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasına davalıların vaki itirazının 416.717,30 TL asıl alacak, 8.006,11 TL işlemiş faiz ve 716,39 TL ihtarname gideri olmak üzere toplam 425.439,80 TL üzerinden takibin iptaline, fazlaya ilişkin faiz isteminin reddine, takipten sonra ödenen 200.000,00 TL'nin icra dosyasının infazında değerlendirilmesine," şeklinde belirtilmiş ise de, "takibin iptaline" şeklindeki belirtmenin maddi hata sonucu yazılmış olduğu, ve HMK'nın 304. ve devamı maddeleri uyarınca davacı vekilinin talebi de yerinde görüldüğünden, Hükmün 1. maddesinin; ""Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE, Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasına davalıların vaki itirazının 416.717,30 TL asıl alacak, 8.006,11 TL işlemiş faiz ve 716,39 TL ihtarname gideri olmak üzere toplam 425.439,80 TL üzerinden itirazın iptaline, fazlaya ilişkin faiz isteminin reddine, takipten sonra ödenen 200.000,00 TL'nin icra dosyasının infazında değerlendirilmesine," şeklinde TASHİHİNE, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda karar verildi. 21/01/2022
Katip Hakim
e-imzalıdır. e-imzalıdır.