T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/862 Esas - 2023/147
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2021/862 Esas
KARAR NO: 2023/147
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/10/2021
KARAR TARİHİ: 02/02/2023
K. YAZIM TARİHİ: 13/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında (soğuk hava deposu paketleme tesisi inşaatı) Müvekkilinin tüm edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini ancak davalı/borçlunun yapması gereken ödemeleri zamanında yapmayarak müvekkilini mağdur ettiğini, aralarındaki ticari ilişki kapsamında müvekkilinin, davalıdan 01.10.2020 tarih ve 1.478.760,55 TL bedelli faturadan kaynaklanan 225.573,64TL kıymetli evraka bağlanmamış olan alacağı bulunduğunu, bu alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı dosyası başlatılan icra takibine, davalı yanca haksız olarak itiraz edilmesi üzerine icra takibinin durdurulduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin de anlaşamama ile sonuçlandığını beyan ederek, davalı tarafça yapılan haksız ve dayanaksız itirazın iptali ile takibin devamına, davalı/borçlunun %20'den aşağıda olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki ticari ilişkinin dayanağının anahtar teslim şeklindeki tanzim olunan eser sözleşmesine dayandığını, taraflar arasında akdedilen 12.06.2019 tarihli sözleşme ile davacı tarafından müvekkili kooperatife ait Soğuk Hava Deposu ve Paketleme Tesisi Yapım İşinin üstlenildiğini, aynı tarihli sözleşmenin 9. Maddesi ile sözleşme bedelinin 3.950.000,00TL olarak belirlendiğini ve yine aynı maddede "Tesis Anahtar Teslimi olarak fiyatlandırılmıştır" şeklinde ki hükmün taraflarca benimsendiğini, müvekkili tarafından sözleşme ile kararlaştırılan bedelin, kıymetli evrak teslimi, elden-banka yolu ile ödeme suretiyle ifa edildiğini, davacı tarafından takip konusu yapılan faturanın, içeriği itibariyle taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı olarak tanzim edildiğini, fatura içeriğini oluşturan KDV tutarının sözleşmeye aykırı olarak davalıya yükletilecek şekilde düzenlendiğini, karaflar arasındaki sözleşmenin Anahtar Teslimi olacak şekilde tanzim edildiğini, KDV Belgesi muafiyetine istinaden TKDK 'ya sunulacak faturada KDV hesaplanmayacağı, maliyet artışı veya düşmesi nedeniyle fark talebinde bulunulmayacağı, proje keşfinde bulunmayan ve yapılması zorunlu imalatlar için yüklenici firmanın fark talep edemeyeceğinin de kararlaştırıldığını, bu hali ile sözleşme bedelinin 3.950.000,00TL olarak belirlendiğini, KDV 'nin işveren tarafa ait olacağına dair bir hükmün sözleşme içeriğinde yer almadığını, davacının sözleşmeye aykırı bir şekilde müvekkili davalıdan fark talep etmesinin, KDV yansıtma yoluna gitmesinin kabul edilebilir olmadığını, davacı tarafından müvekkiline 225.573,64TL yönünden yapılan bir imalat bulunmadığını, bu miktarın KDV nedeniyle oluşan fark olup, 3095 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunun 8/1 maddesine göre Katma Değer Vergisinin Mükellefinin "Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanlar" sıfatı nedeniyle davacı şirket olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmede KDV'nin iş bedelinden hariç tutulduğuna dair bir ibareye yer verilmediğini, dolayısıyla KDV yükümlülüğünün davacı şirkete ait olduğunu, davacının fatura konusu inşaatı tam ve eksiz olarak yapıp teslim ettiğini ve bedelini hak kazandığını kanıtlamakla yükümlü olduğunu, faturanın varlığının tek başına eserin davalıya teslim edildiğinin kabulü için yeterli olmadığını, diğer yandan davacının sözleşme ile üstlendiği işi de tam ve gereği gibi yerine getirmediğini, eksiklerin bir kısmının davalı tarafından tamamlandığını, bir kısmının da halen eksik hali ile beklediğini beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, ticaret sicil kayıtları, tarafların ticari defter ve belgeleri, BA-BS formları, taraflar arasında akdedilen 12/06/2019 tarihli sözleşme, ... Vergi Dairesinden celp edilen yazı cevapları, 21/09/2022 tarihli bilirkişi kurulu raporu, 23/12/2022 tarihli bilirkişi kurulu ek raporu ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, faturadan kaynaklı olarak başlatılan icra tabine yönelik itirazın iptali talebine ilişkindir.
... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasının bir sureti dosya arasına alınmış, incelenmesinde; Davacı (alacaklı) şirket vekili tarafından davalı (borçlu) şirket aleyhine 03/11/2020 tarihli ödeme emri ile 225.573,64 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 06/11/2020 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilinin 11/11/2020 tarihli dilekçeyle itirazı üzerine icra takibinin durdurulduğu, eldeki davanın 25/10/2021 tarihinde yasal bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı şirket, icra takibine de konu ettiği faturadan kaynaklanan toplam 225.573,64 TL bakiye alacağının davalı tarafından ödenmediğini iddia etmekte, davalı şirket ise takip dosyasına sunduğu dilekçeyle davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını savunmaktadır.
Mahkememizce ... Vergi Dairesine yazılan müzekkereye verilen 14/03/2022 tarihli cevabi yazıda ; "...Dairemiz ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Kooperatifine daha önce verilen 04.12.2018 tarih, ... sayılı yazıları ekinde gönderilen 03.12.2018 tarih ve ... sayılı yazı ile bu yazının ekinde yer alan "03.12.2018 tarih, ... sayılı Katma Değer Vergisi İstisna Sertifikası"nın Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca iptal edildiği, 29.05.2019 tarih, ... sayılı yeni bir adet Katma Değer Vergisi İstisna Sertifikasının ekte gönderildiği belirtilmiş olup, Birlik Yüklenicisi ... Kooperatifi tarafından ve Birlik Sözleşmesi süresi içinde 22.05.2018 ile 27.12.2019 tarihleri arasında 4.002.823,35 TL. bütçe için kullanılmak üzere verilen 29.05.2019 tarih, ... sayılı Katma Değer Vergisi İstisna Sertifikasının iptal edildiğine dair dairemize herhangi bir iptal yazısı gelmemiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığının söz konusu 29.05.2019 tarih, E... sayılı yazısı ile 29.05.2019 tarih, ... sayılı KDV İstisna Sertifikası kapsamında birlik sözleşmesi çerçevesinde ve sözleşme süresi içinde 22.05.2018 ile 27.12.2019 tarihleri arasında 4.002.823,35 TL.tutarında yapacağı mal ve hizmet alımları için Katma Değer Vergisi İstisnasından yararlanabileceği anlaşılmaktadır. Ancak, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu ... İl Koordinatörlüğünün 23.12.2021 tarih E... sayılı "Uygun Olan Harcamalar" konulu yazısına göre ... Kooperatifi ile ilgili olarak ... referans numaralı sözleşmeye göre nihai uygun olan harcama tablosunda, sözleşme tutarının toplam 3.998.732,72 TL. olduğu, uygun olmayan harcama tutarının (Katma Değer Vergisi İstisnasından yararlanılamayan harcama tutarı) toplam 775.039.95 TL. olduğu, uygun olan harcama tutarının (Katma Değer Vergisi İstisnasından yararlanılan harcama tutarı) 3.223.692.77 TL. olarak tespit edildiği, belirtilmiştir. İş bu bilgi ve belgeler 213 sayılı V.U.K.'nu 5.maddesi ile vergi mahremiyeti kapsamındadır..." şeklinde bilgi verilmiştir.
Taraf iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi amacıyla mali müşavir bilirkişiden alınan 06/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davalı Kooperatifin Ticari defter kayıtları ve dosya kapsamı belgeler üzerinde yapılan inceleme ve tespitler sonucunda; Davalı Kooperatifin 2019 ve 2020 yılına ait Ticari Defterlerinin 6102 sayılı TTK'nun 64.ve HMK 222.maddelerinde ifade edilen kanuni şartlara uygun olarak tutulduğu, Davacı şirketin dosyaya bildirilen adresine 24/05/2022 tarihinde gidildiği ancak şirkete ulaşılmadığı, bu nedenle davacı ticari defterlerinin incelenemediği, Davalı Kooperatifin Ticari defterlerinde, davacı şirketin 01.10.2020 tarihi itibariyle (4.023.000,00-4.018.573,64) 4.426,36.-TL tutarında borç bakiyesinin kayıtlı olduğu, Davacı Şirketin dosya kapsamında yer alan Muavin Defter dökümünde ise davalı Kooperatifin 01.10.2020 tarihi itibariyle (4.018.573,64-3.793.000,00) 225.573,64.-TL tutarında borç bakiyesinin kayıtlı olduğu, Davalı ticari defter kayıtlarında, davacı şirketin 4.426,36.-TL Borç bakiyesi, Davacı şirketin MUAVİN DEFTER dökümünde ise davalı Kooperatifin 225.573,64.-TL alacak bakiyesinin kayıtlı olduğu, bu şekilde taraflar arasında (225.573,64+4.426,36) 230.000,00.-TL bakiye farkının meydana geldiği, meydana gelen bakiye farkının davalı kayıtlarında yer alan, ancak davacı kayıtlarında yer alamayan (110.000+30.000+90.000) 230.000,00.-TL Banka havalesinden kaynaklandığı, Davalı Kooperatifin Banka kayıtları üzerinde yapılan incelemede (110.000+30.000 ) 140.000,00.-TL tutarında Banka havalesi ile davacı şirkete ödemenin yapılmış olduğu,90.000,00.-TL ödemeye ilişkin dekontun ise davalı kooperatif tarafından sunulamadığı, taraf ticari defter kayıtları ve davalı tarafından ibraz edilen Banka dekontlarına göre; Davacı Şirketin davalı adına 4.008.573,64.-TL tutarında düzenlediği Fatura ile yine davalıya yapmış olduğu 10.000.-TL ödeme olmak üzere 4.018.573,64.-TL'nin taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, buna karşılık davalı Kooperatifin ise davacı şirkete 3.933.000,00.-TL ödemede bulunduğu, bu tespitlere göre hesaplama yapıldığında; Davacı şirketin (4.018.573,64-3.933.000) 85.573,64.-TL alacağının oluşacağı, Davalı Kooperatifin, davacı şirkete ödediğini iddia ettiği 90.000,00.-TL'ye ilişkin makbuzu dosyaya sunması halinde ise Davacı Şirketin (4.023.000,00-4.018.573,64) 4.426,36.-TL borç bakiyesinin oluşacağı, Davacı Şirketin, Davalı Kooperatif adına 30.11.2019 tarihinde ... sayı ile 2.529.813,09.-TL olarak düzenlediği faturadan dolayı (2.529.813,09%18=455.366,36) 455.366,36.-TL tutarında KDV istisnasından yararlandığı, Dava dışı ... Şirketi tarafından 668.557,28.-TL tutarında harcamanın gerçekleştirildiği, gerçekleşen bu harcama tutarına ilişkin faturanın TKDK'ya sunulmadığı, açıklanan nedenle dava dışı ... Şirketinin KDV istisnasından faydalanamadığı, Davacı ... Şirketinin KDV istisnası kapsamında düzenlediği Fatura toplamının 2.529.813,09.-TL, KDV İstisnasına tabi olmadan düzenlemesi gereken faturanın ise (3.783.000-2.529.813,09) 1.253.186,91.-TL tutarında olması gerektiği, Davacı ... Şirketinin 1.253.186,91.TL harcama bedeli üzerinden %18 oranında 225.573,64.-TL tutarında KDV hesaplamak suretiyle 1.478.760,55.-TL fatura düzenlendiği, Davacı Şirketin KDV İstisnasına tabi olmadan 1.253.186,91.-TL harcama tutarına %18 KDV oranı uygulanmak suretiyle hesaplamış olduğu 225.573,64.-TL KDV'ye Davalı Kooperatifin; “KDV'nin sözleşme bedeline dahil olduğu, ayrıca bu tutar KDV'nin hesaplanmaması gerektiği" şeklinde itirazlarına konu olduğu, Davacı şirketin ise “1.253.186,91.-TL harcamanın KDV istisnası kapsamında kabul edilen uygun harcamalardan olmaması nedeniyle 1.253.186,91.-TL harcama tutarına %18 oranında uygulanan ve hesaplanan 225.573,64.-TL KDV'nin ilave edilmesi gerektiği” şeklinde itirazlarda bulunduğu, Tarafların bu yöndeki itiraz konularının, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye göre değerlendirilmek suretiyle açıklığa kavuşturulabileceği, bu hususun nitelikli hesaplamalar uzmanlık alanına girdiği, açıklanan nedenle tarafların itirazlarına ilişkin bir değerlendirme ve hesaplama yapılamamıştır..." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Davacı vekilince iş bu rapora itiraz edilmesi üzerine, mahkememizin 04/08/2022 tarihli ara kararı ile bilirkişi heyetine bir adet aktüerya uzmanı eklenmesine karar verilerek dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, düzenlenen 21/09/2022 tarihli raporda özetle; "...Davacı ... Şti ile davalı ... Kooperatifi arasında görülen Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/862 Esas sayılı dosyasında ... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına yapılan itiraz ile takip durmuş ve huzurdaki davanın konusu anılan İtirazın İptalidir. ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında asıl alacak tutarı 225.573,64-TL olarak talep edilmiştir.
Hukuki değerlendirme ve takdir Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere;
1-) Yapım İşleri Sözleşmesi 9.maddesinde KDV'ye ait düzenleme bulunmaktadır. Sözleşmenin 9. maddesinde sözleşmeden kaynaklanan KDV belgesi muafiyetine istinaden TKDK'ya sunulacak faturada KDV hesaplanmayacaktır. Hükmü yer almaktadır.
2-) Sözleşmenin 9. Maddesinde, ...” sözleşmeden kaynaklanan KDV belgesi muafiyetine istinaden TKDK'ya sunulacak faturada KDV hesaplanmayacaktır. (Vergi mevzuatında aleyhte bir düzenleme olması durumunda bu durum işverene yansıtılır.)...” hükmü yer almaktadır. Anılan Vergi Dairesi İlgili yazısı gereği KDV istisnasından yararlanılmayan harcama tutarı tahakkuk ettirildiği görülmüş olup bu durumda uygun olmayan harcama kısmı yönünden düzenlenecek faturada KDV alınması gerekmektedir.
3-) ... Şirketinin KDV dahil olarak düzenlediği faturanın (3.783.000,00-2.529.813,09) -1.253.186,91-TL tutarında olması sebebiyle KDV tutarı 225.573,64-TL olduğu hesaplanmıştır.
4-)... Vergi Müdürlüğü'nün 14.03.2022 tarihli: E-... sayılı yazısı gereğince uygun olmayan harcama tutarının toplam 775.039,95-TL tutarında olması gerektiği ve bu tutar üzerinden KDV değeri , 139.507,191-TL olarak hesaplanmıştır.
5-)Davacı şirketin düzenlendiği fatura miktarındaki yazılı tutarın, vergi dairesi tarafından bildirilen tutardan farklı olması sebebiyle ikili bir değerlendirme yapılmıştır. Bu konuda vergi dairesinin bildirdiği tutar üzerinden KDV değerinin esas alınması hususunda karar yetkisi sayın mahkemeye aittir.
6-)İcra inkar tazminatına ilişkin karar verme yetkisi sayın mahkemeye aittir.
7-)İtirazın iptali davası 225.573,64-TL üzerinden açılmıştır..." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Davacı vekilince iş bu rapora da itiraz edilmesi üzerine dosya tekrar bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, düzenlenen 23/12/2022 tarihli ek raporda özetle; "...Davacı şirketin düzenlendiği fatura tutarları ve ... Vergisi Dairesi tarafından bildirilen uygun olmayan harcama tutarları esas alınmak suretiyle alternatifli olarak yapılan hesaplamada;
1. ... Şirketi tarafından düzenlenen fatura tutarları esas alınmak suretiyle hesaplama yapıldığında KDV tutarının (3.783.000,00-2.529.813,09=1.253.186,91 %18=225.573,65.-TL) 225.573,65-TL olacağı,
2. ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 14.03.2022 tarihli, E-... sayılı yazısında uygun olmayan harcama tutarı esas alınmak suretiyle hesaplama yapıldığında ise KDV tutarının (775.039,95 %18=139.507,20-TL) 139.507,20-TL tutarında olacağı,
Tarafların Bilirkişi Kurulu Raporuna karşı itirazlarının yeni bir bilgi ve belgeye dayanmadığı, açıklanan nedenle Kök Raporda yer alan görüşlerinde bir değişiklik olmadığı..." yönünde görüş bildirilmiştir.
Her ne kadar taraflarca iş bu ek rapora da itiraz edilmiş ise de, bilirkişilere verilen görevlerin yerine getirilmiş olması ve itiraz nedenlerinin mahkememiz hukuki takdiri kapsamında kaldığı değerlendirilerek itirazların reddine karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan denetlenebilir bilirkişi raporları birlikte değerlendirilerek; hükme esas alınan bilirkişi raporunda ayrıntısıyla değinildiği üzere sözleşmenin 9.maddesinde ''sözleşmeden "sözleşmeden kaynaklanan KDV belgesi muafiyetine istinaden TKDK'ya sunulacak faturada KDV hesaplanmayacaktır. (Vergi mevzuatında aleyhte bir düzenleme olması durumunda bu durum işverene yansıtılır.)...” hükmü yer almakta olup, ... Vergi Dairesinin 14/03/2022 tarihli cevabi yazısında belirtildiği üzere KDV istisnasından yararlanılmayan harcama tutarı tahakkuk ettirildiği görülmüş olup bu durumda uygun olmayan harcama kısmı yönünden düzenlenecek faturada KDV alınması gerektiği anlaşılmış olup, uygun olmayan harcama tutarından (775.039,95 TL) KDV alınması gerekmekte olup bu bedel üzerinden hesaplanan KDV miktarı kadar (139.507,20 TL) olduğu anlaşılmış, bu bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne, faturadan kaynaklı olduğu gözetilerek icra inkar tazminatına hükmedilmiş aşağıdaki şekilde hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE ; Davalının ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile, takibin 139.507,20 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-139.507,20 TL üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 9.529,73 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.724,37 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.805,36 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.320,00 TL'nin, 816,36 TL sinin davalıdan, 503,64 TL sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 2.724,37 TL peşin harç, 59,30 TL başvuru harcı, 8,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 2.792,37 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 117,50 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 3.117,50 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre takdir edilen 1.927,99 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen 21.926,08 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın red oranına göre takdir ve hesap edilen 13.770,63 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 02/02/2023 10:12:24
Katip Hakim
e-imzae-imza