T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/1198 Esas - 2024/55
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2022/1198 Esas
KARAR NO: 2024/55
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLLERİ:
DAVA: Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 14/11/2022
KARAR TARİHİ: 18/01/2024
K. YAZIM TARİHİ: 25/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ; Davalı kooperatif üyesi olan davacı ...'nın aidatlarını ödemediği gerekçesiyle davalı Kooperatif Yonetim Kurulunun 10.08.2011 tarih ve ... sayılı kararı ile ortaklıktan çıkartıldığının Ankara ... Noterliğinin ... yevmiye nolu ve 24.08.2011 tarihli ihtarnamesi ile bildirildiği ve müvekkili adına keşide cdilen Ankara ... Noterliği' nin 19.09.2011 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile kooperatif ortaklığından ihraç kararına itiraz edildiğini, davalı kooperatifin önceden belirlediği gündemi görüşmek üzere 01.04.2012 tarihinde olağan genel kurul toplantısı yaptığını, 01.04.2012 tarihinde yapılan davalı kooperatifin olağan genel kurul toplantısında müvekkilinin yaptığı itirazın görüşüldüğü ve müvekkilinin davalı kooperatiften ihracına karar verildiğini, bu durum davalı Kooperatif tarafından müvekkiline yazılan 08.04.2012 tarih ve ... sayılı yazı ile bildirildiğini, taraflarınca iptal kararına karşı Ankara Batı (Sincan) Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ... Esas numarası ile dava açıldığını ve davanın reddine karar verildiği, yapılan temyiz üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesi ise ... Esas ... Karar 26.03.2014 tarihli kararı ile kararın müvekkili lehine bozulmasına karar verildiğini, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar 13.05.2015 tarihli kararı ile yerel mahkemece kurulan hükümde direnildiği ve davanın reddine hükmettiğini, ilgili kararın temyizi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 17.06.2020 tarihinde ... Esas ... Karar numaralı ilamı ile temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verildiği ve müvekkilinin ortaklıktan çıkartıldığını, kararın 17.06.2020 tarihinde kesinleştiğini, müvekkilinin kooperatif üyeliğinden kaynaklanan alacağının halen ödenmediğini, bu nedenle arabulucuğa başvurulduğunu ve anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle; Müvekkili ...'nın ... Kooperatifi'nden kooperatif üyeliğinden çıkarılması nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000.TL tutarındaki alacağının ve davacının kooperatif ortaklığından çıkarıldığı yıla ait bilanço ve gelir gider tablosunun onaylandığı 01.04.2012 tarihli genel kurul tarihinden itibaren bir ay içerisinde ödenmemesi sebebiyle 01.05.2012 itibaren işlemiş faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesi ile özetle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, haklı davanın ıslah dilekçesi doğrultusunda 191.696,13 TL alacak ile alacağa işlemiş 181.885,49 TL yasal faiz yönünden alacak olmak üzere kabulü ile davalıdan alınıp müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı kooperatif üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; zamanaşımı itirazında bulunduktan sonra esasa yönelik olarak müvekkili ... Kooperatifi'nin ... İi, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel, ... Ada ... Parsel, ... Ada ... Parsel ve ... Ada ... Parsel üzerinde ... adet tripleks villa, ... adet dublaks villa ve ... adet daire inşa etmek için 2001 yılında kurulduğunu, kooperatifin kuruluşundan itibaren 21/04/2007 günlü genel kurul toplantısına kadar aynı yönetcilerin görev yaptığını, davacının da aralarında bulunduğu yöneticilerin 21/04/2007 günlü toplantıda ibra edilmeyerek görevden azledildiğini, 2001-2007 döneminde inşaat yapımı konusunda ortaklık ilişkisi dışında akraba ve iş ilişkisi bulunan ... AŞ. ile sözleşme imzalayarak fiktif ortak kaydetliklerini ve bu kişilerin gerçekte bir ödeme yapmadığını, senetlerle yaptıkları ödemelerin yüklenici firmaya sözde iş karşılığı verikdiğini, bu kapsamda davacının gerçekte hiçbir aidat ödemesi yapmadığını, davacının kooperatif yönetim kurulunun 10/08/2011 günlü ... sayılı karan ile ortaklıktan çıkarıldığını ve keyfiyetin Ankara ... Noterliği'nin 24/08/2011 günlü ... yevmiye sayılı ihlamamesi ile kendisine bildirildiğini, davacırıın genel kurul nezdinde yaptığı itirazın 01/04/2012 tarihli toplantıda görüşülerek çıkarılma kararının onaylandığını, yargı süreci sonucunda, davacının 382.997,00 TL tutarında borçlu bulunduğunun kesinleştiğini, davacının gerçekte hiçbir ödeme yapmamasına rağmen yönetimde bulunduğu süre zarfında oluşturulan kayıtlarını gerçeği yansılmadığından ödeme dekontlarının ve makbuzlarının dosyaya sunulması gerektiğini, aynca davacının kooperatife borcu bulunduğundan, bu borcunun takas/mahsubu gerektiğini, haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli olarak açılan davanın öncelikle usulden, bu mümkün olmaz ise esastan reddine, herhangi bir nedenle kabul kararı verilmesi halinde (kabul anlamına gelmemek üzere) müvekkil kooperatifin davacıdan olan 382.997,00 TL alacağının takas/mahsup edilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Karar sayılı kararı, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, davalı Kooperatif kayıtları, bilirkişi raporu, bilirkişi ek raporu ile tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi 14/06/2023 tarihli raporu ile özetle; Davacının ortaklık ilişkisinin 10/08/2011 tarihi itibariyle son bulduğu, toplam ödemesinin 192.400,00 TL. Olduğu, Kanun'un 17. maddesinde belirlendiği şekikle alınmış bir erteleme kararının bulunmadığı, davacının alacağının 02/05/2012 tarihinde muaccel hale geldiği, dönem genel giderlerinden davacının hissesine düşen genel yönetim gider paywun toplam birikimlerinden düşülmesi sonucunda, davacının kooperatiften alacağı miktarın 191.696,13 TL olarak hesaplandığı, davacının talep edebileceği yasal faiz miktarının 181.885,49 TL olduğu, davacının talebinin 10.000,00 TL olması nedeniyle talep edebileceği tutarın 19.488,22 TL olacağı bildirilmiştir.
Bilirkişi 18/12/2023 tarihli ek raporu ile özetle; Davacının kooperatif yönetim kurulunun 10/08/2011 günlü ... sayılı kararı ile ortaklıktan çıkarıldığı, davacı, çıkmanın kesinleşme tarihi itibariyle alacak ve haklarını isteyebileceğinden 14/11/2022 tarihli dava ile açmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı, muavin defter kayıtlarına göre davacının ortaklığı döneminde toplam 192.400,00 TL. Ödemede bulunduğu, 31/12/2011 günlü bilanço ve gelir/gider cetveli 01/04/2012 günlü genel kurulda görüşülerek kabul edildiğinden, çıkarılan ortağın alacağının bu genel kurul tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiği, 01/04/2012 günlü genel kurulda, Kanun'un 17. maddesinde belirlendiği şekilde alınmış bir erteleme kararının bulunmadığı, bu nedenle davacının alacağının 02/05/2012 tarihinde muaccel olduğu, dönem genel giderlerinden davacının hissesine düşen genel gider payı (132.328,49 TL/188 ortak=) tutarı olan 703,87 TL davacının toplam birikimlerinden düşülmesi sonucunda, davacının kooperatiften alacağı miktarın (192,400,00 TL-703,87 TL=)191.696,13 TL olduğu, ancak dava dilekçesi ile 10.000,00 TL. alacak talep edildiğinden, davacının hissesine düşen genel gider payı tutarı olan 703,87 TL davacının atacağından düşülmesi sonucunda, davacının kooperatiften alacağı miktarın (10.000,00 TL- 703,87 TL=) 9.296,13 TL olduğu, 10.000,00 TL.'nın 02/05/2012-14/11/2022 döneminde işlemiş yasal faizinin 8.820,37 TL. olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
GEREKÇE:
Davanın konusu; çıkma payı alacağının tahsil talabine yöneliktir.
Mahkememizin ... esas sayılı dosyası ile kooperatif ortağı ...'nın, parasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi sonucunda kooperatif ortaklığından çıkarılması konulu kooperatif yönetim kurulu karanna, gensi kurul nezdinde yaptığı itirazırı 01/04/2012 tarihli toplantıda görüşülmesi ile alınan ... numaralı onama kararının iptali ile ilgili olup, yargılama sonucunda, Mahkemenin 26/09/2013 günlü ... K. sayılı kararı ile genel kurul kararının iptali talabi reddedilmiştir. Konunun Yargıtay'a taşınması sonucunda, Yargıtay ... HD.'nin 26/03/2014 günlü ...E., ...K. sayılı karan ile Mahkemenin 26/09/2013 günlü kararı bozulmuş olup, Mahkeme 1305/2015 günlü ... E., ... K. sayılı kararı ile öncaki kararına direnmiştir. Davacı hakkında alınan kooperatif yönetim kurulunun 10/08/2011 günlü ... sayılı çıkarma kararının görüşülerek onaylandığı 01/04/2012 günlü genel kurulda gündemin 7. maddesinin görüşülmesi ile alınan çıkarma kararının iptali talebi reddedilmiş, karar 17/06/2020 tarihinde kesinleşmiştir.
Bu kapsamda 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17 ve anasözleşmenin 15. maddeleri gereğince, kooperatiften ayrılan ortak ödemiş olduğu aidatı, ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanacak masraf hissesi düşüldükten sonra kalanını talep hakkını haizdir. Bu hak, bilançonun genel kurulca kabulü suretiyle kesinleşmesinden itibaren bir ay geçtikten sonra talep edilebilir. (YHGK'nın 16.04.2014 tarih ve 2013/23-1616 E., 2014/540 K.) İstifa eden veya ihraç edilen ortakların yükümlülükleri, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 16/son maddesine kıyasen, istifanın veya ihracın kesinleşmesine kadar devam edeceğinden; Çıkma payı alacağı 02/05/2012 tarihinde muaccel hale gelmiş ise de, bu tarihten önce 24/04/2012 itibariyle adı geçen davacı tarafından ihraç iptali davası açıldığından 6098 Sayılı TBK'nın 154/2 maddesince davanın reddi kararı 17/06/2020 tarihinde kesinleşmiş olduğundan zamanaşımı 17/06/2020 tarihinde işlemeye başlamış, davacı 14/11/2022 tarihinde iş bu dava açıldığından zamanaşımı 10.000 TL yönünden tekrar bu tarihte kesilmiş, ıslah tarihi itibari ile kalan alacak miktarı yönünden ve kısmi açılan tutar yönünden de TBK'nın 156.maddesince beş yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir. Böylelikle davacının ortaklıktan çıkarılma süreci sonlanmış olduğundan, davacı çıkma payı alacağını bu tarihten itibaren istemeye hak kazanmış olup, süreç alacağın muacceliyet tarihini etkilememektedir. Bilirkişi ek raporu hükme esas alınarak yapılan değerlendirme ile Davacının ortaklık ilişkisinin 10/08/2011 tarihi itibariyle son bulduğu, Toplam ödemesinin 192.400,00 TL. Olduğu, Kanun'un 17. maddesinde belirlendiği şekilde alınmış bir erteleme kararının bulunmadığı, Davacının alacağının 02/05/2012 tarihinde muaccel hale geldiği, Dönem genel giderlerinden davacının hissesine düşen genel yönetim gider payının toplam birikimlerinden düşülmesi sonucunda, davacının kooperatiften alacağı miktarın 191.696,13 TL olarak hesaplandığı, Davacının talep edebileceği yasal faiz miktarının 181.885,49 TL. Olduğu toplam 373.581,62 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, 373.581,62 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-a)Alınması gereken 25.519,36 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 170,78 TL harç ile 6.209,10 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 19.139,48 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
b)Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 2.353,22 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
c)Davacı tarafından yatırılan 170,78 TL peşin harç, 80,70 TL başvuru harcı, 11,50TL vekalet harcı ile 6.209,10 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 6.472,08 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen 148,25 TL tebligat ve posta gideri ile 2.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.148,25 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 58.037,24 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Kararın talep halinde taraflara tebliğine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 18/01/2024
Katip Hakim
e-imzalıe-imzalı