T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/966 Esas - 2023/1228
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2022/966 Esas
KARAR NO: 2023/1228
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI : 1-
VEKİLİ:
DAVALI : 2-
VEKİLLERİ:
DAVALI : 3-
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/09/2022
KARAR TARİHİ: 16/11/2023
K. YAZIM TARİHİ: 01/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ;... plakalı araç sahibi olan müvekkilinin 20.04.2022 tarihli kazada uğramış olduğu kazada haksız fiil tazminatı için sigorta (ZMMS) şirketine başvuruda bulunulduğunu ayrıca zorunlu arabuluculuk sürecinin de telekonferans yolu ile gerçekleştirilmiş ancak anlaşmaya varılamadığını, sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracı ile 20.04.2022 günü kırmızı ışıkta beklerken, aynı istikamet üzerindeki sürücü ... idaresindeki ... plakalı çekiciye bağlı ... plakalı römorkun çarpması sonucu çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, ayrıca ... plakalı araç sürücü ...’nün kusursuz, ... plakalı araç sürücüsü ...’ın kusurlu olduğu, ... plakalı aracın ... numaralı poliçe ile 20.08.2022 tarihine kadar ... A.Ş.’ye trafik sigortalı bulunduğu ekli trafik kazası tespit tutanağından ve Tramer sorgulamasından anlaşıldığını, iş bu kaza nedeniyle oluşan değer kaybının Z.M.S.S teminatı kapsamında olduğunu, 20.04.2022 tarihli kazada müvekkilimin aracında 70.000,00 TL değer kaybı gerçekleştiğini, bu nedenle müvekkilinin aracı üzerinde ikinci el piyasasında oluşan reel değer kaybının kazaya sebebiyet veren araç sürücüsünün, araç sahibinin ve sigorta şirketinin zararı ödenmesi gerektiğini, müvekkiline ait araçta değer kaybı zararının tespiti amacıyla Sigorta Eksperinden faydalanıldığını, ekspertiz raporu tanzim edildiğini, bu rapor nedeni ile K.D.V dâhil 472,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, bu ücretin de davalılar tarafından karşılanması gerektiğini, kazaya sebebiyet veren aracı sigortalayan davalı sigorta şirketi, araç sürücüsü ve maliki kaza tarihi olan 20.04.2022 tarihinden itibaren avans faizi ödemekle yükümlü olduğunu, şirketin yaptığı işin “ticari iş” olması hasebiyle avans faiz oranı ile ödeme yapması gerekliliği hâsıl olduğunu, Türk Ticaret Kanununda yer alan ticari bir işletmeyi ilgilendiren tüm işlem ve fiilleri ticari işlerden kabul eden iş bu hüküm gereğince şirketler birer ticari işletme olup yaptıkları tüm işlemler ise ticari iş vasfını taşıdığını, bu sebeple davalı şirketin, araç sürücüsü ve maliki kaza tarihi olan 20.04.2022 tarihinden itibaren ayrıca işin ticari iş olması vasfı ile avans faizi oranı üzerinden ödeme yapması zarureti hâsıl olduğunu, tüm bu nedenlerle müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı alacağından şimdilik 1.000,00 TL değer kaybı bedelinin (belirsiz alacak davası olarak) kaza tarihi olan 20.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen ödenmesine, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... VE ... 'tan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama gideri olarak 472,00 TL eksper ücretinin yine davalılardan müşterek ve müteselsilen ödenmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretlerinin yine davalılara müşterek ve müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili talep artırım dilekçesi ile özetle; değer kaybı tazminatı bedeli 55.000,00 TL (davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline sigorta şirketi yönünden poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla (6.071,56 TL ile sınırlı olmak üzere) ) fazlaya dair talep ve dava açma hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 55.000,00 TL olarak kabulünü ve talep artırım miktarı üzerinden temerrüt tarihi olan 20.04.2022 tarihinden İtibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte davalılardan alınıp müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Aş vekili cevap dilekçesi ile özetle; ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket tarafından 20.08.2021-2022 tarihleri arasında geçerli olan ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığını, müvekkili Şirketin sorumluluğu araç başına maddi zarar teminatı olan 43.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin sigorta poliçesinden kaynaklanan bakiye sorumluluğunun 6.071,56 TL olduğunu, ... Sigorta A.ş'nin rücu talebine ilişkin ilgili sigorta şirketine 36.928,44 TL tutarında hasar ödemesi yapıldığından, müvekkili Şirketin ... numaralı sigorta poliçesinden kaynaklanan bakiye sorumluluk limiti 6.071,56.-TL olduğunu, teminat limitini bildirmek davayı kabul anlamında olmamakla birlikte, yapılacak inceleme sonucunda Müvekkili Şirket sorumluluğunda bir bedel ortaya çıktığı taktirde sorumluluk limitinin 6.071,56-TL olarak esas alınmasını talep ettiklerini, kusur oranlarının tespiti gerektiğini, lastik, jant, elektrik aksamı gibi sökülüp takılabilir parçalar üzerinde meydana gelen hasarların değer kaybına yol açmayacağını, toplam hasar bedelinden bu tür parça ve işçilik bedelleri düşülerek, değer kaybı hesabında dikkate alınacak hasar bedelinin tespiti gerektiğini, gerçek değer kaybının belirlenmesi gerektiğini, davacının kaza tarihinden itibaren faiz talebinin haksı olduğunu, Müvekkili Şirketin faiz sorumluluğunun ancak dava tarihinden itibaren söz konusu olacağını, olay haksız fiilden kaynaklandığından davacının hükmedilen tazminat bedeline “avans faizi” uygulanması talebinin haksız olduğunu, müvekkili şirketin dava açılmasına sebebiyet vermediğini, bu sebeple müvekkili şirketin yargılama masrafları ve vekalet ücretinden sorumlu olmadığını, tüm bu nedenlerle hüküm altına alınacak tazminat bedeli için dava tarihinden itibaren “Yasal Faiz”e hükmedilmesine, değer kaybına ilişkin yapılacak inceleme aşamasında, dilekçemizde belirtilen kriterler çerçevesinde değerlendirme yapılmasına, müvekkili Şirketin tazminat ödemesine karar verilmesi halinde; sorumluğunun yukarıda açıkladıkları çerçevede ve bakiye teminat limiti olan 6.071,56-TL ile sınırlı olacağına, yargılama masrafları ve ücreti vekâletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile özetle; arabuluculuğun dava şartı olduğunu, davacının müvekkili ile dava şartı arabuluculuk yapılmadığını, bu sebeple müvekkili açısından dava şartı yokluğu sebebiyle herhangi bir usulü işlem ve/veya duruşma yapılmaksızın doğrudan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının iş bu davayı açmakta ve belirsiz alacak talep etmekte hukuki yararı olmadığını, tam kusurlu olan davacı yanın iş bu davayı açmasında ve belirsiz alacak talep etmesinde hukuki yararı bulunmadığını, hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu 20.04.2022 tarihli trafik kazasının oluşumunda müvekkilinin kusuru bulunmadığını, davacı ... plakalı davacı aracının sürücüsü ...'nün bir başka kaza sebebiyle şeritlerin kapatıldığı yolda tüm trafik açık olan tek şeride yönelirken müvekkili sevk ve idaresindeki önünde bulunan tırı geçmek için aceleyle kontrolsüz şekilde şerit ihlali yaparak ve kör noktasına girerek kazanın oluşumuna sebep olduğu ve tam kusurlu olduğunu, davacı aracının sürücüsü bu eylemleri sebebiyle Karayolları Trafik Kanunun 54. ve 56. maddeleri gereğince tam kusurlu olduğunu, davacı yanca tek taraflı olarak müvekkilinin kazada kusur addedilmesini kabul etmediklerini, davacının dosyaya sunduğu özel ekspertiz raporunu kabul etmediklerini, raporda belirtilen kusur, hasar ve değer kaybı tespitlerinin hiçbirini kabul etmediklerini, davacının 70.000TL değer kaybı tespiti ve talebi tamamen hukuk dışı ve mesnetsiz olduğunu, 472,00TL özel ekspertiz ücreti talebinin de aynı şekilde karşı yanın tek taraflı keyfi tasarrufu olup tüm ücret ve faiz taleplerinin taraflarınca kabul edilmediğini, aracın davacı şirket adına kayıtlı binek bir araç olduğunu, ticari araç olmadığını, binek aracın türüne binaen şirket adına kayıtlı olması sebebiyle "araç mahrumiyet bedeli" adı altında bir alacak talebinde bulunulmasının somut olaya, usule ve yasaya aykırı olup kabulünün mümkün olmadığını, araç mahrumiyet bedeli talebi açısından arabuluculuk yapılmadığından dava şartı yokluğu olduğunu, ... Oto Faturasının içeriğini, faturadaki tamirat bedelini ve bu faturadan hareketle değer kaybı hesaplaması yapılmasını kabul etmediklerini, kaza ile alakasız "ön tampon sökme takma, ayna kapağı boyaması, izalasyon işlemi, tüm fonksiyonların kontrolü, arıza kayıtlarının silinmesi, m amblemi, ayne gövdesi, klips, çamurluk kaplama" gibi bir çok alakasız kalem ve tutar olduğunu, tüm bu sebeplerle; arabuluculuk dava şartı noksanlığı sebebiyle davanın müvekkil açısından tümüyle derhal reddine, davacının hukuki yarar yokluğu sebebiyle davanın müvekkil açısından derhal reddine, araç mahrumiyet bedeli talebinin dava şartı arabuluculuğa dahil edilmemesi sebebiyle derhal reddine, araç değer kaybı ve ekspertiz ücretleri açısından davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Sigorta poliçesi, hasar dosyası, tramer kayıtları, ... Aş kayıtları, İlçe Emniyet Müdürlüğü cevabi yazısı, tanık beyanları, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi 11/04/2023 tarihli raporu ile özetle; Davalı sigorta şirketine sigortalı olup davalı ...ın da maliki olduğu ... plakalı çekici sürücüsü davalı ...'ın meydana gelen kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK.nun 48/b-c-e., 67/a ve 84/j maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu, davacı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsü ...'nün meydana gelen kazanırı oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 55.000,00 TL, sigorta genel şartları hesaplama yöntemine göre ise 50.020,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ait araç hasar bedeli için dava dışı ... Aş'ne 36.928,44 TL rücu ödemesi yapımşı olunmakla davalı sigorta şirketi bakiye değer kaybı sorumluluğunun 2918 sayılı KTK 91. Maddesi gereğince (43.000,00 TL -36.928,44 TL)= 6.071,56 TL olduğu, diğer davalılar ... ve ...'ın ise davacıya ait araç değer kaybı sorumluluklarının 2918 sayılı KTK'nun 85. Maddesi gereği müştereken ve müteselsilen reel piyasa koşullarına göre (55.000,00 TL-6.071,56)*%100=48.928,44 TL olacağı, Sigorta Genel Şartları hesaplama yöntemine göre ise (50.020,00 TL-6.071,56TL)*%100=43.948,44 TL olacağı, hangi değerin esas alınması gerektiği hususunun mahkemenin değerlendirme ve takdirinde olacağı, davacının tamir süresi ikame araç yoksunluk kaybının 5.180,00 TL olacağı ve bundan da sadece davalılar ... ve ...'ın müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları bildirilmiştir.
GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklı araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli tazminat talebine ilişkindir.
Davaya konu olay sürücü beyanlarından ve de kaza yeri krokisinden anlaşıldığı üzere, davalı sigorta şirketine sigortalı olup davalı ...'ın da maliki olduğu ... plakalı Çekici sürücüsü ...'ın olay yeri üç şeritli yolun en sol şeridinde olduğu esnada bulunduğu şeritte ön ilerisinde meydana gelen kaza sonucu en sol şeridin kapalı olmasından dolayı sağa orta şeride kontrolsüz| manevrası esnasında orta şeritte bulunan davacı şirkete ait araç sürücüsü ... idaresindeki ... plakalı Otomobile idaresindeki Çekiciye bağlı ... plakalı ...'nin sağ yan tarafı ile çarpması şeklinde kazanın meydana geldiği anlaşılmıştır. Davacı Şirkete ait ... plakalı araç sürücüsü ...'nün olay yeri üç şeritli yolun orta şeridinde yani kendi yol ve şeridinde nizami olarak seyri esnasında aracının sol yan tarafından, solundaki şeritte bulunan ... plakalı çekiciye bağlı ... plakalı ...'nin darbesine maruz kalmış olduğu kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olduğu, Davalı sigorta şirketine sigortalı olup davalı ...'ın da maliki olduğu ... plakalı Çekici sürücüsü davalı ...'ın meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 46/b-c-e., 67/a. e 84/j. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. Maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu, böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).Bu kapsamda davacı, aracın ZMMS poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinden ve davalı araç maliki ...'dan talepte bulunmuştur. Davalı araç sürücüsü ... 'dan ise haksız fiil hükümleri kapsamında diğer davalılarla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluk esasları kapsamında talepte bulunmuştur.
Yargıtay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmesine,bu ilkeye uygun hesaplama ile davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 55.000,00 TL olacağı,davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ait araç hasar bedeli için dava dışı ... Sigorta Aş'ne 36.928,44 TL rücu ödemesi yapıldığından davalı sigorta şirketi bakiye değer kaybı sorumluluğunun 2918 sayılı KTK 91. Maddesi gereğince (43.000,00 TL -36.928,44 TL)= 6.071,56 TL olduğu; İş bu sebeple 55,000,00 TL değer kaybının davalı sigorta şirketi yönünden bakiye poliçe limiti olan 6.071,56 TL miktar ile sınırlı olmak şartıyla davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 09/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihi olan 20/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 6.071,56 TL ile sorumlu tutulmasına) karar verilmiştir.
Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve bu suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açık olmakla birlikte; bu zararın, kazadan kaynaklanan dolaylı zarar mahiyetinde olduğu ve davalı trafik sigortacısının sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğu, bu zararın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından Araç mahrumiyet bedelinin taleple bağlı kalınarak 500,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜNE, 55,000,00 TL değer kaybının davalı sigorta şirketi yönünden bakiye poliçe limiti olan, 6.071,56 TL miktar ile sınırlı olmak şartıyla davalı sigorta şirketi yönünden 09/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihi olan 20/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 6.071,56 TL ile sorumlu tutulmasına)
2-Araç mahrumiyet bedelinin taleple bağlı kalınarak 500,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 3.791,20 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70TL harç ile 925,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 2.785,50 TL karar ve ilam harcının davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 304,72 TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.560,00TL'nin davalı sigorta şirketinden tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 80,70TL peşin harç, 80,70TL başvuru harcı, 11,50TL vekalet harcı ile 925,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.097,90TL harcın davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 120,11 TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 400,00 TL tebligat ve posta gideri ile 1.000,00TL bilirkişi ücreti ile 472,00 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 1.872,00TL yargılama giderinin davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 204,80 TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 17.900,00TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
6-Kararın talep halinde taraflara tebliğine,
Dair, davacı ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.16/11/2023
Katip Hakim
e-imzalıe-imzalı