T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/447 Esas - 2022/232
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2021/447 Esas
KARAR NO: 2022/232
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
DAVA: Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 10/06/2021
KARAR TARİHİ: 08/03/2022
K.YAZIM TARİHİ : 06/04/2022
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili; müvekkili ...'ün kurucusu ve eski yönetim kurulu başkanı olduğu kooperatifte bir konut sahibi olmak gayesiyle 192.400,00 TL ödediğini, daha sonra kooperatif yönetim kurulunun ... günlü ... sayılı kararı ile kooperatif ortaklığından çıkarıldığını ve keyfiyetin Ankara .... Noterliği'nin 21/05/2008 günlü ihbarnamesi ile duyurulduğunu, akabinde genel kurula yaptığı itirazın 05/04/2009 günlü genel kurulda görüşülerek kararın onaylandığını ve bu suretle kooperaliften çıkarıldığını, çıkarılma kararının iptali için açtığı davanın Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi ile Mahkemenin 29/12/2010 günlü ... E., ... K. sayılı kararı ile reddedildiğini, ilgili kararın Yargıtay .... HD.'nin 01/03/2012 günlü ... E., ... K, sayılı kararı ile onandığı ve karar düzeltme talebinin de Yargıtay .... HD.'nin 29/06/2012 günlü ... E. ... K. sayılı ilamı ile reddedildiğini ve böylelikle çıkarılmasının kesinleştiğini, çıkarıldığı yıla ait bilançonun 28/04/2013 tarihinde görüşüldüğünden alacağının 28/05/2013 tarihinde muaccel hale geldiğini, 2013 yılına ait genel yönelim giderlerinden davacının hissesine (100.183,16 TL. / 191 ortak -) 524,52 TL. düştüğünü ve bu tutarın düşülmesi ile de 191.875,48 TL. çıkma payı alacağı doğduğunu, söz konusu tutarın tahsili amacıyla Ankara .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, ödeme emrinin 12/05/2016 tarihinde kooperatife tebliğ edildiğini ve kooperatifin haksız olarak 17/05/2016 tarihinde borca itiraz ettiğini belirterek, 191.875,48 TL. çıkma payı alacağının 28/05/2013 tarihinden itibaren yasal faiziyle birikte davacıya iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı kooperatif tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER :
Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası, davalı kooperatifin ticaret sicil kaydı, davalı kooperatife ait genel kurul tutanakları, mahkememizin ... esas sayılı dava dosyası kapsamında bulunan davalı kooperatifin ticari defter ve kayıtları, 17/01/2022 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
17/01/2022 tanzim tarihli bilirkişi raporunda; davacının ortaklık ilişkisinin 17/05/2008 tarihi itibariyle son bulduğu, toplam ödernesinin 192.400,00TL olduğu, 2008 yılı hesap ve işlemlerinin 05/04/2009 günlü genel kurulda görüşülerek onaylandığı, bu toplantıda, Kanun'un 17. maddesinde belirlendiği şekilde alınmış bir erteleme kararının bulunmadığı, davacının alacağının 06/04/2009 tarihinde muaccel hale geldiği, dönem genel giderlerinden davacının hissesine düşen genel gider payının toplam birikimlerinden düşülmesi sonucunda, davacının kooperatiften alacağı miktarın 189.587,00TL olarak hesaplandığı, davacının talep edebileceği yasal faiz miktarının 207.932,79TL olduğu, ancak davacı, dava dilekçesi ile 28/05/2013 tarihinden itibaren faiz talep ettiğinden, isteyebileceği yasal faiz tutarının 137.203,85TL olduğu belirtilmiştir.
GEREKÇE :
Dava, davacının kooperatif üyeliğinin sona ermesi nedeniyle davacının çıkma payı alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Davalı vekili 01/02/2022 tarihli dilekçesiyle davalı kooperatif adına yapılan tebligatların usulsüz olduğunu savunarak taraf teşkilinin usulüne uygun yapılmadığından bahisle dilekçeler teatisi aşamasına dönülmesini talep ettiği görülmüştür. Dosyanın tetkikinde dava dilekçesinin ve tensip zaptının 18/06/2021 tarihinde davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ön inceleme duruşmasının da aynı şekilde usulüne uygun tebliğ edildiği, ön inceleme duruşmasına kooperatif yöneticilerinden ...'nun katıldığı, kooperatifi tek başına temsile ilişkin belge sunamaması sebebiyle davacı yanın itirazı üzerine yöneticinin duruşmaya kabul edilmediği, davalı kooperatif yöneticisinin duruşma tarih ve saatinde duruşmaya gelmesiyle davalıya yapılan tebligatlardan haberdar olduğunun kabulü gerektiği, bu itibarla da davalı yanın usulsüz tebligat iddiasının yerinde olmadığı değerlendirilmekle talebinin reddine karar verilmiştir. Davalı vekilinin usulsüz tebligat iddiasının yerinde olduğu kabul edilse dahi Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğinin 53. Maddesinde "Tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliği öğrenmiş ise geçerlidir." şeklinde yasal düzenlenme mevcut olup kooperatif yöneticisinin duruşmaya katılması sebebiyle tebliği öğrenmiş olduğunun kabul edilmesi gerektiğinden davalı vekilinin savunması bu sebeple de yerinde görülmemiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 17. maddesi ile ana sözleşmenin 15. Maddesi uyarınca, kooperatif üyeliğinden çıkan ya da çıkarılan ortağın hakları, ortaklıktan çıktığı veya çıkarıldığı yılın bilançosu çerçevesinde iade edilir. Alacak, anılan bilançonun genel kurulda kabulünden itibaren bir ay içinde muaccel hale gelir. Ortak ödemiş olduğu aidatın tamamını değil, ortaklıktan ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi düşüldükten sonra payına düşen miktarı, kooperatifin temerrüde düştüğü tarihten itibaren faizi ile birlikte isteyebilir. Ayrıca, 1163 sayılı yasanın 17/2 maddesi uyarınca, çıkan yada çıkarılan ortağa yapılacak ödemeler, kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikte ise, genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir.
Davacının, davalı kooperatif ortağıyken kooperatif yönetim kurulunun 17/05/2008 tarih ve ... sayılı kararı ile kooperatif ortaklığından çıkarıldığı, çıkarılmanın Ankara .... Noterliğinin 21/05/2008 tarihli ihbarnamesi ile 26/05/2008 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, davacının çıkarma kararına karşı 22/07/2008 tarihli ihtarname ile genel kurula itiraz ettiği, 05/04/2009 tarihli ret kararına karşı da Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasıyla ihraç kararının iptalini talep ettiği, yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verildiği, kararın temyiz ve karar düzeltme aşamalarından geçerek 29/06/2012 tarihi itibariyle kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacının çıkarılma işleminin gerçekleştiği 17/05/2008 tarihi sonrasında 2008 yılına ilişkin 05/04/2009 tarihinde genel kurul yapılmış ve genel kurulda 2008 dönemi hesap ve işlemleri görüşülerek bilanço ve gelir/gider hesapları onaylanmıştır. Ayrıca genel kurulda Kanunun 17. Maddesine uygun bir erteleme kararı alınmamıştır.
Davacının çıktığı yıla ait 31/12/2008 tarihli bilanço ve gelir/gider cetveli 05/04/2009 tarihli genel kurulda görüşülerek kabul edildiğinden çıkarılan ortağın alacağının genel kurul tarihinden itibaren bir ay içerisinde ödenmesi gerekmektedir. Bu nedenle davacının alacağının 06/04/2009 tarihinde muaccel olduğu anlaşılmıştır.
Gerekçeli ve denetime elverişli, hükme esas alınan bilirkişi raporunda; 05/04/2009 tarihli genel kurul sırasında kooperatife kayıtlı 140 ortak bulunduğu, davacının ayrıldığı yıla ilişkin genel giderlerden hissesine düşen genel gider payının 393.781,14TL ÷ 140 = 2.813,00TL olduğu, davacının yapmış olduğu ödemelerden (192.400,00TL) davacının hissesine düşen genel gider payının mahsubu ile davacının talep edebileceği çıkma payı alacağının 189.587,00TL olduğu tespit edilmiştir. Davacının alacağı 06/04/2009 tarihinde muaccel olduğundan tespit edilen 189.587,76TL alacağın 06/04/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE, 189.587,00TL alacağın muaccel olduğu 06/04/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gereken 12.950,68TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.276,76TL harcın mahsubu ile bakiye 9.673,92TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Zorunlu arabuluculuk nedeniyle 2021 yılı Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.096,27TL'nin Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesinin 11. Bendi uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderinden sayıldığından ve davalı ilk oturuma katılmadığından tamamının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 3.276,76TL peşin harç, 59,30TL başvuru harcı, 8,50TL vekalet harcı olmak üzere toplam 3.344,56TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen 70,80TL tebligat ve posta gideri ile 700,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 770,80TL yargılama giderinin Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesinin 11. Bendi uyarınca davalı ilk oturuma katılmadığından tamamının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen 21.721,09TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirmişse de Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesinin 11. Bendi uyarınca davalı ilk oturuma katılmadığından reddedilen tutar yönünden lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.08/03/2022
Katip Hakim
e-imzalıe-imzalı