T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/144 Esas - 2023/80
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2022/144 Esas
KARAR NO: 2023/80
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI : 1-
VEKİLİ:
DAVALI : 2-
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/02/2022
KARAR TARİHİ: 24/01/2023
K. YAZIM TARİHİ: 14/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ;18/09/2021 tarihinde müvekkili ... idaresindeki ... plaka sayılı aracın trafik kurallarına uygun şekilde hareket halinde giderken ... idaresindeki, davalı ... AŞ. tarafından ... poliçe ile "Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası" yapılan "... " plakalı aracın kırmızı ışıkta kavşağa girip geçiş yapması ile müvekkilinin aracının sağ ön kısmına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı tarafından sigortalanan "... " plaka sayılı aracın %100 kusurlu olup davalıların değer kaybından sorumluluklarının kaza tutanakları ve ekspertiz raporu ile ispatlandığını, trafik kazası nedeniyle müvekkiline ait ... plakalı aracın ağır hasar gördüğünü, kaza neticesinde aracın değerinde esaslı bir azalma meydana geldiğini ve müvekkilinin zarara uğradığını, araç değer kaybı bedelinin ödenmesi için davalı sigorta şirketine gönderdikleri ihtarname sonucu davalı şirket tarafından değer kaybı tazminatı için 28/12/2021 tarihinde ancak 1.259,17-TL ödeme yapıldığını, ayrıca müvekkiline ait aracın tamir için 7 hafta serviste kalmış ve yaklaşık 50 gün sonra teslim edildiğini, bu nedenle 50 gün araçsız kalan müvekkili için ikame araç bedeli talebinin mevcut olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin de olumsuz sonuçlandığını, açıklanan nedenlerden dolayı, bilirkişi tarafından tespit edilecek tazminata artırılmak koşuluyla belirsiz alacak niteliğindeki davanın fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak koşulu ile müvekkiline ait ... plakalı araçta meydana gelen bakiye değer kaybı nedeniyle harca esas değer olan şimdilik 100,00- TL'nin kaza tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkilinin aracını kullanamaması nedeniyle ikame araç bedeli olarak harca esas değer olan şimdilik 100,00- TL'nin kaza tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte davalı ...' dan tahsiline hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 07/03/2022 havale tarihli dilekçesi ile davalı ... aleyhine yöneltilen ikame araç bedeli talebinden vazgeçtiklerini, ...'dan masraf ve vekalet ücreti talepleri olmadığını beyan etmiştir.
Davacı vekili 09/06/2022 tarihli dilekçesi ile özetle; davalı ...'dan araç değer kaybı ve ikame araç bedeli talebi bulunmadığını, davalı ... Sigorta şirketine yönelik araç değer kaybı taleplerinin devam ettiğini beyan etmiştir.
Davacı vekili dava değerinin artırılması dilekçesi ile özetle; Dava değerinin arttırılması talebinin kabulü ile dava dilekçesinde 100,00-TL talep edilmiş olan araç değer kaybı bedelinin 8.640,00-TL attırılmasına, arttırım yapılan değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ödenmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 19/01/2023 tarihli beyan dilekçesi ile özetle; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak koşulu ile müvekkiline ait ... plakalı araçta meydana gelen 8.740,83-TL bakiye değer kaybının kaza tarihinden itibaren heaplanacak avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ettiğini beyan etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesi ile özetle; ... A.Ş. bakımdan, merkezi ve yerleşim yeri de ... ili olduğundan, yetkili Mahkeme İstanbul Mahkemeleri olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davanın usul yönünden reddini talep ettiklerini, davacının davasını kabul anlamına gelmemekle birlikte kaza sebebiyle davacının taleplerinin zamanaşımına uğramış olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere; müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, ... plakalı aracın, müvekkili şirket nezdinde, ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) Sigorta Poliçesi bulunduğunu, davalı şirketin sorumluluğunun, KTK gereği sigortalısının kusuru, ZMSS Genel Şartları ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, davacının müvekkili sigorta şirketine işbu davaya konu kaza sebebiyle ... plakalı araç için yapmış olduğu başvuru üzerine 20.296,00 TL hasar tazminat bedeli ödendiğini ve davacı yanın değer kaybı talepli yaptığı başvurusu üzerine yapılan incelemelerde, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları eki ve KZMS Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar' da yer alan Değer Kaybı Hesaplama Kriterlerine göre Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortaları Genel Şartları uyarınca rapor alınarak, ... plakalı aracın 18.09.2021 tarihinde meydana gelen kaza sonrası uğradığı değer kaybının 1.259,17-TL olduğu Kara Araçları Eksperi-Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişisi tarafından tespit edildiğini, Eksper/Tahkim Komisyonu bilirkişisi tarafından düzenlenen rapor ile ... plakalı araçtaki değer kaybı tespit edilmiş ve davacı taraf avukatı ... hesabına tespit edilen işbu değer kaybı bedelinin 1.259,17 TL olarak ödendiğini, müvekkili sigorta şirketinin, ZMSS kapsamındaki sorumluluğunu tam olarak yerine getirdiğini, müvekkili şirketin yapılan değer kaybı ödemesi ile davacının taleplerine ilişkin başkaca hiçbir yükümlülüğü kalmadığını, davacının talep etmiş olduğu mahrumiyet bedeli talebinin müvekkil sigorta şirketi yönünden trafik sigortası kapsamında olmadığı sebebiyle reddedilmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkil sigorta şirketi 2918 Sayılı KTK'ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğunun, zorunlu sigorta limitleri kadar yani müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun sınırlı olduğunu, talep edilebilecek tazminat miktarına uygulanabilecek faizin de yasal faiz olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek üzere müvekkili sigorta şirketinin ancak dava tarihinden itibaren ve ancak yasal faizle sınırlı olarak sorumlu tutulabileceğini, tüm bu nedenlerle öncelikle iş bu davanın usul yönünden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, yargılama giderleri, ilgili masrafların ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı .../vekili davaya karşı cevap dilekçesi sunmamış, davalı ... vekili 07/03/2022 tarihli dilekçesi ile özetle; davacı tarafla sulh olduklarını, davanın konusuz kalması nedeniyle davacı taraftan vekalet ücreti ve yargılama gideri taleplerinin bulunmadığını, müvekkili açısından davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.
DELİLLER:
Sigorta poliçesi, hasar dosyası, trafik kazası tespit tutanağı, tramer kayıtları, araç trafik kayıtları, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi 18/07/2022 tarihli raporu ile özetle; Sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç (Kamyonet); 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 47/b Maddesini ihlal ettiğinden ve %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın bu kazanın oluşumunda herhangi bir kusurumun bulunmadığı, ... Plaka sayılı araçta meydana gelen hasar miktarının 17.200.00 TL olduğu bildirilmiştir.
Bilirkişi ... 27/10/2022 tarihli raporu ile özetle; davalı Sigorta Şirketinin sigortalı olup diğer davalı ...’un da maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...’un meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 47/b-c., 52/a., ve 84/a. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı araç sürücüsü ...’in meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla, kusursuz olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 10.000,00 TL, sigorta genel şartları hesaplama yöntemine göre ise 6.112,75 TL olacağı, davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa 1.259,17 TL değer kaybı ödemesinin yapıldığı anlaşılmakla, davalıların ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusuru oranında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybından 2918 sayılı KTK.nun 85. ve 91. maddesi gereği sorumlukları olmakla, davalıların bu bağlamda; reel piyasa koşullarına göre bakiye değer kaybı sorumluklarının müştereken ve müteselsilen (10.000,00 TL – 1.259,17)*%100 = 8.740,83 TL olacağı, Sigorta Genel Şartları hesaplama yöntemine göre ise bakiye değer kaybı sorumluklarının müştereken ve müteselsilen (6.112,75 TL – 1.259,17 TL)*%100 = 4.853,58 TL olacağı, hangi hesaplama yöntemiyle belirlenen değer kaybının esas alınması gerektiği hususunun ise Mahkemenin değerlendirme ve takdirinde olacağı bildirilmiştir.
GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeniyle araç değer kaybı tazminat talebi ve mahrumiyet bedeli tazminatı talebine ilişkindir.
Davaya konu olay ... günü saat 11.19 sıralarında ... İli, ... İlçesi, ... yolu Bulvarı ... Cadde Trafik ışıklı kavşakta sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... Plaka Sayılı aracı ile kendisine yeşil ışık yandığı sırada geçiş halindeyken sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ... Plaka Sayılı aracın kendisine trafik ışığının kırmızı yandığı esnada kavşağa giriş yapması sonucu çarpışması neticesinde yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Kusur yönünden yapılan değerlendirmede davalı ... adına kayıtlı Sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ... Plaka Sayılı araç( Kamyonet) olay mahalli trafik ışıklı kavşağa geldiğinde kendisine kırmızı ışık yandığında durup beklemesi gerekirken ışık ihlali yaparak beklemeden kavşağa girdiğinden dava dışı davalı araç Sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ... Plaka Sayılı araç(Kamyonet) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 47/b maddesini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda % 100 ( yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. Maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu, böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd). Bu kapsamda davacı, aracın ZMMS poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinden ve davalı araç maliki ...'dan talepte bulunmuştur.
Kural olarak araçta meydana gelen "değer kaybı" (istikrar kazanan yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre); aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle önceki kazalar araştırılarak niteliği ve etkisi göz önüne alınarak, tartışılarak hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmadan ibarettir. Daha somut bir ifade ile aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark kriteri esas alınmalıdır. (Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E - 2017/12161 K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E - 2017/11098 K sayılı, 28/11/2017 tarihli kararları)Anayasa Mahkemesi iptal kararından sonra genel şartlar ile ekindeki formüllere göre yapılan tazminat hesabının yasal dayanağı kalmamıştır. Denetime elverişli bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacı aracında oluşan değer kaybı bedelinin reel piyasa kaşullarına göre kaza tarihi itibariyle olmak üzere değer kaybı bedelinin kaza tarihi itibariyle 8.740,83 TL olacağı davalı sigorta şirketi yönünden 8/12/2021 tarihinden itibaren davalı ... yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek davalı sigortalı aracın ticari araç olması sebebiyle avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Her ne kadar davacı vekili "ikame araç bedeli tazminat talebinden vazgeçme" ifadesini kullanmış ise de, talebin 6100 sayılı HMK'nun 123. maddesinde düzenlenen "davanın geri alınması" müessesiyle ilgili olduğu, davalı tarafından davanın geri alınmasına davacıyla sulh olduklarından bahisle açıkça muvafakat edildiği, bu durumda 6100 sayılı HMK'nun 123. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının, davalı ... yönünden ikame araç bedeli tazminat talebinin HMK 123. Md. Gereği AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Değer kaybı tazminat talebi yönünden davanın KABULÜNE, 8.740,83 TL'nin davalı sigorta şirketi yönünden 28/12/2021 tarihinden itibaren davalı ... yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitleri dahilinde tutulmasına),
3-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 597,08 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 148,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,38 TL harcın müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.295,59 TL'nin müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Davacıdan dava açılırken tahsil edilen 80,70 TL başvurma harcı, 11,50 TL vekalet harcı, 80,70 TL peşin harç ve 148,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 320,90 TL harcın müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacının yargılamada yapmış olduğu 1.800,00 TL bilirkişi ücreti, 231,80 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 2.031,80 TL yargılama giderinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine, artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 8.740,83 TL avukatlık ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı sigorta vekilinin yüzüne karşı, kararın miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi.24/01/2023
KatipHakim
E-imzalıdır. E-imzalıdır.