T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/76 Esas - 2024/710
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2023/76 Esas
KARAR NO: 2024/710
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/01/2023
KARAR TARİHİ: 02/07/2024
K.YAZIM TARİHİ: 01/08/2024
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili; müvekkilin inşaat kumu satım işi ile uğraştığını, davalının müvekkilden aralıklarla kum satın aldığını, taraflarca faturalar düzenlendiğini ve alacak verecek durumunun ticari defterlere işlendiğini, davalı tarafından ödenmesi gereken bedelleri sürekli bir düzensizlik içerisinde gerçekleştirildiğinde, müvekkil tarafından söz konusu anlaşmaya binaen davalı tarafa kum verildiğini ve toplam 806.391,50TL bedelli faturalar düzenlendiğini, müvekkilin satış sözleşmesi kapsamında üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiği, davalıya kumları teslim ettiğini, buna istinaden fatura düzenlendiğini, ancak davalının söz konusu ödemeleri zamanında yapmadığını, davalının düzensiz miktar ve zamanlarda ödeme yaptığını, ticari hayattaki dalgalanmalar nedeniyle müvekkilin zor duruma düştüğünü, bu sebeple müvekkil tarafından 02.12.2022 tarihinde davalı aleyhine Ankara Batı İcra Dairesi ... Esas numaralı dosyada fatura alacağından kaynaklı icra takibi başlatıldığını, davaya konu icra takibinin başlatıldığı gün davalı tarafça müvekkile haber verilmeksizin 200.000,00TL gönderildiğini, müvekkilin hesabına gelen parayı ancak icra takibi başlatıldıktan sonra öğrenebildiğini, bu nedenle 02.12.2022 takip tarihi itibari ile davalının (davalı tarafın yapmış olduğu ödeme ile birlikte) bakiye borcu 606.391,50TL olduğunu, davalının 09.12.2022 tarihinde müvekkilin hesabına 200.000,00TL daha havale ettiğini, böylece asıl alacak kapsamında müvekkilin alacağının 406.391,50TL olarak güncellendiğini, ancak tüm bu açıklamalara rağmen borçlu tarafından 12.12.2022 tarihinde Ankara Batı İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyaya sunmuş olduğu itiraz dilekçesi ile borca ve tüm ferilerine itiraz edildiğini, ancak davalı/borçlu şirket haksız ve tamamen takibi uzatmak amacıyla kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini, söz konusu itiraza istinaden İcra Müdürlüğü tarafından takibin durdurulmasına karar verildiğini beyan ederek, Ankara Batı İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasına yapılan asıl alacak yönünden 406.391,50TL yönünden itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı tarafın icra takibinden sonra ödeme yaptığını, müvekkil tarafından harç ve masraflar yapıldığı, vekalet ücretine hak kazanıldığı gözetilerek ferileri yönünden ise icra dosya kapak hesabı üzerinden itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının haksız itirazı sebebiyle %20’den aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Usulüne uygun tebliğe rağmen davalı tarafça süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Davalı vekilince sunulan beyan dilekçesinde; huzurdaki davanın ikamesinden önce müvekkil tarafından yapılan ödemelerle dava konusu borç ödenmiş olduğundan itirazın iptali davası açılmasında hukuki yarar olmadığını, taraflar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde satın alınan ürün karşılığı bedelin vadeli ödenmesi hususunda taraflarca anlaşma sağlandığını, ancak davacının takibe konu ettiği faturalar aynı vadelerde kendisine ödendiğini, ödemelere rağmen davacı haksız ve kötü niyetli olarak Ankara Batı İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, sadece faturaya itiraz edilmemesinin borç ikrarı anlamına gelmediğini, taraflar arasındaki anlaşma kapsamında ödemelerin faturanın tebliğinden itibaren 30 gün içinde yapıldığını, yapılan bazı ödemelerin iki yahut üç fatura bedelini aynı anda ihtiva ettğini, davacının takibe konu ettiği faturaların tarihleri ve tutarları sırasıyla 07.09.2022 tarihli 341.619,41TL, 14.09.2022 tarihli 179.352,45TL, 21.09.2022 tarihli 135.027,87TL, 29.09.2022 tarihli 234.619,87TL olduğunu, belirtilen fatura tarihleri sonrasında müvekkilince; 30.09.2022 tarihinde 250.000,00TL, 25.10.2022 tarihinde 250.000TL, 28.10.2022 tarihinde 100.000,00TL, 31.10.2022 tarihinde 200.000,00 TL, 04.11.2022 tarihinde 70.000,00TL, 11.11.2022 tarihinde 200.000,00TL, 25.11.2022 tarihinde 300.000,00TL, 02.12.2022 tarihinde 200.000,00TL, 09.12.2022 tarihinde 200.000,00TL ödeme yapıldığını, kabul etmemekle muaccel hale gelmiş bir borç olsa dahi davacının alacağı takibe konu faturalardan değil yalnız davacı tarafından tanzim edilen 07.10.2022 ve 14.10.2022 tarihli toplam 378.856,19TL miktarlı faturalardan ve takibe konu edilen 29.09.2022 tarihli 234.619,87TL miktarlı faturanın 27.526,33TL miktarı kadar borcu bulunduğunu, davacının 07.10.2022 ve 14.10.2022 tarihli faturalara istinaden bir talebi olmadığına göre işbu dava yalnız 29.09.2022 tarihli 234.619,87TL miktarlı faturanın 27.526,33TL miktarı yönünden değerlendirilebileceğini, bakiye borcun ödemesi ve mutabakat için ödeme emrinin tebliğinden önce davacı taraf aranmışsa da; şirket yetkilisinin, bakiye alacak için icra takibi başlattığını, icra dosyasına ödeme yapılması gerektiğini beyan edildiğini, icra dosyası bilgileri olmadığından ödeme yapılamadığını, devamında gelen ödeme emrinde 806.391,50TL alacak talep edilmesi nedeniyle takibe itiraz edildiğini, takipten haberdar olmayan borçlunun ödeme emrinin tebliğinden önce takip konusu fatura bedellerini ödediğini, yalnız 29.09.2022 tarihli 234.619,87TL miktarlı faturanın 27.526,33TL miktarı alacaklı tarafından kabul edilmemesi nedeniyle ödenemediğini, müvekkili tarafından yapılan ödemeler neticesinde dava konusu faturaların ödendiğinin açık olduğunu, ödemeye ilişkin davacı tarafından sunulan cari hesap ekstresinin eksik sunulduğunu beyan ederek, davanın reddine, kötü niyetli davacının alacağın %20’sinden aşağı olamamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, tarafların ticaret sicil kayıtları, tarafların 2022 yılına ait BA - BS formları, tarafların ticari defter ve kayıtları, 06/06/2023 tarihli bilirkişi raporu, 31/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporu, 23/05/2024 tarihli bilirkişi ikinci ek raporu ile tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi raporunda, iddia, dosyaya sunulan deliller ile davacı ait ticari defterlerinin incelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde,
davacı ... Tic. Ltd. Şti. ticari defterlerine göre 09.12.2022 son ödeme tarihi itibariyle davacı ... Tic. Ltd. Şt8.’nin davalı ... Tic. A.Ş.’den davacının takibe konu dört faturadan bakiye alacağının 28.738,92TL, cari hesap bakiyesinden alacağının ise 407.604,11TL alacaklı olduğu, davacı ... Tic. Ltd. Şti.’nin dava dilekçesindeki talebinin daha düşük olması nedeniyle davacının takibe konu dört faturadan bakiye alacağının 27.526,91TL, cari hesap bakiyesinden alacağının ise 406.391,50TL alacaklı olduğunun kabulünün gerektiği, davalı ... Tic. A.Ş. ticari defterleri incelenmediği, Gelir İdaresi Başkanlığı’nca sunulan davalı 2022 yılı Ba formu ile davacının 2022 yılı Bs formlarının birbirini teyit eder nitelikte olduğu, Mahkemenin icra takibinin dayanak kılınan dört fatura üzerinden devamına karar vermesi durumunda davacı ... Tic. Ltd. Şti.’nin 09.12.2022 son ödeme tarihi itibariyle davalı ... Tic. A.Ş.’den 27.526,91TL alacaklı olduğu, davacının söz konusu tutarı takip tarihinden tahsil tarihine kadar geçen sürede talepteki akdi kanuni faiz tutarı ile birlikte talep etme hakkına sahip olduğu, bu çerçevede takibin 27.526,91TL üzerinden devamının gerektiği, mahkemenin icra takibinin cari hesap bakiyesi üzerinden devamına karar vermesi durumunda Davacı ... Tic. Ltd. Şti.’nin 09.12.2022 son ödeme tarihi itibariyle davalı ... Tic. A.Ş.’den 406.391,50TL alacaklı olduğu, davacının söz konusu tutarı takip tarihinden tahsil tarihine kadar geçen sürede talepteki akdi kanuni faiz tutarı ile birlikte talep etme hakkına sahip olduğu, bu çerçevede takibin 406.391,50TL üzerinden devamının gerektiği belirtmiştir.
Bilirkişi ek raporunda, taraf itirazları, dosyaya sunulan deliller ile davacı ait ticari defterlerinin incelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde, davacı ... Tic. Ltd. Şti. ticari defterlerine göre 12.06.2023 son ödeme tarihi itibariyle davacı ... Tic. Ltd. Şt8.’nin davalı ... Tic. A.Ş.’den davacının takibe konu dört faturadan bakiye alacağının 28.738,92TL, cari hesap bakiyesinden alacağının ise 28.738,92TL alacaklı olduğu, davacı ... Tic. Ltd. Şti.’nin dava dilekçesindeki talebinin daha düşük olması nedeniyle davacının takibe konu dört faturadan bakiye alacağının 27.526,91TL olduğunun kabulünün gerektiği, dava konusu icra takibinin dayanağının dört fatura mı yoksa cari hesap ekstresi mi olduğu hususundaki takdirin mahkemede olduğu, Mahkemenin icra takibinin dayanak kılınan dört fatura üzerinden devamına karar vermesi durumunda Davacı ... Tic. Ltd. Şti.’nin 09.12.2022 son ödeme tarihi itibariyle davalı ... Tic. A.Ş.’den 27.526,91TL alacaklı olduğu, davacının söz konusu tutarı takip tarihinden tahsil tarihine kadar geçen sürede talepteki akdi kanuni faiz tutarı ile birlikte talep etme hakkına sahip olduğu, bu çerçevede takibin 27.526,91TL üzerinden devamının gerektiği, Mahkemenin icra takibinin cari hesap bakiyesi üzerinden devamına karar vermesi durumunda Davacı ... Tic. Ltd. Şti.’nin 12.06.2023 son ödeme tarihi itibariyle davalı ... Tic. A.Ş.’den 47.908,46TL alacaklı olduğu, davacının söz konusu tutarı 12.06.2023 tarihinden tahsil tarihine kadar geçen sürede talepteki akdi kanuni faiz tutarı ile birlikte talep etme hakkına sahip olduğu, bu çerçevede takibin 47.908,46TL üzerinden devamının gerektiği belirtilmiştir.
Bilirkişi 2. ek raporunda, iddia, dosyaya sunulan deliller ile davacı ait ticari defterlerinin incelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde, ara karar gereğince takibin 4 adet faturaya dayalı olarak başlatılması ve cari/açık hesaba dayalı olmadığı gözetilerek taraf ticari defterlerinin karşılıklı mukayesesi yapılması suretiyle takip tarihi itibariyle davalı ... Tic. A.Ş.’nin davacı ... Tic. Ltd. Şti.’den 227.526,33TL alacaklı olduğu, davalı ... Tic. A.Ş. tarafından 09.12.2022 tarihinde yapılan 200.000,00TL’lik ödemeye kadar 45.365,96 icra takip gideri ve 336,61TL işleyen faiz olmak üzere yekün alacağın 273.228,90TL olduğu, davalı ... Tic. A.Ş. tarafından 09.12.2022 tarihinde yapılan 200.000,00TL’lik ödemenin mahsup edilmesi sonrasında 09.12.2022 tarihi itibariyle kalan alacak tutarının 73.228,90TL olduğu belirtilmiştir.
GEREKÇE :
Dava; taraflar arasındaki ticari alım satım kapsamında faturaya dayalı alacağının tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı alacaklı taraflar arasındaki ticari alım satım nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla faturaya dayalı icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya 12.12.2022 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu 7 günlük yasal süresi içinde 12.12.2022 tarihinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. Dosya kapsamında itirazın alacaklıya tebliğine ilişkin mazbata bulunmadığından itirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu davanın hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığı değerlendirilmekle işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.
Davacı yan, taraflar arasında inşaat kumu satışından kaynaklanan ticari ilişki bulunduğunu, bu ticari ilişki kapsamında davalı adına faturalar tanzim edildiğini, bu faturalardan bakiye kalan alacağın ödenmediğini iddia ederek davalının takibe vaki itirazının iptalini talep etmiş; davalı yan ise, usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermediğinden savunmaları tespit edilememiş, ancak borca itiraz dilekçesinden ve dosyaya sunulan beyan dilekçesinden borcunun olmadığını, borcun ödendiğini savunduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan takibe konu edilen 4 adet fatura sebebiyle 806.391,50TL alacaklı olup olmadığına ilişkindir.
Tarafların bağlı bulundukları vergi dairelerinden 2022 yılına ait BA-BS formları HMK m.221 uyarınca resen celp edilmiştir. İncelenmesinde; davalı tarafça davacı adına 39 adet belge karşılığında KDV hariç 4.484.250,36TL tutarında mal/hizmet alışı bildiriminde bulunulduğu, yine davacı tarafça da davalı adına 39 adet belge karşılığında KDV hariç 4.484.250,36TL tutarında mal/hizmet satışı bildiriminde bulunulduğu, taraflarca yapılan bildirimlerin örtüştüğü tespit edilmiştir.
Takibe konu edilen faturalar; 29/09/2022 tarihli 234.619,87TL tutarlı, 21/09/2022 tarihli 135.027,87TL tutarlı, 14/09/2022 tarihli 179.352,45TL tutarlı, 07/09/2022 tarihli 341.144,14TL tutarlı fatura olup, ilk üç faturanın tamamı, 07/09/2022 tarihli 341.144,14TL tutarlı faturanın ise bakiyesi olan 257.391,31TL7nin talep edildiği anlaşılmıştır.
İşbu dava, 406.391,50TL harca esas değer bildirilerek açılmıştır. Bunun sebebi ise, icra takibinin başlatıldığı gün davalı tarafça yapılan 200.000,00TL ile yine takipten sonra 200.000,00TL olmak üzere toplam 400.000,00TL ödeme düşülerek davanın açılmasıdır.
Mahkememizce taraflarca bildirilen deliller toplanarak tarafların defter ve kayıtları ile mahkememiz dosyası üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişiden bir adet kök rapor itirazlar ve mahkememiz talimatı üzerine iki adet ek rapor alınmıştır.
Dava konusu alacak fatura alacağıdır. Fatura düzenlenmesi tek başına muaccel bir alacağın varlığını ispata yeterli değildir. Davacının aynı zamanda malın teslim edildiğini/hizmetin ifa edildiğini ispat yükü altındadır.
Fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunması gerekir. Bunun için de öncelikle taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığının kanıtlanmış olması gerekir. Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi ispat etmesi gerekmektedir.
İddia ve savunma, sunulan ve mahkememizce toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında gerek incelenen taraflara ait ticari defter ve kayıtlardan, gerek taraflarca vergi dairesine yapılan bildirimlerden anlaşıldığı üzere inşaat kumu alım - satımına ilişkin ticari ilişki bulunduğu, akdi ilişki, düzenlenen faturalardan kaynaklanan alacak ile faturalara konu malın teslimine ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın takibe konu edilmeyen iki fatura ile takip sonrası yapılan ödemeler üzerine olduğu, davacının da kabulünde olduğu üzere 02/12/2022 tarihli 200.000,00TL tutarlı ödemenin takipten önce, 09/12/2022 tarihli 200.000,00TL tutarlı ödemenin takipten sonra yapıldığı, takibin ve davanın 4 adet faturadan kaynaklandığı ancak dava konusu olmayan iki adet fatura dahil edilerek cari hesap alacağı değerlendirmesi yapıldığından bilirkişiden ek rapor alınması gerektiği, alınan ek rapor ile karışıklığın giderildiği, 07/10/2022 ve 14/10/2022 tarihli faturalar ile bu faturalarla ilgili yapılan ödemelerin değerlendirme dışı tutulmasıyla takip tarihi itibariyle yapılan iki ödeme göz önünde bulundurularak davacının bakiye 227.526,33TL alacağı kaldığı, bu itibarla davalının bu tutar kadar davacıya borçlu olduğu ve itirazının kısmen haksız olduğu, iptali gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Takip talebinde TBK 100'ün uygulanmasının talep edildiği, davalı tarafça yapılan 09/12/2022 tarihli ödemenin ise takip tarihinden sonra olduğu anlaşılmakla yapılan kısmi ödemenin ferilere mahsubunun yargılama aşamasında yapılmasının infazda tereddüte sebebiyet vereceği, güncel Yargıtay kararları uyarınca kısmi ödemenin infaz aşamasında icra müdürlüğünce dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır. Açıklanan sebeplerle davacının davasının kısmen kabul reddi ile, Ankara Batı İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın 227.526,33TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin 227.526,33TL asıl alacak yönünden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, 09/12/2022 tarihinde yapılan 200.000,00TL ödemenin infaz aşamasında icra müdürlüğünce dikkate alınmasına, alacak likit (bilinebilir/belirlenebilir) olduğundan ve davalı takibe haksız itiraz ettiğinden asıl alacağın %20'si olan 45.505,26TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE, Ankara Batı İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın 227.526,33TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin 227.526,33TL asıl alacak yönünden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, 09/12/2022 tarihinde yapılan 200.000,00TL ödemenin infaz aşamasında icra müdürlüğünce dikkate alınmasına,
2-Asıl alacak likit olduğundan ve davalı takibe haksız itiraz ettiğinden asıl alacağın %20'si olan 45.505,26TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davalı yanın kötü niyet tazminatı talebinin koşulları oluşmadığından reddine,
4-Alınması gereken 15.542,32TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.908,20TL harcın mahsubu ile bakiye 12.634,12TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 2.353,22TL'nin kabul oranına göre hesaplanan 1.317,49TL'sinin davalıdan, 1.035,73TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 2.908,20TL peşin harç, 179,90TL başvuru harcı, 25,60TL vekalet harcı olmak üzere toplam 3.113,70TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen 108,50TL tebligat ve posta gideri ile 2.500,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.608,50TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesap edilen 1.460,42TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
6-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen 36.128,95TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davalının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince davanın red oranına göre takdir ve hesap edilen 28.618,43TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 02/07/2024
Katip Hakim
e-imzalıe-imzalı