T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/81 Esas - 2024/133
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/81
KARAR NO: 2024/133
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALILAR: 1-
VEKİLİ:
: 2-
VEKİLİ:
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/10/2022
KARAR TARİHİ: 14/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 14/03/2024
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01/03/2022 tarihinde davacı ile davalılar arasında ... ili, ... ilçesi, ... köyünde yer alan ... grubu ... Ocağının işletilmesi ve işletilen taş ocağında üretilen malzemelerin davalılar tarafından davacıya satılmasına ilişkin sözleşme akdedildiğini, davacının ödemeyi üstlendiği bedele teminat olarak davalılara lehtarının davalı ... Tic. A.Ş. olduğu bir takım çekler verdiğini, 07.03.2022 tarihinde davalı ile davacı arasında; davacının keşide ettiği çeklerin sözleşme bedelinin teminatı olduğuna dair "Ana Sözleşmeye Ek Niteliğindeki Mutabakat" başlıklı protokol imzalandığını, çekler davalıların alacağını teminat altına almak adına keşide edilmiş olmakla beraber işbu protokolün çeklerin keşidecisi ve lehtarı tarafından imzalandığını, davalı bu aşamaya kadar davacı tarafından keşide edilen tüm çekleri bankaya ibraz ettiğini, karşılığını aldığını, davacının davalılara herhangi bir borcu kalmadığını, davalının davacıya 1.751.787,50-TL borcunun bulunduğunu, davalıların bir şirket olarak
e-imza e-imza e-imzae-imza
işlerini yürüttüklerini, ana sözleşmede de davacı menfaatine olan aynı yükümlülükleri beraber üstlenerek müteselsil sorumlu olduklarını, davalı şirketlerin kurucuları ve tek yetkililerinin akraba olduğunu, tüm yazışmaların davalı ... yetkilisi ... ile yapıldığını, davalıların protokol ile 400.336,09 TL borcunun bulunduğunu, davacının işin devam edebilmesi amacıyla davalıların ödeme gücü olmadığı için sigortalı işçilere davalı ... adına ödeme yaptığını, davalılar adına malzeme aldığını, bu suretle davalılar adına harcamalar yaptığını, davacının, davalılar adına yaptığı bu harcamalar nedeniyle davalılardan 400.336,09-TL alacaklı olduğu belgeleyerek 07.07.2022 tarihli protokol imzalandığını, yazılı bildirim yapıldığını, herhangi bir ödemenin yapılmadığını, davalıların 31.07.2022 tarihinde sözleşme gereği temerrüte düştüğünü, ek olarak 1.350.787,50TL cari borcunun bulunduğunu, davalıların davacıya toplamda 1.751.787,50TL borcunun olduğunu, davacıya ödenen miktardan eksik mal tedarik ettiğini, iki adet çek hakkında tedbiren ödeme yasağı verilmesi talebiyle Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyasında tespit talebinde bulunulduğunu, yargılama gerektiği nedeniyle reddine karar verildiği, Aynı gün 04.10.2022 tarihinde davalı ... mülkiyetinde bulunan ... Plakalı, ... Model, ... Marka, ... Tipi, ... Cinsi, ... Motor Numaralı, ... Şasi Numaralı İş Makinesinin dava dışı ... Şirketine satışı yapılarak aracın elden çıkarıldığını, yine davalılar kendi adlarına kayıtlı ... model ... numaralı iş makinesini, ... plakalı aracı ve ... plakalı aracını satarak elden çıkardıklarını, davacının, davalı şirket yetkililerin bir sonraki kurbanı olmaması adına davalıların mal varlığı bulunuyorken mevcudun korunması aksi takdirde mal varlığının boşaltılması neticesinde mahkemece kurulacak hükmün fiiliyatta hiçbir öneminin kalmayacağını, davacının mağdur olacağını, davalıların tek varlığı olan taş ocağı ruhsatının da satışının önlenmesi amacıyla ... ili, ... ilçesi, ... Köyü’nde yer alan ... ocağının ruhsatının üzerine ve araçlar üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, davanın kabulü ile 400.336,09 TL'nin 31/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile, 1.350.787,50 TL'nin işleyecek reeskont avans faiziyle beraber davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında yapılan sözleşmede yetki şartı olduğunu, Ankara Batı Mahkemelerinin yetkili kabul edildiğini, işbu davanın davacısı ve ek protokole ...'a vekaleten imza atan ... hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numarası ile güveni kötüye kullanma nedeniyle şikayette bulunulduğunu, bu dosya ile ilgili yapılacak yargılama sonucu aleyhe bir karar verilmesi halinde davacının sebep olduğu bu zarar ile takas etmek istediklerini, takas definde bulunduklarını, alacak iddiasının zamanaşımına uğradığını, esasa ilişkin olarak da imzalanan sözleşme kapsamında davacı tarafından müvekkiline tahmini alım miktarı ve zamanı ile uyumlu çeklerin düzenlenerek avans olarak verildiğini, her ne kadar davacının bu çeklerden teminat çeki olarak bahsetmiş ise de, bu nitelendirmenin yanlış olduğunu, bunların avans ödemesi olarak nitelendirileceğini, sözleşmede bu hususun açıkça belirtildiğini, bu sözleşme ile aynı zamanda sözleşme süresi boyunca fiyatın da sabitlendiğini, sadece motorin fiyatlarındaki artış miktarının 1/4'ü kadarının fiyatlara yansıtılacağının kabul edildiğini, bunun dışında fiyatın sabit olduğunu, bu şekilde sözleşmenin yürürlüğe konulduğunu, üretim ve satışın (teslimat) başladığını, bu arada Dünya ve Türkiye genelinde fiyatların çok hızlı ve öngörülemez şekilde arttığını, girdi fiyatlarının yükseldiğini, elektrik, personel giderleri ve diğer tüm üretime giren unsurların fiyatının yükseldiğini, sözleşmede belirlenen fiyat üzerinden üretim yapılmasının, işletmeye devam edilmesinin imkansız hale geldiğini, bu imkansızlığın ispat edilmesi gerekmeyen bir açıklık olduğunu, iyi niyetli olarak müvekkilinin sözleşmeyi aynen yerine getirmesinin kendisinden beklenmeyecek şekilde şartların değiştiğini, davacının fiyatlardaki değişiklik
e-imza e-imza e-imzae-imza
taleplerini kabul etmediğini, davacının protokole göre alacaklı olduğu iddiasının yersiz olduğunu, müvekkilinin uyarlanmış fiyata göre mal teslimine hazır olduğunu, diğer hükümler bakımından sözleşmeye bağlı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye dayalı alacağın tahsili isteğine ilişkindir.
Dosya incelendiğinde; taraflar arasında 07/03/2022 tarihli ... İli, ... İlçesi, ... Köyünde yer alan ... grubu ... Ocağının ruhsat sahibi olan ... firması ile işletmeci ve alıcı arasında, adresi belirtilen taş ocağının işletilmesi ve işletilen taş ocağında üretilen malzemelerin ruhsat sahibi ve işletmeci firma tarafından alıcıya satılmasına ilişkin hususların belirlendiği sözleşme düzenlendiği görülmüştür.
Davacı tarafın iddiası, 07/07/2022 tarihli protokole göre; borçlu ... Şirketi ile diğer davalı ... şirketi arasında organik bağ olduğundan bahisle alacağın her iki şirketten de tahsil edilmesine yöneliktir. Bu nedenle öncelikle organik bağın olup olmadığı hususu üzerinde durulmalıdır.
Bilindiği gibi, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre organik bağdan söz edebilmek için organik bağ olduğu iddia edilen şirketlerin adresleri, faaliyet alanları, ortakları ve temsilcilerinin aynı olmasından(yada bağlantılı kişilerden olması ) , aralarındaki hukuki ilişkilerin benzer olması gibi olguların varlığı gereklidir. Buradan hareketle, dosyada dinlenen tanık beyanları ve diğer belgeler , davalı tarafın ilk cevap dilekçesi dikkate alındığında, her iki davalı şirket arasında, bu şirketlerin ortak hareket etmesi, aynı yerde faaliyet göstermesi, ... Şirketi yetkilisinin her iki şirket adına işlem yapması gibi olgular dikkate alındığında, vicdanen her iki şirket arasında organik bağ olduğu kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla her iki şirketten belirlenecek borçtan sorumludur.
Davalıların ne kadar borçtan sorumlu olacağına ilişkin mahkememizce yapılan incelemede; 07/07/2022 tarihli protokolde davalı taraf davacıya 400.336,09TL borçlu olduğunu imzası ile ikrar etmektedir. Bununla birlikte, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarına göre; davacının toplamda 1.753.123,59TL alacaklı olduğu anlaşılmaktadır. Mahkememizce HMK 222. maddesine göre; davalı tarafın ihtara rağmen defterlerini ibraz etmemesi nedeniyle lehe olan davacı taraf defterleri dikkate alınmış (Yargıtay 11.HD.nin 18.10.2023 tarih 2022/2254 E.,2023/5950 K. sayılı kararı ve benzer nitelikte diğer kararlarında belirtildiği gibi) ve davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 1.753.123,59TL alacağın avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, bu alacağın 400.336,09TL'sine yönelik faizin 31/07/2022, kalan kısmının dava tarihinden itibaren işletilmesine,
2-a)Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 427,60TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 179,90TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
b)Davacı tarafından yatırılan 179,90TL peşin harç ve 179,90TL başvuru harcı olmak üzere toplam 359,80TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c)Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 3.200,00TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
e-imza e-imza e-imzae-imza
3-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir edilen 212.249,89TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 3.000,00TL bilirkişi ücreti, 922,25TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 3.922,25TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Karardan sonraki yargılama giderinin davacının gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.14/02/2024
Başkan Üye Üye Katip
e-imza e-imza e-imzae-imza