T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/297 Esas - 2022/841
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2022/297 Esas
KARAR NO: 2022/841
HAKİM:
KATİP:
DAVACILAR: 1-
2-
3-
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
DAVA: Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti
DAVA TARİHİ: 28/09/2021
KARAR TARİHİ: 04/10/2022
K.YAZIM TARİHİ: 07/11/2022
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili; davacıların müşterek murisi ...'in, ...'a ait ... Blok ... numaralı bağımsız bölüm ile ilişkilendirilmiş kooperatif hissesi ile ... ait ... Blok ... numaralı bağımsız bölüm ile ilişkilendirilmiş kooperatif hissesini 08/06/2015 tarihinde devir sözleşmesi ile devraldığını, keyfiyetin 40/06/2015 günlü ... ve ... sayılı yönetim kurulu kararları ile kabul edildiğini, devirler sonucu ortaklık karşılığı dairelerin teslim edilerek o tarihten bu yana muris tarafından kullanıklığını, ...'in 08/08/2021 tarihinde vefat etmesi ile geriye mirasçı olarak ..., ... ile ...'in kaldığını, davacıların bu ortaklıklar için davalı kooperatife Ankara ... Noterliği'nin 08/09/2021 günlü ... sayılı ihtamamesi ile başvuruda bulunduğunu, başvuruya Ankara ... Noterliği'nin 15/09/2021 günlü ... sayılı ihtarnamesiyle cevap verilerek bazı şartların ileri sürüldüğünü belirterek, davalı kooperatifin ... Blok ... ve .. numaralı bağımsız bölümleriyle ilişkilendirilen kooperatif paylarının veraset ilamındaki paylar oranında davacılara ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili; yetki itirazında bulunduktan sonra, esasa yönelik olarak; ...'in kooperatifin kuruluşundan itibaren uzunca bir süre başkanlık yaptığını ve dönemine ait kooparatif işlemlerinde usulsüzlükler/yolsuzluklar bulunduğunu, adı geçenin vefatı üzerine mirasçıları tarafından kooperatife gönderilen 08/09/2021 günlü ihtamame ile ortaklık kayıtlarının yapılmasının istendiğini, cevabi yazı ile mirası reddetmediklerinin ve seçtikleri temsilcinin adının bildirilmesi ile borcu ödemelerinin yanında ellerinde bulunan defter ve kayıtların iade edilmesinin biklirildiğini, ... hakkındaki Ankara Batı ... Ağır Ceza Mahkemesinin 10/07/2014 günlü ... E., ... K. sayılı kararının kesinleştiğini, ayrıca defter ve belgelerin devir ve teslim edilmemesinden de adı geçenin Ankara Batı ... Asliye Ceza Mahkemesinin 16/06/2020 günlü ... E., ... sayılı kararı ile mahkum olduğunu, davacıların ... ve anasözleşmeye uygun bir başvuruda bulunmadığını ve tüm borçlarını ödenmediği beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Ankara Batı ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, Ankara Batı ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası, davalı kooperatifin ticaret sicil kayıtları, davalı kooperatife ait genel kurul toplantı tutanakları, davalı kooperatifin ticari defter ve kayıtları, 22/08/2022 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi raporunda, davacıların müşterek murisi ...'in kooperatifte ... paya sahip olduğu, ...'in 08/08/2021 tarihinde vefat etmesi ile geriye mirasçı olarak ..., ... ile ...'in kaldığı, kooperatif ortaklığı en az bir pay sahipliğini içerdiğinden bölünemeyeceği, ölüm ile mirasçıların, terekedeki haklara ve borçlara, iştirak halinde mülkiyet esaslarına göre malik olacakları, KK'un 14. ve anasözleşmenin 16. maddesi karşısında, ölen ortağın hak ve yükümlülüklerinin mirasçılarına geçebilmesi için, üç ay içinde mirasçılarının veraset ilamı getirmeleri ve aralarından birini temsilci tayin etmelerinin gerekeceği, olayımızda, Ankara ... Noterliği'nin 08/09/2021 günlü ihtamamesi ile süreye uygun bir biçimde bildirimde bulunulmasına rağmen, ihtamamede hissenin kim tarafından temsil edileceğine ilişkin açık bir beyanda bulunulmadığı belirtilmiştir.
GEREKÇE :
Dava, davacıların davalı kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir.
Ankara ... ATM'nin ...E-...K sayılı ilamı ile yetkisizlik kararı verilerek mahkememize gönderilen dava dosyası mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davacılar vekili, muris ...'in davalı kooperatif üyesi olduğunu, vefatıyla üyeliğinin davacı mirasçılara geçtiğini iddia ederek davacıların kooperatif üyeliğinin tespitini talep etmiş, davalı kooperatif vekili ise mirasçıların bir temsilci seçerek kooperatife başvurmadıkları için alınmış bir ortaklık kararı bulunmadığını savunmuştur.
Dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporundan yapılan tespitler neticesinde, dava dışı ...'ın 08/06/2015 düzenleme tarihli Kooperatif Hisse Devir Sözleşmesi ile tarafına ait ... blok ... numaralı bağımsız bölümle ilişkilendirilmiş kooperatif hissesini 94.000,00TL bedelle muris ...'e devrettiği, yine dava dışı ...'nın 08/06/2015 düzenleme tarihli Kooperatif Hisse Devir Sözleşmesi ile tarafına ait ... blok ... numaralı bağımsız bölümle ilişkilendirilmiş kooperatif hissesini 91.000,00TL bedelle muris ...'e devrettiği, bu itibarla muris ...'in Kooperatif Yönetim Kurulu'nun 10/06/2015 tarihli ... ve ... nolu kararları ile(Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası içinde bulunan karar suretleri, bilirkişi raporundaki beyan ve tespitler üzerine uyap sistemi üzerinden çıktı alınarak dosya arasına konulmuştur.) ... blok ... ve ... nolu dairelere özgülenmiş hisselerin yeni sahibi olduğu, bu iki taşınmazın sunulan kira sözleşmelerinden anlaşıldığı üzere davacılar murisi ve sonrasında davacılar tarafından kullanıldığı, davacılar murisi ...'in 08/08/2021 tarihinde vefat ettiği, Karşıyaka ... Noterliği'nin 16/08/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı mirasçılık belgesine göre geriye mirasçıları olarak ..., ... ve ...'in kaldığı, davacılar adına vekilleri tarafından Ankara ... Noterliği'nin 08/09/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiği, bu ihtarname ile davacılar murisinin iki adet hissesinin davacılara miras payları oranında kaydının talep edildiği, davalı kooperatif vekilince tanzim edilen Ankara ... Noterliği'nin 15/09/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile miras hissesinin kim tarafından temsil edileceği ile mirasın reddedilmediğine ilişkin açıklamada bulunulması ve kooperatife verilen zararların, ellerinde bulunan defterlerin ve hisse borçlarının karşılanması durumunda talebin değerlendirileceğinin bildirildiği, tüm bu tespitler neticesinde uyuşmazlığın murisin iki adet ortaklık hissesinin davacıların miras paylarına göre mirasçılar adına kaydı için temsilci seçilmesinin gerekip gerekmediği hususunda olduğu tespit edilmiştir.
Uyuşmazlığa ilişkin ...'un Kooperatifler Hukuku kitabında konu aşağıdaki şekilde açıklanmıştır;
"Kooperatif ortağı olan gerçek kişinin ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer. Ölen ortağın yerine mirasçılarının ortaklığa devam edebilmesi için ana sözleşmeye bu yönde bir hükmün konulması gerekir. Ana sözleşmede, ortaklığın mirasçılara hangi şartlarla geçeceği de açıkça belirlenmelidir. Ana sözleşmede, ortaklığın mirasçılara geçebileceğine dair hüküm yoksa, mirasçıların ortak olmaları da mümkün değildir. Ana sözleşmede ölen ortağın ortaklık payına ilişkin bir hüküm bulunmaması halinde pay Türk Medeni Kanunu'nun miras hükümleri çerçevesinde mirasçılara intikal eder.
Kooperatif, ölen ortağın yasal mirasçılarının üyelik talepleriyle ilgili harekete geçmelerini beklemeden, ortaklığa devam etmek isteyip istemedikleri ve temsilci tayin edip etmeyecekleri hususunda uyarı yapması gerekir.
Ölen ortağın hak ve yükümlülüklerinin mirasçılarına geçebilmesi için, mirasçıların mirasçı olduklarını veraset ilamı ile ispat etmeleri, birlikte veya temsilci aracılığıyla müracaat etmeleri ve içlerinden birini makul sürede(ana sözleşmelerde genellikle üç ay olarak belirlenmektedir) temsilci seçmeleri zorunludur. Zira, muris yerine kooperatif genel kuruluna mirasçıların tamamı değil, sadece mirasçıların temsilcisi katılabilir.
Temsilci atanması için üç aylık makul süre içinde temsilci seçilmemesi halinde ölüm tarihi itibariyle ortaklık sona erer. Bu halde de ölen ortağın alacak ve borçlarının tasfiye edileceğine ilişkin ana sözleşmelere hükümler konulur." (Coşkun, Mahmut, Kooperatifler Hukuku, Seçkin Yayınları, Ankara. 2019. s.204-205)
Açıklanan bilgiler ve Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin Yerleşik İçtihatları gözetildiğinde, kooperatif ortağının ölümü halinde mirasçıların 3 ay içresinde kooperatife müracaat etmeleri ancak murisin böyle bir ortaklığının varlığını bilmeleri konusundaki güçlük nazara alındığında, ortağı ölen kooperatifin mirasçılara bu hususu bildirmesi ve 3 ay içerisinde temsilci atanmaması halinde ise tasfiye işlemi yapacağı anlaşılmaktadır. Somut olayda kooperatif harekete geçmeden davacı mirasçılar harekete geçmiş, kooperatifin cevabı ihtarnamesi ile bir temsilci tayin etmeleri gerektiğinden haberdar olmuşlardır. Ancak gerek dosya kapsamından gerekse davacı vekilinin beyanlarından mirasçıların bir temsilci tayin ederek kooperatife bildirmedikleri sabittir. O halde davacıların temsilci tayin ederek kooperatife bildirmedikleri hususu gözetildiğinde mahkememizce ortaklığın tespitine karar verilemeyeceği değerlendirildiğinden davacıların davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davalının kendisini vekil ile temsil ettiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 9.200,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.04/10/2022
Katip Hakim
e-imzalıe-imzalı