T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2024/1043 Esas - 2025/103
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2024/1043 Esas
KARAR NO: 2025/103
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALI : 1-
VEKİLİ:
DAVALI : 2-
DAVA: Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/01/2018
KARAR TARİHİ: 23/01/2025
K. YAZIM TARİHİ: 13/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkili ...'in, ... Kooperatifi'nin ortağı ...'dan (sonradan düzeltme ile ...'dan) hisse devralarak ortak yapıldığını ve daha önce kurada devredene isabet eden konutun, ... İli ... İlçesi, ... Tapu Sicil Müdürlüğünde ... ada ... parselde kayıtlı, ... Sokak ... Blok ... nolu konut olduğunun kooperatif kayıtlarında bulunduğunu, müvekkile verilen 07.04.2015 tarihli tahsilat makbuzunda 2015 yılı Mayıs sonuna kadar hiçbir borcunun bulunmadığının makbuzda ifade edildiğini, müvekkilinin kendisine tahsisli dairenin tapusunun verilmesini beklerken, kooperatifin inşaat işlerini yüklenmiş olan ... Şirketi'nin, yapacağı tüm inşaat işlerinin toplam bedeline karşılık ipotek konulduğunu, sonrasında haciz işlemi nedeniyle aralarında müvekkilinin konutunun da bulunduğu ... konutun adı geçen şirkete satıldığını ve davalı kooperatif aleyhine Ankara ... ATM'de ... E. sayılı dosyada iflas davası açıldığını öğrendiğini, tapu devri için oyalandığını, bu satışların kooperatif yönetimi ile şirket arasında anlaşmalı olduğunu ve gerçek satış olmadığını, daha sonra müvekkilinden şirketin borçlarını ödemesi halinde devrinin yapılacağının söylendiğini, ödemesi için değişik tarihlerde değişik miktarların bildirildiğini, oysa davalı yüklenici şirkete ait olan tüm borçların diğer davalı kooperatife ait olduğunun tespiti gerektiğini, kooperatifin yasalara uygun olarak yönetilmediğini ve kaynaklarının bir kısım yöneticilerin kendi aralarında paylaşılması ile tüketildiğini ileri sürerek, davalı Şirket adına olan tapu tescil kaydının iptali ile davacı adına tesciline, kabul edilmemesi halinde dava konusu ... nolu dairenin dava tarihi itibariyle gerçek bedelinin tespiti ile başkaca hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 50.000,- TL'nin, hakkın doğum tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak şartıyla kooperatiften birlikte tahsiline, daireyi uzun yıllar kullanamamış olması nedeniyle doğan zararla ilgili fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000,- TL'nin hakkın doğum tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak şartıyla kooperatiften birlikte tahsiline, mahkemece verilecek karar kesinleşinceye kadar üçüncü kişilere devrini önlemek için tapu kaydına ihtiyati tedbir konulmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Kooperatifine dava dilekçesi tebliğ olunmasına rağmen, davaya cevap vermemiştir.
Davalı ... Şirketi de dosyaya önce bir cevap sunmamış, daha sonra şirket vekili 17.11.2019 tarihli yazı ile, müvekkil şirketin, ... ada ... nolu parselde kayıtlı bulunan arsa üzerine ... adet ve ... siteden oluşan binanın yapım işini üstlendiğini, imalatlar gerçekleştirildikten sonra kooperatifin borcunu ödeyememesi durumunda, kalan alacakların tahsili amacıyla ipotek konulduğunu ve kooperatife ait bir kısım daireleri icra yolu ile satın aldığını, bu arada davacının kendisine ait olduğunu iddia ettiği ... Blok ... Kat ... nolu bağımsız bölümü de 04.06.2015 tarihinde icra yoluyla satın almış bulunduğunu, müvekkil firmanın, hiçbir şekilde davacının muhatabı olmayıp aralarında hiçbir ilişki bulunmadığını, tapu kaydından da anlaşılacağı üzere müvekkil firmanın piyasaya olan borçlarını ödeyebilmek adına davaya konu gayrimenkul üzerine ipotek koydurarak bankalardan kredi kullandığını, firmanın mağduriyetini mucip olduğundan tedbir kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.
DELİLLER:
Tapu kayıtları, kooperatif genel kurul toplantı tutanakları, hazirun cetvelleri ile kayıtları, ticaret sicil kayıtları, Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, Ankara ... İcra Dairesinin ... iflas sayılı dosyası, bilirkişi kurulu rapor ve ek raporları, Ankara ... Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, Ankara ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi kurulu 02/12/2019 tarihli raporları ile özetle; Davacı tarafın sunmuş olduğu dosyada mevcut belgelerin, ortaklık hissesi devir aldığı ve dolayısıyla davalı kooperatifin ortağı bulunduğunu kanıtlayacak nitelikte olmadığı, davacının kooperatif ortağı olup olmadığı hususunda kesin bir kanaate varılabilmesi için, eksik belgelerin sunulması gerektiği, rapor içerisinde tek tek açıklanan gerekçelerle, davacı tarafın kooperatife olan tüm parasal yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve borcunun bulunmadığını kanıtlayamadığı sürece, davacı tarafa tapu tahsisi mümkün olmayacağı gibi, konutunun tamamlanması için tüm aidatların ödememiş olması halinde, tamamlanmayan bir konut için kira talebinde de bulunamayacağı düşünüldüğünü, o nedenle davacı tarafın, öncelikle; a) Davacı tarafa hisse devri yapan ...'a, dava konusu ... nolu dairenin hangi tarihli kura ile veya hangi tarihli genel kurul kararı ile tahsis edildiğine ilişkin belgeleri, b. Gerek hissesini devir aldığını iddia etti eski ortağın, gerekse de devir sonrasında müvekkilinin yaptığı ödeme belgeleri, c. En son ödeme yaptığını iddia ettiği Mayıs 2015 ayı sonrasından dava tarihine kadar yapmış olduğu ödeme belgelerini sunması gerektiğini, 02.01.2018 dava tarihi itibariyle, dava konusu konutun; Satış değerinin 195.000,00 TL, |Aylık kira değeri ise 710,00 TL olarak hesap ve takdir edildiğini bildirmiştir.
Bilirkişi kurulu 17/03/2022 tarihli ek raporu ile özetle; Davacı tarafın davalı kooperatifin ortağı olduğu sonucuna ulaşıldığı, davacı tarafin dava tarihi itibariyle, davalı kooperatife 1.900,20 TL tutarında borcunun bulunduğu tespit edildiği, huzurdaki davada davacı taleplerinin karşılanması bakımından, dava tarihi itibariyle davacı tarafın 1.900,20 TL tutarındaki borcunun ödenmesi / tamamlanması talebinin takdiri sayın mahkemede bulunduğu, kök raporda da belirtildiği üzere; 02.01.2018 dava tarihi itibariyle, dava konusu konutun;Satış değeri 195.000,00 TL, Aylık kira değeri ise 710,00 TL olarak hesap ve takdir edildiği bildirilmiştir.
Bilirkişi ... 02/04/2024 tarihli raporunda özetle; Davanın, davalı ... ŞİRKETİ adına olan tapu tescil kaydının iptali ile davacı adına tesciline, kabul edilmemesi halinde dava konusu ... nolu dairenin dava tarihi itibariyle gerçek bedelinin tespiti ile başkaca hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 50.000,- TL'nin, ayrıca daireyi uzun yıllar kullanamamış olması nedeniyle doğan zararların (kira tazminatının) yasal faizi ile birlikte kooperatiften tahsili talebini içerdiği, davacının davalı kooperatifin ortağı olduğu ve adına tahsisli ... Blok ... nolu dairenin, kooperatifin borçlarından dolayı davalılardan müteahhit şirkete icradan satış yolu ile tescil edildiği, davacıdan başka ortaklara ait bazı diğer dairelerin de icradan satış nedeniyle aynı şirket adına tescil edildiği, davacı adına tapu tescil şartlarının oluştuğu, fakat kooperatifin borçlarından dolayı dairesi icradan kooperatif müteahhidine satıldığı için davacıya konut verilemediği ve bu durumda tapu tescilinin iptali ile davacı adına tesciline karar vermek Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, davacının, dava tarihi itibariyle toplam olarak 103.722,00 TL ödemede bulunduğu, dava tarihi olan 02.01.2018 tarihi itibariyle; genel kurul kararlarına göre normal bir ortağın aidat ödemeleri toplamının 75.490,00 TL hesaplandığı, bu durumda davacının kooperatife karşı olan tüm yükümlülüklerini fazlasıyla yerine getirdiği anlaşıldığından, davacıya da, 1163 sayılı yasanın 23. Maddesi gereğince konut tahsis edilmesi gerektiği, ancak davacıya tahsis edilen ... Blok ... nolu dairenin tapusunun, kooperatifin borçları nedeniyle icra yolu ile satılarak 2015 yılında kooperatifin müteahhidi davalı şirket adına tescil edildiğinden davacıya konut verilemediği, kooperatifin davacıya tahsis edilecek başka konutunun da bulunmadığı, bu durum karşısında, konut tahsis edilemeyen davacıya Yargıtay'ın ... ve ... Hukuk Dairelerinin kararlarında belirtilen 5 aşamalı formülle ödenmesi gereken tazminatın 198.012,15 TL olarak hesaplandığı, kira tazminatı ve faiz talebinin takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.
Bilirkişi kurulunun 24/12/2024 tarihli ek raporunda özetle; Konutun davalı Şirket adına tescil edildiği 04.06.2015 tarihinden dava tarihi 02.01.2018 tarihine kadar davacının;23.706,-TL kira alacağı, 2.134,-TL yasal faiz tutarı olmak üzere, 25.840,-TL toplam alacağı hesap ve takdir edildiği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE:
Dava, kooperatif üyeliğinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil ve alacak istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; nizalı taşınmazın davacıya tahsis edilen taşınmaz olup olmadığı, davacının taşınmaz mülkiyetini istemekte haklı olup olmadığı, taşınmazın üçüncü kişilere devrinin yasal olup olmadığı, tapu maliki olan davalı ... Şti nin TMK'un 1023. maddesindeki yasal düzenlemeden yararlanıp yararlanamayacağı ve tapu iptal ve tescil olmadığında tazminat koşullarının ve kazanç kaybı talebi yönünden koşulların oluşup oluşmadığı ile ilgilidir.
02.04.2024 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak yapılan değerlendirme ile Davacının, dava tarihi itibariyle toplam olarak 103.722,00 TL ödemede bulunduğu, dava tarihi olan 02.01.2018 tarihi itibariyle; genel kurul kararlarına göre normal bir ortağın aidat ödemeleri toplamının 75.490,00 TL hesaplandığı, bu durumda davacının kooperatife karşı olan tüm yükümlülüklerini fazlasıyla yerine getirdiği anlaşıldığından, davacıya da, 1163 sayılı yasanın 23. Maddesi gereğince konut tahsis edilmesi gerektiği, ancak davacıya tahsis edilen ... Blok ... nolu dairenin tapusunun, kooperatifin borçları nedeniyle icra yolu ile satılarak 2015 yılında kooperatifin müteahhidi davalı şirket adına tescil edildiğinden davacıya konut verilemediği, kooperatifin davacıya tahsis edilecek başka konutunun da bulunmadığı, Bu durum karşısında, konut tahsis edilemeyen davacıya Yargıtay'ın ... ve ... Hukuk Dairelerinin kararlarında belirtilen 5 aşamalı formülle ödenmesi gereken tazminatın 198.012,15 TL olarak hesaplanmıştır.
Davacının davalı kooperatifin ortağı olduğu ve adına tahsisli ... Blok ... nolu dairenin, kooperatifin borçlarından dolayı davalılardan müteahhit şirkete icradan satış yolu ile tescil edildiği, davacıdan başka ortaklara ait bazı diğer dairelerin de, icradan satış nedeniyle aynı şirket adına tescil edildiği, davacı adına tapu tescil şartlarının oluştuğu, fakat kooperatifin borçlarından dolayı dairesi icradan kooperatif müteahhidine satıldığı için davacıya konut verilemediği ve bu durumda kooperatifin davacıya tahsis edilecek başka konutunun da bulunmamaktadır. Bu durum karşısında Davacının, davalı konut yapı kooperatifine üye olduğunun tespiti neticesinde, yaptığı aidat ödemesinin karşılığı olarak konut talebinde bulunabileceği açıktır.Öte yandan davalı uhdesinde davacıya verebilecek taşınmaz (bağımsız bölüm) bulunmadığından daire tahsisi (tapu iptal ve tescil) istemi de reddedilmiştir. Bu durumda tazminat isteminin değerlendirilmesi gerekmektedir., konut tahsis edilemeyen davacıya Yargıtay'ın ... ve ... Hukuk Dairelerinin kararlarında belirtilen 5 aşamalı formülle ödenmesi gereken tazminat 198.012,15 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Kooperatifinden tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir. Davalı ... Şti yönünden kooperatif ve davacı arasındaki hukuki ilişkiyi bildiği ve kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden tapu iptali ve tescil istemi yönünden sorumlu olmadığından Tapu iptal ve tescil istemli dava yukarıda açıklanan gerekçelerle reddedilmiştir. Davacının tazminat isteminin muhatabının ise kendisine konut tahsisle yükümlü davalı ... Kooperatifi olması, talebini bu kooperatife yöneltecek bulunması karşısında, diğer davalı yönünden tazminat istemi reddedilmiştir.
Somut olayda da davacının kooperatif üyeliğine, diğer anlatımla tahsise sıkı sıkıya bağlı kazanç kaybı talebinin, parasal yükümlülükle ilgisi olmadığından, üyelik devam ettikçe zamanaşımına uğramayacağı (23. H.D. 05.11.2015 T., 2014/9679E., 2015/7099K.) değerlendirilmiş, davalı vekilinin zaman aşımı itirazı yerinde görülmemiştir.Yargıtay ... H.D.'sinin 17.11.2020 T., ... E. ve ... K. sayılı kararı ile davalı tarafından aynı konumdaki bazı üyelere konutları teslim edilirken bazı üyelere konutlarının teslim edilmemiş olması sebebi ile eşitlik ilkesinin ihlal edildiğinin sabit hale geldiğini, eşitliğin ancak davacıya tahsis edilen konutun teslimi veya konut teslim edilene kadar davacının mahrum kaldığı veya katlanmak zorunda olduğu kira bedelinin kendisine ödenmesi ile tesis edilebileceğini, mevcut durumda bugün dahil davacıya konutunun teslim edilmediği davacının zararının giderilmediği ve zararın tazmininin gerektiği Kira tazminat talebinin taleple bağlı kalınarak, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 5.000,00 TL'nin davalı kooperatiften tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
1-Davacının tapu iptali ve tescil talebinin reddine,
2-Davanın davalı ... Şti yönünden reddine, tedbir kaldırma talebi yönünden karar kesinleştiğinde tedbirin kaldırılmasına,
3-Davacının tazminat isteminin kabulü ile; 198.012,15 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Kooperatifinden tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Kira tazminat talebinin taleple bağlı kalınarak, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 5.000,00 TL'nin davalı kooperatiften tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Alınması gereken 13.867,76 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.024,65 TL ile 3.245,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.598,11 TL karar ve ilam harcının davalı ... Kooperatifi'nden alınarak hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan 1.024,65 TL ile 3.245,00 TL peşin harç, 35,90 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 4.305,55 TL harcın davalı ... Kooperatifi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından sarf edilen 2.297,46 TL tebligat ve posta gideri ile 16.450,00 TL bilirkişi ücretleri olmak üzere toplam 18.747,46 TL yargılama giderinin davalı ... Kooperatifi'nden alınarak davacıya ödenmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
8-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 32.481,94TL vekalet ücretinin davalı ... Kooperatifi'nden alınarak davacıya ödenmesine,
9-Davalı ... Şirketi'nin kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 32.481,94TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya ödenmesine,
10-Kararın talep halinde taraflara tebliğine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... Şti vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.23/01/2025
Katip Hakim
e-imzalı e-imzalı