T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/580 Esas - 2022/398
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/580
KARAR NO: 2022/398
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: İncelemeye İzin
DAVA TARİHİ: 30/07/2021
KARAR TARİHİ: 27/04/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 09/05/2022
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP:Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, Ankara .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar No'lu veraset ilamı gereği ... Ticaret Sicil Müdürlüğünde ... sicil nosu ile kayıtlı bulunan, şirketin kuruluşundan bu yana şirket ortağı olan ve aynı zamanda müvekkilin eşi olan müteveffa ...'ndan payına düşen hisseleri (... pay) miras yolu ile kızı ... ile birlikte devraldığını, daha sonra ...'nun hisselerini müvekkiline devrettiğini ve nihayetinde müvekkilinin ... pay ile ile şirket ortağı olduğunu, müvekkilinin ortaklık tarihten bugüne kadar şirketin iş ve işleyişiyle ilgili diğer ortaklardan bilgi alamadığı gibi, kar dağıtımı yapılmadığını, şirket bilançolarının gösterilmediğini, ayrıca şirketin kötü yönetildiğine ilişkin müvekkilinde yeterli karine oluştuğunu belirterek, müvekkilinin şirket ortağı olduğu dönemleri kapsayacak şekilde Ticari Defterler örneklerinin ve şirketin iç işleyişindeki gelişmeler, alınan kararlar, faaliyete ilişkin düzenlenen raporlar, finansal tablolar ve kayıtlar, şirketin diğer şirketlerle veya kişilerle olan ilişkiler de, üçüncü bir şirketle olan sözleşmeleri, raporlamaları, finansal ve ekonomik durum analizi, raporlar, planlamalar, çalışmalar, masraflar vb. hususlarda şirket ortağı olan müvekkilin incelemesinin mahkeme aracılığı ile teminine, Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca müvekkilin haklı sebeplerle şirket ortaklığından çıkmasına ve bilirkişi marifeti ile hesap edilecek çıkma payının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
e-imzae-imzae-imzae-imza
CEVAP :Davalı usulüne uygun tebligata rağmen dosyaya cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER:Davalı şirkete ait, tüm genel kurul kararları ve eki ihtarnameler, ticaret sicil özeti bilgileri, vergi dairesi kayıtları, tanık beyanları, mahkememizin ... esas sayılı dosyası ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :Dava, TTK madde 614 gereği davalı ... Şirketinin Ticari Defterlerinin mahkeme aracılığı ile davacı tarafından incelenmesinin temini istemine ilişkindir.
Davacı, davalı şirketin ortağı olduğu dönemleri kapsayacak şekilde Ticari Defterler örneklerinin ve şirketin iç işleyişindeki gelişmeler, alınan kararlar, faaliyete ilişkin düzenlenen raporlar, finansal tablolar ve kayıtlar, şirketin diğer şirketlerle veya kişilerle olan ilişkiler de, üçüncü bir şirketle olan sözleşmeleri, raporlamaları, finansal ve ekonomik durum analizi, raporlar, planlamalar, çalışmalar, masraflar vb. hususlarda şirket ortağı olan müvekkilin incelemesinin mahkeme aracılığı ile teminine, Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca müvekkilin haklı sebeplerle şirket ortaklığından çıkmasına ve bilirkişi marifeti ile hesap edilecek çıkma payının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı dava dilekçesinde şirket ortaklığından çıkmaya izin verilmesni ve davacının çıkma payı alacağının tahsilini istemiş ise de; bu istemlerine ilişkin davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydının yapılmasına karar verilerek mahkememizin ... esasına kaydı yapılmıştır.
Davacı tarafından davalı şirket yetkilisine gönderilen Kadıköy .... Noterliği 11.06.2021 tarih ... yevmiye numarası ile ihtarnamesinde; şirket faaliyette ise şirketin hangi adreste faaliyet gösterdiği, faaliyet göstermiyor ise ne sebeple ticarete devam edilmediği, Şirketin iç işleyişindeki gelişmeler, alınan kararlar, faaliyete ilişkin düzenlenen raporlar, finansal tablolar ve kayıtlar, şirketin diğer şirketlerle veya kişilerle olan ilişkiler, üçüncü bir şirketle olan sözleşmeler, finansal ve ekonomik durum analizi, raporlar, planlamalar, çalışmalar, masraflar, ticari defterler vb. Evrakların 5 iş günü içerisinde tarafımıza gönderilmesi ve bilgi verilmesi aksi taktirde fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydı ile mahkeme aracılığı ile bu bilgilerin talep edileceği davalıya ihtar edilmiştir.
TTK'nun 614/1 maddesine göre; "Her ortak, müdürlerden, şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi vermelerini isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir."
TTK'nun 614/3 maddesine göre; "Genel kurul, bilgi alınmasını ve incelemeyi haksız yere engellerse, ortağın istemi üzerine mahkeme bu hususta karar verir. Mahkeme kararı kesindir." şeklinde düzenlenmiştir.
Ortaklara modern şirketler hukuku anlamında geniş bilgi alma hakkı tanınmıştır. Anonim şirketlerin aksine limited şirketlerde payın devri zorlaştırılmıştır. Hatta sınırlamanın kaldırılması yahut pay devri için zorunlu tutulan genel kurul kararının kaldırılması mümkün değildir. Dolayısıyla gerekçede bahsedildiği üzere ortaklara tanınan bilgi alma ve inceleme hakkının kapsamının bu denli geniş tutulması ve Kanun’da özel olarak düzenlenmesi isabetlidir. Bilgi alma ve inceleme hakkı TTK m.614/I hükmünde birlikte düzenlenmiştir.
Ortaklığın yönelttiği sorulara limited şirketten bilgi aldığı pasif bir bireysel haktır. Şirkette bulunması gereken bilgilere ilişkin bütün işler ve hesaplar hakkında ortaklar bilgi alma hakkını kullanabilir.
Ortak sıfatı dışında kalan bilgiler hakkında söz konusu hükmü uygulanmayacaktır. Bu vesileyle şirketin malvarlığı, kredi borçları,başka şirketlerde hisseleri gibi konular bilgi alma hakkının kullanılması açısından talep konusu yapılamayacaktır.
Şirket hesaplarından anlaşılması gereken ise şirketin tüm resmi ve özel hesaplarıdır. Bu bakımdan ortaklığı doğrudan ilgilendiren her şey, ortaklığım işi sayılır.
e-imzae-imzae-imzae-imza
Ortaklık statüsü devam ettiği müddetçe bilgi alma hakkı ortak tarafından her zaman kullanılabilir. Müdürler bu anlamda gecikmeksizin ortaklara gerekli bilgiyi vermekle yükümlüdür. Bilginin verilmesi sırasında eşit davranış ilkesi ve hakkın kötüye kullanılması yasağı dikkate alınmalıdır.
Şirketin bütün işleri ve hesaplarının sınırları içerisinde belirli somut konulara ilişkin, ortağın inceleme hakkı vardır. Bilgi alma hakkının aksine ortak sadece belirli konularda incelemede bulunabilir. Ortak inceleme hakkını şahsen kullanabileceği gibi somut olayın gereğine göre bir uzman aracılığı ile bu hakkını kullanabilir. Kanun genel nitelikte soyut bir tanımla inceleme hakkını düzenlendiği için ortağın inceleme hakkını nasıl ve ne zaman kullanacağı hüküm altına alınmamıştır. Ancak şirketler hukukunun genel prensipleri uyarınca her ortak dürüstlük kuralına uygun olarak söz konusu hakkını kullanabilir.
Kanunda ortağın söz konusu hakları kullanabilmesi için herhangi bir menfaat şartı aranmadığı için dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmediği ve somut olayda ortak açısından haklı bir gerekçe teşkil ettiği ölçüde ortak, bilgi alma ve inceleme hakkını kullanabilecektir.
Bilgi alma ve inceleme hakkı aynı değerde bağımsız denetleme araçlarıdır. Limited şirketin dolaylı yoldan denetlenmesini sağlar. Söz konusu haklar birlikte kullanılabileceği gibi aralarında öncelik ve sonralık ilişkisi olmadan ayrı olarak da kullanılabilir.
Bütün bu açıklamalar sonucunda; davacı tarafın ortağı olduğu davalı şirkete ilişkin olarak, davalı şirketin hesapları konusunda bilgi alma ve defter ve belgelerini incelemesi bir hakkı olduğundan, mahkememizce davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafın davasının KABULÜ ile, TTK 614/2 maddesi gereğince davacı tarafa davalı şirketin defter ve belgelerini incelemesi ve bilgi alması konusunda yetki verilmesine,
2-a)Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 80,70TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
b)Davacı tarafından yatırılan 59,30TL peşin harç, 59,30TL başvurma harcı ve 8,50TL vekalet harcı olmak üzere toplam 127,10TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 5.100,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 150,80TL tebligat ve posta giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.27/04/2022
Başkan Üye Üye Katip
e-imza e-imza e-imza e-imza