T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/57 Esas - 2023/909
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2023/57 Esas
KARAR NO: 2023/909
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/01/2023
KARAR TARİHİ: 14/09/2023
K.YAZIM TARİHİ: 09/10/2023
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili; müvekkilinin, gayrimenkul yatırım danışmanı sıfatı ile müşterilerine ait gayrimenkullerin durumu, lokasyonu, piyasa değeri ve bu değeri etkileyen durumlar ile alım ve satıma engel olabilecek muhtemel sebepler hakkında temin ettiği verileri analiz ederek ürettiği algoritma ve yazılımlar ile danışmanlık hizmeti sunmak, gayrimenkullerin günlük, haftalık, aylık ve yıllık periyodlarla genel durumlarını gösteren raporları ve her ölçek ve kademede yerel, metropoliten veya bölgesel ölçekli gayrimenkul değer haritaları hazırlamak, gerçek ve/veya tüzel kişilere ait olan taşınmazların güvenli ticaret platformu aracılığı ile satılmasına aracılık etmek üzerine faaliyet göstermekte olduğunu, davalının, müvekkilinin e-ihale portalı hizmetinden yararlanarak ... Genel Müdürlüğü’ne ait olan taşınmazların satışına ilişkin 20.06.2022 tarihli e-ihaleye katıldığını, E-İhale Şartnamesinin 3-e Maddesi kapsamında davalının, ... Genel Müdürlüğü’ne 35.000,00TL’e-ihale katılım teminat bedeli; müvekkiline 8.177,00TL hizmet bedeli ödemesi yaptığını, davalının bu e-ihale kapsamında “... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parselde kain taşınmazda” en yüksek satış teklifinde bulunarak ihaleyi kazandığını, akabinde E-İhale Şartnamesinin 3-l Maddesi kapsamında ... Genel Müdürlüğü satışı onayladığını ve davalıya 20 gün içerisinde satış bedelinin tamamını ödemesi gerektiğini bildirdiğini, davalının ihaleyi kazanmasına karşın 12.08.2022 tarihinde müvekkiline mail ortamında bir dilekçe sunarak söz konusu ihalede kazandığı taşınmazın belirtilen metrekareden (57 m²) daha küçük olduğunu, aynı zamanda içerisinde kiracı bulunduğunu, bu hususların kendisine bildirilmediğini, bu sebeplerin ihalenin feshi sebebi sayıldığını belirterek yatırdığı teminat ve masrafların kendisine iade edilmesini istediğini, ihaleyi kazanmasından iki ay sonra bu iddialarda bulunması davalının “emlakçılık” sektöründe çalışması göz önüne alındığında taşınmazı almaktan sonradan vazgeçtiği için bu mesnetsiz iddialara dayandığını göstermekte olduğunu, E-İhale Şartname hükümlerine göre, şartnamede yer alan sebepler dışında, ihaleyi kazanan kişinin ihaleden vazgeçmesi halinde e-ihale katılım teminat bedeli ve hizmet bedeli irat kaydedildiğini, bu sebeple davacıya, e-ihale katılım teminat bedeli ve hizmet bedeli iadesinin mümkün olmadığını, haklı bir gerekçe olmaksızın ihaleden vazgeçtiği için E-İhale Şartnamesinin 3-s maddesi ile Teklif ve Kabul Mektubunun 5.h. maddesi kapsamında satış bedelinin %3’ü oranında cezai şart ödemesi gerektiğinin Beyoğlu ... Noterliğinin 18.08.2022 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bildirildiğini, davacının ihtarnameyi 20.08.2022 tarihinde tebliğ almasına karşın kendisine verilen sürede ödemeyi gerçekleştirmediğini, bu sebeple İstanbul ... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası ile 30.09.2022 tarihinde 40.979,36TL tutarlı icra takibi başlatıldığını, karşı tarafın yetki itirazında bulunduğu için dosyanın Ankara Batı İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, akabinde davalı Ankara Batı İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası ile 28.09.2022 tarihinde 15.852,00TL tutarlı e-ihale katılım teminat bedelinin iadesi için müvekkiline icra takibi başlattığını, takip talebinde her ne kadar e-ihale katılım teminat iadesi olarak belirtilse de müvekkiline ihale kapsamında ödenen “hizmet bedeli” olup davalı tarafından bu tutarın iadesinin istendiğini, işbu icra takibi kapsamında ödeme emrinin müvekkilinin UETS hesabına 29.09.2022 tarihinde gönderildiğini, müvekkili tarafından gözden kaçırıldığı için itiraz edilemediğinden takibin kesinleştiğini, işbu sebeple müvekkilinin 27.10.2022 tarihinde cebri icra tehdidi altında 20.023,27TL olan dosya borcunu ödediğini beyan ederek, davalının kazandığı ihaleden haklı bir sebebe dayanmaksızın vazgeçmesinden ötürü, E-İhale Şartnamesinin 3.q, 3.s, 3.w, 3.ee, 3.ff maddeleri ile 29.06.2022 tarihli Teklif ve Kabul Mektubunun 5.h. ve 8. maddeleri kapsamında e-ihale katılım teminatı ile hizmet bedeli irat kaydedildiğinden, müvekkilinin ... Genel Müdürlüğü’ne ait taşınmazlara dair yapılan 20.06.2022 tarihli e-ihale nedeniyle ve Ankara Batı İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, Ankara Batı İcra Dairesinin ... E. sayılı icra dosyasında 27.10.2022 tarihinde cebri icra tehdidi altında müvekkilinin yaptığı 20.023,27TL tutarlı ödemenin 3095 Sayılı Kanun gereği ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan istirdadına, davalının haksız ve kötü niyetle müvekkili hakkında icra takibi başlatması ve müvekkilini cebri icra tehdidi altında bırakması sebebi ile İİK 72/5 hükmü gereği davalının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili; görev yönünden itirazlarının bulunduğu belirterek, dava dışı ... Derneğine ait taşınmazın davacı tarafından yapılan ihalesine katılan müvekkilinin en yüksek teklifi vererek ihalenin uhdesinde kaldığını, ancak ihale sonrası yapılan inceleme ve araştırmada ihale konusu taşınmazın gerçek büyüklüğü ile ilan edilen büyüklüğü arasında değer düşüklüğüne yol açan önemli bir fark olduğu tespit edilmiş ve ayıplı ihaleden davacı ve dava dışı ... Derneğinin sorumlu olduğunun anlaşıldığını, müvekkili tarafından ihale katılım teminat bedeli ve hizmet bedelinin yatırıldığı konusunda ihtilaf bulunmadığını, ihale konusu taşınmazın daha küçük olması ve boş olmaması sebebiyle bakiye tutarın haklı sebeplerle yatırılmadığını, davacı şirket tarafından yapılan ihalede, ihale konusu taşınmazın gerçek yüz ölçümünün ilan edilmesinin zorunlu olduğunu, bu durumun mahalline gidip ölçülmesi yükümlülüğü ihale katılımcıları için zorunlu olmadığını, köklü bir geçmişi olan ... Derneğine ait taşınmazın ihalesinde bu kadar bariz bir hata yapılacağının öngörülmediğini, müvekkilinin ihaleden haksız veya keyfi bir sebeple değil haklı bir sebeple vazgeçtiğini, ayıplı hizmet ifa eden ve ihale dökümanında gerçek yüzölçümünü bildirmeyen ve bu sebeple taşınmazın gerçek değerini ilan etmeyen ve ayrıca taşınmazda kiracı bulunduğunu belirtmeyen ihale düzenleyicisi davacının kusurlu olduğunu, davacının kusurlu ve hukuka aykırı eylemi sebebiyle müvekkili adına başlatılan ilamsız icra takibine süresi içerisinde itiraz edilmediğinden icra takibi kesinleştiğini, ödeme emri tebliğ edilen davacı borçlunun haksız olduğunu bildiği için itiraz etmediğini ve takip kesinleştikten sonra borcunu ödediğini, buna rağmen menfi tespit istemiyle açılan bu davanın haksız ve dayanaksız olduğunu, borçlu olmadığını ileri süren davacının dava dilekçesinde yazılı tüm iddialarının haksız ve dayanaksız olduğunu, müvekkilinin üzerine düşeni yerine getirdiğini ve ilana güvenerek ihaleye katıldığını, ayıplı ihaleden dolayı teminat ve katılım bedelini talep etmekte müvekkilinin haklı olduğunu, davacının menfi tespit ve istirdat talebinin kesinlikle haksız olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Ankara Batı İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyası, davacı şirketin ticaret sicil kaydı, davalının ticaret sicil kaydı ve vergi dairesi kayıtları, ihale şartnamesi, tarafların görüşme kayıtlarını içerir flash disk ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, ... Genel Müdürlüğüne ait taşınmazlara dair yapılan 20/06/2022 tarihli ihale kapsamında davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ve Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası ile gönderilen ödeme emrine istinaden cebri icra tehdidi altında haksız şekilde ödenen 20.023,27TL'nin istirdadı istemine istemine ilişkindir.
Davacının gayrimenkul yatırım danışmanlığı hizmeti verdiği, bu hizmet kapsamında taşınmaz ile ilgili verileri analiz ederek taşınmazların satılmasına aracılık ettiği, davalının da davacıya ait e-ihale portalı hizmetinden yararlanarak ... Genel Müdürlüğü'ne ait olan ... ili ... ilçesi ... Mahallesi ... ada ... parselde kain taşınmazın ihalesine katıldığı, en yüksek teklifi vermesi sonucu taşınmazın davalıya ihale edildiği, bunun üzerine satış bedelinin tamamının ödenmesi için davalıya bildirim yapıldığı, davalının da "teklif ve kabul mektubunu" imzaladığı, daha sonra davalının taşınmazın metrekaresinin belirtilenden daha küçük olduğu ve taşınmaz içerisinde kiracı bulunduğunu, bu durumların tarafına bildirilmediğini, bu durumun ihalenin feshi sebebi olduğunu beyan ederek taşınmazı almaktan vazgeçtiği, yatırdığı ihale katılım bedelinin iadesini talep ettiği, katılım bedelinin iadesi için davacı aleyhine Ankara Batı İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile takip başlattığı, takibin kesinleştiği ve kapak hesabına göre 20.004,80TL'yi icra dairesine ödediği, davacı yanın 20.023,27TL ödemeyi cebri icra tehdidi altında yaptığını iddia ederek işbu dava ile ödenen bu bedelin istirdadını talep ettiği anlaşılmıştır.
Davacı yan davalının ihaleden vazgeçmesinin sözleşmede yazılı sebepler dışında olduğunu, bu sebeple davalının ihale katılım bedelini tahsilde haksız olduğunu iddia etmekte, davalı ise vazgeçmenin haklı sebebe dayandığını savunmaktadır.
Uyuşmazlık, davalı tarafça ileri sürülen vazgeçme sebeplerinin haklı olup olmadığı ve davalı yanın ihale katılım bedelinin iadesini talep edip edemeyeceği hususundadır.
Mahkememizce taraflarca bildirilen deliller toplanmış, sunulan deliller iddia ve savunma kapsamında birlikte değerlendirilmiştir.
Dosyaya sunulu bulunan Gayrimenkul Alım Satım İhale Şartnamesinin taraflarca imzalanmış olduğu, şartnamenin uyuşmazlık ile ilgili; 3/e maddesi, "İSTEKLİ, elektronik sisteme bilgilerini kaydettikten sonra ...’ın Hizmet Bedelini (%0.99+KDV) ... banka hesabına ve E-ihale katılım teminat bedelini (%5) ... banka hesabına ödemek zorundadır. İhaleye katılım talebi iletildikten sonra ihale süreci sonlanana kadar geri talep etme şartlarının gerçekleşmesi halinde dahi ... Hizmet Bedeli ve E-İhale Katılım Teminatı geri istenemez.", 3/q maddesi "...’dan ve/veya ...'dan kaynaklanmayan nedenlerle teklifin geri çekilmesi veya satışın ... ve/veya ... tarafından kaynaklanmayan nedenlerle gerçekleşmemesi durumlarında E-İhale Katılım Teminat Bedeli İSTEKLİYE/sahibine iade edilmez ve ... tarafından bu teminat bedelleri irat kaydedilir. İSTEKLİ ihaleye katılıp ihaleyi kazanmasına rağmen teklifinden vazgeçer ve/veya satış bedelinin tamamını belirtilen sürede yatırmazsa ... tarafından alınacak hizmet bedeli de İSTEKLİYE/sahibine iade edilmez ve ...’a irat kaydedilir.", 3/w maddesi "İSTEKLİ, gayrimenkulü gezebilecek olup mevcut durumunu (hasar, hisse, imar, iskan, konum, alan, tapu bilgilerini, kullanım durumunu ( boş, fuzuli, şagilli, kiracılı vb. ) ilgili hukuki ihtilaf süreçlerini görmüş, beğenmiş ve kabul etmiştir.", 3/ee maddesi "... ve ..., Türk Borçlar Kanunu’nun 280/3. Maddesi uyarınca satılanın ayıbından ve zaptından sorumlu değildir. İSTEKLİ, ihale süresince gayrimenkulü gezme ve tapudan kontrol etme imkânına sahiptir ve bu konuda İSTEKLİ gelecekte ...’a ve/veya ...’a ayıp, eksik, farklılık, zapttan, sorumluluk vb. nedenlerle herhangi bir itiraz ve talepte bulunmayacaktır. Şüpheye mahal bırakmamak adına, İSTEKLİ ihaleyi kazandığı takdirde gayrimenkulün durumundan dolayı E-İhale Katılım Teminat Bedeli’nin/Hizmet Bedeli’nin iadesini talep edemeyecek olup E-İhale Katılım Teminat Bedeli/Hizmet Bedeli yalnızca işbu Şartname’de açıkça belirtilen hallerde iade edilebilecektir.", 3/ff maddesi "...Gayrimenkulün fiili durumuyla ... ve ... tarafından verilen bilgilerin farklı olması halinde ...’ın ve ...’ın herhangi bir yükümlülüğü bulunmayacaktır. İSTEKLİ, yukarıda sayılan tüm bu hususları kabul etmiş sayılır." şeklindedir.
Davalı yan ihaleden vazgeçme sebebi olarak taşınmazda kiracı bulunduğunu bilmediğini beyan etmişse de, dosyaya sunulu bulunan flash bellekteki ses kayıtlarının dinlenmesinde, davalının görüşmelerde taşınmazda kiracı bulunduğunu bildiği ve kiracıyla görüştüğü anlaşılmıştır. Bu sebeple davalının bu yöndeki savunmasının haklı olmadığı kabul edilmiştir. Davalının taşınmazın yüzölçümünün daha düşük olması yönündeki iddiasına gelince ise tapu kayıtlarının aleni olması ve davalı tarafça istenildiği takdirde incelenebileceği, keza sözleşmedeki maddelerden de taşınmazın gezilip kontrol edilebileceği, ihaleden sonra taşınmazın durumundan dolayı bir itirazda bulunulamayacağı ve ihale katılım bedelinin iadesinin talep edilemeyeceği, davalının tacir olduğu ve basiretli davranma yükümlülüğü bulunduğu anlaşılmakla bu yöndeki savunmasının da haklı olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla davalının katılım bedelinin iadesi talebinin haklı olmadığı, davacının cebri icra tehdidi altında iade etmemesi gereken ihale katılım bedelini icra dosyasına ödediği ve işbu davada haklı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. İhale katılım bedelinin 15.852,00TL olduğu, kesinleşen takip dosyasında düzenlenen kapak hesabına göre ise takip borcunun 20.004,80TL olduğu, davacının ise 20.020,00TL yatırdığı, 15,20TL'nin fazla yatırıldığı ve icra müdürlüğünce borçluya iade edileceğinin belirtildiği, davacı tarafça sunulan dekontta ise 20.023,27TL ödeme görüldüğü, içerisinde 3,11TL EFT ücreti ile 0,16TL BSMV bulunduğu, davalının EFT ve BSMV ücretinden sorumlu olmadığı anlaşılmakla davanın 20.004,80TL yönünden kısmen kabulü ile, davacının Ankara Batı İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti ile, cebri icra tehdidi altında ödenen 20.004,80TL'nin ödeme tarihi olan 27/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalının takipte kötüniyetli olduğu sabit olmadığından davacının tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE,
1-Davacının Ankara Batı İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti ile, cebri icra tehdidi altında ödenen 20.004,80TL'nin ödeme tarihi olan 27/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Koşulları oluşmadığından tazminat talebinin reddine,
3-Alınması gereken 1.366,52TL karar ve ilam harcından peşin alınan 341,95TL harcın mahsubu ile bakiye 1.024,57TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 2.353,22TL'nin kabul oranına göre hesaplanan 2.351,04TL'sinin davalıdan, 2,18TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 341,95TL peşin harç, 179,90TL başvuru harcı, 25,60TL vekalet harcı olmak üzere toplam 547,45TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 107,50TL tebligat ve posta yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesap edilen 107,40TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen 9.200,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT madde 13/2 gereğince davanın red oranına göre takdir ve hesap edilen 18,47TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.14/09/2023
Katip Hakim
e-imzalıe-imzalı