T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/314 Esas - 2024/623
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2024/314 Esas
KARAR NO: 2024/623
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI: HASIMSIZ
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 07/03/2024
KARAR TARİHİ: 06/06/2024
K.YAZIM TARİHİ: 11/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili; Müvekkil şirketin, ticari ilişki nedeniyle oluşan borcuna karşılık, ... Bankası ... / ... ... Şubesinin ... nolu , 31.05.2024 vade tarihli 450.000-TL miktarlı, ... Bankası ... / ... ... Şubesinin .... nolu , 30.06.2024 vade tarihli 450.000-TL miktarlı ve ... Bankası ... / ... ... Şubesinin ... nolu , 31.07.2024 vade tarihli 240.000-TL miktarlı 3 adet çeki ... Şti. lehine keşide ettiğini ; Yine Müvekkili şirketin aynı ticari ilişki nedeniyle oluşan borcuna karşılık, ... Şti. Lehine, ... Bankası ... Şubesinin ... Seri numaralı, 30.08.2024 vade tarihli 160.000 TL miktarlı ve ... Bankası ... Şubesinin ... Seri numaralı, 30.09.2024 vade tarihli 200.000 TL miktarlı, ... ŞİRKET'in keşide ettiği iki adet çeki de ... Şti.'ne ciro ettiğini, iş bu çeklerin zarfa konularak ... Cadde ... Bölgesi ... / ... adresindeki, çek lehtarı olan ... Şti.'ne teslim edilmek üzere 22.02.2014 tarihinde ... gönderi kodlu “ambar tesellüm fişi” ile ... A.Ş. nin ... /... Şubesine teslim edildiğini, 22.02.2024 tarihinde gönderilen kargonun 05.03.2024 tarihinde halen ulaştırılmadığının çek lehtarı olan ... Şti. firması yetkilisi tarafından bildirilmesi üzerine, müvekkili şirket yetkilisince, ... kargonun online gönderi sorgulama ekranından yapılan sorgulamada, çeklerin içinde bulunduğu kargonun halen 22.02.2024 tarihinde yola çıktığı, transfer aşamasında kaldığının görüldüğünü, kargo şirketi ile yapılan görüşmelerde ise kargonun kaybolduğu ve bulunmasının da mümkün olmadığının bildirildiğini, çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesi halinde keşideci ve müvekkili şirketin mağdur olacağını beyan ederek, hesap numarası ve çek numarası bildirilen çeklerle ilgili öncelikle ödeme yasağı konulmasını ve dava konusu çeklerin ayrı ayrı iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali talebinden ibarettir.
Dava konusu çeklerle ilgili belgeler celbedilmiş, yasal ilanlar yaptırılmış, süreler beklenmiştir.
Çekin hamilin rızası dışında elden çıkması halinde uygulanacak kanun maddeleri 6102 sayılı TTK’ nun 757 ve devamı maddelerinde düzenlenen poliçenin iptali hakkındaki hükümlerdir.
6102 sayılı TTK’ nun 757/1 maddesinde aynen “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.” denilmektedir. Buna göre iradesi dışında poliçe elinden çıkan kimse ödeme yerindeki mahkemeden bunun iptali talebinde bulunabilir.
Somut olayda davacının ... Bankası ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Şti. Olan, ... Şti. Lehtarı olan, ... seri numaralı 160.000,00 TL bedelli çek ve ... Bankası ... Şubesi'ne ait, ... Şti. Olan, ... Şti. Lehtarı olan, ... seri numaralı 200.000,00 TL bedelli çeklerle ilgili olarak bu yöndeki iddiası inandırıcı bulunmakla, öncelikle TTK' nun 761. maddesine göre üç ay geri getirme süresi belirlenerek, aynı kanunun 762/1 maddesi gereği ticaret sicil gazetesinde üç kez ilan yaptırılarak muhtemel hamillere şayet varsa ellerindeki dava konusu çeki anılan süre zarfında mahkememize sunmaları ihtar edilmiştir. Ancak aradan geçen üç aylık süre zarfında üçüncü şahısların herhangi bir müracaatta bulunmadıkları görülmekle davacının iradesi dışında elinden çıkan çek niteliğindeki kıymetli evrakla ilgili talebin kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılmıştır.
Davacının ... ... Şubesi'ne ait ..., ..., ... seri numaralı çeklerle ilgili zayi olduğunun tespiti talebi yönünden ise; TTK'nın 651. maddesine göre kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda çek üzerinde hak sahibi olan kişi, çekin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Yani iptal davası açma hakkı borçlu durumunda olan keşide edene değil ancak çek üzerinde hak sahibi olan hamile aittir. Çek keşidecisinin TTK'nın 818/1-s maddesi gereğince, aynı Yasa'nın 757. maddesi gereği iptal davası açmaya hakkı bulunmamaktadır. (Y.11.HD.15.10.2012T., 2011/9320E., 2012/16114K.). Bu nedenle bu çekler yönünden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE;
... Bankası ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Şti. Olan, ... Şti. Lehtarı olan, ... seri numaralı 160.000,00 TL bedelli çek ve ... Bankası ... Şubesi'ne ait, ... Şti. Olan, ... Şti. Lehtarı olan, ... seri numaralı 200.000,00 TL bedelli çekin ZAYİ NEDENİYLE AYRI AYRI İPTALİNE,
... ... Şubesi'ne ait ..., ..., ... seri numaralı çekler yönünden zayi olduğunun tespiti isteminin davacının keşideci olması nedeniyle reddine,
2-Harçlar Kanunu gereği peşin alınan harcın mahsubu ile başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yatırılan teminatın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 06/06/2024
KatipHakim
e-imza e-imza