T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2024/206 Esas - 2024/407
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2024/206 Esas
KARAR NO: 2024/407
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALILAR : 1-
2-
3-
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 27/11/2018
KARAR TARİHİ: 18/04/2024
K. YAZIM TARİHİ: 06/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili; dava dışı ... tarafından Ankara Batı ... İş Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı dosyasında davacı belediye aleyhine ikame edilen davada, davacının 2011-2016 yılları arasında belediye bünyesinde ve taşeron şirketler nezdinde işçi olarak çalıştığını beyan ederek belediyeden tahsiline karar verildiğini, işçilik davasının belediye ve ... A.Ş. ye yöneltilmişse de işveren konumunda olmaları sebebiyle diğer davalılarında da işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu, yapılan yargılamada davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, ilam sebebiyle Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına 27.034,50 TL ve 2.322,96 TL olmak üzere belediye tarafından toplam 29.357,46 TL ödeme yapılmak zorunda kaldığını, hizmet alım sözleşmelerinden anlaşılacağı üzere davalıların yüklenici olduğunu, işçiyi istihdam ettikleri süreyle sınırlı olarak davalı işverenlerin sorumlu olduğunu, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak; Ankara Batı ... İş Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı ilamına istinaden ödenen 29.357,46 TL nin şimdilik 150 TL nin dava dışı ... ödeme tarihinden itibaren 6183 Sayılı Kanuna göre hesaplanacak faiziyle birlikte, sorumluluk sınırları da belirlenmek suretiyle davalı şirketlerden müştereken tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 20/11/2019 tarihli ıslah dilekçesinde; ıslah talepleri doğrultusunda Ankara Batı ... İş Mahkemesinin ... Esas-... Kar. Sayılı ilamında belirtilen taraflar arasındaki hizmet alım sözlemesi uyarınca, dava dışı işçi ...'e ödenen 28.357,16 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle ve 6183 sayılı Kanuna göre hesaplanacak faizi ile birlikte rücuan tahsiline, davalıların sorumluluk miktarlarının belirlenmesinde işçilik alacakları yönünden dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemlere göre, ilam ve icra takibinden kaynaklanan ödeme kalemlerine ilişkin ise davalıların eşit oranda sorumluluklarının belirlenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalılar ... Ortaklığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın taraf sıfatı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı idarenin ödeme yaptığını iddia ettiği dava dışı personelin davalı şirketler adi ortaklığından sonra ihale yoluyla işi üstlenen şirket ... A.Ş bünyesinde çalışmaya devam ettiğini, davacı idare ile müvekkil şirketler adi ortaklığı arasındaki hizmet alımı sözleşmesi süre biti nedeniyle sona erdikten sonra aynı işin ... İKN no'lu hizmet alımı sözleşmesi ile müvekkil şirket ... A.Ş tarafından 36 ay süreyle üstlenildiğini, davalı idare tarafından ödeme yapıldığı iddia edilen personelin de ... A.Ş bünyesinde çalışmaya devam ettiğini, davacı idarenin hem davalı ortak girişimin hem de ... A.Ş. dönemine ilişkin kıdem tazminatı bedellerini teminat mektuplarını nakde çevirerek tahsil ettiğini, bu davanın müspet sonuçlanması halinde, davalı şirketlerden mükerrer tahsilat yapılmış olacağını, 4734 sayılı Kanunun 62. Maddesinin 1. Fıkrasının (e) bendi uyarınca alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere, 11/09/2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında,kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11/09/2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücu edilemez..." hükmüne yer verildiğini, imzalanan hizmet alımı sözleşmesi incelendiğinde; davacı tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemelerinin müvekkile rücu edeceğine dair açık bir hüküm bulunmadığını savunarak, davacı tarafından ikame olunan iş bu davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalı ... Şti. tarafından dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER :
Ankara Batı ... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, Ankara Batı ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, 11/11/2019 tarihli bilirkişi raporu, 20/11/2019 tarihli ıslah dilekçesi, Ankara Batı ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas, ... karar sayılı görevsizlik kararı, Mahkememizin 2020/324 esas, 2020/382 sayılı görevsizlik kararı, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 2020/1027 esas, 2020/950 sayılı ilamı ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, davacı belediye tarafından ihale edilen işi üstlenmiş olan davalılar nezdinde çalışan işçi ...'e Ankara Batı ... İş Mahkemesinin ... esas sayılı davasında verilen karar gereğince Belediye tarafından ödenen tazminatın davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Ankara Batı ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. - ... K. sayılı görevsizlik kararı ile dosyanın mahkememize gönderildiği, mahkememizin 2020/324 - 282 E-K. Sayılı karşı görevsizlik kararı üzerine dosyanın görev uyuşmazlığının çözümü için BAM'a gönderildiği, Ankara BAM 13. HD'nin 23/09/2020 tarih 2020/1027-950 E-K.sayılı ilamı ile mahkememizin yargı yeri olarak belirlendiği, yapılan yargılama sonucunda mahkememizin 29/12/2020 tarih 2020/547 -723 E-K. Sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verildiği, kararın davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosyanın BAM'a gönderildiği, Ankara BAM 20. HD'nin 22/12/2023 tarih 2021/1739 E.-2023/1709 K. Sayılı ilamı ile mahkememiz hükmünün "...HMK'nın 341/2. maddesine göre miktar ve değeri 3.000 TL'sini geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesin olup bu miktar 29.12.2020 karar tarihi itibariyle 5.390,00- TL'dir.
Davalı ... Şti. vekilince, karar istinaf edilmişse de, mahkemece karar altına alınan 29.357,16-TL'nin davalılardan sorumlu oldukları dönemlere göre tahsiline karar verildiği, buna göre davalının sorumlu olduğu miktar 2.332,70-TL olup istinaf incelemesine esas miktarın HMK'nın 341/2. maddesi gereğince karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı kapsamında kaldığı anlaşılmakla, davalı ... Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 352. maddesi uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesine gelince; davalı ... A.Ş. vekili tarafından, davaya konu edilen alacak nedeniyle davacıya verilen teminat mektuplarının nakde çevrildiği ve işbu dava yoluyla müvekkilinden mükerrer tahsilat yoluna gidildiği savunulmuş olup, teminat mektuplarının dava konusu alacak ile ilgili olarak da nakde çevrildiğinin anlaşılması halinde bu bedelin, davacının alacağından mahsup edilmesi gerekmektedir. Ancak mahkemece bu hususta herhangi bir araştırma yapılmadan yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir. Bu itibarla, borcu söndüren işlemlerden olan ödemenin yargılamanın her aşamasında dikkate alınacağı da gözetilerek, mahkemece dava konusu alacak nedeniyle anılan davalıdan alınan teminat mektuplarının nakde çevrilip çevrilmediğinin ve bu suretle borcun tahsil edilip edilmediğinin araştırılması gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, somut uyuşmazlığın çözümünde esasa etkili delil niteliğinde olan hususların değerlendirilmediği anlaşıldığından, Davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülebilmesi için mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir..." gerekçesiyle kaldırılmasına karar verilmiş, dosya mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı Belediye ile davalılar arasında bazı temizlik hizmetlerin görülmesine yönelik hizmet alım sözleşmesi yapıldığı, sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerden dava dışı ... tarafından Ankara Batı ... İş Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dosya kapsamında işçilik haklarının tahsiline yönelik dava açıldığı ve mahkemece verilen karar doğrultusunda davacı belediye tarafından Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına 20/04/2018 tarihinde toplam 29.357,16 TL ödeme yapıldığı, yapılan bu ödemenin ihale şartnamesi ve eki sözleşme kapsamında davalılardan rücuen tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Konuya ilişkin olarak yapılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen 11/11/2019 tarihli raporda, Sosyal Hizmetler Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 22/02/2019 tarihli resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdiği, yapılan değişiklik ile kamu kurumları tarafından taşeron işçilere ödenen ve ödenecek kıdem tazminatlarının alt işveren konumundaki şirketlere rücu edilemeyeceği, ancak sözleşmede kıdem tazminatı ödemesinin yapıldığına dair açık hüküm bulunması halinde rücu yapılabileceğinin düzenlendiği, kanun değişikliği tarihinden önceki sözleşmeler kapsamında rücuya dair genel hükmün bulunmasının yeterli olduğu, hesaplama yapılırken dönemlerin ayrıca belirtilerek hesaplama yapılacağı, buna göre somut olayda dava konusu edilen sözleşmelerin 01/04/2011-31/12/2012, 01/01/2013-30/09/2014, 01/10/2014-30/09/2017 dönemlerini kapsadığı, dava dışı işçinin belediyeye bağlı emir ve talimatı doğrultusunda davalı şirketlerin işçisi olarak çalıştığı, davacı ve davalıların 4857 Sayılı Yasa kapsamında müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davacı belediye tarafından icra takibi konusu edilen kıdem tazminatı ve faizi, ihbar tazminatı ve faizi, yıllık izin ücreti ve faizi ile harç ve yargılama giderleri ve vekalet ücretine yönelik 29.357,46 TL ödeme yapıldığı, dava dışı işçinin davalı ... şirketinde 499 gün, davalı ... şirketleri ortak girişiminde 637 gün, ... şirketinde 810 gün çalışmasının bulunduğu, sorumluluk oranlarının çalışma dönemleri gözetilerek davalı ... Ltd. Şti'nin 1.515,40 TL den, davalı ...şirketleri ortak girişiminin 2.332,70 TL den, davalı ... A.Ş.'nin ise 25.509,06 TL den sorumlu olabileceği, her üç davalı yönünden %50 sorumluluk tutarlarını belirlemesi ile davalı ... Şti'nin 757,70 TL den, davalı ... şirketleri ortak girişiminde ... Şti'nin 1.166,35 TL'den, ... Şirketinin ise 1.166,35 TL'den, %50 sorumluluk tutarı olan 1.166,35 TL'den ise aynı şirketlerin 583,18'er TL'den davalı ... A.Ş.'ninyarı orandaki sorumluluğunun 12.754,53 TL, ortak dönemde sorumlu olunan miktarın ilavesi ile 25.509,06 TL+1.166,35 TL=26.675,41 TL, %50 sorumluluk halinde ise 12.754,53 TL+583,18 TL=13.337,71 TL'den sorumlu olabileceği kanaati bildirilmiştir.
Her ne kadar bilirkişi raporunun üç ve dördüncü sayfasında anılan yasal değişiklik gereği ayrıca hesaplama ve değerlendirme yapılacağı belirtilmiş ise de, kıdem tazminatı yönünden somut uyuşmazlığa konu yasal değişiklikten sonra yapılan sözleşmeler yönünden ayrıca bir tespit yapılmadan hesaplama yapılmış ise de, Anayasa Mahkemesinin 15/10/2019 tarihli resmi gazetede yayınlanan 19/09/2019 tarihli 2019/42 esas sayılı 2019/73 karar sayılı iptal kararı gözetilerek böyle bir hesaplamaya gerek kalmadığı anlaşıldığından yeniden inceleme yapılması düşünülmemiştir.
BAM kararı doğrultusunda davacı belediye ile yapılan yazışma sonucunda, ... Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğünün 19/02/2024 havale tarihli yazısı ile, bahse konu olan ... Bankası 15.09.2014 tarih ... numaralı 2.700.000,00 TL (İkimilyonyediyüzbinTL) tutarındaki teminat mektubu 12.04.2018 tarihinde, ... 15.09.2014 tarihli ... numaralı 750.000,00 TL ( YediyüzellibinTL) tutarındaki teminat mektubu 13.04.2018 tarihinde nakde çevrilerek belediyenin emanet hesabına geçtiği, Davalı ...Şti. ve ... şirketi vekilinin savunmasında bahsetmiş olduğu teminatlara ilişkin "teminat mektubunun iadesi ve depo edilmesi" davası nedeniyle açılan mahkeme kararı sonrasında, yüklenici tarafından hizmet alım sözleşmesine aykırı olarak kıdem tazminatı ödenmeyen ve yüklenici bünyesinde çalışan, daha sonra iş akitleri sona eren işçilere kıdem tazminatları talepleri doğrultusunda ödenmesi için teminatlar emanete alındığı, İşçi ...'e 11.01.2013 - 20.12.2016 tarihleri için herhangi bir tutar ayrılmamış olup şirketle sözleşme devam ettiğinden personelin ayrıldığı tarihte nakde çevrilme işlemi yapılmadığı bildirilmiş, borcun tahsil edilmediği bu hususta davalının yazılı bir belge de sunmadığı gözetilerek davalı ... AŞ'nin borcunun sona ermediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı belediye tarafından ihale konusu işte çalıştırılan dava dışı işçinin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve faizleri ile yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin mahkeme ilamı kapsamında icra dosyasına ödendiği, davacı ve davalılar arasındaki ihale ve ekleri şartnamelere göre, davacı belediyenin alt taşeronlarına işçilere ödenen ücretler ile ilgili rücu hakkının bulunduğu, kıdem tazminatının rücuna ilişkin özellikle ayrı bir düzenleme yapılmasına dair ve 6098 Sayılı Yasanın 167. Maddesindeki yarı yarıya rücu hakkı ile ilgili yasal değişikliğin Anayasa Mahkemesinin 15/10/2019 tarihli resmi gazetede yayınlanan 19/09/2019 tarihli 2019/42 esas sayılı 2019/73 karar sayılı iptal kararı ile iptal edildiği gözetilerek, dosyada mevcut bulunan sözleşmelere göre davacı belediyenin ödediği tüm alacaklar yönünden rücu hakkının bulunduğu, yarı oranda sorumluluk ilkesinin uygulanmasının gerekmediği, davalıların sorumlu oldukları dönemlere ilişkin olarak bilirkişi raporuyla saptanan miktarların davalılardan tahsili gerektiği, davalı ortak girişim ile ilgili sorumluluğun paylaştırılmasına yönelik değerlendirilmenin iç ilişkide tartışılması gerektiği, ortak girişimin davacı belediyeye karşı müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğu gözetilerek, istinaf ilamındaki eksiklik giderildikten sonra önceki kararda değişmesi gereken bir husus bulunmadığı, borcun sona ermediği anlaşıldığından davanın kabulüne yönelik aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, 29.357,16TL nin davalılardan tahsili ile; davalı ... Şti. 'nin sorumluluğunun 1.515,40TL ile, davalı ... Tic.Ltd. Şti. ve ... AŞ ortak girişiminin sorumluluğunun 2.332,70TL ile (müşterek ve müteselsil olarak), davalı ... AŞ'nin sorumluluğunun ise 25.509,06TL ile sınırlı tutulmasına, hükmedilen tazminata ödeme tarihi olan 20/04/2018 den itibaren yasal faiz işletilmesine,
2-Alınması gereken 2.005,39TL karar ve ilam harcından peşin alınan 35,90TL ve ıslah ile alınan 498,78TL harcın mahsubu ile bakiye 1.470,71TL karar ve ilam harcından davalı ... Şti. 'nin sorumluluğunun 75,91TL ile, davalı ... Şti. ve ... AŞ ortak girişiminin sorumluluğunun 116,86TL ile (müşterek ve müteselsil olarak), davalı ... AŞ'nin sorumluluğunun ise 1.277,94TL ile sınırlı olmak üzere tahsili ile hazineye irat kaydına,
Bu hususta Mahkememizin 2020/547-723 E-K. Sayılı ilamı üzerinden 23/09/2021 tarihinde ... ve ... harç nolu harç tahsil müzekkereleri yazıldığından, yeniden yazılmasına yer olmadığına,
Davacı tarafından yatırılan 35,90TL peşin harç, 498,78TL ıslah harcı, 44,40TL başvuru harcı, 5,20TL vekalet harcı olmak üzere toplam 584,28TL harçtan, davalı ... Şti. 'nin sorumluluğu 30,16TL ile, davalı ... Şti. ve ... AŞ ortak girişiminin sorumluluğu 46,42TL ile (müşterek ve müteselsil olarak), davalı ... AŞ'nin sorumluluğu ise 507,69TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 1.128,70TL tebligat ve posta gideri ile 450,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.578,70TL yargılama giderinden davalı ...Şti.'nin sorumluluğu 81,49TL ile, davalı ... Şti. ve ... AŞ ortak girişiminin sorumluluğu 125,44TL ile (müşterek ve müteselsil olarak), davalı ... AŞ'nin sorumluluğu ise 1.371,77TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 17.900,00TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 18/04/2024
Katip Hakim
e-imza e-imza