T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/340 Esas - 2025/613
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO : 2023/340 Esas
KARAR NO : 2025/613
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 29/03/2023
KARAR TARİHİ: 29/05/2025
K. YAZIM TARİHİ: 19/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ;davalı adına kayıtlı ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, 06.09.2022 tarihinde söz konusu sigortalı aracın dava dışı sürücü ...'un sevk ve idaresinde iken trafik kazasına karıştığını, hadise dolayısıyla tanzim edilen tutanakta davalının sahibi bulunduğunu ... plakalı araç sürücüsünün olay yerine terk ettiğinin tespit edildiğini, bu kaza sebebiyle poliçe kapsamında ... mirasçılarına 09.12.2022 tarihinde 188.855,93 TL tazminat ödendiğini, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartlarının Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı Başlıklı B.4.f maddesi gereği sigorta poliçesi nezdinde ödenmiş olan 188.855,93 TL tazminat bedelinin tahsili amacıyla ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından icra takibine haksız olarak itirazi edildiğini, arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alınamadığını, ZMMS Genel Şartlarının İB.4. maddesinin 2015 yılında değiştirildiğini, olay yerini terk halinin başlı başına rücu kapsamına alındığını belirterek, davanın kabul ile davalının ... İcra Müdürlüğünün ....E sayılı takip dosyasına karşı kötü niyetle yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamlına, davalının %20 icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacının müvekkili şirketten rücu hakkının bulunmadığını, davaya konu araç sürücüsü ...'un müvekkili firmanın çalışanı olup servis şoförlüğü yaptığını, olay günü ... plakali araç ile yol kenarında sağ tarafta park halinde olan aracı çalıştırdığını, aynalardan ve yan camdan bakmak suretiyle yolu kontrol ettiğini, diğer araçların kırmızı ışıkta dutduğunu gördüğünü, geçiş hakkı kendisinde olduğu için sinyal vererek döndüğünü, sol şeride geçtiği esnada yargılamaya konu kazaya ilişkin bir ses duyduğunu, sol camından geriye baktığında bir aracın elektrik direğine çarptığını gördüğünü, müvekkilinin aracının herhangi bir çarpma nedeniyle kazaya karışmadığını, kazanın kendisi ile ilgisinin bulunmadığını düşünerek evine döndüğünü, ertesi sabah aracının arkasındaki sinyalin kırıldığını fark ettiğini, aynı gün polislerin araması ile derhal karakola gittiğini, kesinlikle kaçmak yada olay yerini terk etmek gibi bir davranış sergilemediğini, rücu şartlarının oluşmadığını, sürücü...'un kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun da bulunmadığını, kazaya karışan ve çok hızlı araç kullanan diğer şahıs ...'ın olayda asli kusurlu olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası, ... CBS... soruşturma sayılı dosyası, sigorta poliçesi, hasar dosyası, tramer kayıtları, araç trafik tescil kayıtları, trafik kazası tespit tutanağı, ... Ağır Ceza Mahkemesi ... esas sayılı dosyası, Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi raporu, aktüer bilirkişi rapor ve ek raporu, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu raporu ile tüm dosya kapsamı.
Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesinin 09/01/2024 tarihli raporunda özetle; Sürücü ... 'ın %30(Yüzde Otuz) oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'un %70(Yüzde Yetmiş) oranında kusurlu olduğu, müteveffa yaya ...'ün kusursuz olduğu bildirilmiştir.
Aktüer bilirkişinin 26/02/2024 tarihli raporu ile özetle; 06.09.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden ve kusursuz olduğu tespit edilen ... ... 'un eşi ... için ödeme tarihi itibariyle 264.502,44 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmış, davacı ... Sigorta Şirketi'ne sigortalı araç sürücüsü ...'un %70 kusuruna isabet eden tutar ise 185.151,70 TL olarak belirlendiği, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartlarının B.4.f maddesi uyarınca rücu şartının gerçekleşip gekçekleşmediğinin takdirinin mahkemeye ait olduğu, rücu şartının gerçikleştiğinin kabulü durumunda, 185.151,70 TL bakımından itirazın iptali gerektiğinin düşünüldüğü bildirilmiş, 06/03/2025 tarihli ek raporunda ise kök raporda değişikliği gerektirecek herhangi bir eksiklik ya da yanlışlık bulunmadığı bildirilmiştir.
... ATK Trafik İhtisas Dairesi Genişletilmiş Uzmanlar Kurulunun ... tarihli raporunda özetle; Sürücü ...'ın %30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu, ...'un %70 (yüzde yetmiş) oranında kusurlu olduğu bildirilmiştir.
GEREKÇE :
Dava, ZMMS kapsamında ödenen destekten yoksun kalma tazminatının rücuen tahsili istemine ilişkin başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı taraf sigortalısının aracının olay yerini terk etmesi nedeniyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4-fmaddesi gereğince olay yerini terk ettiğinden bahisle üçüncü kişiye ödediği bedelin rücuen tahsilini talep etmektedir.
Davaya konu olay; ... günü saat ... sıralarında, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile ... Bulvarını takiben ... istikametine sol şeritte seyir halinde iken olay mahalli ... Cadde kavşağına geldiğinde, yolun sağından harekete geçip sola manevra ile sol şeride geçerek önünü kapatan davalı şirket sürücüsü ...'un sevk ve idaresindeki... plakalı kamyonete çarpmamak için yaptığı ani frenle aracının hakimiyetini kaybedip orta refüje çıkarak, o esnada orta refüj üzerinde karşıya geçmek için bekleyen yaya...'e çarpıp, akabinde .. plakalı kamyonete de çarpması neticesinde dava konusu kaza meydana gelmiştir. Kusur yönünden yapılan değerlendirmede; ATK Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu Raporu hükme esas alınarak yapılan değerlendirmede; Davalı şirket araç Sürücüsü ... sevk ve idaresindeki kamyonet ile gece vakti meskun mahalde aydınlatmanın olduğu olay mahallinde yolun sağından harekete geçip arkadan gelen trafiği etkin şekilde kontrol etmeden, gelen araçların hız ve mesafesini dikkate almadan, dikkatsiz ve hatalı şekilde sola manevra ile sol şeride geçerek, önünü kapatarak seyir durumunu bozduğu sürücü ....'ın direksiyon hakimiyetini kaybederek orta refüje çıkması sonucu meydana gelen sebebiyet verdiği olayda asli kusurludur. Sürücü .... sevk ve idaresindeki otomobil ile gece vakti meskun mahalde aydınlatmanın olduğu bölünmüş yolda sol şeridi takiben olay mahalli kavşağa geldiğinde, kaza anı görüntüsünden ve mevcut tespitlerden anlaşılmakla yaya geçidi ve kavşak mahalline hızını azaltarak yaklaşmayıp, meskun mahal şartlarının üzerinde bir hızla geldiği mahalde seyrine göre yolun sağından hareketlenip sol şeride geçen kamyoneti gördüğünde bu araca çarpmamak için yaptığı ani frenle birlikte hızının da etkisiyle aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek orta refüjde çıkıp buradaki yayaya ve önüne çıkan kamyonete çarptığı olayda tali kusurludur.Yaya ..., meskun mahalde orta refüj üzerinde beklediği esnada direksiyon hakimiyetini kaybederek orta refüje çıkan aracın çarpılmasına maruz kaldığı olayda, kazaya etken hatalı tutum ve davranışı bulunmadığından atfı kabil kusuru olmadığı kanaatine varılmıştır. Sürücü ....'ın %30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu, Davalı şirket araç Sürücüsü ... 'un %70 (yüzde yetmiş) oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Uygulamada “trafik sigortası” olarak da adlandırılan zorunlu mali mesuliyet sigortası, karayollarında motorlu araç işletenin üçüncü kişilere verdiği bedensel zararlar ve eşya zararlarından dolayı onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvence altına alan, bir yandan sigorta ettirenin üçüncü kişilere verebileceği zararlardan dolayı sigorta ettirenin mal varlığındaki azalmayı önlemeyi, diğer yandan da sigorta ettirenin eyleminden zarar gören üçüncü kişilerin zararlarının giderilmesini amaçlayan, hem sigorta ettiren hem de onun eylemiyle zarar gören kişilerin menfaatlerini dengeleyen kendine özgü bir sigorta türüdür (Rauf Karasu: Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, Ankara 2016, s. 22).2918 sayılı Kanun’un 95 inci maddesi ile sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin Kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği hüküm altına alınmıştır. Burada düzenlenen rücu hakkı kaynağını sigorta sözleşmesi ilişkisinden almaktadır. Eş söyleyişle; bu rücu hakkının kaynağını halefiyet ilkesinden almamakta, sözleşme ve Kanun gereği sigorta ettirene karşı defi hakkı bulunan sigortacının, bu hakka dayanarak kendi akidine dönmesini sağlamaktadır (Işıl Ulaş: Uygulamalı Zarar Sigortaları Hukuku, Ankara 2012, s:1010 ).Dosyada resmi görevlilerce düzenlenmiş belgeler doğrultusunda araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği ve davacı sigorta şirketi yönünden rücu şartlarının oluştuğu iş bu kapsamda bilirkişinin 26/02/2024 tarihli raporu hükme esas alınarak ... tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden ve kusursuz olduğu tespit edilen ... 'un eşi ... için ödeme tarihi itibariyle 264.502,44 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmış, davacı ...'ne sigortalı araç sürücüsü ...'un %70 kusuruna isabet eden tutar ise 185.151,70 TL olarak belirlendiği davalının ... İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı takibe itirazının 185.151,70-TL üzerinden iptaline karar verilmiştir. Alacak talebi haksız fiilden kaynaklandığı bu kapsamda borçlusu tarafından belirlenebilir ve likit kabul edilmediğinden icra inkar tazminatının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen KABUL Kısmen REDDİNE, davalının ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı takibe itirazının 185.151,70-TL üzerinden İPTALİ ile takibin DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-İcra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 12.647,71 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.280,91 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.366,80 TL' nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 2.280,91 TL peşin harç, 179,90TL başvuru harcı, 25,60TL vekalet harcı olmak üzere toplam 2.486,41 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ve dava öncesi ödenen 2.400,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul red oranına göre belirlenen 2.352,92 TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından sarf edilen 6.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.209,05 TL tebligat ve posta gideri, 595,00 TL, 2.845,00 TL, 650,00 TL ve 8400,00 TL ATK Fatura giderleri olmak üzere toplam 19.699,05 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre hesap edilen 19.312,68 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 madde gereğince davanın red oranına göre takdir ve hesap edilen 3.704,23 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
7-Kararın talep halinde taraflara tebliğine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.29/05/2025
Katip Hakim
e-imzalı e-imzalı