T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/1067 Esas - 2023/648
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2022/1067 Esas
KARAR NO: 2023/648
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI : 1-
VEKİLİ:
DAVALI : 2-
VEKİLLERİ:
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 13/10/2022
KARAR TARİHİ: 01/06/2023
K. YAZIM TARİHİ: 15/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ; Müvekkilinin, 24.05.2022 tarihinde, ... plaka sayılı aracıyla trafikte seyir halinde iken, Davalı ... A.Ş. Tarafından ... nolu Trafik Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan ...'nın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu, müvekkilinin aracının kullanılamaz (pert) şekilde hasar aldığını, "Maddi Hasarlı Trafik Tespit Tutanağı"nda ...'nın tam kusurlu olduğunun, müvekkilinin kusuru bulunmadığının tespit edildiğini, davacının sahibi olduğu ... plaka sayılı araç için kendi kasko şirketi ... A.Ş. tarafından, .... nolu Sigorta Kasko Poliçesi üzerinden ... nolu hasar dosyası açıldığını, ... Sigorta şirketince yapılan eksper incelemesi sonrası, aracın kullanılamaz (pert) durumda olduğunun tespit edildiğini, bu kapsamda, ... Sigorta A.Ş.'ce müvekkiline 380.000,00 TL ödeme teklifinde bulunulduğunu, bu teklifi kabul etmemesi durumunda, çok uzun süre parasını alamayacağının söylendiğini, konunun çok fazla uzamasını istemeyen ve yeni bir araca ihtiyacı olan müvekkilinin, ... Sigorta A.Ş. nin bu teklifini, kerhen kabul etmek durumunda kaldığını, teklifi kabul eden müvekkilinden, ibraname ve araç satışı için vekâletname istendiğini, müvekkilinin, kendisinden istenen belgeleri göndermesine rağmen, ödenmesi taahhüt edilen 380.000,00 TL, ibranamenin imzalanmasından sonra geçen 10 günlük yasal süre içerisinde ödenmediğini, müvekkilinin perte çıkan ... plakalı aracı için yapılan teklifin rayiç bedelin çok altında olup, taraflarınca bu nedenle kabul edilmediğini, ibranameyi tek taraflı olarak fesih ettiklerini ödemelerin yapıldığı tarihten önce 01.08.2022 tarihinde, Davalı ... Sigorta A.Ş.’ye mail yolu ile ilettiklerini, gecikmeli olarak müvekkiline ödenen 380.000,00 TL'nin de, poliçe kapsamında belirlenen rayiç bedelin çok altında olduğunu, müvekkiline ödenen bedel ile aracın rayiç değeri arasında fahiş fark olduğunu, bu miktarın kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili ile davalı sigorta şirketi arasında yapılan İbranamenin KKT 111 maddesi kapsamında geçersiz olduğunu, davalı ... Sigorta A.Ş. ye, tazminat bedelinin ödenmesi talebini de içeren maili göndermeleri sonrasında, müvekkiline, ... Sigorta A.Ş. ile çalıştığını düşündükleri ... Otomotiv Alım Satım Sanayi ünvanlı firma tarafından, 08.08.2022 tarihinde sovtaj bedeli olarak 268.888,00 TL., Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ise hasar bedeli olarak 31.08.2022 tarihinde 101.112,00 TL; 09.09.2022 tarihinde de 10.000,00 TL olmak üzere ödeme yapıldığını, son ödeme tarihi olan 07.07.2022 tarihinden çok çok sonra yapılan bu ödemeler için öncelikle gecikme faizi tahakkuku gerektiğini, davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından yapılan ödemenin rayiç bedelin altında olması nedeniyle hem Davalı ... Sigorta A.Ş. ye, hem de kusurlu tarafın trafik sigortasını yapan diğer Davalı ... A.Ş.ye, müvekkilinin zararlarının karşılanması maksadıyla 01.08.2022 tarihinde mail yolu ile başvurulmuş ise de, olumlu sonuç alınamadığını, tüm bu nedenlerle, davalı taraf ile müvekkili arasında yapılan ibranamenin iptalinin kabulü ile davalı yanca yapılan ödemelerin makbuz olarak kabulüne, müvekkilinin aracının pert olması sebebiyle davalı yanın ödeme yapması gereken yasal süresi ve ödeme yaptığı tarihler de dikkate alınarak, yapılan ödemelerin mahsubu ile araç rayiç bedeli arasında ki fark için bilirkişi incelemesi sonrası müddeabihi artırım hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL' maddi zararın haksız fiilin meydana geldiği tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müvekkilinin bu süreçte araçtan mahrum kalması sebebiyle oluşan zararı için müddeabihi artırım hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesi ile özetle; Başvuru dilekçesinde talep edilen, 1.000,00 TL.lik bakiye pert bedelini 29.000,00-TL artırarak 30.000,00-TL ve 100,00-TL.lik araçtan mahrum kalma (ikame araç yoksunluk) bedelini 6.275,00-TL artırarak 6.375,00-TL olarak ıslah ettiklerini, ıslah talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Aş vekili cevap dilekçesi ile özetle; dava konusu trafik kazası anılan zamanaşımı süreleri geçtikten çok sonra açılmış olduğundan zamanaşımı itirazlarımız doğrultusunda işbu davanın reddi gerektiğini, Müvekkili Şirketin poliçe kapsamında sorumluluğunun, poliçe üzerinde yazılı azami teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirkete usulüne uygun bir başvuru yapılmadığını, bu sebepten ötürü başkaça hiçbir incelemeye gerek duymaksızın başvurunun usulden reddedilmesi gerektiğini, gerçek zararın bilirkişi marifeti ile hesaplanması gerektiğini, müvekkili şirket’in zorunlu mali mesuliyet sigortasından doğan sorumluluğu sigortalının kusuru oranında olduğunu, kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle beraber, müvekkili şirket’in faizden sorumluluğunun sınırlı olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, aleyhlerine hüküm kurulması halinde müvekkili Şirketin dava tarihinden itibaren ve ancak yasal faizle sınırlı olarak sorumlu tutulabileceğini, müvekkili aleyhinde tazminata hükmedilmesi halinde, belirlenecek tutara ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle dava ikame edilmeden önce müvekkili şirkete usulüne uygun başvuru gerçekleştirilmediğinden davanın reddine, davanın esastan da reddine, aleyhe hüküm kurulması halinde dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu tutulmalarına, harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesi ile özetle; işbu davada görevli mahkemenin Tüketici Mahkemeleri olduğunu, bu sebeple davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava her ne kadar Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmış ise de davanın kasko poliçesine ilişkin olması ve kaskonun ticari nitelikte olmaması nedeniyle işbu davada Tüketici Mahkemeleri görevli olduğunu, davada yetkili mahkemenin, müvekkili şirketin genel müdürlüğünün bulunduğu İzmir Mahkemeleri olduğunu, dava değeri nazara alındığında tüketici hakem heyetine başvuru yapılması gerekirken bu kanun yoluna başvuru yapılmaksızın işbu davanın açılması nedeniyle dava şartı yokluğundan işbu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının kazaya karışan ... plakalı aracının pert-total işlemine tabi tutulması nedeniyle poliçe gereğince aracın kaza tarihindeki rayiç değeri tam olarak ödenmiş olup davacının bakiye alacağı kalmadığını, bu sebeple davanın reddi gerektiğini, ayrıca davacı ibranameyi imzalarken fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmadığını, müvekkili şirketi kayıtsız şartsız ibra ettiğini, davacının işbu davayı açmasının dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, müvekkili şirketçe aracın kaza tarihindeki rayiç değeri tam olarak ödenmiş olup davacının bakiye alacağı olmadığını, aracın rayiç değeri belirlenirken poliçe hükümleri ve kasko genel şartlarının dikkate alınması gerektiğini, taraflar arasındaki kasko poliçesinin limitinin aracın kaza tarihindeki rayiç değeri ile sınırlı olduğunu, dava konusu aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin 380.000,00 TL olarak belirlendiğini, aracın sovtajı 268.888,00 TL olduğu tespit edildiğini, sovtaj değeri olan 268.888,00 TL, sovtajı satın alan ... Otomotiv tarafından 08.08.2022 tarihinde, bakiye 101.112,00 TL ise müvekkili şirket tarafından 31.08.2022 tarihinde davacıya ödendiğini, ödemenin sehven 10.000,00 TL eksik yapıldığı fark edildiğinde, 09.09.2022 tarihinde de 10.000,00 TL ödeme gerçekleştirildiğini, kazanın gerçekleştiği 2022 yılı Mayıs ayında aracın kasko değerinin 322.904,00 TL olduğunu, davacının araç mahrumiyet bedeli talebinin de kötüniyetli olduğunu, davacı tarafından hasar bedelinin haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili talep edilmiş ise de Türk Ticaret Kanunun 1427. Maddesi gereğince 45 günlük süre başvurucunun rizikoyla ilgili belgeleri tam ve eksiksiz bir şekilde sigortacıya vermesiyle başladığını, trafik kazasının meydana geldiği tarihten itibaren 45 gün ödeme süresi bulunmakta olup ancak bu tarihten sonra alacak muaccel olduğundan muacceliyet tarihinden itibaren faiz talep edilebileceğini, sigortalı tarafından araç sovtajının devrinin 08.08.2022 tarihinde yapıldığını, bu tarihten sonra aracın sovtaj satışının gerçekleştiği ve sovtaj bedelinin sigortalıya ödendiğine dair dekont müvekkili şirkete teslim edildiğini, sovtaj işlemlerinin bu şekilde 08.08.2022 tarihinde tamamlanması üzerine bakiye hasar ödendiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; ayrıca davacı yasal faiz işletildiğini beyan etmekteyse de yapılan tüm faiz hesaplamalarının hatalı olduğunu, bu nedenlerle davacının işbu haksız ve hukuka aykırı davasının öncelikle dava şartı yokluğundan reddine, mahkeme aksi kanaatte olması halinde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Sigorta poliçeleri, hasar dosyaları, trafik kazası tespit tutanağı, araç trafik tescil kayıtları, tramer kayıtları, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi 25/01/2023 tarihli raporu ile özetle; Davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'nin meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 46/b-c., 56/a-1., 84/j ve KTY.nin 97. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü davacı ...'in meydana gelen kazanın oluşumuna izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olduğu, davacının bakiye PERT bedeli talebinin 30.000,00 TL olacağı, davacının Pert-Total olan aracından dolayı eşdeğer ikame araç yoksunluk kaybı 6.375,00 TL olmakla birlikte, ilgili Yargıtay kararı gereği dolaylı zarar olan araç yoksunluk kaybından davalı sigorta şirketleri sorumluluklarının olup olmayacağı nihai hususunun mahkemenin değerlendirme ve takdirinde olacağı, davacının, kendisine yapılan araç Pert bedellerinin geç ödendikleri gibi farklı farklı tarihlerde de ödendiği ve dolayısıyla bu süreler dikkate alınarak faiz alacağının da hesaplanması gerektiği şeklindeki talepleri, teknik bilirkişi olarak faiz türü ve süresi vb. hususlar uzmanlık alanına girmemekle tarafınca faiz hesaplanamayacağı bildirilmiştir.
GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklı bakiye araç pert bedeli ve araç mahrumiyet bedeli tazminatı talebine ilişkindir.
Davaya konu olay davacı ...'in idaresindeki ... plakalı araçla ... Bulvarında ... Bulvarı istikametine doğru sağ şeritte nizami olarak düz seyri esnasında, sol tarafındaki orta şeritte bulunan davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'nın 1,42 Promil alkollü olarak sağ şeride ani ve kontrolsüz manevrası ile sağındaki şeritte bulunan davacıya ait ... plakalı aracın sol ön yan tarafına çarpması / çarpılması şeklinde kazanın meydana geldiği anlaşılmıştır. Kusur yönünden yapılan değerlendirmede Davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'nin meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 46/b-c., 56/a-1., 84f|. ve KTK.nin 97. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının sigorta teminatının kapsamı başlıklı 1.maddesinde sigortacı aracın işletenine yükletilebilecek hukuki sorumluluğu poliçe teminatı kapsamında olmak şartıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası haddi üstünde kalan kısmını poliçede yazılı azami miktara kadar temin edeceği düzenlenmiştir. İhtiyari mali sorumluluk sigortası bir sorumluluk sigortası türü olup sorumluluk sigortaları sigortalının üçüncü şahıslara vereceği zararlar sonucu, ödemekle yükümlü olacağı tazminatların güvence altına alındığı sigortalardır. Başka bir deyişle sorumluluk sigortası sigorta ettirene sorumluluk hukuku hükümlerinden doğan tazminat taleplerine karşı koruma sağlar. Davalı sigorta şirketi kazaya neden olan aracın ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olup, poliçede kazanç kaybına ilişkin teminat verilmemiş olduğu gibi, sorumluluk sigortacısı olan davalı ancak kazaya uğrayan araçtaki gerçek zararlardan sorumlu olup, bunun dışında kalan aracın çalışamamasından kaynaklanan kazanç kaybından sorumlu değildir.İş bu sebeple araç mahrumiyet bedeli talebi yönünden tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
... sigorta ile düzenlenen bila tarihli mutabakatname kapsamında davacıya ödeme yapıldığı, davacının gerek mutabakatname imzalanması sırasında gerekse yapılan ödemelerin miktarına ilişkin herhangi bir ihtirazı kayıt ileri sürmediği nitekim bilirkişi tarafından belirlenen bedel ile ibra kapsamında ödenen bedel arasında fahiş fiyat farkı da bulunmadığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasında düzenlenen bila tarihli mutabakatname içeriği itibariyle TBK'nın 132.maddesi uyarınca tam bir ibradır. Mutabakatnamede belirtilen miktarın ödenmesini kabul edip ibraname veren sigortalının müzayaka halinde olduğu kabul edilemez. Bu durumda borcu doğuran sebeplerden olan ödeme ve ibraname uyarınca davalı ... sigorta yönünden davanın reddine karar verilmiştir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 25/09/2017 tarih 2016/15159 Esas 2017/8079 Karar sayılı içtihatı).
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. Maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu, böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).Bu kapsamda davacı, aracın ZMMS poliçesini düzenleyen davalı ... şirketinden talepte bulunmuştur. Araç pert bedeli yönünden yapılan değerlendirmede Trafik kazası neticesinde, hasarlanan aracın ekonomik olarak değerini yitirmesi yahut azalması halinde, zarar gören, oluşan zararı, zarara neden olanlardan talep edebilir. Meydana gelen kaza nedeniyle, aracın pert-total olduğundan bahisle zarar bedeli olarak araç bedelinin talep edilmesi halinde, davacının aracının markası, modeli, yaşı ve hasar durumu birlikte irdelenmek suretiyle, kaza tarihindeki koşullara göre tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik değilse; kazadan önceki (hasarsız haliyle) 2.el piyasa rayiç bedeli ile kazadan sonraki haliyle sovtaj değerinin ve buna göre araçta meydana gelen gerçek zarar miktarının dosya kapsamındaki deliller ile denetlenebilir, gerekçeli bilirkişi raporu ile yapılan değerlendirme ile dava konusu kaza nedeniyle davacıya ait ... plakalı aracın bakiye PERT bedeli olan 30.000,00 TL pert bedeli tazminatının temerrüt tarihi olan 12/08/2022'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... Sigorta Şirketi yönünden davanın REDDİNE,
2-Araç mahrumiyet bedeline yönelik tazminat talebinin REDDİNE,
3-Araç pert bedeli tazminat talebinin davalı ... Anonim Şirketi yönünden KABULÜNE, 30.000,00 TL'nin 12/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,(davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitleri dahilinde tutulmasına),
4-Alınması gereken 2.049,30 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70TL harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 602,41 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.366,19 TL karar ve ilam harcının davalı ... Anonim Şirketi'den alınarak hazineye irat kaydına,
5-Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.600,00 TL'nin davalı ... Anonim Şirketi'nden tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan 80,70TL peşin harç, 80,70TL başvuru harcı, 11,50TL vekalet harcı ve 602,41 ıslah harcı olmak üzere toplam 775,31TL harcın davalı ... Anonim Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından sarf edilen 1.200,00 TL bilirkişi ücreti, 127,00 TL tebligat ve posta yargılama gideri olmak üzere toplam 1.327,00 TL'nin davanın kabul-red oranına göre hesaplanıp belirlenen 1.094,43 TL'sinin davalı ... Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
8-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 9.200,00TL vekalet ücretinin davalı ... Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine,
9-Davalı ... Sigorta Şirketi tarafından yapılan yargılama gideri olan 50,00 TL'nin davacıdan alınarak bu davalıya ödenmesine,
10-Davalı ... Sigorta AŞ'nin kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 9.200,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalıya ödenmesine,
11-Davalı ... AŞ'nin kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 maddesi gereğince takdir ve hesap edilen 6.375,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalıya ödenmesine,
12-Kararın talep halinde taraflara tebliğine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 01/06/2023
Katip Hakim
e-imzalıe-imzalı