T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2024/5 Esas - 2024/292
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024/5
KARAR NO: 2024/292
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACILAR : 1-
2-
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ: 02/01/2024
KARAR TARİHİ: 20/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 28/03/2024
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP:Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1414 Esas dosyasına sunulan Bilirkişi Raporda da tespit edildiği üzere, Şirketin kredi kartlarının yönetim kurulu üyeleri ve yakınları tarafından şahsi işlerde kullanılıp kullanılmadığı, ne miktarda harcama yapıldığı, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1414 Esas dosyasına sunulan Bilirkişi Raporuna göre, 2022 yılında şirketin yönetim kurulu başkanına şirketin nakdi malvarlığı aktarılmıştır. Dosyaya sunulan Ek Raporda: “100 Kasa hesabında görünen 712.057,23 TL; 296 Geçici Hesabın 296 01 Alt hesabında 7143 Sayılı kanuna göre açıklaması ile borcuna yazılan 2.178.098,93 TL şirkette olmayan paradan kaynaklı olduğu; 195 Verilen Is Avanslar hesabının 195 00 03 Alt hesabında ... üzerinde görülen 3.500.692,84 TL’nin 131 Ortaklardan Alacaklar hesabında olması gerektiği, 296 Geçici Hesabın 296.02 Alt hesabında 7326 Sayılı kanuna göre açıklaması ile borcuna yazılan 4.160.000,00 TL’nin şirkette olmayan paradan kaynaklı olduğu belirtilmiştir. Uyuşmazlık konusu olan yaklaşık 10.000.000,00-TL’nin akibeti, YK üyeleri ve yakınlarının ortak ve yönetici olduğu şirketler/işletmeler/teşebbüsler hakkında bilgi, YK üyeleri ve yakınlarına sağlanan mali hakları kalem kalem ve kişi bazlı bilgi, Şirketin kredi borcunun ne kadar olduğu ve bu kredilerin teminatları, 2020, 2021 ve 2022 yılında şirkete alınan ve şirket tarafından satılan demirbaş listesi (taşınmazlar dahil), kalem ve tutarı hakkında bilgi, Şirketin finansal tabloları bilançolarıyla, mizanları finansal tabloları ile uyumlu değildir. Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1414 Esas
e-imza e-imzae-imzae-imza
dosyasına sunulan Bilirkişi Raporunda 2022 yılında 822.781,86-TL kar edildiği tespit edilmiştir. ANCAK Şirketin yönetim kurulu, 2022 yılı faaliyet raporunda, 2022 yılında 699.785,55-TL kar elde edildiği ifade edilmiştir. Şirketin öz kaynakları olmasına rağmen, ne sebeple geçmiş yıl karlarının tamamını dağıtılmadığı, dağıtılmayan karın nerelere harcandığı, Şirket ile şirket yönetim kurulu üyeleri ve şirket ortakları arasındaki para hareketleri, kalem ve tutarları, ortaklara borçlar, ortaklardan alacaklar ve kasa hesabındaki para hareketleri ve tutarları ile bu hareketlerin ve tutarların kaynağı ve sebebi, 2016 yılında çıkarılan 6736 sayılı yasa, 2018 yılında çıkarılan 7143 sayılı yasa, 2019 yılında çıkarılan 7186 sayılı yasa ve 2020 yılında çıkarılan 7256 sayılı yasa kapsamında getirilen vergi affı düzenlemelerinden şirketin yararlandırıldığı tespit edilmiştir. Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1414 Esas dosyasına sunulan Bilirkişi Raporunda: “100 Kasa hesabında görünen 712.057,23 TL; 296 Geçici Hesabın 296 01 Alt hesabında 7143 Sayılı kanuna göre açıklaması ile borcuna yazılan 2.178.098,93 TL şirkette olmayan paradan kaynaklı olduğu; 195 Verilen Is Avanslar hesabının 195 00 03 Alt hesabında ... üzerinde görülen 3.500.692,84 TL’nin 131 Ortaklardan Alacaklar hesabında olması gerektiği, 296 Geçici Hesabın 296.02 Alt hesabında 7326 Sayılı kanuna göre açıklaması ile borcuna yazılan 4.160.000,00 TL’nin şirkette olmayan paradan kaynaklı olduğu belirtilmiştir. Bu konuda bilgi gerekli ve yeterli bilgi, ... ŞTİ ile 136.60 nolu hesapta 1.132.253 TL kira alacağı tahakkuk etmiş, bu rakamın 1.027.602 TL tahsil edilmiş ancak, 649.01-Kira gelirleri olarak 480.000 TL kira geliri olarak faturalandırılmış kira geliri bulunmaktadır. Aradaki fark iç edilen faturasız işlemlerden mi kaynaklanmaktadır. Bu durumdan vergi dairesinin haberi var mıdır? 253-Makine-teçhizat hesabında yer alan Döküm Fabrikası nerededir ve bu neden yeniden değerleme konusu edilmemiştir ? ... vb konularda bilgi, Mahkeme kararıyla ödenen 550.942 TL tutarında zarar, ziyan ve tazminat gideri hangi yanlışa istinaden ödendiği, İşçi/danışman (personele) ödenen tazminatlar, 2022 yılı finansal tablolarında 321.00.23-Borç hesaplarındaki 12.170.000 TL’lık senet ile ilgili açıklama, 320.00.702-...; 5.027.000 TL borç ile devredilmiştir. Bu firmadan ne alınmıştır, bilgisi, ... Tic.Ltd.Şti. ile ... şirketi ilişkili şirketler midir? ... A.Ş. olarak ... Şirketine düşük fatura kesilmekte midir? Ürünler bu şirket üzerinden mi ihraç edilmektedir? ... Şirketi ortak ve yöneticilerinin geçmişte veya çalışan ortak veya başkaca bir ilişkide bulunmuş mudur? ... Şirketi kiracısı ilişki mi bulunmaktadır? Bu durumlar transfer fiyatlandırılması konusunda çalışma yapılmış mıdır? Bu konuda yeterli bilgi, Bilanço dipnotlarında kasa ve bankadaki döviz mevcutları beyanında 52.715,33 Euro 19,52 Kurundan 1.050.136,81 TL döviz mevcudu olduğu ancak bunun mizanda görülmemesinin sebebi, böyle bir para varsa nerede olduğu, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan davada davalı dilekçelerinde “Şirket faaliyetlerinin doğası gereği kimi zaman faturasız harcamalar da yapılabilmektedir. Zira yönetim kurulu başkanı şirketin faaliyetlerinin devamı için ve şirkete iş kazandırmak amacıyla birçok yere gidebilmekte, görüşmeler yapabilmekte buralarda masraflar yapabilmektedir. Bu nedenle her şey faturalandırılamamaktadır…” şeklinde beyanda bulunulmuştur. Bu durumdan vergi dairesinin haberi var mıdır? Bu konuda bilgi verilmesini istiyoruz. Ayrıca VUK hükümlerine göre suç teşkil eden faturasız işlem tutarı hakkında bilgi,... konuları ile genel kurul toplantısında ve akabinde yönetim kuruluna sorulan ancak cevabı alınamayan konuların incelendiği, ayrıca özel denetçinin inceleme sırasında tespit edeceği usulsüzlükleri içeren bir rapor hazırlattırılmasına, bu konuda özel denetçi atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının talebinin TTK 439. maddede düzenlenen özel denetçi atanması şartlarını taşımadığını, davacılar tarafından gündemde görüşülmesi istenen hususlar ile birlikte usulüne uygun şekilde genel kurul toplantısı gerçekleştirildiğini, pay sahiplerinin bilgi alma ve incelme hakkı ihlâl edilmemiş olup davacılar tarafından TMK madde 2 çerçevesinde bilgi
e-imza e-imzae-imzae-imza
alma ve inceleme hakkı amaca uygun şekilde kullanılmadığını, yöneticilerin rekabet yasağını ihlal ettiği, şaibeli para çıkışları olduğu iddiası asılsız olduğu gibi haklı sebep hali olarak ileri sürülemeyeceğini, dava dilekçesinde bilgi alma ve inceleme hakkının kullanıldığına ve yeterli bilgi verilmediğine dair herhangi bir iddia ve beyan ileri sürülmeyen ve somutlaştırılmayan/ispatlanmayan hususlar hakkında doğrudan özel denetçi atanması talebinin hukuka aykırı olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı şirketin 03.10.2023 tarihli 2022 yılı o Olağan Genel Kurul Toplantısı'nda reddedilen özel denetim yapılması talebinin mahkeme kararıyla yerine getirilmesi istemine ilişkindir.
Özel denetim istemi hakkı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 438 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
Genel kurulun kabulü başlıklı TTK’nın 438. maddesinde;
(1) Her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir.
(2) Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir.
Genel kurulun reddi başlıklı TTK’nın 439. maddesinde;
(1) Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi hâlinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibarî değeri toplamı en az birmilyon Türk Lirası olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atamasını isteyebilir.
(2) Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanır. Hükümleri bulunmaktadır.
6102 sayılı TTK’nın 438. maddesinin gerekçesinde de belirtildiği üzere, özel denetçi talebinin kabul edilebilmesi için önşart, özel denetim istenen konuda, bilgi alma veya inceleme hakkının kullanılmış olmasıdır. Bu şartın gerçekleştiği genel kurul tutanağıyla ispatlanır (m. 422). Önşart özel denetimi bilgi alma hakkına bağlamakla, iki kurumun birlikte yorumunu gerekli duruma getirmektedir. Önşart, bilgi vermenin baştan savarcasına yapılmasını da önlemek amacına yöneliktir. Birinci maddî şart, özel denetimin pay sahipliği haklarının, özellikle oy hakkının kullanımı yönünden gerekli olmasıdır. Başka bir deyişle, pay sahibinin bu öneriyi yapabilmesi için, oyunu kullanabilmesi yönünden bilgi alması gerekli olmalıdır. Bu bağlantı ile şirket dışı menfaat sağlamak, bir kararı önlemek veya taktik bir üstünlük elde etmek amacıyla talepte bulunarak özel denetim kurumun kötüye kullanılmasının önlenmesi amaçlanmıştır. İkinci şart, özel denetimin konusunu belirli olayların oluşturmasıdır. “Belirli” ile, belli türde, nitelikte ve önemde olay kastedilmemiştir. “Belirli”, olay bağlamında tanımlanabilen, içeriği ve sınırları belirli olan, genel nitelik taşımayan anlamına gelir. Belirli konu şirketin herhangi bir işi, işlemi, kararı, finansal durumu, finansman ihtiyacı, hakim şirketin (işletmenin) kararları veya şirkete verdiği kayıplar olabilir.
Özel denetçi tayin edilebilmesi için özel denetim istenen konuda, bilgi alma veya inceleme hakkının kullanılmış olması gerekmektedir. Ayrıca, başvurunun sınırları belli, kesin ve somut olması, ayrıca olgulara dayanması gerekir. Özel denetim, belirli, münferit, somut olaylarla sınırlıdır. (Bkz. Şener, Oruç Hami; Ortaklıklar Hukuku, Seçkin Yayıncılık, 2019, s. 524.)
e-imza e-imzae-imzae-imza
TTK’da, şirketin veya pay sahiplerinin zarara uğratıldığı konusunun, azlık tarafından delillerle ispat edilmesi istenmemiş, ikna edici olgularla veya inandırıcı bir şekilde ortaya konulması yeterli görülmüştür. Yargıtay da istikrar kazanan kararlarında bilançonun gerçekliği konusunda şüphe duyulması nedeniyle özel denetçi talebinde daha esnek davranılması gerektiğini hatta azınlık pay sahiplerini tarafından özel denetçi tayinine ilişkin nedenlerin varlığının, kesin biçimde kanıtlanmasının şart olmadığını ayrıca özel denetçi tayinine dayanarak yapılacak vakıalar yönünden kesin hüküm de söz konusu olmayacağını belirtmektedir (Yargıtay 11. HD. T. 15.04.1982 E. 1269/ K. 1727 ve benzer diğer kararlarında belirtildiği gibi).
Buradan hareketle davacı tarafından özel denetçi atanması için ileri sürülen vakıaların Mahkememizin 2022/1414 Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporuna dayandığı, bu raporda belirlenen olguların özel denetçi atanmasına yeter ve ikna edecek tarzda olduğuna mahkememizce vicdanen kanaat getirilmiş, davacı vekilinin talep dilekçesinde belirtilen hususlara ilişkin mahkememizce tayin edilecek hukukçu ve mali müşavirden oluşan özel denetçilerin atanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, TTK'nın 440.maddesine göre davacı vekilinin talep dilekçesinde belirtilen hususlara ilişkin mahkememizce tayin edilecek hukukçu ve mali müşavirden oluşan özel denetçilerin atanmasına,
2-Özel denetçi olarak mali müşavir ... ile avukat ...'ın atanmasına özel denetçilere 15.000' er TL ücret takdirine, bu ücretin davalı şirket tarafından karşılanmasına,
3-Özel denetçiye raporunu ibraz etmek üzere 45 gün süre verilmesine,
4-Özel denetçi raporu verildiğinde öncelikle davalı şirkete tebliğ edilmesine, raporun tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde davalı şirket tarafından TTK 442/2 maddeye göre beyanda bulunulmadığı takdirde özel denetim raporunun davacı tarafa tebliğine,
5-Davalı şirket yönetim kurulu tarafından şirkete ait defter, kayıt ve belgelerin özel denetçiye talebi halinde ibraz etmelerine, ibraz etmemeleri halinde ilgililerin TTK'nın 562/4 maddesi gereğince cezalandırılacakları hususunun gerekçeli kararın tebliği ile ihtar edilmiş sayılmasına,
6-a)Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
b)Davacılar tarafından yatırılan 427,60TL peşin harç ve 427,60TL başvuru harcı olmak üzere toplam 855,20TL harcın davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,
7-Davacıların kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 17.900,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara ödenmesine,
8-Davacılar tarafından sarf edilen 130,75TL tebligat ve posta giderinin davalıdan alınarak davacılara ödenmesine,
9-Karardan sonra yapılacak yargılama giderlerinin davacıların gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının davacılara iadesine,
Dair, davacılar vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 20/03/2024
Başkan Üye Üye Katip
e-imza e-imzae-imzae-imza