T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/775 Esas - 2024/617
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2023/775 Esas
KARAR NO: 2024/617
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 06/10/2022
KARAR TARİHİ: 06/06/2024
K. YAZIM TARİHİ: 05/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi tarafından ... sayılı Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası Poliçesi ile sigortalı olan davalıya ait ... plakalı aracın 20/08/2021 tarihinde dava dışı alkollü sürücü ...'ın sevk ve idaresinde iken ... plakalı araca çarpması sonucu hasarına ve yolcu ...'nun yaralanmasına sebebiyet verdiğini, trafik kaza tutanağına göre davalıya ait ... plakalı araç sürücüsünün 0,68 promil alkollü olduğu ve kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, ayrıca Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosyasında alınan bilirkişi raporunda da davalıya ait araç sürücüsünün asli ve tamamen kusurlu olduğunun tespit edildiğini, eksper raporuna göre ... plakalı araçta KDV hariç 47.243,73 TL hasar tespit edildiğini ve teminat bedeli ile sınırlı olmak üzere 43.000,00 TL hasar tazminatının 14/10/2021 tarihinde hasara uğrayan araç sahibine ödendiğini, dava dışı yolcu ... için alınan sürekli sakatlık tazminatı raporuna göre ise 65.030,24 TL sürekli sakatlık tazminatı hesaplandığını ve bu bedelin tamamının da 09/11/2021 tarihinde müvekkili şirket tarafından yaralanan yolcunun vekiline ödendiğini, kaza sırasında sigortalı araç sürücüsünün alkollü olduğu tespit edildiğinden Trafik Poliçesi Genel Şartlarına göre hasar bedelini ödemekle müvekkili şirketin sigortalısına rücu hakkının doğduğunu, bu nedenle davalı aleyhine Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını ve 108.030,24 TL asıl alacağın 09/11/2021 tarihinden takip tarihine kadar işleyen 6.366,38 TL yasal faizle tahsilinin istendiğini, davalının haksız yere borca itiraz ettiğini ileri sürerek icra takibine yapılan itirazın iptali ile kusur ve hasara ilişkin fazlaya dair talepleri saklı kalmak kaydı ile şimdilik 108.030,24 TL asıl alacağın 09/11/2021 tarihinden takip tarihine kadar işleyen 6.366,38 TL yasal faizi ve takip tarihinden itibaren de asıl alacağa işleyecek yasal faizle birlikte davalıdan tahsili hususunda takibin devamına, karar kesinleşinceye kadar davalının mal varlığına ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; söz konusu borcun muhatabının müvekkili olmadığını, davacı alacaklının rücu şartlarının oluşmasından dolayı hem sürücüye hem de işleten sıfatına haiz olduğunu düşündüğü müvekkiline karşı icra takibi başlattığını, davacı tarafa hem arabuluculuk aşamasında müvekkilinin kazaya karışan aracın işleteni olmadığının izah edildiğini, hem de malum kazadan kaynaklı tazminat davalarında Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı ve Eskişehir Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyalarında taraf olan davacının müvekkilinin sorumlu olmadığını bildiğini, buna rağmen müvekkiline takip başlatan ve itiraz neticesinde iş bu davayı ikame eden davacı alacaklının kötüniyetli olduğunu, davacı tarafın rücu hakkını ancak sürücüye ve işletene karşı kullanabileceğini, takibe konu borcun kaynağı olan trafik kazasından kaynaklanan hasarların davacı tarafından ödenmesinden sonra rücu hakkının doğmuş olması borcun müvekkiline ait olduğu anlamına gelmediğini, müvekkilinin aracını uzun süreli kiralayan diğer borçlu ...'ın artık işleten konumunda olduğunu, 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının açıkça belirtildiğini, müvekkiline ait ... plakalı araç uzun süreli kiralandığı için artık malik sıfatının kiracı olan ...'a ait olduğunu, bu nedenle hukuki sorumluluğun müvekkiline yöneltilmesinin mümkün olmadığını savunarak haksız, mesnetsiz, hukuka, hakkaniyete, usul ve yasaya aykırı davanın esastan reddine, takibinde haksız ve kötüniyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, sigorta poliçesi, hasar dosyası, trafik kazası tespit tutanağı, ödeme belgeleri, Eskişehir CBS'nin ... sayılı soruşturma dosyası, Eskişehir ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası, 12/01/2024 tarihli bilirkişi raporu, 12/04/2024 tarihli bilirkişi heyet raporu ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, ZMMS poliçesiyle davcı tarafından sigortalanan davalının maliki aracın neden olduğu trafik kazası nedeniyle üçüncü kişiye ödenen tazminatın ''teminat dışı bırakılan haller'' kapsamında olan alkollü araç kullanımı nedeniyle rücuen sigortalıya ödettirilmesi amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali taleplidir.
Ankara Batı ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... - ... E-K. Sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilerek gönderilen dava dosyası mahkememiz esasının yukarıdaki sırasına kaydedilmiştir.
Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasının bir sureti dosya arasına alınmış, incelenmesinde; Davacı (alacaklı) şirket vekili tarafından davalı (borçlu) aleyhine 08/07/2022 tarihli ödeme emri ile 108.030,24 TL asıl alacak, 6.366,38 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 114.396,62 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 20/07/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilinin 27/07/2022 tarihli dilekçeyle itirazı üzerine icra takibinin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu trafik kazasındaki kusur oranlarının tespiti, davacı tarafından yapılan ödemelerin dökümü ve yapılan ödemelerin piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı ile davalıya rücu şartlarının oluşup oluşmadığının tespiti bakımından dosyaya kazandırılan 12/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ".... plakalı aracın sürücüsü ...'ın %100 (YüzdeYüz) oranında tamamen kusurlu olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...nun ise tamamen kusursuz olduğu, ... Sigorta A.Ş. tarafından sigorta poliçesi kapsamında ödendiği bildirilen 43.000,00 TL hasar bedelinin ... plakalı araçta tespit edilen hasar bedeli ile uyumlu bulunduğu, yine ... Sigorta A.Ş. tarafından ödenmiş olan 65.030,24 TL sürekli sakatlık tazminatı bedelinin düzenlenmiş olan Sürekli sakatlık tazminat raporu içeriğinde belirtilmiş olan bedel ile uyumlu olduğu, bu kapsamda ödendiği belirtilen toplam 108.030,24 TL (43.000,00 TL hasar bedeli, 65.030,24 TL sürekli sakatlık tazminatı) bedelin de İcra dosyası kapsamında belirtilen asıl alacak miktarı ile aynı olduğu, talep edilen hasar ve sürekli sakatlık tazminatı bedelinin ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın kaza aşamasında alkollü olması nedeniyle talep ediliyor olması itibariyle, talep bedeli konusunda rücu şartlarının oluşup oluşmadığı ile bu kapsamdaki faiz taleplerinin uzmanlık alanım dışında kalıyor olması nedeniyle herhangi bir değerlendirme yapılamadığı..." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememizce alınan iş bu rapor ile Eskişehir ... ASHM tarafından alınan 26/07/2022 tarihli rapor arasında çelişki bulunduğundan çelişkilerin giderilerek ve taraf itirazlarının karşılanarak, tarafların yüzdelik kusurlarının tespiti ile yapılan ödemeler gözetilerek, rücu edilebilecek tazminatın hesaplanması ve Yargıtay 17. HD nin 2016/11570 Esas 2017/5608 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere kazanın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması bakımından ... öğretim üyeleri ile nöroloji uzmanı bilirkişiden oluşan heyetten alınan 12/04/2024 tarihli raporda özetle; "...Davacı şirkete sigortalı, davalı ... nin maliki olduğu, ... plakalı minibüsün sürücüsü ... ın meydana gelen kazada %80 (Yüzde seksen) oranında asli derecede kusurlu olduğu, ... plakalı otomobilin sürücüsü ... nun meydana gelen kazada %20 (Yüzde yirmi) oranında tali derecede kusurlu olduğu, kazanın sürücü ... ın güvenli sürüş kabiliyetini münhasıran alkolün etkisiyle kaybettiğinden dolayı meydana geldiğinin söylenemeyeceği..." yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Hasar bedeli yönünden 12/01/2024, kusur oranı yönünden 12/04/2024 tarihli bilirkişi raporları hükme esas alınmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında, dava konusu aracı uzun süreli kira sözleşmesiyle kiraladığını, kazanın bu sürede meydana geldiğini ve işleten sıfatının bulunmadığını belirterek husumet itirazında bulunmuştur. Yargıtay 17.HD 2016/11570 esas, 2017/5608 karar, Antalya BAM 11.HD 2023/452 esas, 2023/1093 karar, Kayseri BAM 6.HD 2023/468 esas, 2023/467 karar, Ankara BAM 26.HD 2020/767 esas, 2020/960 karar sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere; 2918 sayılı Kanunun 95. Maddesine göre “Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşme- sine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir.” Demek suretiyle rücuen tazminat taleplerinde sigortacının kendi sigortalısından yaptığı ödemeyi geri isteyebileceği; 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarının B4. Maddesinde, “… Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir. Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: … c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,…” denilmektedir. Dolayısıyla ödemede bulunan sigortacının "sigorta sözleşmesine … göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kaza- ya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.” Denildiğinden, sigortalının kendi sigortacısına karşı sorumlu tutulabilmesi için kaza anında ayrıca işleten sıfatına sahip olması gerekmez. Bu bakımdan davalının kaza tarihinde davacının sigortalısı olduğu anlaşıldığından bu yöndeki itirazına itibar edilmemiş, alınan bilirkişi raporları doğrultusunda araç sürücüsünün alkollü olduğu sabit olduğundan davacı sigorta şirketi yönünden rücu şartlarının oluştuğu, ödenen bedelin piyasa rayiçleriyle ve raporla uyumlu olduğunun dosya kapsamında tespit edilmesi sebebiyle mahkememizce ödenen tazminattan davalının kusuru oranında (%80) sorumluluğunu bulunduğu gözetilerek mahkememizce oranlama yapılmak ve faizin buna göre hesaplanması suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında, davalının yaptığı itirazın iptaline, takibin 86.424,19 TL asıl alacak, 5.207,06 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 91.631,25 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 6.259,33 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.381,63 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.877,70 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.600,00 TL'nin, 1.281,60 TL sinin davalıdan, 318,40 TL sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 1.381,63 TL peşin harç, 80,70 TL başvuru harcı, 11,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.473,83 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen 11.500,00 TL bilirkişi ücreti, 729,00 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 12.229,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre takdir edilen 9.795,38 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın red oranına göre takdir ve hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 06/06/2024
Katip Hâkim
e-imza e-imza