T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/233 Esas - 2023/397
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2022/233 Esas
KARAR NO: 2023/397
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/03/2022
KARAR TARİHİ: 28/03/2023
K.YAZIM TARİHİ: 17/04/2023
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili; müvekkili şirket ile davalı ... Şti. arasında cari hesap ilişkisi mevcut olup davalı şirket davacı şirketten aldığı ürünlerinin bedelini ödemediğini, davalı şirketin davacı şirkete 34.275,40TL cari hesap bakiyesi borcu bulunduğunu, davalı şirket yapılan tüm müracaatlara rağmen borcu ödememiş ayrıca davacı şirketin alacağının tahsili için yapılan icra takibine itiraz ettiğini, davalı şirketin itirazı ile takibin durduğunu beyan ederek, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile öncelikle müvekkili şirketin davalı şirketten olan 34.275,40TL alacağı yönünden Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına haksız ve kötü niyetli olarak yaptığı itirazının iptaline ve takibin devamına, davalı tarafça yasal takibe haksız ve mesnetsiz olarak itiraz edilmesi nedeniyle takip ve dava konusu alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalı şirketten alınarak müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili; müvekkili firma ile davacı firma arasında yapılan şifai anlaşma uyarınca, davacı firmadan ton başına 1.930,00TL'den 500 ton ay çiçek küspesi alımı ticareti gerçekleştirildiği, alınacak malın ödemesi ise, mal çekildikten sonra 1 aylık çek verilecek şekilde kararlaştırıldığı, ancak malın 298,380 kg'ı müvekkile teslim edilmiş olup, kalan 201.620 kg mal davacı tarafından teslim edilmediğini, davalı firmanın, davacının şifahi sözleşmeye ve mesajlaşmalara aykırı olarak göndermediği malın başka bir tedarikçiden temin edilmesi üzerine aradaki fiyat farkının, kendisine önceden de belirtildiği şekilde davacıya yansıtılabilmesi için kesilen 19.04.2021 tarihinde ... nolu, fiyat farkı faturasına hiçbir itirazı olmamış ve bu kesinleştiğini, bu faturadan 40 gün sonra, kendisini sözde alacaklı konumuna sokabilmek amacıyla, müvekkillerine tekrar 17.05.2021 tarihli ve ... nolu faturayı kesmeye kalkıştığını, dosya içine gelen davacıya ait BA kayıtlarında da, müvekkillerinin tanzim ettiği ve davacının itiraz etmeyerek kesinleştiği 19.04.2021 tarihli ... nolu faturayı defterlerine işledikleri açıkça göründükleri, yine aynı doğrultuda, bu fatura müvekkillerinin 2021 Nisan dönemi BS kayıtlarında da açıkça göründüğünü, ancak davacının, müvekkilleri adına tanzim etmeye kalkıştığı 17.05.2021 tarihli ve ... nolu, "Ürün Açıklaması" başlıklı kısmında ise "Ayçiçek Küspesi Fiyt Farkı" ibaresi yazılı, açıklama kısmında "19.04.2021 tarihli, ... nolu Faturaya İstinaden Düzenlenmiştir" ibaresi bulunan faturanın kendi BS kayıtlarında dahi görünmediği açık olduğunu, müvekkilleri zaten bu faturaya itiraz etmiş olduğundan, kayıtlarına almamış ve BA kayıtlarında da görünmediğini beyan ederek, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, takibe konu asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, tarafların ticaret sicil kayıtları, tarafların 2021 yılına ait BA-BS formları, tarafların ticari defter ve kayıtları, davacı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan 20/12/2022 tarihli bilirkişi raporu, davalı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan 26/02/2023 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
Davacı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, davacının 2021 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davacı tarafından davalı adına düzenlenen takibe konu faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olup, davacının takip tarihi (07.07.2021) itibariyle davalı yandan 34.545,40TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu, davalı firma ile davacı firma arasında yapılan şifai anlaşma uyarınca, davalı tarafın davacı firmadan ton başına 1.930,00TL'den 500 ton ayçiçek küspesi alımı ticareti gerçekleştirildiği, alınacak malın ödenmesi ise, mal çekildikten sonra 1 aylık çek verilecek şekilde kararlaştırıldığı, dosya içeriğinden malın 298,380 kg'ı davalıya teslim edilmiş olup, kalan 201.620 kg mal davacı tarafından teslim edilmediği anlaşıldığı, dosyada mevcut ... yazışmaları ve e-mail yazışmaları incelendiğinde ilk yapılan anlaşma 18.03.2021 tarihli olup, sevkiyatın 10 gün içinde tamamlanacağı bildirilmiş, 22.03.2022 tarihli mailde ise 30 günlük olan çek süresini 15 güne indirildiği ve çekin tamamını talep eder mesaj gönderildiği, davalı tarafından 21.05.2021 tarihinde davalı tarafından davacıya gönderilen e-mail ile, “davacının sözüne güvenerek müşteriye satılan ve davacının da göndermediği ATK'nın başka bir firmadan alınarak müşteriye teslim edileceği ve eğer fiyat farkı olursa bunun da davacıdan talep edileceği” bildirildiği, davalı yan 1.930,00TL/ton fiyatı ile alınacak olan malı, ... A.Ş. isimli başka firmadan 2.100,00TL /ton fiyatı ile;
... Nolu Fatura ile toplam 51.960,00 Kg,
... Nolu Fatura ile toplam 25.760,00 Kg,
... Nolu Fatura ile toplam 26.380,00 Kg,
... Nolu Fatura ile toplam 27.140,00 Kg,
... Nolu Fatura ile toplam 74.700,00 Kg,
olmak üzere toplam 205.940,00 Kg Ayçiçeği Küspesi satın aldığı, buna ilişkin olarak ... A.Ş. tarafındna düzenlenen faturaların dosya içeriğinde yer aldığı görülmüş ancak bu faturaların davalı ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığının tespit edilmesinin gerekeceği, bu bağlamda davalı yan ton başına ( 2.100,00TL 1.930,00TL=) 170,00TL fazla ödeme yaptığı anlaşılmış olup, davacının göndermediği 201.620 kg mal için toplam (201.620 x 170,00TL=) 34.275,40TL fazla ödeme yaptığı anlaşıldığı, davalı şirket tarafından davacı adına 19.04.2021 tarihinde ... nolu 34.275,40TL tutarlı fiyat farkı faturası düzenlenmişt olup bu fatura davacı yan kayıtlarında mevcut olmakla bu faturaya karşılık davacı yan tarafından davalı adına 17.05.2021 tarihinde "19.04.2021 tarihli ... nolu faturaya istinaden düzenlenmiştir" ibaresi açıklamalı 34.275,40TL tutarlı iade faturası düzenlemiş olduğu, davalı tarafından ise yasal 8 günlük süre içerisinde Ankara ... Noterliği'nin 25.05.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile faturaya itiraz edildiği, taraflar arasındaki esas çekime davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen 17.05.2021 tarihli "19.04.2021 tarihli ... nolu faturaya istinaden düzenlenmiştir" ibaresi açıklamalı 34.275,40TL tutarlı iade faturasının haklı yere düzenlenip düzenlenmediği noktasında toplanmakla Mahkemeniz davacının düzenlediği iş bu iade faturasını kabul etmesi halinde davacının takip tarihi (07.07.2021) itibariyle davalı yandan 34.545,40TL cari hesap bakiye alacaklı olacağı, Mahkemeniz davacının düzenlediği iş bu iade faturasını kabul etmemesi halinde ise davacının takip tarihi (07.07.2021) itibariyle davalı yandan 270,00TL alacaklı olduğu belirtilmiştir.
Davalı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, iddia ve savunma, dosyaya sulan delillerin ve taraflara ait ticari defter kayıtlarının tafsilatlı incelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde; taraflar arasındaki ihtilaf konusunun, davacı tarafından davalıya tanzim edilen 34.275,40TL tutarlı iade faturasından kaynaklanmış olduğu, bu hususta dava dosyasında sadece taraflara ait BA-BS formlarının olduğu, davacı tarafından davalıya düzenlenen iade faturasının haklı yere düzenlenip düzenlenmediğinin ispatlanması halinde veya iade faturasının haklı yere düzenlendiği Sayın Mahkemenin kabul etmesi halinde; davacı ... A.Ş.’nin Ankara ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile davalı .... Şti. aleyhinde başlatmış olduğu ilamsız icra takibinin takip tarihi olan 20.10.2021 tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten 34.275,40TL alacaklı olacağı, aksi durumda ise davacının davalı taraftan alacaklı olamayacağı belirtilmiştir.
GEREKÇE :
Dava; taraflar arasındaki ticari alım - satım nedeniyle faturaya dayalı bakiye cari hesap alacağının tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı alacaklı taraflar arasındaki ticari alım - satım nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla cari hesaba dayalı icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya 27.10.2021 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu 7 günlük yasal süresi içinde 28.10.2021 tarihinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.
Davacı yan, davalı ile aralarındaki ticari alım - satım ilişkisi kapsamında cari hesap alacağının bulunduğunu iddia ederek alacağının tahsili amacıyla başlattığı takibe davalının vaki itirazının iptalini talep etmiş, davalı yan ise ton başına 1.930,00TL'den 500 ton ayçiçek küspesi alımı için davacıyla anlaştıklarını, 298.380 kilogram teslimat yapıldığını, geriye kalan 201.620 kilogramın verilen teslim süresinde teslim edilmediğini, malın üçüncü kişiden temin edildiğini ve fiyat farkının fatura edilerek davacıya gönderildiğini, davacının faturaya süresinde itiraz etmediğini, ancak süresinden sonra faturayı iade etmek istediğini, bu iade faturasına itiraz ettiklerini, takip çıkışı kadar davacının alacaklı olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Uyuşmazlık, davacı yanın takip çıkışı kadar davalıdan alacaklı olup olmadığı hususundadır.
Tarafların bağlı bulundukları vergi dairelerinden 2021 yılına ait BA-BS formları HMK m.221 uyarınca resen celp edilmiştir. İncelenmesinde; davacı tarafça davalı adına 2021 yılına ilişkin 2 adet belge karşılığında KDV hariç 139.493,40TL ile 29 adet belge karşılığında KDV hariç 4.158.935,00TL mal satış bildiriminde, 1 adet belge karşılığında KDV hariç 34.275,00TL mal alış bildiriminde bulunulduğu, davalı tarafça ise, davacı adına 2021 yılına ilişkin 2 adet belge karşılığında KDV hariç 119.472,00TL, 7 adet belge karşılığında KDV hariç 1.241.908,00TL, 19 adet belge karşılığında KDV hariç 2.763.280,00TL mal alış bildiriminde, 1 adet belge karşılığında KDV hariç 34.275,00TL mal satış bildiriminde bulunulduğu tespit edilmiştir.
Taraflara verilen kesin süre üzerine taraflar ticari defter ve kayıtlarının bulunduğu adresi bildirmişlerdir. Mahkememiz dosyası üzerinde ve bildirilen adreslerde yerinde inceleme yetkisi ile bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Davacı defterlerinin incelenmesine ilişkin alınan 20/12/2022 tanzim tarihli raporda, davacı tarafça davalı adına düzenlenen iade faturasının ve davalı tarafça davacı adına düzenlenen fiyat farkı faturasının davacı defterinde kayıtlı olduğu, mahkememizce davacının iade faturasının kabul edilmesi halinde davacının 34.545,40TL davalıdan alacaklı olacağı, aksi halde ise 270,00TL alacaklı olduğu rapor edilmiştir. Davalı defterlerinin incelenmesine ilişkin alınan 26/02/2023 tanzim tarihli raporda, taraflar arasındaki ihtilafın davacı tarafından davalıya tanzim edilen 34.275,40TL tutarlı iade faturasından kaynaklandığı, iade faturasının haklı yere düzenlendiğinin kabulü halinde davacının 34.275,40TL davalıdan alacaklı olacağı, aksi halde ise alacağının olmayacağı rapor edilmiştir. Her iki raporun da gerekçeli ve denetime elverişli olduğu, dosyadaki deliller usulünce değerlendirilerek ve taraf defterleri denetlenerek düzenlenmiş olduğu, bu nedenle itirazların yerinde olmadığı kabul edilerek her iki rapor da hükme esas alınmıştır.
İddia ve savunma, sunulan ve mahkememizce resen toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları, mail yazışmaları, destekleyici yan delil olarak kabul edilen ... yazışmaları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında ayçiçek küspesi tedarikine ilişkin ticari ilişki bulunduğu, davalının davacıdan 500 ton ayçiçek küspesi alımı konusunda tarafların anlaştığı, ton başına 1.930,00TL tutarın belirlendiği, ücretin ise 30 günlük çek ile yapılacağının belirlendiği, buna istinaden davacının davalıya 298.380 kilogram ayçiçek küspesi teslim ettiği, bakiye kalan 201.620 kilogramı ise süresinde teslim etmediği, davacının bakiyenin teslimi için ödeme talep ettiği, ancak taraflar arasındaki anlaşmaya göre ödemenin tüm malın teslimi sonrası yapılacağının belirli olduğu, bu sebeple davacı yanın bakiye malı teslim etmemesinin haklı olmadığı, davalının ifa talep etmesine rağmen malın teslim edilmediği, bunun üzerine davalının ifadan vazgeçerek davadışı ... A.Ş.'den ton başına 2.100,00TL'den 205.940 kg ayçiçek küspesi temin ettiği, davalının davacıyla anlaşmasının ton başına 1.930,00TL olduğu, davadışı şirketten ise tonunu 2.100,00TL'den temin ettiği, bu suretle aradaki fiyat farkına ilişkin davalı tarafından 19/04/2021 tarihli 34.275,40TL tutarlı faturanın düzenlenerek davacıya gönderildiği, bu faturanın her iki tarafça vergi dairesine bildirildiği ve ticari defterlerine işlendiği, 8 günlük itiraz süresinde davacı tarafça faturaya itiraz edilmediğinden fatura içeriğinin kesinleştiği, itiraz süresinden sonra davacı tarafça 17/05/2021 tarihli 34.275,40TL tutarlı fiyat farkı faturasına istinaden düzenlendiği belirtilen faturanın düzenlendiği, davacı tarafça bu faturanın deftere işlendiği ancak vergi dairesine bildirilmediği, yine davalı defterlerinde bu faturanın kayıtlı olmadığı gibi vergi dairesine de bildirilmediği, davalı yanın yasal 8 günlük süre içerisinde Ankara ... Noterliği'nin 25/05/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile faturaya itiraz ettiği, ihtarnamenin davacı yana 31/05/2021 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır. Davacı yanın davalı tarafından düzenlenen fiyat farkı faturasını defterlerine işleyerek vergi dairesine bildirmesi ve süresinde itiraz etmemesi sebebiyle davalının fiyat farkı faturası kadar davacıdan alacaklı olduğunun kabulü gerekmektedir. Zira davacı tacir olup basiretli davranması gerekmektedir. Fiyat farkı faturasına istinaden davacı tarafça düzenlenen faturanın ise yasal süresi geçtikten sonra düzenlenmiş olması, davalı kayıtlarında yer almaması ve davalının bu faturaya itiraz etmesi sebebiyle faturaya itibar edilemeyeceği değerlendirilmiş olup davacının davalıdan bu fatura sebebiyle alacağı bulunmadığı kabul edilmiştir. Davacı yanın davalıdan takip çıkışı kadar alacaklı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla davanın reddine karar verilmiştir. Davacının alacağının varlığını ispatlayamaması durumunun değil, haksız bir alacak talep ettiğinin tespit edilmesi karşısında davacı yana yemin delili hatırlatılmamıştır. Davalı yanın kötüniyet tazminatı talebi yönünden yapılan değerlendirmede, davacının anlaşmaya aykırı şekilde malın tamamını teslim etmeyerek ödeme talep ettiğinden, düzenlenen fiyat farkı faturasına süresinde itiraz etmeyerek bu faturayı defterlerine işleyerek vergi dairesine bildirmesine rağmen iade faturasını düzenlemiş olduğundan bu faturaya istinaden alacak talebiyle takip başlatmasında davacının kötüniyetli olduğu değerlendirilmekle davalı lehine kötüniyet tazminatı takdir edilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin kabulü ile alacak tutarının %20 si olan 6.855,08TL kötü niyet tazminatının davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
3-Alınması gereken 179,90TL karar ve ilam harcının peşin alınan 412,61TL harçtan mahsubu ile bakiye 232,71TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT' nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.560,00TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Davalının kendisini vekil ile temsil ettiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 9.200,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.28/03/2023
Katip Hakim
e-imzalıe-imzalı