T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/856 Esas - 2023/358
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2021/856 Esas
KARAR NO: 2023/358
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/10/2021
KARAR TARİHİ: 21/03/2023
K. YAZIM TARİHİ: 10/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine Kayseri Banka Alacakları İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyası kapsamında müvekkili şirket aleyhine kambiyo senetlerine mahsus takip yolu ile icra takibi başlatıldığını, icra takibinin dayanağının, 10.08.2021tarihli,... seri no.lu ve 158.870,00-TL bedelli bir adet çek olduğunun görüldüğünü, ancak icra takibinde 176.910,45 TL bedelli ödeme emri gönderilmişse de, işbu dava tarihi itibariyle icra takibi kapak hesabının yaklaşık 220.000,00 TL olduğunu, takip dayanağı belge olan çek ve bu çekle birlikte tüm çek koçanının, üretildikten sonra ... Bankası Genel Müdürlüğü tarafından bankanın ... OSB Şubesine teslim edilmek üzere ... isimli firmaya verildiğini ancak müvekkiline hiç ulaşmadan kargoda çalındığını, daha sonra... Bankası ... OSB şubesi tarafından Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı'na 15.09.2020 tarih 188 sayılı yazı ile ... - ... seri nolu 25 adet ve ... - ... seri nolu 25 adet olmak üzere toplam 50 adet çekin bulunduğu 2 adet çek koçanının kargo nezdinde çalındığı için suç duyurusunda bulunulduğunu, konusu suç teşkil eden bahse konu vakanın, çekler kambiyo senedi vasfını kazanmadan vuku bulduğunu, bu sebepten zayi davasına konu edilemediğini, zaten kanun koyucu zayi davası açabilecek husumet sahibi tarafın çeki elinde bulunduran lehdar olacağını ifade ettiğini, yaşanan hırsızlık olayı nedeniyle keşideci sıfatıyla sorumlu tutulmalarının mümkün olmadığını, Müvekkili aleyhine başlatılan ve işbu davanın temelini teşkil eden ... seri no.lu ve 158.870,00-TL bedelli bir adet çekin de çalınan çekler arasında olduğunu, çek koçanının daha müvekkilinin eline geçmeden muhatap banka ve anlaşmalı olduğu taşıma şirketi zilyedinde iken çalınması nedeni ile; kambiyo hukuku anlamında henüz keşideci zilyedine geçmediği için kambiyo vasfı taşımaması nedeni ile başlatılan takibin ivedilikle durdurulması gerektiğini, zira çeklerin kargoda çalındığı ve keşidecinin eline geçmeden kullanıldığı durumlarda ciro silsilesinin kopuk olacağını, ... Bankası tarafından Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı ... E sayılı dosyası ile da çalıntı çek koçanları ile ilgili olarak soruşturma başlatıldığını, ancak devam eden süreçte ceza soruşturmasının aynı savcılığın ... Sor. Nolu dosyası ile birleştirildiğini ve soruşturmanın bu dosya üzerinden yürütüldüğünü, çekin ödenmek üzere bankaya ibraz edildiğinde kayıp/çalıntı olması nedeniyle işleme alınmadığı yazıldığını, bankaca çekin çalıntı olduğundan haberdar olunmasına rağmen müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, icra takibinin kesinleşmesi nedeniyle müvekkilinin haciz baskısı altında olduğunu ve ticari hayatının bozulduğunu beyan ederek, Kayseri Banka Alacakları İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyasının tedbiren durdurulmasını, takip miktarı itibariyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile davalı aleyhine en az %40 oranında tazminata hükmedilmesini, takibe konu çekin çek vasfı olmadığının tespitiyle evrakın müvekkiline verilmek üzere istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarını kabul etmediklerini, davacı/borçlu tarafça, takip dayanağı belge olan çek ve bu çekle birlikte tüm çek koçanının üretildikten sonra... bankası genel müdürlüğü tarafından bankanın ... osb şubesine teslim edilmek üzere ... isimli firmaya verildiğini ve kendilerine hiç ulaşmadan kargoda çalındığı, bu durumdan Türkiye,,, Bankası A.Ş.'nin kendilerine göndermiş olduğu 10.09.2020 tarihli 3137 sayılı yazı ile haberdar oldukları belirtilmiş ise de müvekkili banka tarafından yapılan işbu davaya konu icra takibinin 02.09.2021 tarihinde, yani,1 yıl geçtikten sonra yapıldığını, davacı/borçlu şirketin aradan geçen bir yıl içerisinde çek zayi veya çek iptali davası açmadığı nazara alındığında iddiasında samimi olmadığını, ya da üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle ağır kusurlu olduğunu, dava dışı,,, Bankası A.Ş.'nin savcılığa suç duyurusunda bulunmuş olmasının davacı/borçluyu sorumluluktan kurtarmayacağını, davaya konu çekin müvekkili bankaya temlik cirosuyla geçtiğini, son yetkili hamil olması nedeniyle müvekkili bankanın iyi niyetli 3.kişi konumunda olduğunu, dolayısıyla, dava dilekçesindeki iddiaların muhatabı olmadığını, TTK.'nun 790. maddesinin; "cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır." şeklinde olduğunu, ciro silsilesi incelendiğinde müvekkili alacaklı bankanın son ciranta yetkili hamili olduğunun açık olduğunu, dolayısıyla, davacı şirketin ciro silsilesinin bozuk olduğu ve takibe konu çekin kambiyo vasfının olmadığı yönündeki iddiasının yerinde olmadığını, takibe konu çek incelendiğinde son ciranta yetkili iyi niyetli 3. kişi konumunda olan alacaklı müvekkili bankanın takibe konu çeki ... Bankası ... Organize Sanayi Şube'ye ibraz ettiğini, ancak bankaca hiçbir dayanak karar olmadığı halde, çekin kayıp veya çalıntı olduğu yönünde alınmış bir mahkeme kararı olmadığı halde tamamen tek taraflı işlemi ile ibraz edilen çekin kayıp, çalıntı olduğundan bahisle işleme alınmadığını beyan ettiğini, yine, çek üzerinde imzanın davacı/borçlu şirkete ait olmadığı yönünde her hangi bir ibare, şerh de olmayıp davacı/borçlu şirketin bu aşamadan sonra imzaya itiraz etmesine de muvafakatleri olmadığını, ayrıca davacı taraf dava dilekçesi ve ekinde dava dışı bankanın 15.09.2020 tarihinde bahse konu çek koçanlarına ilişkin Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sosruşturma sayılı dosyası (... soruşturma) ile suç duyurusunda bulunduğunu beyan etmiş ise de soruşturma makamı tarafından da geçen 1 yılı aşkın süreç içerisinde çeklerin ödenmemesi hususunda herhangi bir tedbir kararı verilmediği nazara alındığında davacının iddialarının ispata yarar bir delile de dayanmadığını, açıklanan hususlar nazara alındığında müvekkili bankanın hiçbir kötü niyeti bulunmadığı, çekin çalındığı iddia edilen tarihten itibaren 1 yılı aşkın bir sürenin geçtiği, bu süre içerisinde davacının hiçbir yasal yola başvurmadığı, dava dışı banka ile anlaşarak usul ve yasaya aykırı yollarla çekin bedelinin ödenmesini engellemeye çalıştığı nazara alındığında davacının kötü niyetli olarak hareket ettiğini gösterdiğini, ayrıca her ne kadar mahkememizin 2021/... D. iş sayılı dosyasında takibin tedbiren durdurulmasına ve işbu dosya kapsamında tedbirin devamına karar verilmiş ise de tedbirin verilmesinde de hukuki şartlar oluşmadığından, verilen ihtiyati tedbir kararının da usul ve yasaya aykırı olduğunu, kesinlikle tedbirin ve takibin durdurulmasını kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkili bankanın düzgün ciro silsilesine uygun olarak çeki elinde bulunduran yetkili hamil olduğu, müvekkilinin çeki iktisap ederken iyi niyetli olduğu nazara alındığında, müvekkili şirketin banka olduğu göz önüne alındığında davacı açısından hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşmayacağı ya da tamamen imkânsız hâle gelmeyeceği veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğmayacağı davacının limited şirket şeklinde yapılandığı, herhangi bir olumsuz durumda müvekkili bankanın zararının ve alacağının tazminin imkansız hale geleceği nazara alındığında en kötü ihtimalle güncel alacağın tamamının en az %15(%115) fazlasını karşılayacak teminata karar verilmesini talep ettiklerini, sonuç olarak müvekkili bankanın düzgün ciro silsilesine uygun olarak çeki elinde bulunduran yetkili hamil olduğu, müvekkilinin çeki iktisap ederken iyi niyetli olduğu nazara alındığında davanın, çek istirdatı talebinin ver tüm taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Ankara Batı CBS'nin ... sayılı soruşturma dosyası, Kayseri Banka Alacakları İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyası, Mahkememizin 2021/... D.iş sayılı dosyası, Mahkememizin 2021/... esas sayılı dava dosyası, dava konusu çekin çek karnesi bilgileri, ... Bankası Kayseri ... Şubesinin cevabi yazısı, ... Kargodan celp edilen gönderi bilgileri, davacı şirket yetkilisinin huzurda alınan imza örnekleri, imza incelemesi için ilgili kurumlardan celp edilen mukayese belge asılları, imza incelemesine ilişkin olarak alınan 13/12/2022 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, Kayseri Banka Alacakları İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasına konu çeke ilişkin olarak başlatılan icra takibine konu borçtan dolayı davacının, davalıya borçlu olmadığının tespiti ile istirdat talebine ilişkindir.
Kayseri Banka Alacakları İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasının bir sureti celp edilmiş, incelenmesine; iş bu dosyanın davalısı (alacaklı) banka vekili tarafından, iş bu dosyanın davacısı ... Alüminyum Folyo İmalat San. Ve Tic. Ltd. Şti.nde aralarında bulunduğu borçlular aleyhine 03/09/2021 tarihli ödeme emri ile toplam 176.910,45 TL alacağın tahsili amacıyla kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, takibin dayanağı olarak 10/08/2021 günlü... seri nolu 158.870,00 TL bedelli çekin gösterildiği anlaşılmıştır.
Davacı taraf dava konusu icra takibine konu çekin kargoda çalındığını, müvekkili şirketin yetkilisi tarafından keşide edilmediğini iddia etmekte, davalı taraf ise ciranta ve iyiniyetli olduğunu savunmaktadır.
Dava konusu çekin boş olarak kargoda çalındığına ve sahte olarak kullanıldığına ilişkin Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasında davacının şikayetçi olduğu dosya kapsamından anlaşılmıştır. Yine ...kargodan gelen 10.03.2022 tarihli cevabi yazıda dava konusu çekin de aralarında bulunduğu çek koçanlarının hırsızlık nedeniyle zayi olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Davacı tarafından çekteki imza inkar edildiğinden ve çalındığına ilişkin dosya kapsamında yeterli delil bulunduğundan, dava konusu çek üzerindeki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığının tespiti bakımından dosya üzerinde yaptırılan inceleme sonucu alınan 13/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; inceleme konusu ... Bank A:Ş. Ankara Sincan ... Şubesinin ... iban numaralı hesabına ait keşidecisi ... Alüminyum Folyo İmalat San. Ve Tic. Ltd. Şti.olan, ... adına düzenlenmiş Ankara 10/08/2021 kaşide yer/tarihli ve... çek numaralı "155.870" TL değerindeki (TACİR) çek üzerinde "... Alüminyum Folyo İmalat San. Ve Tic. Ltd. Şti." adına atılı bulunan keşide imzanın, dava dosyasındaki mevcut huzurda alınmış ve samimi mukayese imzalarına kıyasen ... elinden çıkmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Dosyanın incelenmesinde dava değerinin 50.000 TL, icra takibi çıkış miktarının ise 176.910,45 TL olduğu anlaşıldığından ve menfi tespit davasının kısmi olarak açılması usulen mümkün olmadığından, mahkememizce davacı vekiline menfi tespiti istenen dava konusu icra takibi yönünden dava değeri olan toplam 176.910,45 TL üzerinden eksik kalan harcı tamamlaması hususunda süre verilmiş, davacı vekilince verilen süre içerisinde eksik harç ikmal edilerek, makbuzu dosyaya ibraz edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan denetlenebilir bilirkişi raporu birlikte değerlendirilerek; dava konusu 10.08/2021 keşide tarihli... seri nolu 158.870,00 TL bedelli çekin davacı tarafından keşide edilmediği ve imzası davacı şirket yetkilisi eli ürünü olmadığı anlaşıldığından cirantası olan davalının başlattığı icra takibinde davacının, davalıya takip çıkış miktarı olan 176.910,45 TL borçlu olmadığının tespitine ve davalının lehtar olmadığı ve kötüniyetle takip başlattığına ilişkin dosyada bir emare bulunmadığı anlaşıldığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Yine her ne kadar davacı taraf çekin istirdadını talep etmişse de, davalının ciro silsilesinde 5.sırada yer alması diğer cirantalarla aralarındaki hukuki ilişkinin devam ediyor olması gözetilerek bu talep de reddedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE ; 10.08/2021 keşide tarihli... seri nolu 158.870,00 TL bedelli çek nedeniyle Kayseri Banka Alacakları İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında davacının, davalıya takip çıkış miktarı olan 176.910,45 TL borçlu olmadığının tespitine,
2-Şartları oluşmadığından davacının kötü niyet tazminatı ile çek istirdadı talebinin reddine,
3-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 12.084,75 TL harçtan peşin alınan 853,88 TL harç ile tamamlama harcı olarak alınan 2.167,31 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.063,56 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacıdan dava açılırken tahsil edilen 59,30 TL başvurma harcı, 8,50 TL vekalet harcı, 853,88TL peşin harç, 2.167,31 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 3.088,99 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yargılamada yapmış olduğu 800,00 TL bilirkişi ücreti, 1.201,86 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 2.001,86 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 27.536,57 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 21/03/2023
Katip Hakim
e-imzae-imza