T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2024/1515 Esas - 2025/466
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024/1515
KARAR NO: 2025/466
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/12/2024
KARAR TARİHİ: 30/04/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/04/2025
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle : Davacı vekili, ...'nun kooperatifin 11.06.2022-13.10.2024 tarihleri arasında başkanlığını yaptığını, başkanlığı süresince genel kurul kararı olmaksızın hatta ... üyeli kooperatifin ... üyesinin itirazlarına rağmen fahiş bedel ile elektrik işlemlerini ... Şti.'ye verdiğini, bu şirketin ...'nun eşi ...'nun üzerine kayıtlı olduğunu, ...nun bu işlemleri dayandırdığı 24.06.2023 tarihli olağan genel kurul kararı hakkında Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasıyla mutlak butlan kararı verildiğini, kooperatifin 13.10.2024 tarihli olağanüstü genel kurulunda yapılan oylamada 24.06.2023 tarihli olağan genel kurul kararının iptal edilmesi ve yürütmenin durdurulması oylandığını ve oybirliği ile kabul edildiğini, elektrik imalatının 1.000.000,00-TL ila 1.100.000.00-TL arasında bir bedelle yapılabilecek olmasına rağmen 3.240.000,00-TL bedel üzerinden sözleşme imzalandığını, sözleşmenin "Ödemeler" başlıklı 7. Kısmındaki hükümlere riayet edilmeden 25.10.2023 tarihinde kooperatifin banka hesabından ... Şti.'ye 1.300.000,00-TL EFT yapıldığını ve elektrik işlemlerine ilişkin herhangi bir çalışma olmamasına rağmen 15.10.2023 tarihinde senedi ... Şti.'nin sahibi görünen ...'nun eşi ...'na ciro edildiği ve senedin Ankara Batı İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasıyla icra takibine konu edildiğini, bu
e-imza e-imzae-imza e-imza
durumun sözleşme hükğmlerine aykırı olduğunu, ... Şti.'nin 23.12.2024 tarihi itibarıyla taahüt ettiği ... aboneliğin ...'sinin inşa ve tesisat işlemlerine başlanmadığını, bu süreçte ... Şti. İle fesih sözleşmesi yapılmadığından senetteki bedelin hak edilmediğini, ...nun senedi ciro ederek menfaat sağlamasının hukuka aykırı olduğunu, icra takibine Kooperatif tarafından itiraz edilmediğini ve 470.000,00-TL ödeme yapıldığını, bu işlemlerin Kooperatifler Kanununun 59. Maddesinde yer alan ticari muamele yapma yasağına aykırılık teşkil ettiğini bu sebeple senedin geçersiz olduğunu, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K. Sayılı ilamıyla Kooperatifte olağanüstü genel kurul toplantısı yapılması kararı verildiği ve yapılan genel kurulda yönetimin ...ndan devralındığı, ...'nun Ankara Batı İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasındaki borç nedeniyle kooperatifin satılacağı beyanında bulunduğunu ve üyelerin mağdur edildiğini, Kahramankazan ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ... Şti.'ye işlemlerin tamamlanması yönünden ihtar yapıldığı, ihtara rağmen işlem yapılmadığını, kooperatifin yalnızca ... hanesine elektrik çekme işlemi yapılmadığını kalan haneler için işlem yapılmadığını, bu durumun tespitini talep ettiğini, kendileri tarafından daha önce Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığını, mahkemece dava şartı olan arabuluculuğa başvuru sağlanmadığı gerekçesiyle usulden red kararı verildiğini, dosyanın davalı tarafça vekalet ücreti yönünden istinaf incelemesine konu edildiğini, huzurdaki dava açılırken Ankara Batı Arabuluculuk Bürosunun ... dosya numaralı dosyasıyla arabuluculuk başvurusu yapıldığını ve görüşmeler neticesinde anlaşamama tutanağı düzenlendiğini, Ankara Batı İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasındaki 1.470.000,00-TL tutarındaki senedin sahteliğinin ve bedelsizliğinin tespitine, mahkeme aksi kanaatteyse bilirkişi incelemesi yaptırılarak fahiş bedelin tespiti ile Kooperatifin borçlu olmadığının tespitine, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası ile verilen ihtiyati tedbir kararının dava kesinleşene kadar devamına, mahkeme aksi kanaatteyse işbu dosyayla tedbir kararı verilmesine, Ankara Batı İcra Dairesinin ... E. Sayılı icra takibinin iptali ile %20 oranında kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 23.01.2025 tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle: Davalı vekilinin derdestlik itirazına yönelik olarak Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığını, mahkemece dava şartı olan arabuluculuğa başvuru sağlanmadığı gerekçesiyle usulden red kararı verildiğini, dosyanın davalı tarafça vekalet ücreti yönünden istinaf incelemesine konu edildiğini, usulden red kararına ilişkin olarak istinaf incelemesi talebinde bulunulmadığı için derdestliğin oluşmadığını, ...'nun Kooperatifin yöneticisi olduğu dönemde Kooperatifi borçlandırdığını, azledildikten sonra ise borçları tahsil etmek için iş ve işlemlerde bulunduğunu, ...'nun 13.10.2024 tarihinde yaptığı olağanüstü genel kurul toplantısında yaptığı pek çok iş ve işlemin iptaline karar verildiğini ve yönetim kurulunun ibra edilmediğini, senedin ve ihalenin hukuka uygun olabilmesi için genel kurula ibraz edilmesi gerektiğini ve genel kurulca ibrasının onaylanması gerektiğini bu nedenlerle senedin hukuka aykırı olduğunu açıklanan nedenlerle Ankara Batı İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasındaki 1.470.000,00-TL tutarındaki senedin sahteliğinin ve bedelsizliğinin tespitine, mahkeme aksi kanaatteyse bilirkişi incelemesi yaptırılarak fahiş bedelin tespiti ile Kooperatifin borçlu olmadığının tespitine, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası ile verilen ihtiyati tedbir kararının dava kesinleşene kadar devamına, mahkeme aksi kanaatteyse işbu dosyayla tedbir kararı verilmesine, Ankara Batı İcra Dairesinin ... E. Sayılı icra takibinin iptali ile %20 oranında kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
e-imza e-imzae-imza e-imza
CEVAP:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle : Davalı vekili müvekkil şirket tarafından Ankara Batı İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasıyla kooperatif aleyhine icra takibi başlatıldığını, 28.12.2023 tarihinde başlatılan takibe kooperatif tarafından herhangi bir itirazda bulunulmadığını, kooperatife ait arsanın satışının icra dairesinden talep edildiğini,kıymet takdiri aşamasında kooperatif tarafından icra takibinin tedbiren durdurulması talepli menfi tespit davası açıldığını, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı ilamıyla arabuluculuğa başvuru sağlanmadığı gerekçesiyle usulden red kararı verildiğini ve bu dosyanın istinaf incelemesinin devam ettiğini,bu nedenle derdestlik nedeniyle davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, senede ilişkin olarak kooperatif tarafından 470.000,00-TL ödeme yapıldığını ve bu ödemenin borcu ikrar anlamına geldiğini,müvekkil tarafından kooperatifin banka hesapları üzerinde haciz işlemi yapıldığını,kooperatifin bu nedenle elden para toplama işlemi gerçekleştirdiğini ve elden toplanan paraya ilişkin olarak Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinden ihtiyati tedbir talep edildiğini,ardından kooperatif tarafından borcun tamamı yatırılarak icra işlemlerinin durdurulduğunu, elektrik şirketi ile kooperatif arasındaki uyuşmazlığa yönelik olarak sorumluluğunun olmadığını, müvekkili olan şirketin icraya konu senedi elektrik şirketi ile arasındaki ürün ve hizmet ilişkisi dolayısıyla aldığını, tüm bu gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini, Ankara Batı İcra Dairesinin ... E. Sayılı icra takibinin devamıyla, %20 oranında kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 17.02.2024 tarihli ikinci cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin alacağının dayanağının senet olduğunu dolayısıyla illetten mücerret olduğunu, .... Şti. İle hukuki ilişkiden kaynaklıdan sebeplerle borcu ödemekten kaçınamayacağını, davacının bilirkişi incelemesi yaptırılarak fahiş bedelin tespiti ile Kooperatifin borçlu olmadığının tespitine yönelik talebinin senedin sebepten soyut nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, ihtiyati tedbirin kaldırılmasını, derdestlik itirazlarının bulunduğunu ve davanın reddine karar verilmesini, Ankara Batı İcra Dairesinin ... E. Sayılı icra takibinin devamıyla, %20 oranında kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Davacı taraf dava dilekçesinin ekinde ... Kooperatifinin 24.06.2023 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantı Tutanağını, hazır bulunanlar listesini, çağrı yazısı elden teslim ve tebellüğ belgesini, karar metnini sunmuştur.
Davacı taraf dava dilekçesinin ekinde ... Kooperatifinin 24.06.2023 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısı kararlarının iptali ve olağanüstü genel kurul toplantısı talebi için müştereken alınan 03.08.2023 tarihli kararları sunmuştur.
Davacı taraf dava dilekçesinin ekinde malzeme cinsi listesi sunmuştur.
Davacı taraf dava dilekçesi ekinde ... Kooperatifi ile ... Şti.arasında yapılan 18.10.2023 tarihli sözleşmeyi sunmuştur. Sözleşmenin 'Ödemeler' başlıklı yedinci maddesi huzurdaki davada uyuşmazlığa konu olmuştur.
Davacı taraf dava dilekçesinin ekinde ... Kooperatifi tarafından ... Şti.'ye yapılan Kahramankazan ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesini sunmuştur. İhtarnamenin konusu 18.10.2023 tarihli sözleşmedeki yükümlülüklerin yerine getirilmesi aksi takdirde yasal yollara başvurulacağına ilişkindir
Davacı taraf dava dilekçesinin ekinde Ankara Batı Arabuluculuk Bürosunun ... dosya numaralı dosyasıyla arabuluculuk anlaşamama son tutanağını sunmuştur.
e-imza e-imzae-imza e-imza
Davalı taraf cevap dilekçesinin ekinde 18.12.2023 tarihli ... Şti.'nin ... Müh.'e düzenlediği 2.000.040,00-TL tutarlı faturayı sunmuştur.
Davalı taraf cevap dilekçesinin ekinde 15.12.2023 tarihli 1.940.000-TL tutarlı ... Şti. Tarafından ... Şti. Adına düzenlenen tahsilat makbuzu sunulmuştur.
Davalı taraf cevap dilekçesinin ekinde 25.12.2023 tarihli ... Kooperatifinin banka hesabından ... Şti banka hesabına 200.000,00-TL tutarındaki havaleye ilişkin dekont sunmuştur.
Davalı taraf cevap dilekçesinin ekinde 25.12.2023 tarihli ... Kooperatifinin banka hesabından ... Şti banka hesabına 270.000,00-TL tutarındaki havaleye ilişkin dekont sunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Davanın tarafları arasındaki uyuşmazlık hukuki niteliği itibarıyla senedin sahteliğinin, bedelsizliğinin ve borçlu olunmadığının tespitine ilişkin menfi tespit talebinden ibarettir.
Davanın ve talebin kanuni dayanağı, takip tarihinde yürürlükte bulunan 2004 sayılı İİK'nın 170/b ve 72. Maddesinden ibarettir.
Somut olayda davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; ...'nun Kooperatifi olmayan bir borca ilişkin kambiyo senedi düzenleyerek borca soktuğunu, senedi de ... Müh.'e teslim ettiğini, bu senedin ... Müh. Tarafından ... Şti'ye ciro edildiğini, şirketin ...'nun eşi ... üzerine kayıtlı olduğunu ancak ... tarafından yöneltildiğini, ...nun senetten haksız menfaat sağlamaya çalıştığını ve senedin sahteliğinin ve bedelsizliğinin, Kooperatifin borçlu olmadığının tespit edilmesini talep etmiş, davalı vekili ise cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında aynı uyuşmazlığa ilişkin olarak Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı ilamıyla daha önce dava açıldığını, bu dava hakkında arabuluculuğa başvuru sağlanmadığı gerekçesiyle usulden red kararı verildiğini ve bu dosyanın istinaf incelemesinin devam ettiğini,bu nedenle derdestlik nedeniyle davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, müvekkili olan şirketin icraya konu senedi elektrik şirketi ile arasındaki ürün ve hizmet ilişkisi dolayısıyla aldığını, elektrik şirketi ile kooperatif arasındaki hukuki uyuşmazlıklardan sorumlu olmadığı gerekçeleriyle davanın reddini talep etmiştir.
Davanın tarafları arasında 1.470.000,00-TL tutarındaki senedin ... Müh. Tarafından ... Şti'ye ciro edildiği noktasında uyuşmazlık yoktur. Uyuşmazlık senedin bedelsiz ve sahte olup olmadığı ve huzurdaki davanın derdest olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Taraflar arasında dava sebebi ve dava konusu aynı olan Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasında dava şartı arabuluculuğa başvurulmadığı gerekçesiyle usulden red kararı verilmiştir. Bu dosyanın istinaf incelemesi devam etmektedir.
Dava şartları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınması zorunludur. 6100 sayılı HMK'nın 114/1-ı. maddesinde davacının, derdestlik dava şartı olarak kabul edilmiş, yine HMK'nın 115/2. maddesinde dava şartı noksanlığının tespiti halinde davanın usulden reddedileceği hükme bağlanmıştır.
e-imza e-imzae-imza e-imza
Bir davada derdestliğin kabul edilebilmesi için varlığı gerekli üç koşul birlikte aranır:
1- Bu davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılmış olması;
2- Davanın görülmekte (derdest) olması;
3- Daha önce açılmış ve görülmekte olan o dava ile ikinci davanın yani bu davanın aynı olması koşullarıdır.
Birinci dava, dava şartlarından birisini taşımasa bile, dava şartı yokluğundan dolayı usulden reddedilip bu ret kararı kesinleşinceye kadar geçen süreç içerisinde derdest kalmaya devam eder. Birinci dava, karara bağlanmışsa ve bu karara karşı kanun yollarına başvuru için öngörülen süre dolmamışsa yahut kanun yollarına başvurulmuş ancak kanun yolu incelenmesi sonuçlanmamışsa dava yine derdest olmaya devam eder.
Davacı vekilinin Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasıyla açtığı davanın istinaf incelemesinin sürdüğü görülmüştür. Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi sonucunda dava sebebi ve dava konusu aynı olan huzurdaki davanın derdest olduğu sonucuna varılmıştır.
Yargıtay 19. HD'nin 2016/7633 E. 2017/6334 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere mahkemece davanın usulden reddedikten sonra yapılan kanun yolu incelemesi talebi üzerine dosyanın kanun yolu incelemesine gittiği, dosya kesinleşmeden davacı vekilinin bu kez aynı uyuşmazlığa ilişkin dava açtığı, dava tarihi itibariyle tarafları ve konusu aynı olan aynı talebe ilişkin henüz kesinleşmemiş dava dosyasının bulunduğu gerekçesiyle HMK'nın 114/1-(ı) maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular karşısında davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşecektir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın derdestlik dava şartı nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-a)Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 615,40TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 42.258,59TL harçtan mahsubu ile bakiye 41.643,19TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
b)Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 3.600,00TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davalının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.30/04/2025
Başkan Üye Üye Katip
e-imza e-imzae-imza e-imza