T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/17 Esas - 2024/742
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2022/17 Esas
KARAR NO: 2024/742
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
İHBAR OLUNAN:
VEKİLİ:
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 05/01/2022
KARAR TARİHİ: 04/07/2024
K.YAZIM TARİHİ: 05/08/2024
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili; müvekkilinin, motor tamir ustası olup ticari işletmesine gelen ... marka, ... plaka numaralı araçta arızaları tespit ettiğinin, söz konusu araçta tespit ettiği hususların; motorunun revize olmasına yönelik olup söz konusu araçta bulunan hasarlı parçaları da tespit etmiş ve davalıdan araçta tespit ettiği hasarlı parçaları yenilenmek ve aracın motorunun revizesini sağmak ve hasarlarını gidermek için davalı şirketten Yedek parçalar sipariş etmiş ve Yedek Parçaların Ücretlerinin müvekkili tarafından ödendiğini, müvekkilinin davalı şirket olan ... ŞTİ’ den 05/06/2021 tarihinde ... Fatura Numaralı Toplam 15.600,00 TL bedelli (EK-1 Fatura Sureti) ve 08/07/2021 tarihinde ... Fatura Numaralı Toplam 9.500,00 TL bedelli motor yedek parçalarını satın aldığını, söz konusu motor yedek parçalarını tamir atölyesine gelen müşteri aracına komple motoru söktükten sonra sırası ile parçaları araca taktığını, söz konusu parçaların araca takılması sonrasında araç bir süre çalıştırıldığını, teamüller gereği araç motor rektifiyesi yapıldıktan sonra belirli süre çalıştırılması gerektiğini ve araç çalıştırıldığında kısa bir süre sonra araçta yüksek sesler çıkmaya başladığını ve ayıplı ürünler aracın diğer parçalarını kırdığını, hasara uğrattığını ve aracın sonrasında yine çalışmamaya başladığını, müvekkilinin yeniden aracın motorunu sökmek zorunda kaldığını ve yeniden aracın motorunu incelediğinde davalı şirketten sipariş ettiği ürünlerin ayıplı ürünler olduğunu ve bu ayıplı ürünlerinde aracın diğer parçaları olan Eksantrik Milini kırmak suretiyle araca zarar verdiğini ve silindir kapağında ayıplı ürünlerin hasar verdiğini fark ettiğini ve bu nedenle de ayıplı yedek parçaların aracın motorun diğer aksamlarına zarar vermesi nedeni ile 28/07/2021 tarihli ... Fatura numaralı 14.986,00 TL’ lik ayıplı ürünlerin hasara yol açtığı parçaları sipariş etmek zorunda kaldığını, müvekkilinin ayıplı ürünleri araca takması nedeni ile aracın sibopları hasar aldığını, horoz takımının arızalandığını, müvekkilinin, davalıdan tedarik ettiği ürünler ayıplı olmasa idi, aracın revizesini tek defada yapacak olup ayıplı yedek parçalar nedeni ve yedek parçalardaki ayıbı tespit etmek için aracın motorunu 3 defa olmak üzere sökmek ve yeniden revizesini sağlamak üzere gereğinden fazla olarak işçilik yaptığını ve bu aşamada da tamir atölyesine gelen diğer müşterilerine hizmet veremediğini ve kazanç kaybı da yaşadığını, müvekkilinin her defasında aracı yeniden revize etmek ve gerek yedek parçalardaki ayıbı tespit etmek gerekse ayıplı ürünleri sökmek ve ayıplı ürünlerin neden olduğu diğer parçalardaki hasarları gidermek üzere aracın motorunu söküp takmada araca yeniden yağ değişimi yaptığını ve yağ filtresini de değiştirmek zorunda kaldığını, müvekkilinin gönderilen parçaların ayıplı olduğunu tespit etmesi üzerine ayıplı ürünlerin tamamını araçta söktüğünü ve yedek parçaları müvekkilinin güvenli olarak muhafaza ettiğini, müvekkilinin yedek parçalardaki ayıbı tespit etmesi üzerine motorda ayıplı parçalarının birini dahi kalması bir takım halinde ayıba neden olacağı yani ürünün birkaçının dahi ayıplı olması halinde diğer yedek parçaların bir anlam ifade etmeyeceği motorun komple revizesi için tüm motor ustalarının da bildiği üzere motoru revize ederken bir takım halinde motorun söküldüğü ve parçaların tek tek dizilmek suretiyle araca monte edildiği yani bir set halinde anlam ifade ettiğini, gizli ayıp ise ürünün basit bir inceleme neticesinde anlaşılmayacak mahiyette olan eksiklik veya uygunsuzluklar olarak ifade edilebilir. “Durumun gerekli kıldığını, muayene ile anlaşılamayan ayıplar, gizli ayıptır. Söz konusu yedek parçalardaki ayıp gizli ayıp olması nedeni ile müvekkilin 3 defa motoru sökme takma yapması ve söz konusu yedek parçalardaki ayıbı tespit etmesi söz konusu olup söz konusu yedek parçalar mahiyeti gereği araca takılmadan ayıbın anlaşılacağı bir ayıp olmadığını, söz konusu yedek parçaların iç kısımlarında parçalar bulunmakta ve müvekkilin bu parçaları tek tek sökerek iç aksamlarındaki ayıbı tespit etme gibi bir alternatifi ve seçeneği olmayıp mecburen araç motoruna takılarak kullanım sonucu tespit edilecek nitelikte ayıptan olup söz konusu hatalı ürün satmak suretiyle müvekkiline tedarik edilmiş ürünlerde de bu nedenle ürünlerin hatalı yapımı sonucu meydana gelmesi nedeni ile niteliği gereği yedek parçalardaki ayıplar gizlenmiş ayıp olup Yedek parça satıcısı olan davalı tarafından ayıplı yedek parçalar müvekkile tedarik edildiğini, davalı tarafından tedarik edilen yedek parçaların iadesine yönelik olarak müvekkilinin davalıya başvurması sonucunda davalının müvekkilini oyaladığını ve sonucunda da müvekkiline parçaların değişimini yapmayacağını ve müvekkilinin ödediği yedek parça bedellini de müvekkiline iade etmediğini beyan ederek, ayıplı ürünlerin davalıya iadesine, ayıplı ürünlerin toplam bedeli olan 25.100,00 TL nin iadesi ve ayıplı ürünlerin neden olduğu zararlar toplamı olan 28.532,00 TL nin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile toplam 53.632,00 TL nin satım tarihinden itibaren hesaplanacak en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili; müvekkili şirketin iştigal olduğu yedek parça alım-satım işi nedeniyle ile ... ilinde ve belirtilen adreste bulunmakta, davacı-tamirci ise ... ilinde iddia ettiği aracın tamirini yaparken müvekkilim şirketten yedek parça talep etmesi üzerine öncelikle 05.06.2021 tarihinde ve aynı tarihli fatura ile parçalar temin edilerek kapalı kutu şekilde davacı tarafa teslim edildiğini, devamında ilk parça alımının üzerinden 1 aydan fazla zaman geçtikten sonra bu kez de 08.07.2021 tarihinde davacının bir kısım yedek parça talep etmesi üzerine aynı tarihli fatura ile yine yedek parçalar temin edilerek kapalı kutu şekilde davacı tarafa teslim edildiğini, her iki yedek parça alım tarihleri arasında uzunca bir zaman geçmesine rağmen davacı taraf müvekkilim şirkete herhangi bir ihbar ya da bildirimde bulunmadığını, davacı tarafından daha önce müvekkilinden alınan sökülen-takılan-çıkarılan-oynanmış olan vb ihtimallerin ve işlemlerin ihtimal dahilinde olan yedek parçaların iade etme/iade alma hususu söz konusu olmadığını, davacıya kapalı kutu sıfır olarak teslim edilen yedek parçaları davacı kendi isteği ve arzusu ile tasarrufta bulunduğundan müvekkilim şirketin iade alması yada bu hususun dava konusu edilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca ve önemle müvekkili şirketin satışını yaptığı yedek parçaların tamamını üretici ve toptancılardan almakta olup, kendisinin ürettiği herhangi bir parça bulunmadığını, müvekkili şirketin hiçbir surette, şartta ve ihtimalde mevcut dava konusu iddia edilen taleplerden sorumlu tutulamayacağını, asla kabul anlamına gelmemekle birlikte yedek parça ya da parçalardan kaynaklı sorun olması halinde müvekkili şirket tarafından düzenlenen fatura ile yedek parçanın üreticisi olan şirkete başvuru yapılmalı ve var ise bir zarar ya da talep yedek parça üreticisi olan şirketten talep edilmesi gerektiğini, davacının her bir iddiasının ispattan yoksun olduğunu, davacının kapalı kutu malzemeleri alır almaz muayene etmeden araca takmayacağı sabit olduğundan, yedek parçalar ile tamir etme tasarrufunun da tamamen davacıda bulunduğundan hiçbir tespit konusu olmayan, neden ve nasıl kaynaklandığı, kimin ve neyin sebep verdiği, konusu ispatlanamayan mesnetsiz sıralı faturalar ile tabir i caizse zorlama ile oluşturulan dava konusu, ispatlanması imkânsız olması ve müvekkilinin sorumluluğuna gidilememesi nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu araç tamirci/davacının atölyesinde ve müvekkili şirketten farklı bir il de ...’de bulunduğunu, müvekkili şirket yalnızca anılan yedek parçaları temin etmiş, işçilik, montaj, demontaj ve tüm işlemler davacı vasıtasıyla yapıldığını, davacı yapıldığını iddia ettiği motorun ustalık işçiliğini kendisinin yaptığını iddia etmekle, doğru ya da yanlış, kısa zamanda ya da uzun zamanda, hatalı ya da değil, ihtimalleri olmakla bu hususların tamamını yapan ya davacı yada davacının gözlemi ve onayı altında yapıldığını, müvekkili şirketin bu hususları bilmesi, takip etmesi ya da itiraz etmesi olağan dışı bir durum olduğunu, davacının iddia ettiği zararlar meydana gelmişse kesinlikle davacının ya da müdahale eden diğer ustaların/tamircilerin sebep olduğu zararlar olup, müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun kesinlikle bulunmadığını beyan ederek, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Tarafların ticaret sicil ve vergi dairesi kayıtları, tarafların ticari defter ve kayıtları, tanık beyanları, talimat mahkemesi aracılığıyla alınan 29/07/2022 bilirkişi heyet raporu, talimat mahkemesi aracılığıyla alınan 24/10/2022 tarihli bilirkişi heyeti ek raporu, mahkememizce alınan 24/03/2024 tarihli bilirkişi heyet raporu ile tüm dosya kapsamı.
Talimat mahkemesi aracılığıyla alınan bilirkişi heyet raporunda, davalı ... Tic. Ltd. Şti.'in 05.06.2021 tarihinde davacı ...” ya gönderdiği yağ pompasının ayıplı olduğu, ancak davacının bu durumu tespit etme imkanı var iken gerek ilk başta ölçümleri tam manası ile yapamadığı ve gerekse ilk arızadan sonra sebep sonuç ilişkişi kuramayarak arızanın sebebini bulmadan yeniden malzeme sipariş ederek motoru topladığı ve 28.07.2021 tarihli faturada belirtilen malzemeleri gereksiz ve fazladan kullandığı, heyetimiz içerisinde yer alan makine bilirkişileri tarafından tespitinin yapıldığı, davacı ...'nın ticari defterlerine istinaden; Davalı ... Tic. Ltd. Şti,” ne borcu ya da alacağının olmadığı belirtilmiştir.
Talimat mahkemesi aracılığıyla alınan bilirkişi heyeti ek raporunda, dosya kapsamına göre taraflarla ilgili yapılan tespitlerde hata bulunmadığı, davacı ...’nın; davaya konu aracın motoru için sipariş edilen yağ pompasının ayıplı olup olmadığının (eksantrik miline kadar yağ basıp basmadığının tespiti yapılması gerekli olup bu testinde ya davaya konu araç veya benzeri üzerinde yapılması veya yukarda açık adresi yer alan üreticisi firmaya gönderilmek sureti ile yapılması gerekmektedir.) tam olarak tespit edilemediği, ancak pompanın yağ bastığı, yağ pompasından kaynaklı ilk arıza esnasında şoför mahalinden bile bu arızanın tespit edilebileceği göz önünde bulundurulduğunda 28.07.2021 tarihli siparişlerin yersiz olduğu kanaati belirtilmiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi heyet raporunda, dosya üzerinden yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda;5.06.2021 tarihli, 8.07.2021 tarihli faturalara konu parçaların, dosya muhteviyatındaki bilgi ve belgeler dahilinde ayıplı olup olmadıklarının tespiti mümkün olamadığı, ayıp(gizli/açık) hususunda kesin bir kanaatin oluşamaması nedeniyle 28.07.2021 tarihli faturanın değerlendirilmesinin de yapılabilmesinin uygun olmayacağı, 19.07.2021, 25.07.2021, 29.07.2021 tarihli faturaların, davacı defterlerine yansıyan tahsilatının bulunup bulunmadığının tespiti ile davacı yanın talep edebileceği alacak yönünden hesaplama yapılması yönünden, Bilirkişi Kurulunun teknik nosyonlu Öğretim Üyeleri ve Mühendisten oluşması nedeniyle kurulun uzmanlık alanı dışında olduğu, mahkeme uygun gördüğü takdirde, uzmanlık alanıyla ilgili bir kesin hesap uzmanı ve/veya mali müşavirin kurula ilave edilebileceği, davacı tanığı, ...’ in “yaptığımız incelemede yağ pompasının arızalı olduğunu tespit ettik, bu arızaya da davalıdan aldığımız ürünlerin takılmasından sonra oluştuğunu anladık, yağ pompasının arızaları olduğunu, aracın orijinal pompasını takarak anladık” ifade ve beyanı davalıdan temin edilen pompanın arızalı olduğunu, aracın orijinal pompasını takarak anladık ifadesi, aracın mevcut (orijinal pompasının sağlam olduğunu, bu hususun, davaya konu yağ pompası siparişinin gereksiz olduğunu, ortaya çıkardığının bir göstergesi olabileceği belirtilmiştir.
GEREKÇE :
Dava, taraflar arasındaki ticari alım - satım nedeniyle davalı tarafından tedarik edilen ve ayıplı olduğu iddia edilen mal nedeniyle uğranılan zararın tespiti, ayıplı olduğu iddia edilen ürünün iadesi ve uğranılan zararın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
İddia ve savunma ile dosya kapsamından, davacının otomobil tamircisi olduğu, işletmesine gelen ... plakalı aracın onarımında kullanılmak üzere davalıdan 05/06/2021 tarihli 15.600,00TL tutarlı ve 08/07/2021 tarihli 9.500,00TL tutarlı faturalara konu yedek parçalar satın aldığı, aracın tamiri bu parçalar ile yapıldıktan sonra çalıştırıldığında araçtan ses geldiği ve ayıplı yedek parçaların aracın diğer parçalarını kırdığı, kırılan bu parçalar sebebiyle 28/07/2021 tarihli 14.986,00TL tutarlı faturaya konu yedek parçaların sipariş edilmek zorunda kalındığı iddia edilerek ayıplı olduğu iddia edilen mal nedeniyle uğranılan zararın tespiti, ayıplı olduğu iddia edilen ürünün davalıya iadesi ve uğranılan zararın davalıdan tahsilinin talep edildiği tespit edilmiştir.
Davalı yan görev itirazında bulunmuşsa da davacının dosya arasına alınan vergi dairesi kayıtlarından bilanço esasına göre defter tuttuğu ve tacir olduğu anlaşıldığından nispi ticari dava niteliğindeki işbu dava bakımından mahkememiz görevli olduğundan yerinde olmayan görev itirazının reddi ile işin esasına girilmiştir.
6098 sayılı Borçlar Kanununun 219. Maddesinde konuya ilişkin yasal düzenleme “Satıcı alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur” şeklindedir. Malın ayıplı olması halinde alıcıya tanınan haklar 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 227. maddesinde düzenlenmiştir.
Madde 227: "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1-Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,
2-Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme,
3-Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme,
4-İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme,
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması halinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hakim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise; alıcı ancak, sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." Yasal düzenleme açıklanan şekilde olup dosya kapsamına göre, davacının seçimlik hakkını sözleşmeden dönme ve malın iadesi olarak kullandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce taraflarca bildirilen deliller toplanmış, talimat mahkemesi aracılığıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Düzenlenen 29/07/2022 havale tarihli kök raporda mahkememizce tespit edilen eksiklikler sebebiyle 20/10/2022 tarihli ek rapor alınmış, davacı yanın yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması talebi üzerine itirazının karşılanması için yeni bir bilirkişi heyetinden 24/03/2024 tanzim tarihli rapor alınmıştır. Alınan son rapora da davacı tarafça itiraz edilmişse de dosyanın gelmiş olduğu aşama, dosya kapsamında iki adet kök bir adet ek rapor bulunduğu hususu, dosyadaki mevcut delil durumu ve raporun gerekçeli ve denetime elverişli olması gözetilerek yeni rapor talebinin reddine karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre, davacının davalıdan temin ettiği 05/06/2021 tarihli 15.600,00TL tutarlı faturaya konu ayıplı olduğu iddia edilen yağ pompasının ilk bilirkişi heyetince yapılan incelenmesinde, yağ pompasının çalıştığı ancak motor yağ yataklarını besleyecek yağlamayı yapıp yapmadığının tespitinin yapılamadığının rapor edildiği, bunun üzerine ..., ..., ..., ...'a incelemenin yapılması için müzekkere yazıldığı ancak müzekkereye olumsuz cevap verildiği, yağ pompasının motor yağ yataklarını besleyecek yağlamayı yapıp yapmadığının tespitinin dosya kapsamında mümkün olmadığı, zira ikinci bilirkişi heyetince de ayıplı olup olmadığı yönünde kesin bir kanaatin oluşamayacağının ve tespitinin mümkün olmadığının rapor edildiği, yağ pompasının çalışması karşısında motor yağ yataklarını besleyecek yağlamayı yapıp yapmadığı tespit edilemediğinden yağ pompasının ayıplı olduğunun kabul edilemeyeceği, ispat yükü üzerinde olan davacının tüm dosya kapsamına göre yağ pompasının ayıplı olduğunu ispatlayamadığı, bu nedenle ispatlanamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60TL karar ve ilam harcının peşin alınan 915,91TL harçtan mahsubu ile bakiye 488,31TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.096,27TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davalı tarafından sarf edilen 126,75TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, bakiye delil avansının karar kesinleştiğinde davalıya iadesine,
5-Davalının kendisini vekil ile temsil ettiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 17.900,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 04/07/2024
Katip Hakim
e-imzalıe-imzalı