T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/749 Esas - 2023/1280
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/749
KARAR NO: 2023/1280
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI : 1-
VEKİLİ:
DAVALI : 2-
VEKİLİ:
DAVA: Tapu İptali Ve Tescil/Üyelik İlişkisinin Sona Erdiğinin Tespiti
DAVA TARİHİ: 16/06/2021
KARAR TARİHİ: 06/12/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/01/2024
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP:Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatifin ... İli, ... İlçesi, .../...Mahallesi ... Ada ... Parselde bulunan arsası (doğrusu 372/1) üzerine ortakları için konut inşa ettiğini, ... Blok ... Kat ... numaralı daireyi verdiği ...’ın kooperatif ortaklığından çıkarılması nedeniyle ortaklık ilişkisinin son bulduğunu, ortaklığın son bulması nedeniyle ...’ın kooperatiften aldığı daireyi iade etmesi gerektiğini, davalının diğer davalı ... T.A.Ş.’ne taşınmazı ipotek olarak verdiğini, davalı banka ipotek bedelini ödememesi üzerine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlattığını ve takip neticesinde cebri icra yoluyla taşınmazı piyasa değerinin çok altında bir bedelle satın aldığını, davalı bankanın taşınmazın ortaklık ilişkisinden kaynaklı olduğunu ve üzerine ipotek konulduğu sırada henüz kat mülkiyetine geçilmediğini bildiğini, davalı lehine kurulan ipoteğin ve davalı adına yapılan tapu tescil işleminin yasaya aykırı ve yolsuz olduğundan tespiti gerektiğini belirterek, davalı ... ile kooperatif arasındaki ilişkinin ortaklık ilişkisi olduğu ve sona erdiğinin tespitini, ortaklık ilişkisinin son bulması nedeniyle davalı ...’ın kooperatiften aldığı ... İli, ... İlçesi, .../... Mahallesi ... Ada ... Parselde bulunan ... Blok ... Kat ... numaralı dairenin kooperatife iadesine karar verilmesini, davalı lehine kurulan ipoteğin ve davalı adına yapılan tapu tescil işleminin yasaya aykırı ve yolsuz olduğunun tespiti ile .... T.A.Ş. lehine kurulan ipoteğin ve cebri icra yoluyla tapılan satış ve tapu tescil işleminin iptali ile müvekkili kooperatif adına tescilini talep ve dava etmiştir.
e-imzae-imza e-imzae-imza
CEVAP :Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın ... Şubesi ile davacı ... Kooperatifi arasında 08/03/2010 tarihinde “Kooperatiften Konut Kredisi Protokolü”imzalandığını, söz konusu protokol gereğince diğer davalı ...’a 01/07/2010 tarihinde 67.500,00 TL tutarında (120 taksitli) kredi kullandırılarak kredi teminatı olarak taşınmaz üzerine aynı tarihte ipotek konulduğunu, 14/05/2015 tarihinde gönderilen ihtara rağmen ödeme yapılmaması üzerine Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, Ankara Batı ... İcra Müdürlüğünün ... Tal. numaralı dosyasında bulunan 28/04/2015 tarihli “Kıymet Takdiri Raporu”nda taşınmazın değerinin 130.000,00TL olarak belirlendiğini, icraen yapılan satış neticesinde 30/09/2015 günlü ihalede taşınmazın 70.100,00TL bedelle alacağa mahsuben müvekkili banka tarafından satın alındığını ve 02/11/2015 tarihinde banka adına tapuya tescil edildiğini, 31/03/2021 tarihli kooperatif yazısı ile diğer davalı ...’ın 102.874,05TL aidat ve 137.362,69TL gecikme cezasının banka tarafından ödenmesinin istendiğini, daha sonra Yenimahalle ... Noterliği’nden gönderilen 12/04/2021 günlü ... sayılı ihtarname ile ...’dan devralınan daireye ait 102.874,05 TL aidat ve 137.362,69 TL gecikme cezasının 10 gün içerisinde ödenmesinin istendiğini, Beyoğlu ... Noterliği’nden gönderilen 22/04/2021 günlü ... yevmiye sayılı cevabi ihtarname ile borcun içeriği ile tapu tescil tarihi olan 02/11/2015 tarihinden sonraki aidat, altyapı, ortak giderlerin açık bir şekilde gönderilmesinin istendiğini, daha sonra bu davanın açıldığını, ipotek, satış ve tescil işlemlerinin usule ve mevzuata uygun olduğunu, taşınmazın 02/11/2015 tarihinde tescil edilmesine rağmen diğer davalının 13/07/2017 tarihinde ihraç edildiğini, ihraç prosedürü açıklanmadığından, ihracın hukuken geçerli olup olmadığının araştırılması gerektiğini, anasözleşmenin 15. maddesine uygun surette hesaplaşılıp hesaplaşılmadığının belli olmadığını, ayrıca ortaklıktan çıkarılma haline ferdileştirilen tapunun kooperatife iade edileceğine dair bir düzenleme bulunmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:Davacı kooperatifin ticaret sicil özeti, tapu kayıtları, Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/566 esas sayılı dosyası, Çevre ve Şehircilik İl Müdürülüğü kayıtları, 10/08/2022 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda 25/01/2023 tarihli ve 2021/466 esas, 2023/92 karar sayılı ilamı ile; "Davanın reddine" karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen karara itirazı edilerek İstinaf kanun yoluna başvurulmuş, İstinaf inceleme yapan Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi 27/04/2023 tarihli ve 2023/740 esas, 2023/750 karar sayılı ilamı ile; "Davacı tarafça dava dilekçesinde, davalı ...ile kooperatif arasındaki üyelik ilişkisinin sona erdiğinin tespitine karar verilmesi de istenmiştir. Yargılama sırasında davalı kooperatif vekili, davalı ...ın 2010 yılından sonra kooperatifle ilişkisini sonlandırdığını, genel kurullara katılmadığını, değişen adresini bildirmediğini ve parasal yükümlülüklerini yerine getirmediğini bildirmiş ayrıca davalı ...ın kooperatif aleyhine Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/566 E. Sayılı dosyasında üyelikten ihraç kararı sebebiyle ödediği şerefiye ücreti ve aidatların güncellenerek iadesini talep ettiği bu dava nedeniyle davalının kooperatiften istifa etmiş olduğunun kabulü gerektiğini bildirmiştir.Davalı ... tarafından eldeki dava tarihinden sonra 22.07.2022 tarihinde davacı kooperatif aleyhine kooperatifin ... hakkındaki ihraç kararı nedeniyle ödediği şerefiye ücreti ve aidatların güncellenerek ödenmesi amacıyla dava açıldığı anlaşılmış olduğundan, bu aşamadan sonra davalı ...ın kooperatifin ihraç kararını benimsediği ve kooperatiften çıkma payını istediği sabit olduğundan, mahkemece işin esasına girilip taraf delilleri toplanıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden, ihraca ilişkin çıkarılan kararın tebliğinin usulsüz olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır." denilmek suretiyle mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiş, gönderilen dosya mahkememizin yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapılmıştır.
e-imzae-imza e-imzae-imza
GEREKÇE:Dava, kooperatif üyeliğinin sonlanması nedeniyle tapu iptali ve tescil talebi, ipoteğin fekki ile davalı ...ın kooperatif üyelik ilişkisinin sona erdiğinin tespiti istemlerine ilişkindir.
Davalı, kooperatif yönetim kurulunun 04/05/2005 günlü ... sayılı kararı ile (Ankara ... Noterliği’nce 28/01/2004 gün ve ... yevmiye ile tasdikli karar defterinde bulunan) kooperatif ortaklığına alınarak kendisine ... ortaklık numarası verilmiş ve ortaklar defterinin (Yenimahalle ... Noterliği’nce 18/02/2005 gün ve ... yevmiye ile tasdikli ortaklar defteri) kaydı yapılmıştır.
Yenimahalle ... Noterliği’nin 31/05/2010 günlü ... yevmiye sayılı “Düzenleme Şeklinde Kooperatif Kur’a Çekilişi Tespit Tutanağı”na göre, davalıya ... Blok ... Kat ... numaralı daire isabet etmiştir. ... Kaymakamlığı “Tapu Müdürlüğü” kayıtlarına göre konutun;
29/03/2010 günlü ... yevmiye sayılı kat irtifak tesis işlemi ile davacı kooperatif adına, 28/06/2010 günlü ... yevmiye sayılı ferdileşme işlemi ile davalı ...adına, 02/11/2015 günlü ... yevmiye sayılı satış işlemi ile ... T.A.Ş. adına kaydedildiği görülmüştür.
Kooperatif yönetim kurulunun 13/07/2017 günlü ... sayılı kararının incelenmesinden de; ... numaralı ortak ...’ın, ödemelerini tüm uyarılara rağmen yapmaması nedeniyle ortaklıktan çıkarıldığı anlaşılmış, davalı ile birlikte, kararda adları geçen ortakların kendileriyle özgülenen daireleri teslim etmemeleri nedeniyle 07/05/2021 günlü ... sayılı karar ile konunun yargıya intikal ettirilmesine karar verilmiştir.
K.K. sistematiği içerisinde ortak, ortağı bulunduğu kooperatif ile ilişki içerisinde bulunması, genel kurul toplantılarına katılması ve parasal yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekmektedir. KK.’nun 16 ıncı maddesinin 3 üncü fıkrasında “..Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır..” şeklinde düzenlenmiştir.
Davalı, biriken aidat borçlarını ödememesi üzerine, birinci ve ikinci ihtarnamelerin düzenlenmesini müteakip, kooperatif yönetim kurulunun 13/07/2017 günlü ... sayılı kararı ile kooperatif ortaklığından çıkarılmış, 28/05/2018 günlü yazı ile duyurulmuştur. Çıkarma kararı ... Mahallesi ... Sokak No.: ... .../... adresine gönderilmiş, gönderi geri dönmüştür.
KK., anasözleşme ve Yargıtay ilamları gereği, çıkarma kararının ihraç edilen ortağa tebliği zorunludur. Tebliğin zorunluluğu, dava açma süresinin esastan incelenip incelenemeyeceğini belirleyeceğinden yasal bir gerekliliktir. Hatta çıkarma kararı genel kurulca verilmiş ve ortak da bu toplantıya katılmış bulunsa bile çıkarma kararı ortağa tebliğ edilmelidir.
Diğer yandan, davacı kooperatif tarafından alınan ihraç kararının ve ihraca esas teşkil eden ihtarnamelerin kooperatif ortaklık defterinde bildirilen adrese yapılması gerekmektedir (Yargıtay 11.HD. 18.10.2004 tarih, E.: 2004/811, K.: 2004/9911 karar sayılı kararı). Ancak; ortaklar defterinde davalının adresi bulunmamaktadır. “Ortak Cari Hesap Ekstresi”ndeki adresi ise ..., ... Mahallesi, ... Sokak No.: ... .../...’dır. Özetle davalıya; ... Mahallesi ... Sokak No.: ... .../..., ..., ... Mahallesi, ... Sokak No.: ... .../... adresleri üzerinden gönderilen duyurular dönmüş bulunmaktadır. Dava dosyası içeriğinden davalıya “...” adresi üzerinden ulaşılmıştır.
e-imzae-imza e-imzae-imza
Özetle belirtmek gerekirse kooperatifin, davalıya ulaşmak konusunda gerekli çabayı gösterdiği anlaşılmakla birlikte, ilanen tebliğ yolunu seçmemiştir. Bu yönüyle kooperatifçe yapılan çıkarma işleminin geçerli olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davacı taraf, davalılardan ...ın ortaklığının sona ermesi nedeniyle aldığı daireyi iade etmesi gerektiğini belirterek eldeki davayı açmıştır. Davacı taraf diğer davalı ... lehine kurulan ipoteğin ise ...'ın iyi niyetli olmadığı iddiasına dayanarak kaldırılmasını istemektedir.
Yukarıda belirtilen Ankara BAM ... Hukuk Dairesinin kararında da belirtildiği gibi davalılardan ...ın ihraç kararı nedeniyle ödemiş olduğu aidatların bedelini talep ettiği, böylelikle ihraç kararını benimsediği anlaşıldığından bu davalı yönünden üyelik ilişkisinin sona erdiğinin tespitine karar verilmiştir.
Ancak, diğer davalı ...'ın iktisabının kötü niyetli olduğuna ilişkin mahkememizce kanaat getirilmemiştir. Şöyle ki; davacı kooperatif ile davalı ... arasında yapılan protokolle davalı ...adına kredi kullandırılmış daha sonra bu kredi bedeli ödenmeyince ipotek paraya çevrilmiştir. Yani, davalı banka davacı kooperatifin yönlendirmesi ile bu krediyi kullandırmış, kredinin kullandırıldığı sırada davalı ...ın üye olduğu görülmüştür. Davalı bankanın diğer davalı ...ın üyelik ilişkisinden ayrıldığını bilebilecek durumda olmadığı dosya kapsamıyla anlaşıldığından tapu iptali ve tescil talebine ilişkin olarak davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı ... yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile, ...ın davacı kooperatif ile üyelik ilişkisinin sona erdiğinin tespitine,
2-Tapu İptali ve Tescil davası yönünden her iki davalı hakkında açılan davanın REDDİNE,
3-a)Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 269,85TL karar ve ilam harcının peşin alınan 341,55TL ve tamamlama yolu ile alınan 13.320,45TL harçtan mahsubu ile bakiye 13.392,15TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
b)Davacı tarafından yatırılan 269,85TL karar ve ilam harcı ile 59,30TL başvuru harcı olmak üzere toplam 329,15TL'nin davalı ...dan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davanın kabul oranına göre hesap ve takdir olunan 17.900,00TL vekalet ücretinin davalı ...dan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalıların kendilerini vekil ile temsil ettirdikleri görülmekle, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davanın red oranına göre hesap ve takdir olunan 118.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafından sarf edilen 1.400,00TL bilirkişi ücreti, 310,30TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 1.710,30TL yargılama giderinden, davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 855,15TL yargılama giderinin davalı ...dan alınarak davacıya ödenmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.06/12/2023
Başkan Üye Üye Katip
e-imzae-imza e-imzae-imza