T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/148 Esas - 2022/781
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2022/148 Esas
KARAR NO: 2022/781
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALILAR : 1-
2-
VEKİLİ:
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 07/02/2022
KARAR TARİHİ: 20/09/2022
K. YAZIM TARİHİ: 30/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ;Müvekkili tarafından tüm aktifi ve pasifi ile birlikte devralınan ... A.Ş., ... Şirketi'ni ("Sigortalı") 29.11.2018 başlangıç ve 29.11.2019 bitiş tarihli ... numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile taşınan emtianın maruz kalabileceği hasar, zarar ve ziyana karşı teminat altına aldığını, dava dışı sigortalı satıcı şirket tarafından dava dışı ... Şirketi unvanlı firmaya 24.06.2019 tarihli ve ... no'lu mal faturası tahtında toplam 3 adet 2'si 50 metreküp ... dikey 18 bar ve 1 adet 100 metreküp gaz oksijen carbon çelik 30 bar "tank" cinsi emtia satıldığını, her bir tankın farklı araç ile sevk edildiğini, satılan emtianın ...'dan ...'a ... / ... plakalı araç ile taşınması işinin davalı ... tarafından üstlenilmiş olup bu davalının aynı zamanda taşımanın gerçekleştirildiği ... / ... plakalı aracın ruhsat sahibi olduğunu, satılan emtianın taşınması işine istinaden bu davalı tarafından sigortalı şirkete 25.06.2019 tarihli ve ... numaralı navlun faturası düzenlendiğini, davalı ...'nın ise hasar tarihinde emtia yüklü araç şoförü olduğunu, davalı ...'nın hakimiyetinde ...'dan ...'a sevk edilmek üzere ... plakalı araca yüklenen emtiadan ... seri numaralı 50 m3 ... tankı, emtia yüklü aracın ... - .. istikametinde seyir halinde iken araç şoförünün dikkatiz ve tedbirsiz davranması neticesinde 25.06.2019 tarihli tutanağa göre tank borularının ağaç dallarına takılması neticesinde hasarlandığını ve emtianın borularında ezilme ve bükülme meydana geldiğini, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde hasar bedelinin toplam 41.247,92 TL olarak tespit edildiğini, sigortalının hasar nedeniyle uğradığı zararlara istinaden sigortalıya 25.06.2020 tarihinde aynı tutarda ödeme gerçekleştirildiğini, müvekkilinin yapılan ödeme neticesinde 6102 s. TTK md. 1472 uyarınca sigortalının haklarına halef olmuş ve böylelikle hem "kanuni halef" hem de "akdi halef" sıfatını kazandığını, dava konusu emtianın taşıması bakımından "taşıyıcı" sıfatını haiz olan davalının, kendi sorumluluğu ve hakimiyeti altında ifa edilen taşıma sürecinde, ağır kusur ve ihmaline bağlı olarak meydana gelen emtia hasarı neticesinde oluşan zarardan "taşıyıcı" sıfatı ile sorumlu olduğunu aracın ruhsat sahibi olan diğer davalının meydana gelen emtia hasarından aynı zamanda "işleten" sıfatıyla da sorumlu olduğunu, davaya konu emtia hasarı davalıların hakimiyeti ve sorumluluğunda gerçekleştirilen taşıma sürecinde, davalıların ağır kusur ve ihmaline bağlı olarak meydana geldiğinden, davalıların emtia hasarından kaynaklanan zararların tamamından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, bu nedenle Ankara ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası üzerinden başlatmış oldukları icra takibine davalıların yapmış olduğu itirazın haksız ve mesnetsiz olup, tamamen kötüniyetli olup alacaklarını sürüncemede bırakmak amacı taşıdığını, bu nedenlerle Ankara ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına davalılar/borçlular tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itirazları ile takibin durmasına sebebiyet veren davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalılar vekili cevap dilekçesi ile özetle; Söz konusu alacağın zamanaşımına uğramış olması nedeniyle davanın reddi gerektiğini, CMR ‘nun 32. Maddesi’ ne göre Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir" dendiğini, söz konusu olayda zamanaşımı 1 yıl olup, hasarın meydana geldiği tarihin 25.06.2019’da boşaltma tamamen sona erdiğinden zaman aşımı tarihinin 26.06.2019'da başlamış olup davacının ise 05.07.2021 tarihinde icra takibini başlattığını; dolayısıyla takip tarihi itibariyle alacağın zamanaşımına uğradığını, davalı tarafın işbu davada taraf sıfatı bulunmayıp davanın dava şartı eksikliği nedeniyle reddi gerektiğini, KTK 97 madde gereği sigorta başvuru zorunluluğu bulunduğunu, davanın husumet eksikliği yönünden reddi gerektiğini, davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin geçerli bir sigorta ilişkisinin varlığına dayanıp dayanmadığı menfaat yokluğu ex gratia (lütuf ödemesi) niteliği taşıyıp taşımadığı ve bu sebeple de halefiyetin olup olmadığının davacı sigorta tarafından sunulan delillerden anlaşılamadığını, teminat dışında kalan sebeplere dayalı ödeme yapan, bir başka deyişle lütuf ödemesi gerçekleştiren sigorta şirketlerinin rücu hakkını kaybedeceğini, sigorta şirketinin, teminat harici rizikolar neticesinde meydana gelen zararı tazmin etmesi durumu poliçe kapsamında bir ödeme olarak kabul edilmemekte, dolayısıyla sigorta şirketinin halefiyete bağlı üçüncü kişilere rücu davası açma hakkının ilk koşulu olan “poliçe kapsamında ödeme yapma” durumu gerçekleşmediğinden, halefiyete bağlı olarak üçüncü kişilere karşı talepte bulunma hakkının da ortadan kalktığını, davacı tarafından sunulan eksper raporunun eksik ve hatalı olduğunu, emtianın davalı firmaya ait araç üzerinde hasar aldığını gösterir hiçbir belge olmadığını, ispat eksikliği gerekçesiyle davanın reddi gerektiğini, işletenin ve eylemlerinden sorumlu kimselerin ağır kusuru bulunmadığını, davalı ...'nın zarar gördüğü iddia edilen malları nakliye kuralları çerçevesinde taşıdığını, taşıyıcının muhteviyata uygun bir paketleme veya yerleştirme (fotoğraflarda görüldüğü üzere tankların yapısal olarak daha zayıf olan borularında herhangi bir koruma işlemi bulunmamaktadır.) yapılıp yapılmadığını denetlemek zorunda olmayıp, ... ilinin iklim şartları nedeniyle sık ağaçlık olması dikkate alındığında böyle bir olayın yaşanmasının muhtemel olduğunu, söz konusu olayın ne taşıma işlemi gerçekleştiren şirkete ait araçtaki kusurdan ne de aracı kullanan şoförün kusurundan meydana gelmediğini, kazanın meydana geliş şekli ile aracın işletilmesi ve zarar arasında illiyet bağı bulunmadığını, burada taşıyıcının ağır kurusundan bahsedilemeyeceğini, davanın öncelikle zamanaşımı ve dava şartı noksanlığından usulden reddine, işbu itirazın iptali davasının esastan reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Ankara ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, tarafların ticaret sicil kayıtları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, davaya konu araçların trafik tescil kayıtları, CMR Taşıma Sözleşmesi, faturalar, bilirkişi heyeti raporu ile tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi heyeti 20/06/2022 tarihli raporu ile özetle; ... ilinden sonra ... iline doğru devam eden seyri esnasında ... / ... plakalı aracın sürücüsü ...’nın göstermiş olduğu dikkatsiz ve özensiz seyri itibariyle yönetiminde yarı römorklu araçta, aracın her iki yanından taşmış vaziyette yüklü bulunan tankın durumunu dikkate almadan seyri esnasında yüklü tankın ağaca çarparak hasarlanmasına neden olduğu, belirlenen kaza sürecinde taşımacı firmanın “Karayolları Özel Yük Taşıma İzin Belgesi”ni almayarak, güzergah etüdü yapmadan ve yükün nakli esnasında tır’a eşlik etmesi gereken “escort” aracı temin etmeyerek sürücü ile birlikte müştereken kusurlu oldukları kanaatine varıldığını, "Madde 875-(1)Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Hükmü gereğince oluşan zarardan sorumlu oldukları değerlendirilmiştir. "denmiş, oluşan ve sigorta şirketince % 50,93 eksik sigorta uygulanmak suretiyle belirlenen 41.247,92. TL. hasar bedeline heyetimizce de iştirak edildiği, 41.247,92.TL.'sı sigorta tazminatının, davacı sigorta şirketi tarafından 25.06.2020 tarihinde, dava dışı sigortalısına ödendiği, Ankara ... İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyası ile 05.07.2021 tarihinde yapılan ilamsız takipte, istenilen miktarın 41.247,92 TL olduğu, kazanın oluşumu dikkate alındığında, TTK.’nun 855/5. Maddesinde tanımlanmış olan “Taşıyıcının kastından veya pervasızca bir davranışıyla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinden veya ihmalinden dolayı” meydana gelmediği, tedbirsiz, dikkatsiz ve özensiz seyri sebebi ile kazanın meydana geldiği, davalı sürücünün, yönetimindeki yarı römorklu araç ile, aracın her iki yanından taşmış vaziyette yüklü tankın durumunu dikkate almadan seyri sırasında tankın ağaca çarparak hasarlanması olayında, tedbirsiz, dikkatsiz ve özensiz seyri sebebiyle kazanın oluşumunda kusurlu olmakla ve diğer davalı taşıyıcı firmada bu zarardan kusurlu ve sorumlu olmakla birlikte, kazanın oluşumu dikkate alındığında, TTK.’nun 855/5. Maddesinde tanımlanmış olan “Taşıyıcının kastından veya pervasızca bir davranışıyla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinden veya ihmalinden dolayı” meydana gelmediği, tedbirsiz, dikkatsiz ve özensiz seyri sebebi ile kazanın meydana geldiği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE:
Dava, nakliyat abonman sigorta poliçesinden kaynaklı taşınan emtiada meydana gelen zararın rücuen tahsili talebine ilişkin başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.
Hasar bedelinin dava dışı sigorta ettirene ödendiği sabit olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının ödediği bu bedeli davalılardan rücuen talep edebilip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Davalı araç sürücüsü ... yönetimindeki ... çekici ve ... plakalı yarı römorktan oluşan araca dava dışı firma tarafından dava dışı bir başka firmaya satılmış olan "1 adet 50m3 ... tank"ın yüklenmesi sonrasında ... ilinden ... ili istikametine seyir halinde iken araçta yüklü olan tankın seyir esnasında ağaç dallarına takılması sonrasında tankın borularında bükülme ve hasar meydana geldiği olay maddi vakıa olarak kabul edilmiştir. Dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde aracın ... ilinden sonra ... iline doğru devam eden seyri esnasında .../... plakalı aracın sürücüsü ...'nın dikkatsiz ve özensiz idaresinden dolayı aracın her iki yanından taşmış vaziyette olan yüklü tankın durumunu dikkate almadan seyri esnasında tankın ağaca çarparak hasarlanmasına neden olduğu ve diğer davalı yönünden yapılan değerlendirmede ise uygun araç sağlama yükümlülüğünün, bu konuda uzman bulunan ve taşıma işine ait sözleşmeyi yapan davalıda olduğu kabul edilmiştir. Yargıtay'ın emsal uygulaması da aynı yöndedir (Yargıtay 11. H.D.'nin 23.10.2013 tarih ve 2012/17577 E.- 2013/18544 K.). Nitekim yükün genişliği itibariyle aracın sahibi olan ... Servisi tarafından Karayolları Genel Müdürlüğünden alınması gereken "Özel yük taşıma izin Belgesi" nin bulunmadığı, yol güzergah etüdü yapılmadan ve yüklemenin yapıldığı andan boşaltma yerine kadar TIR'a eşlik etmesi gereken escortun olmamasından dolayı taşımacı firmanın da davranışı 'pervasızca hareket' oluşturduğu kanaatiyle kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.Sigorta tazminatını ödeyen sigortacının zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı davada zamanaşımının, sigorta ettirenin aynı şahıs aleyhinde açabileceği davanın zamanaşımına tabi olduğu (Yargıtay ... Hukuk Dairesi, 23/10/2017 Tarih, ... Esas ve ... Karar) zararın davacının pervasızca davranışı sebebiyle meydana gelmesi karşısında zamanaşımı süresi yönünden TTK'nun 855/5. maddesinin uygulanması gerektiği bu noktada bilirkişi raporuna iştirak edilmediği, bu suretle teslim tarihi ile icra takip tarihi arasında 3 yıllık süre dolmadığından alacağın zamanaşımına uğradığından bahsedilemeyeceği kanaatiyle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takibe itirazların iptali ile takibin devamına,
2-41.247,92 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 2.817,64 TL harçtan peşin alınan 704,42 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.113,42 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ve dava öncesi ödenen 1.328,81 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacıdan dava açılırken tahsil edilen 80,70 TL başvurma harcı, 11,50 TL vekalet harcı, 704,42 TL peşin harç olmak üzere toplam 796,62 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacının yargılamada yapmış olduğu 2.250,00 TL bilirkişi ücreti, 114,70 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 2.364,70 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 9.200,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Kararın talep halinde taraflara tebliğine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 20/09/2022
Katip Hakim
E-imzalıdır. E-imzalıdır.