T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/936 Esas - 2022/737
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2021/936 Esas
KARAR NO: 2022/737
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 12/11/2021
KARAR TARİHİ: 13/09/2022
K.YAZIM TARİHİ: 23/09/2022
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili; müvekkili şirkete ait "... Mahallesi ... Cad No:... ..." adresinde mukim, ... ticaret sicil numaralı ticari işletmeye ait Haziran/2020 dönemine ait elektronik defter beratları yüklenmesi işlemi 30.09.2020 tarihinde GİB E-defter sistemine yüklenmiş ve berat dosyaları taraflarınca alındığını, yasal yükümlülüğe uygun zamanda gelir idaresinin e-defter sistemine yüklenmiş olan ... isimli yevmiye 03/11/2021 tarihinde açılmaya çalışıldığında hata ekranı çıkmış ve defter açılmadığını, E-deftere ilişkin zamanında beyanda bulunma işleminin gerçekteştiğinde dair e-defter beratı da sunulduğunu, aynı döneme ait elektronik olarak tutulan defteri kebir dosyasında ise herhangi bir sorun bulunmadığını, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından derhal kullanılan E-defter ara yazılım firması ... A.Ş.'ye ulaşıldığını ve firma tarafından teknik rapor hazırlandığını, iş bu teknik raporda; "... dönemine ait Yevmive beratının 30.09.2020 saat 11:39'da GIB sistemine yüklendiğinin görüldüğünü, ... isimli yevmiye dosyasının zarar görerek iç yapısının bozulması sonucu açılamaz hale geldiği tespit edildiğini, müşterilerinde herhangi bir yedekleme, saklama hizmeti olmadığından ... xml dosyasının geri getirilmesi mümkün olmadığını, ayrıca ilgili firmanın ... Yazılım programında genel muhasebe fişierinde yapılan inceleme sonucunda yasal yükleme süresinden sonra muhasebe fişi girişine rastlanılmadığı belirtilerek deftere erişimin mümkün olmadığı ve ilgili hususların belirtildiğini beyan ederek, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 82/7 hükmü uyarınca zayı olan Haziran 2020 dönemine ait yevmiye defterine ilişkin zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava hasımsız olarak açılmıştır.
GEREKÇE:
Dava, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtların (2020 yılı Haziran dönemi yevmiye defterinin) zayi olduğunun tespitine ve zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir (TTK m. 82/5,7).
TTK nın 82/7 maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " hükmüne yer verilmiştir.
Öncelikle davanın süresinde açılıp açılmadığı incelenmiş olup, yevmiye defterinin e-defter sisteminden 03/11/2021 tarihinde açılmaya çalışılırken açılmadığı ve hata verdiği belirtildiğinden zıyaın 03/11/2021 tarihinde öğrenildiğinin kabulü gerektiği, davanın ise 12/11/2021 tarihinde açıldığı, bu haliyle davanın süresi içerisinde açıldığı tespit edilmekle davanın esastan incelenmesine geçilmiştir.
Davacı yanın 2020 yılı Haziran dönemine ilişkin yevmiye defterinin zarar görüp görmediğinin, kayıtlara ulaşılıp ulaşılamadığının, silinmiş ise sebebinin, zayi olması halinde hangi kayıtların zayi olduğunun, zayi olma tarihinin ve kayıtların geri döndürülmesinin mümkün olup olmadığının tespiti ile ayrı ayrı açıklanması, davacı şirektin ziyaa uğramada kusurlu olup olmadığının ve davacı şirketin entregratör kuruluşundan yedekleme hizmeti alıp almadığının tespiti bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmış, düzenlenen bilirkişi raporunda, dava konusunun, davacı firma elektronik defter ve berat dosyalarının, fiırmaya ait bilgisayar sistemine 2020 Aralık tarihinde yapıldığı iddia edilen fidye saldırısı sonucu zayi olduğunun iddiası olduğu, olayın tespiti sonrasında, veri kurtarma firmasına başvurularak, belgelerin geri getirilmesi için çalışma yaptırılması gerektiği halde bu yönde sorumlu davranılmadığı, entegratör kuruluşlardan bir yedekleme hizmeti alınmadığının tespit edilmesi ve firmanın kendi imkanlarıyla almış olduğu yedeklerdeki bozuk dosyalar bulunması sebebiyle ilgili döneme ilişkin mali belgelerin yerine koyulmasının mümkün olamayacağı, davacı firma elektronik belge ve beratlarının bulunduğu davaya konu harddiskin, olay sonrası formatlanması ve kullanılmaya devam edilmesi sebebiyle, günümüz adli bilişim yöntemleriyle teknik inceleme yapılamayacağı, bu sebeple kayıtların geri döndürülmesinin günümüz adli bilişim yöntemleriyle mümkün olmadığı, yapılan incelemede davaya konu ilgili döneme ilişkin mali belgelere ulaşılamaması hususunda firmaya ait teknik bir kusura ya da kasten silmeye ilişkin teknik bulguya rastlanmadığı belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre; davacı şirketin, e-defter kayıtlarının yalnızca bir bilgisayarda tutulduğu, e-defter kayıtlarının başka bir bilgisayarda veya harici bir depolama alanında yedeklenmediği, defterlerin saklanması konusunda basiretli bir tacirden beklenen özeni göstermediği, kayıtların özenle korunması ve saklanması gerektiği, 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 4.4.1-e maddesinde öngörülen yükümlülüğü yerine getirmediği, e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının muhafazası hususunda özel entegratör bir firmadan destek almadığı, yasal düzenleme kapsamında zayi belgesi verilmesi şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.13/09/2022
Katip Hakim
e-imzalıe-imzalı