T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/813 Esas - 2023/639
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/813
KARAR NO: 2023/639
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACILAR : 1-
2-
3-
4-
5-
6-
7-
VEKİLİ:
DAVALILAR : 1-
VEKİLİ:
: 2-
VEKİLİ:
: 3-
VEKİLİ:
: 4-
VASİ:
DAVA: Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 27/01/2014
KARAR TARİHİ: 31/05/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 23/06/2023
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP:Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalılardan ...'nın kullandığı ... plakalı aracın, 13.01.2014 tarihinde müvekkillerinden ...'ın eşi, diğerlerinin annesi olan ...'a çarparak vefatına neden olduğunu, aracın malikinin davalı ... olduğunu, olay tarihinde aracı diğer davalı ...'a kiraladığını tespit ettiklerini, diğer davalınında kaza tarihinde ZMSS yapan şirket olduğunu, kaza esnasında davalı ...'nın alkollü olduğunu, ...'ın ölümüyle davacıların eş/anne kaybından dolayı tarifsiz acı duyduklarını, oluşan zararlarından davalıların birlikte sorumlu olduklarını, müvekkili ...
e-imza e-imza e-imza e-imza
için 1.000,00TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesini, her bir davacı için 50.000,00TL manevi tazminata karar kılınmasını talep etmiştir.
CEVAP:Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracı müvekkili ...'ın ...'den kiraladığını ve ...'ın da bu aracı ...'ya kiraladığını kira sözleşmelerinin dosya içerisine sunulduğunu, bu yüzden kiralama sözleşmelerinde kiraya verenin sorumluluğundan söz edilmeyeceğini, davacıların talep ettiği tazminat miktarının fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde yapılan araştırmada dava dilekçesinde belirtildiği üzere ... plakalı araca ait herhangi bir poliçeye rastlanılmadığını, kabul sayılmamakla beraber poliçenin varlığı ve kaza tarihini kapsadığı farz edilse dahi sigorta poliçelerinden dolayı sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında olacağını, azami poliçe limiti ile sınırlı olacağını, davacının olay tarihinden itibaren faiz isteminin yerinde olmadığını savunmuştur.
Davalı ... usulüne uygun tebliğe rağmen dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER:Ölümlü Trafik Kazası Tespit Tutanağı, Ankara Batı ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası, tarafların ekonomik ve sosyal durum araştırması cevapları, hasar dosyası, SGK kayıtları, 30.07.2015 tarihli kusur bilirkişisi raporu, 06.02.2017 tarihli aktüerya bilirkişisi raporu, 25/01/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporu, 24/03/2023 tarihli aktüerya raporu, ıslah dilekçesi ve tüm dosya kapsamı.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda, mahkememizin 21/06/2017 tarihli ve 2014/77 esas, 2017/450 sayılı kararı ile; "Davalı ... aleyhine açılan davanın reddine, maddi ve manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne" karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen kararın temyiz edilmesi üzerine, temyiz incelemesini yapan Yargıtay ... Hukuk Dairesi 01/03/2022 tarihli ve 2021/15341 esas, 2022/3650 karar sayılı bozma ilamında; "mahkeme dosyasına hazırlanan 30/07/2015 tarihli makine mühendisi raporunda ise sürücünün %75 oranında, destek yayanın ise %25 oranında kusurlu olduğu tespiti yapılmış, mahkemece bu raporda belirlenen kusur oranları hükme esas alınmıştır. Ceza yargılaması ve dosyada alınan bilirkişi raporu arasında açık çelişki bulunmaktadır. Bu durumda mahkemece, İstanbul Teknik Üniversitesi Trafik Kürsüsü veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek konusunda uzman bilirkişiden tüm dosya kapsamı ve deliller ile ceza dosyasındaki ve dosyamızdaki bilirkişi raporu incelenerek, raporlar arasındaki çelişkileri giderecek şekilde dava konusu trafik kazasında kazanın taraflarının kusur oranının tespit edilmesi hususunda ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınması gerekirken eksik inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması doğru değildir." denilerek mahkememiz hükmünün bozulmasına karar verilmiştir.
Yargıtay bozma ilamına uyularak aşağıdaki değerlendirme yapılmıştır.
GEREKÇE:Talep, ölümlü trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. ...'a çarparak ölümüne sebebiyet vermiştir. Davalılardan ... araç işleteni (maliki), diğer davalı ...'da araç kiralayan olarak sorumlu tutulduğu, ... Sigorta A.Ş.'de kazaya karışan aracın ZMSS yapan şirket olduğu tespit edilmiştir.
Davacı ... eşinin vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat istemekte, diğer davacılar da kazada annelerinin vefatı nedeniyle manevi tazminat istemektedirler.
Tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, kusur ve aktüerya bilirkişilerinden rapor alınmıştır.
e-imza e-imza e-imza e-imza
Davanın dayanağı olan ölümlü trafik kazası nedeniyle davalı/sanık ... hakkında bir kişinin taksirle ölümüne sebep olmak suçundan Ankara Batı ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında kamu davası açılmış, alınan kusur raporunda sanık ... asli kusurlu bulunmuştur.
Mahkememizce alınan kusur raporunda; Sürücü ... kaza anında kavşakta hızını asgari hadde indirmemesi, sol yanında kavşak giriş noktasını kullanarak yolu karşıdan karşıya geçmekte olan davacıların murisi yayaya ilk geçiş hakkını vermemesi nedeniyle olayın meydana gelmesinde %75 oranında asli kusurlu bulunduğu, Muris ...'ın ise olay anında sağ yanından yaklaşan davalı sürücünün sevk ve idaresindeki aracın uzaklık ve hızını göz önünde bulundurmadan yola intikal etmesi, tehlikeli bir biçimde yolun karşı tarafına geçme teşebbüsünde bulunmasından dolayı %25 oranında tali kusurlu bulunduğu rapor edilmiştir.
Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda ceza dosyasında ve mahkememizde alınan kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi için Karayolları Fen heyetinden bilirkişi raporu alınmıştır. Dosyayı sunulan denetime elverişli ve hükme esas alınan raporda; ... plaka sayılı sürücü belgesiz sürücü ...; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 36,47/a, 48, 81/a-d,52/a ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109/d maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %100 ( Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Maktule Yaya ...; Bu kazanın oluşumunda her hangi bir kural ihlalinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Kusur oranlarının değişmesi nedeniyle davacı ...'ın destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması için dosya aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiş, sunulan raporda; 13/01/2014 günü meydana gelen kaza sonucu ölen ...’ın eşi için hesaplanan tazminat tutarları müteveffanın %0 kusuruna göre; 729.143,71TL destekten yoksun kalma tazminatı olarak hesaplanmış, hesaplanan bu tutardan davalıların kusurları oranında müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davacı vekili tarafından hükmedilecek alacaklara kaza tarihi olan 13/01/2014 tarihinden itibaren yasal faiz işletilebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Bu rapor denetime elverişli olup, hükme esas alınmıştır.
Davalı olarak gösterilen ...'in kazaya karışan aracın maliki (işleteni) olduğu, diğer davalı ...'ın aracı kiralayan, ...'nın da araç kiralayan ve şoför olarak sorumluluğunun bulunduğu bildirilmiş, davalı ... ve ... ise aracı birbirlerine ve en sonda ...'a kiraladıklarını savunmuşlar, kaza nedeniyle de sorumluluklarının olmadığını ileri sürmüşlerdir. Davalı ... ceza soruşturması sırasında alının beyanında, kazaya karışan aracı ...'a bir ay süreli olarak kiraya verdiğini bildirmiş, ...'da bu aracı kiraladığı gün diğer davalı ...'ya kiraladığını bildirmiştir. Yargılama devam ederken davalı ... adına yapılan kiralamaya ilişkin 04.01.2014 tarihli kira sözleşmesi sunulmuş, daha sonrada yine ...'a yapılan kiralamaya ilişkin 04.01.2014 tarihli başka bir sözleşme sunulmuştur. Son sözleşmenin 12 ay süreli olduğu görülmüştür. Tüm bu belge VE beyanlar değerlendirilmesinde, hazırlık soruşturması sırasında alınan beyanlara itibar edilmiş, davalı ... ile ... arasındaki sözleşmenin bir aylık olduğu kabul edilmiş, dosyaya sonradan sunulan adi yazılı sözleşmelerin her zaman düzenlenebileceğinin kabulü ile itibar edilmemiştir. Davalı ... araç işleteni olarak, davalı ...'da araç şoförü olarak oluşan zararlardan sorumlu tutulmuş, davalı ... ise uzun süreli kiralayan (işleten) konumuna girmediğinden, aleyhine açılan dava reddedilmiştir.
Diğer davalılar yönünden ise; davacının destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu oldukları kanaatine varılarak,ikinci kere ıslah yapılamayacağı dikkate alınarak 133.751,26TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacıya verilmesine, hüküm altına alınan miktara davalılardan ... ve ... yönünden olay tarihi olan 13/01/2014 tarihinden itibaren, diğer davalı ... Sigorta A.Ş.
e-imza e-imza e-imza e-imza
yönünden ise dava tarihi olan 27/01/2014 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı tutulmasına, davacının fazlaya ilişkin destekten yoksun kalma tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.
Davacıların manevi tazminat taleplerinin, kusur oranındaki değişiklikler nedeniyle yeniden değerlendirme yoluna gidilmiştir.
Yukarıda açıklandığı biçimde, davalı ...'nın %100 (asli) kusurlu eylemi sonucu meydana gelen trafik kazasında, davacıların murisinin vefatı neticesinde, davacılarda (... eş olarak, ... ( ...), ... (...), ... (...), ... (...), ... ... ve ... ... evlat olarak) meydana gelen çaresizlik ve acı nedeni ile ruh sağlığındaki bozulma ile tarafların sosyal ve ekonomik durumları, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 22/06/1966 tarih, 1996/70 sayılı içtihadı ile belirlenen manevi tazminat miktarının belirlenmesine ilişkin ilkeler ve Hukuk Genel Kurulunun 26/06/2004 tarihli ve 2004/370 karar sayılı içtihadı ile belirlediği caydırıcılık ilkesi gözetilerek, ihlal sonucu davacıların uğradığı manevi zararın giderimi amacı ile paranın satın alma gücü itibari ile belirlediği bir meblağın davalılardan ... ve ...'den alınarak, davacılara verilmesi sureti ile zedelenen yaşama sevincini tazelemek, bunu yaparken felaketi özlenir kılmama, davalıları ekonomik bir yıkıma sürüklemeksizin, daha dikkatli ve özenli olmaya sevketmek hedeflenerek günün ekonomik koşullarına göre takdiren davacı eş ... için 30.000 TL, davacılar (çocukları) ... (...) için 25.000 TL, ... (...) için 25.000 TL, ... (...) için 25.000 TL, ... ( ...) için 25.000 TL, ... ... için 25.000TL, ... ... için 25.000TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'den olay tarihi olan 13/01/2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ayrı ayrı verilmesine, davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılardan ... aleyhine açılan davanın REDDİNE,
2-Davacı ...'ın açtığı destekten yoksun kalma tazminat istemli davanın kabulüne,133.751,26 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacıya verilmesine, hüküm altına alınan miktara davalılardan ... ve ... yönünden olay tarihi olan 13/01/2014 tarihinden itibaren, diğer davalı ... Sigorta A.Ş yönünden ise dava tarihi olan 27/01/2014 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı tutulmasına, davacının fazlaya ilişkin destekten yoksun kalma tazminatı isteminin reddine,
3-Davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, davacılardan ... için 30.000 TL, ... ( ...) için 25.000 TL, ... ( ...) için 25.000 TL , ... ( ...) için 25.000 TL, ... ( ...) için 25.000 TL, ... ... için 25.000 TL , ... ... için 25.000 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'den olay tarihi olan 13/01/2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ayrı ayrı verilmesine, davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine,
4-Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/12/2019 tarihli ve 2014/77 esas, 2017/450 karar, 2017/209 harç nolu Harç Tahsil Müzekkeresinin bila infaz iade edilmesinin istenilmesine,
5-Maddi tazminat davası yönünden;
a)Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 9.136,55TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.198,85TL ve ıslah ile alınan 2.491,42TL harcın mahsubu ile bakiye 5.446,28TL karar ve ilam harcının davalılar ..., ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
e-imza e-imza e-imza e-imza
b)Davacı ... tarafından yatırılan 1.198,85TL peşin harç, 25,20TL başvuru harcı ve 2.491,42 ıslah harcı olmak üzere toplam 3.715,47TL harcın davalılar ..., ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
c)Davacı ...'ın kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 21.062,69TL vekalet ücretinin davalılar ..., ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
d)Davalı ...'ın kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince davanın red oranına göre takdir ve hesap edilen 21.062,69TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak adı geçen davalıya ödenmesine,
6-Manevi tazminat davası yönünden;
a)Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 12.295,80TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
b)Davacıların kendilerini vekil ile temsil ettirdikleri görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen; ... için 9.200,00TL, ... (...) için 9.200,00TL, ... (...) için 9.200,00TL , ... (...) için 9.200,00TL, ... (...) için 9.200,00TL, ... ... için 9.200,00TL , ... ... için 9.200,00TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ayrı ayrı verilmesine,
c)Davalılar ... ve ...'ın kendilerini vekil ile temsil ettirdikleri görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince davanın red oranına göre takdir ve hesap edilen davacılar ...'dan 9.200,00TL,...'den (...) 9.200,00TL, ...'dan (...) için 9.200,00TL , ...'ndan (...) 9.200,00TL, ...'dan (...) 9.200,00TL, ... ...'dan 9.200,00TL , ... ...'dan 9.200,00TL vekalet ücretinin alınarak adı geçen davalılara ödenmesine,
7-Davacılar tarafından sarf edilen 1.148,55TL tebligat ve posta gideri, 2.799,55TL ilan masrafı ve 6.750,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.698,10TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre hesap edilen 6.938,57TL'nin davalılar ..., ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, (Sigorta şirketinin sorumluluğunun 2.957,89TL ile sınırlı tutulmasına,) artan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
Dair, davacılar vekili, davalı ... vekili ile davalı ... Sigorta vekilinin yüzüne karşı, istinaf kanun yolu açık olmak üzere (kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle temyiz kanun yoluna başvurulabileceği, istinaf incelemesinin Yargıtay ilgili Hukuk Dairesi tarafından yapılacağı) oy birliği ile karar verildi.31/05/2023
BaşkanÜyeÜyeKatip
e-imzae-imza e-imzae-imza