T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/856 Esas - 2022/1013
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2022/856 Esas
KARAR NO: 2022/1013
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALILAR: 1-
2-
VEKİLİ:
3-
4-
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 09/08/2022
KARAR TARİHİ: 01/11/2022
K.YAZIM TARİHİ: 26/11/2022
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili; dava dışı ... tarafından Ankara Batı ... İş Mahkemesı'nin ... E. ... K. sayılı dosyasında davacı belediye aleyhine ikame edilen davada, davacının 2006-2016 yılları arasında müvekkili belediyede ve taşeron şirketler nezdinde işçi olarak çalıştığını, ödenmeyen işçilik alacaklarının belediye tarafından ödendiğini, mahkeme ilamına dayalı, olarak Ankara Batı İcra Mûdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyasına 27.642,71 TL ödeme yapıldığını, hizmet alım sözleşmelerinden anlaşılacağı üzere davalıların yüklenici olduğunu, işçiyi istihdam ettikleri süreyle sınırlı olarak davalı işverenlerin sorumlu olduğunu, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak; Ankara Batı ... İş Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı ilamına istinaden Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı, dosyasına ödenen toplam 27.642.71 TL’nin ödeme tarihinden itibaren 6183 Sayılı Kanun’a göre hesaplanacak faiziyle birlikte sorumluluk sınırları da belirlenmek suretiyle davalı şirketlerden müştereken tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... A.Ş. Vekili; davacı idare ile müvekkili şirket arasında hizmet alım sözleşmeleri akdedildiğini, dava dışı personel de bu hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında müvekkili şirket bünyesinde istihdam edildiğini, müvekkili ... A.Ş.'nin tek başına yüklendiği ... İKN'li 01/10/2014 - 30/09/2017 tarihleri arasında ... Belediyesi Sınırları Dahilinde Bulunan Meskun Alanların Toplanması, Nakli, Cadde, Sokak, Meydan Ve Pazar Yerlerinin Süpürülmesi Hizmet Alım İşi'ne ilişkin sözleşme süresince ve sözleşmenin sonunda müvekkilinin, kanun ve sözleşme kapsamında üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiğini, dava idare'nin ödeme yaptığı dava dışı personel, ... İKN'lı ve ... İKN'lı hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında, bir dönem müvekkili şirketin dahil olduğu adi ortaklık, bir dönem de sadece müvekkili şirket bünyesinde istihdam edildiğini, müvekkili şirket tarafından, ... İKN'li 01/10/2014 - 30/09/2017 tarihleri arasında ... Belediyesi Sınırları Dahilinde Bulunan Meskun Alanların Toplanması, Nakli, Cadde, Sokak, Meydan Ve Pazar Yerlerinin Süpürülmesi Hizmet Alım İşi'ne ilişkin sözleşme kapsamında idareye iki adet kesin teminat mektubu verildiğini, davalı idare dava dışı personel dahil olmak üzere diğer tüm personellerin kıdem tazminatı alacakları için müvekkili şirketin teminat mektubunu nakde çevirdiğini, buna rağmen, dava dışı personele ödenen işçilik alacakları için müvekkili şirkete rücu davası açılmasının haklı bir yanı bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından davacı idare aleyhine açılan teminat mektubunun iadesi davasının yeni esasının ... E. olup Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ret kararı verildiğini, ... Şti Adi ortaklığı döneminde imzalanan hizmet alımı sözleşmesi ( 21 aylık dönem) de dikkate alınarak, sadece müvekkili şirkete ait olan ve müvekkili şirketin davacı idare ile tek başına akdettiği hizmet alımı sözleşmesi için verilen teminat mektubunun nakde çevrildiğini, her şeyden önce bu hususun ve kıdem tazminatına hak etmeyen personeller adına yapılan kesintinin hukuka aykırı olduğu menkuz davada ileri sürüldüğünü beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, Ankara Batı ... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası, davalıların ticaret sicil kayıtları, SGK kayıtları, Mahkememizin ... esas sayılı dava dosyası ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, dava dışı işçiye ödenen tazminatın taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında davalılardan sorumlulukları oranında rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Eldeki dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden sonra, 17/08/2021 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir. Örneğin, ödünç para verme işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklar Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, iflas davaları ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 154 ve devamı maddeleri hükmünce ticari dava sayılır. Buna karşılık Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, tarafların tacir olup olmamasına bakılmaksızın ticari dava sayılan havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin uyuşmazlıklardan doğan davalar herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari dava vasfını kaybedecektir. Diğer taraftan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Bu durumda, davanın Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp karara bağlanabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması ve bu bağlamda tarafların her ikisinin birden tacir olması zorunludur.
Eldeki davada uyuşmazlık, davacı belediye bünyesinde yürütülen evsel atıkların toplanması, toplanan atıkların nakli, cadde ve sokak, meydan ve pazar yerlerinin insan ve makine marifetiyle süpürülmesi faaliyetlerinin davalılarca ihale yoluyla gerçekleştirilmesi sırasında dava dışı işçiye Belediye tarafından ödenen tazminatların davalılardan rücuen tahsiline ilişkindir.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi ile 13. Hukuk Dairesinin benzer dosyalarla ilgili sözleşmeye konu işin taşıma hukuku kapsamında kaldığından mutlak ticari dava olması sebebiyle Asliye Ticaret Mahkemesinin görevine girdiğine dair emsal nitelikte kararları bulunmaktaysa da, Yargıtay ... Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile benzer mahiyetteki bir davanın temyiz incelemesi neticesinde "... Bu kapsamda Belediyenin asli işleminden olan temizlik işi ile ilgili taraflar arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığı ve uygulandığı anlaşılmıştır. Her ne kadar taraflar arasındaki sözleşmenin taşıma edimini içerdiği belirtilerek arabuluculuğa tabi olduğu yönünde karar verilmiş ise de taraflar arasındaki sözleşmede baskın olan edim Belediyenin asli işi olan temizlik ile ilgili hizmet alımı olduğu ve bu halde dava konusu uyuşmazlığın arabuluculuğa tabi olmadığı" şeklinde karar verildiği, bu itibarla ihale ekindeki sözleşmede anılan birçok işten biri olan çöp toplama ve nakli işinin TTK'nın 850 vd. maddelerinde düzenlenen taşıma sözleşmesi kapsamında değerlendirilemeyeceği, çöp nakil işinin, temizlik ve çöp toplama faaliyetinin devamı niteliğindeki hizmet işi olduğu kanaatiyle, davacının tacir olmadığı da gözetilerek, ihtilafın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerektiği, nitekim Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi ... Esas; ... Karar sayılı ilamında "... Bu itibarla anılan sözleşmelerin bundan sonraki uyuşmazlıklarda Yargıtay 6.HD.nin anılan kararı dikkate alınnarak hizmet sözleşmesi olarak nitelendirilmesi gerekmiştir. Bu itibarla, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 01/07/2022 tarihli ve 1047 sayılı kararı ile belirlenen iş bölümüne göre, "6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun ikinci kısmında (Özel Borç İlişkileri -Akdin Muhtelif Nev’ileri) yer alan ve diğer dairelerin görevine girmeyen sözleşmelerden kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararların (satış sözleşmesi:taşınır ve taşınmaz satışı, ödünç sözleşmeleri:ariyet (kullanım ödüncü) - karz-ödünç (tüketim ödüncü), ölünceye kadar bakma sözleşmesi, vedia (saklama) sözleşmesi, hizmet sözleşmesi, kefalet sözleşmesi, vekalet sözleşmesi)” istinaf incelemesinin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi (4). Hukuk Dairesi tarafından yapılması gerektiğinden, dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi (4). Hukuk Dairesine gönderilmesine.." şeklinde uyuşmazlığın dairenin görevine girmediğine dair karar verdiği, iş bu kapsamda temel uyuşmazlığın TTK'nın 850 vd maddelerinde düzenlenen taşıma sözleşmesi kapsamında değerlendirilemeyeceği ve görev hususunun davanın her aşamasında dikkate alınabileceği sonuç ve kanaatiyle göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan 6100 sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine, görevli mahkemenin Ankara Batı Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine,
2-Karar kesinleştiğinde ve yasal sürede başvurulması halinde dosyanın görevli Ankara Batı Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-6100 Sayılı HMK'nun 331/2 madde gereğince süresi içerisinde müracaat yapıldığı takdirde yargılama giderlerine gönderilen mahkemece dikkate alınmasına,
4-Kararın kesinleşmesinden itibaren 6100 Sayılı HMK'nun 20/1-son cümle gereği dosyanın iki haftalık süre içerisinde görevli mahkemeye gönderilmesinin istenilmemesi halinde DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesi için dosyanın yeniden ele alınmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.01/11/2022
Katip Hakim
e-imzalıe-imzalı