T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/23 Esas - 2024/1143
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO : 2023/23 Esas
KARAR NO : 2024/1143
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Sigorta (Yangın Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 07/01/2023
KARAR TARİHİ: 30/10/2024
K.YAZIM TARİHİ: 21/11/2024
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili; 19.01.2022 tarihinde davacı müvekkil şirkete ait ... adresinde bulunan "..." isimli iş yerinde yangın meydana geldiğini, davacı müvekkile ait iş yerinde meydana gelen bu yangın nedeniyle, iş yerinde bulunan otomobil lastikleri, iş yerinde bulunan tüm malzemeler ve ürünler, iş makineleri ve teçhizatlar dahil tüm demirbaşlar, iş yerinde bulunan mobilya ve dekorasyon ürünleri ile iş yerinin yapısal kısımları dahil tüm malzemeler kullanılamaz hale geldiğini, bu nedenle davacı müvekkil şirket yangın nedeniyle maddi zarara uğradığını, dava konusu yangın olayına ilişkin Ankara Batı ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D. iş Sayılı dosyası nezdinde delil tespiti yapıldığını, bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere; dava konusu yangın olayının meydana gelmesinde davacı müvekkil şirketin herhangi bir kusurunun olmadığının tespit edildiğini, davacı müvekkil tarafından zarar gören iş yerine ilişkin olarak davalı ... A.Ş.'den ... poliçe sayılı 27/04/2021 – 27/04/2022 vadeli "GeniĢ Kapsamlı Yangın Paket Katılım Sigorta Poliçesi" yaptırıldığını, bu sigorta poliçesi kapsamında davacı müvekkile ait iş yerinde oluşan hasarın ve maddi zararların karşılanması için davacı müvekkil tarafından davalı sigorta şirketine başvurulduğunu ve hasar dosyası açıldığını, bu hasar dosyası kapsamda sigorta şirketine istenilen tüm evrakları sunulmuş, sigorta şirketi tarafından gerek zararın oluşumu gerek ise hasar bedelinin tespiti için ekspertiz çalışması yapıldığını, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan incelemeler sonucunda davalı sigorta şirketi tarafından toplam 2.322.804,78TL ödeme yapıldığını, ancak davalı sigorta şirketi tarafından yapılan bu ödeme eksik olduğunu, davacı müvekkilin şirketin poliçe kapsamında ki zararları tam olarak karşılanmadığını, düzenlenen yangın ekspertiz raporu ile müvekkil şirketin sigorta poliçe kapsamındaki tam ziya olan mal varlıkları için eksik ödemeler yapıldığını, bu kapsamda enflasyonlu arttırılmış sigorta bedelleri, günümüz enflasyon miktarına kıyasen kabul edilemez oranda olduğunu, bu sebeple tam ziya olan teminat kapsamındaki mallar için sigorta şirketince hesaplanan, arttırılmış enflasyonlu teminat oranının, mahkeme tarafından görevlendireceği bilirkişiler vasıtası ile güncel enflasyon artışının tespit edilmesi ile teminat limitlerinin belirlenmesinin gerektiğini, davalı sigorta şirketi tarafından her ne kadar bir miktar ödeme yapılmış ise de davacı müvekkili şirketin zararı tam olarak karşılanmadığını belirterek, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; 12.01.2022 tarihinde meydana gelen yangın olayı nedeniyle davacı müvekkilin ticari faaliyetlerinin sürdürdüğü iş yerinin yangın dolayısı ile tam ziya olması nedeniyle uğradığı maddi zararlara ilişkin; Kar kaybı tazminatı, tam ziya olan emtiadan dolayı kar kaybı bedelleri, iĢ durması tazminatı, enkaz kaldırma tazminatı, demirbaş bedelleri, makine bedelleri, dekorasyon bedelleri, tam ziya olan Emtea bedelleri, Tam ziya olan Emtiaların toplam KDV değeri, 3. şahıs Mallarının bedelleri, Kasa Muhteviyatı bedelleri, Poliçedeki tüm teminatlar çerçevesinde; Yangın Ekspertiz Raporunda belirlenen ve bilirkişice tespit edilecek bedeller, tazminatlar, alacak kalemleri ve günümüz şartlarına göre arttırılmış enflasyon oranı tespitinden sonra hesaplanacak teminat oranlarına göre poliçeden kaynaklanan bilumum tazminat ve alacak kalemleri, bu alacak kalemlerine ayrı ayrı uygulanılması istenen avans faiz ve temerrüt faiz alacakları ile günümüz şartlarına göre arttırılmış enflasyon oranı tespitinden sonra hesaplanacak teminat oranlarına göre kısmi ödenen miktar yönünden kalan bakiye ve bakiyeye uygulanması gereken ticari faiz, temerrüt faizi alacakları, tazminat alacaklarının, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte temerrüt faizi alacakları ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca Tam ziya olan Emteaların toplam KDV değerinin yansıtma faturası düzenlenmek şartıyla davalıdan şimdilik 10.000,00TL'sinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 10/04/2023 tarihli beyan dilekçesi ile talep konusu alacak kalemlerinin; fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; 12.01.2022 tarihinde meydana gelen yangın olayı nedeniyle davacı müvekkilinin ticari faaliyetlerinin sürdürdüğü işyerinin yangın dolayısı ile tam ziya olması nedeniyle uğradığı maddi zararlara ilişkin; tam ziya olan emteadan dolayı kar kaybı bedelleri ve İşin durmasından dolayı Kar kaybı tazminatı olarak şimdilik 2.000,00TL, Enkaz Kaldırma tazminatı olarak şimdilik 1.000,00TL, Makine bedelleri, Dekorasyon bedelleri ve Tam ziya olan Emtia bedellerine ilişkin toplam demirbaş bedellerine ilişkin şimdilik 2.000,00TL, Tam ziya olan Emtiaların Ve Demirbaşların toplam KDV değeri olarak şimdilik 2.000,00TL, 3. Şahıs Mallarının bedellerine ilişkin şimdilik 1.000,00TL, Kasa Muhteviyatı bedellerine ilişkin şimdilik 1.000,00TL, Poliçedeki tüm teminatlar çerçevesinde; Yangın Ekspertiz Raporunda belirlenen ve Sayın Bilirkişice tespit edilecek bedeller, tazminatlar, poliçeden kaynaklanan bilumum tazminat ve alacak kalemleri ilişkin şimdilik 1.000,00TL olmak üzere şimdilik toplam 10.000,00 TL'nin tüm alacak kalemlerine ilişkin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini belirtmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili; davacıya ait ... adresinde mukim işyeri; müvekkili sigorta şirketi nezdinde 27.04.2021-27.04.2022 tarihleri arasında ... numaralı Geniş Kapsamlı Yangın Paket Katılım Sigorta Poliçesi ve Zeyilnameleri ile sigortalı olduğunu, davacının davaya konu ve poliçe kapsamındaki bütün zararı ödendiğini, eksper incelemesi neticesinde eksper raporunun hazırlanması ile 24.03.2022 tarihli ve 01.06.2022 tarihli raporlardaki tespitler muvacehesinde davacı tarafın poliçe teminatları çerçevesinde; 01.04.2022 tarihinde, dekorasyon hasarı için 168.255,00TL, makine hasarı için 130.200,00TL, demirbaş hasarı için 116.885,00TL, emtea hasarı için 1.609.726,03TL, enkaz kaldırma masrafı için 50.000,00TL, iş durması tazminatı için 12.529,75TL ve 17.06.2022 tarihinde üçüncü şahıs malları için 235.209,00TL olmak üzere toplam 2.322.804,78TL hasar tutarı ibraname mukabilinde ödendiğini, böylelikle davacı sigortalının poliçe şartları çerçevesinde ödenmemiş hiçbir zararı kalmadığını, davacının imza altına aldığı ibraname-feragatname ile bakiye tazminat alacağının bulunmadığının kabul edildiğini, davacı bu davayı açmakta hüsnüniyetli olmadığını, zararının fevkinde sigorta poliçesi ile kar elde etme gayretinde olduğunu, bu sebeple davanın esastan reddi gerektiğini, buna göre ekspertiz raporundan da anlaşılacağı üzere müvekkili sigorta şirketi tarafından, yangın sigortası genel şartları ve poliçe özel şartları kapsamında; amortisman, sovtaj ve muafiyet kesintileri ile sorumluluğunun kapsamında ödeme yapılmış olup, haksız davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere; talep edilen hasar bedelinin davacı tarafından ispatlanması gerekmekte olup davacının talebinin fahiş olduğunu, hasarını talep ettiği binanın davacıların olmadığını, başvuru sahibinin “kar kaybı” talebi “dolaylı zarar” hasar olup, yangın poliçesinin teminatı dışında olduğundan müvekkili şirketin bu talebe ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası, Ankara Batı ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası, dava konusu yangın ile ilgili düzenlenen hasar dosyası, sigorta poliçesi, Sigorta Tahkim Komisyonunun ... esas sayılı dosyası, dava konusu taşınmazın mimari projesi, elektrik tesisat projesi, doğalgaz tesisat projesi,mahallinde yapılan keşif, 05/12/2023 tarihli bilirkişi heyet raporu, 15/05/2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporu ile tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi heyeti raporunda, davacının kiracı olarak bulunduğu dava konusu ... adresindeki ( ... ) işyerinde çıkan yangın sonucunda meydana gelen zarar ile ilgili olarak dosya içerisinde mevcut 24.03.2022 tarihli esas ve 01.06.2022 tarihli ek ekspertiz raporunda hesaplanan ve yukarıda dökümü yapılan hasarın tutarı olan 2.322.804,78 TL nin poliçe teminatları dahilinde davacıya ...ne ödenmiş olduğu, davacının Ekspertiz raporlar ile hesaplanan hasar bedeline yapmış olduğu itirazlarla ilgili olarak ilave bir hesap yapılabilmesi için dosyaya herhangi bir somut belge sunmadığı, bu nedenle ilave hasar bedeli hesaplanmasının bu aşamada mümkün olmadığı, davacı vekili tarafından verilen 30.03.2022 tarihli ibranamenin takdirinin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi heyeti ek raporunda, dosya muhteviyatında bulunan dokümanları kapsamında heyetimizce tespit edilmiş hususlar ile kök rapor ve yukarıda yapılmış olan inceleme değerlendirmeler sonucunda Nihai ve Hukuki Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; sigorta eksperi tarafından yapılan fiziki incelemelere istinaden hasara düzenlenen eksper raporu, fotoğraflar ile ilgili dokümanlar kapsamında detaylı incelemeler yapılmış olup, eksper tarafından çıkartılan hasar kalemleride yer alan bedeller, amortisman ve sovtaj tutarlarının olay tarihi itibariyle yerinde ve uyumlu olduğu, davacı tarafından imzalanan “İbra, Mutabakat, Temlik, Tazminat Makbuzu;” adlı belge dokümanın Sayın Mahkeme Hukuki Değerlendirme ve Takdirlerine matuf olduğu, davacı vekilinin KDV talebinin yerinde olmadığı düşünülmekle birlikte, takdirin Mahkemeye ait olduğu, kök raporda yer verilen değerlendirmelerimizi ve kanaatimizi muhafaza edildiği belirtilmiştir.
GEREKÇE :
Dava, davacıya ait iş yerinde meydana gelen yangın olayı nedeniyle oluşan maddi zararlara ilişkin şimdilik 10.000,00TL'nin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Dosyaya sunulu belgelerin incelenmesinde, davacıya ait ... adresinde bulunan işyerinin 27/04/2021 - 27/04/2022 tarihleri arasında davalı sigorta şirketince Geniş Kapsamlı Yangın Paket Katılım Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı olduğu, uyuşmazlığa konu yangın hadisesinin 19/01/2022 tarihinde meydana geldiği, bu itibarla olay tarihine göre oluşan zararın poliçe kapsamında olduğu, nitekim davalı sigorta şirketinin de olayın poliçe kapsamında olduğunu kabul ederek farklı tarihlerde olmak üzere ödemeler yaptığı ve taraflar arasında ibraname düzenlendiği, davacının Ankara Batı Sulh Hukuk Mahkemesine başvurduğu ve ... D.iş dosyasından tespit yaptırdığı, yapılan tespit sonucu 25/02/2022 tanzim tarihli raporun alındığı tespit edilmiştir.
Davalı yan öncelikle yetki itirazı ve zamanaşımı definde bulunmuş, ardından ibraname ile davacının bütün zararının ödendiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Riziko adresine ve davacı zarar görenin yerleşim yerine göre mahkememiz yetkili olduğundan davacının yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Zamanaşımı, TTK'nın 1420/1. Maddesinde "Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482 nci madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar." şeklinde düzenlenmiş olup dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresi dolmadığından bu defiye itibar edilmemiştir.
Mal sigortalarında sigortalı ile sigortacı arasında gerek rizikonun niteliği ve gerekse tazminat miktarı bakımından bir uyuşmazlık çıktığı takdirde taraflar arasında akdedilen sigorta poliçesi genel ve özel şart hükümleri, bu hükümlerde de boşluk olması halinde TTK'nun genel hükümlerinden ve devamında TBK hükümlerinden yararlanması gerektiği izahtan varestedir.
Poliçenin hadise tarihinde geçersiz olduğuna dair dosya kapsamında bir iddia yoktur. Aksine poliçe tarafların kabulündedir ve sigortacı tarafından tazminat ödenmiştir. Davadaki öncelikli çekişme ibra nedeniyle bakiye tazminat talebinde bulunup bulunulamayacağı hususundadır. Davalı, yapılan ödeme sonucu alınan ibraname ile sorumluluğunun kalmadığını savunmaktadır.
Davacının iddiası eksik ödemeye dayanmaktadır. 30/03/2022 tanzim tarihli ibranamede 19/01/2022 tarihinde meydana gelen yangın hadisesi sonucunda davacı yanın uğradığı zarar bedelinin 1.863.288,78TL olduğu konusunda tarafların mutabakata vardığı, temerrüt faizi ve munzam zarar talepleri dahil herhangi bir alacağın kalmadığı, davacı vekilince işbu belgenin kayıtsız ve şartsız olarak ihtirazi kayıt konulmaksızın imzalandığı, ibranameye konu tutarın davacıya ödendiği, bu itibarla davacı yanın davalıyı tam ve mutlak suretle ve hür iradesiyle ibra ettiği anlaşılmaktadır. Davacının basiretli bir tacir gibi davranması gerektiği ve düzenlenen ibranamenin hüküm ve sonuçlarını bilmesi gerektiği, davacının basiretli tacir olarak ihtirazi kayıt koymak istiyorsa bu iradesini ibranameye açıkça yansıtması gerektiği değerlendirilmiştir. Bu suretle söz konusu ibraname TBK'nın 132. maddesi uyarınca tam bir ibradır. Davacı tarafça eldeki davada TBK'nın 28. maddesinde düzenlenen aşırı yararlanma hükümlerine dayanılmamış, zor durumda kalınarak ibranamenin imzalanıldığından bahsedilmemiş, zararın tamamının karşılanmadığından bahisle bakiye tazminat talebinde bulunulmuştur. Davacının Ankara Batı Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş dosyasından tespit yaptırdığı, yapılan tespit sonucu düzenlenen 25/02/2022 tarihli rapor ve dosyaya sunulan 24/03/2022 tarihli ekspertiz raporuyla davacının zararını öğrendiği ve ibranameyi de bundan sonra 30/03/2022 tarihinde imzaladığı hususu da dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu itibarla borcu söndüren sebeplerden olan ödeme ve ibraname uyarınca davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60TL karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.295,59TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davalının kendisini vekil ile temsil ettiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT madde 13/2 uyarınca 10.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 30/10/2024
Katip Hakim
e-imzalı e-imzalı