T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/741 Esas - 2023/983
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2022/741 Esas
KARAR NO: 2023/983
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/07/2022
Birleşen Mahkememizin 2022/1346 Esas 2023/205 Karar sayılı dava dosyası
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/12/2022
KARAR TARİHİ: 28/09/2023
K. YAZIM TARİHİ: 09/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan), Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Asıl davada Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin ağır sanayi sektöründe flanş, fittings ve spool imalatı yaptığını, davalı ile arasında bir kısım işlerin yapılması için alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında bir kısım ara işlemlerin yapılması için davalıya satın alınan ürünlerin teslim edildiğini ve bu ürünler üzerinde davalı tarafından ara işlem gerçekleştirildiğini, asıl işverene gönderilen ürünlerde ayıplı ve eksik ifa tespit edilmesi üzerine davalıya bu ayıpların bildirildiğini, oluşan zararın tazmininin talep edildiğini ancak davalının ayıp ve eksik ifayı kabul etmediğini ve ödeme yapmadığını, davalının ayıplı ifasının tespiti için bağımsız bir denetim kuruluşundan rapor alındığını, 06.06.2022 tarihli bu raporda uygunsuzluklar ve eksikliklerin büyük bir kısmının tespit edildiğini, davalı şirketin edimi gereği gibi yerine getiremediğinin sabit olduğunu, 06.06.2022 tarihinde ... Şti. tarafından denetim yapıldığını, proje kontrolü kapsamında eksik görülen uygunsuzluklar, gözle muayene sırasında görülen uygunsuzluklar, malzeme üzerinde taşlama veya benzeri deformasyonlar, kaynakların ISO 5817 CLASS C gerekliliklerini yerine getirmediğinin tespit edildiğini, davalının bu eyleminin müvekkiline verdiği zararın, işin düzeltilmesinin mal olacağı miktardan çok daha fazla olduğunu, davalının eksik ve ayıplı ifasının yaklaşık maliyetinin 184.213,69 TL olduğunu, bununla birlikte, davalıya tespit edilen zararın bir kısmının 26.05.2022 tarih, ... sıra numaralı fatura keşide edilerek tebliğ edildiğini ancak davalı tarafından cevap verilmediğini beyan ederek, taraflar arasındaki akdi ilişki doğrultusunda davalı hakkında 140,000,00 TL tutarında ihtiyati tedbir kararı verilmesine; davalının 3. kişiler nezdindeki hak ve alacaklarına tedbir koyulmasına; sözleşmenin eksik ve ayıplı olarak ifa edilmesi sebebi ile yapılmış, harcamalara ilişkin olarak şimdilik 1.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine. tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında düzenlenen alt yüklenici sözleşmesine istinaden ... proses tankı üretimi için 241,900 TL (205.000 TL+KDV) bedelle anlaştıklarını, ... tesisilerinde kullanılmak üzere üretilen ... ve ... kodlu tankların, sözleşmede kaliteye dair hüküm bulunmamasına karşın, üretilen tankların kaynak standartlarına uymadığından bahisle davalı tarafından müvekkili firmaya çeşitli tarihlerde iade faturaları kesildiğini ve fatura bedellerinin cari alacaklardan düşüldüğünü, ... ve ... numaralı tanklarda eksik ve kusurlu tarafların davalı şirketçe tespit edilmiş olup, davalı ile müvekkili arasında yapılan 16.12.2021 tarihli Sulh ve Tasfiye Protokolü'ne istinaden, ilgili ayıpların davacı şirketin personelleri tarafından müvekkili şirkete ait fabrikada giderildiğini, ilgili protokole ilişkin, davalı şirket çalışanlarınca yapılan revize işleri için, davalı şirket tarafından kesilen ve müvekkil şirketten tahsil edilen 24.12.2021 tarihli 60.038,40 TL bedelli Kaynak İşçiliği faturasının sunulduğunu, davalı şirketin kalite kontrol personeli ... tarafından detaylı incelenip, 20.12.2021 ve 27.12.2021 tarihli sevk irsaliyeleriyle teslim edilmiş olan ... seri numaralı tankın imalatı karşılığında düzenlenen son fatura olan 03.01.2022 tarihli ... numaralı fatura bedelinin bakiye kısmının halen ödenmediğini, davalı şirketin müvekkili şirkete mail vasıtası ile gönderdiği cari hesap özetlerinden de anlaşılacağı üzere, davalı şirketin müvekkiline fatura bakiye bedelini ödemediğini, davalı şirketle müvekkili arasında gerçekleştirilen zorunlu arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, davalının kendi personelleri tarafından yapılan, kaynak revizyon işlemlerine karşın davalı tarafından, ... ve ... kodlu tanklarda ayıp olduğundan bahisle Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/741 E. Sayılı dosya numarası ile dava açtığını, huzurda açılan davanın, HMK m.166 hükümlerine göre Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/741 E. Sayılı dosya ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, tüm bu nedenlerle; daha sonradan ıslah etmek üzere şimdilik alacaklarının 1.000 TL' lik kısmının yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama ücretleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, huzurda açılan davanın Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/741 E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Asıl davada Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının dava dilekçesi ile sunduğu 13.10.2021-31.12.2021 tarihli sözleşmeye istinaden yapılan ... ve ... numaralı tanklarda eksik ve kusurlu tarafların davacı tarafından tespit edildiğini, davacı ile müvekkili arasında yapılan 16.12.2021 tarihli Sulh ve Tasfiye Protokolü'ne istinaden, ilgili ayıplar davacı şirketin personelleri tarafından müvekkili şirkete ait fabrikada giderildiğini, ilgili revize işleri için davacı şirket tarafından düzenlenen ve müvekkili şirketten tahsil edilen 24.12.2021 tarihli 60.038,40 TL bedelli Kaynak İşçiliği faturasının sunulduğunu, davacı şirketin personelleri tarafından yapılan iş ve işlemler sonucu, davacı şirketin kalite kontrol personeli ... tarafından detaylı incelenip, 20.12.2021 ve 27.12.2021 tarihli sevk irsaliyeleriyle teslim edilmiş olan ... ve ...seri numaralı tanklara dair ayıp iddiasında bulunulması abesle iştigal olduğunu, davacı şirket tarafından tanzim ettirilen 06.06.2022 tarihli Uzmanlık Raporu ile incelendiği iddia edilen tankların ilgili raporda seri numaralarının bulunmadığını, müvekkilinin ürettiği davacı şirketin personellerinin ise revize ettiği tankların paslanmaz çelik malzemeden yapılmış olduğunu, ilgili taporun 8. Fotoğraflar bölümünden anlaşıldığı kadarıyla karbon çelik malzemeden üretildiğinin anlaşıldığını, paslanmaz çelik malzemeden üretilen, ... ve ... numaralı tankların imalat aşamasında müvekkili tarafından çekilen fotoğraflarını ve e-postaları sunduklarını, Davacının ... ve ... tanklardaki ayıplı imalatı gösterdiği iddia edilen 11.05.2022 tarihli e-posta ile gönderilen çizim ve hesaplama belgesinde başka bir imalatçı tarafından yapılan ... numaralı tankın gönderildiğini ve hesaplamanın bunun üzerinden yapıldığını, davacı tarafından 26.05.2022 tarihli 120.000 TL+KDV bedelli saha onarım bedelli faturanın neye istinaden tanzim edildiğinin anlaşılamadığını, hatalı imalat onarım faturasının müvekkilince kabul edilmediğini ve ilgili faturanın 26.05.2022 tarihli iadeli taahhütlü posta ile davacıya gönderildiğini, davacı tarafınca tanzim ettirilen “uzmanlık” raporunda yapılan hesaplamada kaynak gösterilmeden NCR bedeli olarak 12.000TL hesaplandığını, ancak davacının müvekkiline NCR bedeli adı altında düzenlediği ve müvekkilinden tahsil etmiş olduğu faturaların gösterildiğini, Davacı tarafından tanzim ettirilen raporda “Kaynakların ISO 5817 Class C gerekliliklerini yerine getirmediği görülmüştür.” ibaresi mevcut olmasına karşın üretim planında, çizimlerde, ITP (Genel Kalite Şartnamesi)' de ilgili işin bu standartta yapılması gerektiğine dair herhangi bir hüküm bulunmadığını, Davacı ile müvekkili arasında ... imalatı için sözleşme imzalanması gündeme geldiğini, ancak müvekkilin sözleşme hükümleri ile ilgili talep ettiği revizyonların davacı tarafından gerçekleştirilip müvekkili şirkete imzaya sunulmadığından, ilgili üretimin yazılı bir sözleşme olmadan yapıldığını, ilgili tankın üretim dönemi olan 03.02.2022-09.03.2022 tarihlerinde, davacının dava dilekçesinde sunmuş olduğu 13.10.2021-31.12.2021 tarihli sözleşmenin süresinin bitmiş olduğunun anlaşılamadığını, davacının sözlü ve e-posta ile talep ettiği, ... numaralı tankın imalatına, müvekkili tarafından başlanıldığını, revize edilip gönderilen sözleşmede olduğu ve sözlü olarak da anlaşıldığı gibi, üretim bedelinin müvekkiline peşin olarak ödenmesinin talep edildiğini, ancak davacının, önceki üretimlerin bedellerinin büyük bir kısmının zamanında ödenmemesinden dolayı, müvekkilinin üretim bedelinin peşin olarak ödenmesini talep etmesi üzerine uyuşmazlık doğduğunu ve üretimin durdurulduğunu, ... tankın üretimi neredeyse tamamlanmak üzereyken, üretim bedelinin tahsil edilmemesi nedeniyle davacı ile ilgili tankın iadesi için bildirimde bulunulduğunu, 09.03.2022 tarihli sevk irsaliyesi ve davacı şirketin kalite kontrol personeli ...'ın onayı ile davacı şirkete sevk edildiğini, tankta bulunduğu iddia edilen ayıplara karşı, hiçbir itirazı kayıt olmadan davacı şirketin kalite kontrol personeli tarafından teslim alınan malın ayıplı olduğu iddiasının abesle iştigal olduğunu, Uzmanlık raporunda, ayıplı olduğundan bahisle hurdaya çıktığı iddia edildiği düşünülen, ... tanıkın 4305,056 kg ağırlığında olduğu iddia edilmişken, müvekkilince üretilip iade edilen ... tankın 09.03.2022 tarihli kantar fişinden de tespit edildiği üzere 3620 kg ağırlığında olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının hem tacir hem de taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında yüklenici pozisyonunda bulunduğunu, özen yükümlülüğüne aykırı davrandığını, ürünün kalitesinin sözleşmenin esas unsurlarından birisini olduğunu, 06.06.2022 tarihlinde ... şirketinden temin edilen uygunluk raporu davacının ayıplı ifasının tespit edildiğini, bu nedenle Ankara Batı Aşliye Ticaret Mahkemesinin 2022/741 E. sayılı dosyasının ikame edildiğini, dosyaların birleştirilmesini talep ettiklerini, davacının sunduğu protokol hususunda taraflar arasında mutabakat sağlanmadığını, protokolün davacının onayına sunulmakla birlikte, taraflar arasında böyle bir protokolün imza edilmediğini, iki maddesinin değiştirilmesi durumunda imzalanabileceğinin ifade edildiğini, bu nedenle tarafların hazır bulunduğu bir protokolün imzalanmadığını, taraflar arasında cari hesap tutulduğunu, buna göre müvekkilinin 118.195,79 TL alacaklı bulunduğunu beyan ederek işbu davanın Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/741 E. sayılı dosyası ile birleştirilmesine, haksız davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet itcretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Ticaret sicil kayıtları, tanık anlatımları, tarafların ticari defter ve belgeleri, taraflar arasında imzalanan 13/10/2021 tarihli taşeron sözleşmesi, tasfiye ve sulh protokolü, 06/06/2022 tarihli denetim raporu, faturalar, ... Fabrikasının 21/02/2023 tarihli cevabi yazısı, 06/07/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporu ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Asıl dava, eser sözleşmesi nedeniyle ayıplı ve eksik hizmet bedelinin tazmini; birleşen dava fatura nedeniyle bakiye kalan alacağın tahsili talebine ilişkindir.
Aradaki hukuki ve fiili bağlantı nedeniyle Mahkememizin 2022/1346 esas sayılı dosyası, iş bu dosya ile birleştirilmiş, yargılamaya iş bu dosya üzerinden devam olunmuştur.
Dava dışı ... Fabrikasına yazılan müzekkereye verilen 21/02/2023 tarihli cevabi yazıda, dava konusu tankların taraflarına teslim edildiği ve halen kullanılmakta olduğu bildirilmiştir.
Mahkememizce taraf iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi, dava konusu imalatın sözleşmeye uygun yapılıp yapılmadığı, ayıplı imalat olup olmadığı, bu sonucu göre asıl ve birleşen dava kapsamındaki alacak taleplerinin hesaplanması ve faturaların piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığının tespiti bakımından dosya mali müşavir, makine mühendisi ve metalurji mühendisinden oluşan üç kişilik bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, düzenlenen 06/07/2023 tarihli raporu dosyaya kazandırılarak hükme esas alınmıştır.
Birleşen davada davacı ... Şti.vekili 24/07/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile; 1.000 TL olan maddi tazminat talebini 22.404,81 TL artırarak, 23.404,81 TL'ye yükseltmiştir.
Toplanan deliller, kayıt ve belgeler, tanık anlatımları, usul ve yasaya uygun olarak alınan denetlenebilir bilirkişi heyeti raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek;
Aradaki uyuşmazlığın 26.05.2021 tarihli ve 141.600,00 TL'lik faturadan kaynakladığı,
Yüklenici tarafından ... ve ... kodlu paslanmaz çelik tankların işverene tesliminin yapıldığı, teslim yapılırken tanklarda işveren tarafından görülen ayıpların yüklenici şirket fabrikasında işveren personeli tarafından giderildiği ve buna karşılık 24.12.2021 tarihli kaynak işçiliği olarak yüklenici tarafa 60.038,40 TL Fatura düzenlendiği, devamında işverenin bu tanklarla ilgili ayıp bildiriminde bulunamayacağı, şayet işveren tarafından tankların siparişini veren müşterisine (...) nihai teslimat yapılırken görülen ve tespiti yapılan bir ayıp olduğu takdirde işverenin aralarındaki sözleşmeye göre bu eksik ya da ayıpların giderilmesini alt yükleniciden isteyebileceği, davacının dosya kapsamında, sözleşme şartlarına / usulüne göre bu yönde bir talebinin olmadığının görüldüğü, ancak böyle bir durumun olmadığı ve ...'nın tankları teslim alıp kullanmakta olduğu,
Davacının ... muayene şirketine yaptırmış olduğu 06.06.2022 tarihli Muayene raporunun gözle muayene ve boyut ölçüm kontrolleri şeklinde olup, malzeme üzerinde taşlama ve benzeri deformasyonlar olduğu, kaynakların ISO 5817 Class C gerekliliklerini yerine getirmediği şeklindeki değerlendirmenin ölçülebilir ve denetlenebilir olmaktan uzak olduğu, ... ve ... kodlu paslanmaz çelik tankların yüklenici tarafından işverene teslimi sırasında görülen eksiklerin işveren personeli tarafından kaynak işçiliği olarak giderilmişken ve bu durum yükleniciye faturalandırılmışken, ... muayene şirketinin daha sonra yapmış olduğu muayeneler sonrası kaynakların ISO 5817 Class C gerekliliklerini yerine getirmediği şeklindeki değerlendirmesi yükleniciden ziyade işvereni sorumlu tutan bir tespit olduğu,
Denetim raporu kapsamında yapılan tespitler ve alınan resimlerin dava konusu tanklardan olup olmadığı, ya da hangi taktan olduğunu açık ve kesin olarak ortaya koyan veriler içermediği, Denetim raporunda dava konusu imalatların sadece gözle görülen ölçüm ve tespitlerin yeterli olmayıp, ilgili imalattaki kaynakların radyografik filmlerinin (NDT) de çekilmesi ve rapor edilmesi gerekmekte olduğu, ilgili imalatlardaki hataları tespit eden bağımsız kuruluşun (...) radyografik muayene yapma kabiliyeti ve uzmanlığı olmasına rağmen, radyografik muayene (NDT) yapmamasının bilirkişiler tarafından isabetli görülmediği,
Dava konusu imalat sözleşmesinde; yapılan imalatların tarafların teknik personelince NDT muayenesinin yapıldığı, davacının harici kuruluşta sadece gözle muayene raporu talep etmesinin bilirkişiler tarafından isabetli görülmediği, büyük oranda tamamlanarak işverene teslim edilen ... kodlu ...'ın hurdaya çıkarılmış olduğuna veya hangi sebeplerle ve ne şekilde hurdaya çıkarıldığına dair değerlendirme yapılabilecek dosya kapsamında yeterli bilgi olmadığı,
Hal böyle iken tanık beyanlarının tek başına davacının iddialarını ispata elverişli olmadığı,
Yukarıda açıklanan nedenler ve değerlendirmeler sonucu asıl davada davacının iddialarını ispatlayamadığından belirttiği hususlarda davalıdan bir talebinin olmayacağının sonuç ve kanaatiyle asıl davanın reddine karar verilmiştir.
Birleşen mahkememizin 2022/1346 esas sayılı dosyası yönünden ise, asıl davada davalının edimini yerine getirdiği, ayıplı ifasının bulunmadığı, teslimin ispatlandığı gözetilerek dava konusu ticari ilişki neticesinde taraf ticari defterlerinde davacı tarafın söz konusu iddialar nedeniyle davalıya yüklediği 26.05.2021 tarihli 141.600,00 TL'lik fatura dikkate alınmayarak davacı/birleşen dosya davalısı ...'in davalı/birleşen dosya davacısı ...'ye 23.404,81 TL borçlu olduğu anlaşıldığından ve dava tarihinden önce temerrüde düşürücü bir belge bulunmadığı gözetilerek dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine (dava dilekçesindeki taleple bağlı kalınarak) birleşen davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl davanın REDDİNE,
2-Birleşen mahkememizin 2022/1346 esas sayılı dosyasında açılan davanın KABULÜNE, 23.404,81 TL'nin dava tarihi olan 19/12/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ... .AŞ'den tahsili ile davacı ... Şti'ye verilmesine,
3-Asıl dava yönünden;
a-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 269,85TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 80,70TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 189,15TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.560,00TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
b-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
c-Davalının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 1.000TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Birleşen dava yönünden;
a-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 1.598,80TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 80,70TL ile 385,00TL ıslah harcı toplamı olan 465,70TLharcın mahsubu ile bakiye kalan 1.133,10TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 3.120,00TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacıdan dava açılırken tahsil edilen 80,70TL başvurma harcı, 11,50TL vekalet harcı, 80,70TL peşin harç, 385,00TL ıslah harcı olmak üzere toplam 557,90TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b-Davacının yargılamada yapmış olduğu 2.250,00TL bilirkişi ücreti, 34,50TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 2.284,50TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
c-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 17.900,00TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 28/09/2023
Katip Hakim
e-imza e-imza