T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/602 Esas - 2025/533
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO : 2024/602 Esas
KARAR NO : 2025/533
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/05/2024
KARAR TARİHİ: 15/05/2025
K. YAZIM TARİHİ: 04/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... Belediyesi Başkanlığı, Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı - ...Şube Müdürlüğü ile müvekkili şirket arasında akdedilen ... İKN’li “Belediye Atıklarının Karamürsel Aktarma İstasyonundan Bertaraf Tesisine Taşınması Hizmeti” işine ait sözleşmenin 25.09.2023 tarihinde imzalandığını ve Sözleşme’nin “İşin süresi” başlıklı 9. maddesinde belirtilen süre içerisinde işe ait Teknik Şartnamenin “C-Araçlar” maddesinde teknik özellikleri ve miktarları belirtilen 1 adet çekici ve 2 adet dorse ile 01.10.2023 tarihinde işe başlanıldığını, sözleşme konusu hizmetin yerine getirilmesi sırasında kullanılacak olan araçların, sözleşme imzalanmasını müteakip İşe ait Teknik Şartnamenin C-.3.5 maddesinde yer alan; “Tüm araçlar asgari ... model olacaktır” hükmüne uygun olarak tüm araçlar ... model olarak belgeleri ile birlikte idareye teslim edildiğini, 2 adet faturayla, davalıdan 2 adet ... model çöp kamyonu alındığını, bu hususta davalı ... şirketi tarafından 1.200.000TL olacak şekilde 2 adet fatura kesildiğini, müvekkili şirketin bu faturaların ödemesini 1.700.000TL nakit, kalanını ise 7 adet çekle yapacak şekilde planladığını, nitekim davalıya 7 adet çek verildiğini, fakat, idare tarafından müvekkili şirketin kullanmış olduğu araçların ... model olmayacağından şüphelenildiğini ve müvekkili şirketin muvafakatıyla araçların ... tarafından incelemeye tabi tutulduğunu, yapılan incelemede; ...Laboratuvarı tarafından hazırlanan 24.10.2023 ve 25.10.2023 tarihli iki adet raporda araçların change olduğunun tespit edildiğini, ilgili araçların change çıkması nedeniyle müvekkilinin ihalelerden 1 yıl süreyle yasaklandığını ve ... tarihli resmi gazetede yayınlandığını, taraflarınca bu karara karşı Ankara ... İdare Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını ve 06.03.2024 tarihli karar ile yürütmenin durdurulmasına karar verildiğini, ... tarafından yapılan inceleme sonucunda araçların change olduğu ortaya çıkınca, araçların ruhsatlarının iptal edildiğini, müvekkili şirkete ... model yılı olarak satılan... plakalı aracın ... plakalı araç olduğu, ... plakalı olarak satın alınan aracın plakasının ise ... olduğunun ortaya çıktığını, neticeten, müvekkili şirketin satın almış olduğu araçların plakaları ve ruhsatlarının iptal edildiğini ve bu araçların mülkiyetini kaybettiğini, müvekkilinin aldatıldığını ve çok büyük bir zarara uğradığını, bu nedenle davalı şirket hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu ve ayrıca davalıya ödenen 2.200.000TL'nin iadesi için de icra takibi başlatıldığını, bu halde, davalıya change çıkan araçların satın alma bedeli olarak ödenen çeklerin bedelsiz hale geldiğini beyan ederek, fazlaya ilişkin hakları sakla kalmak kaydıyla, change çıkan araç kayıtlarına satılmaması için ...plakalı araçlar yönünden tedbir konulması şeklinde teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına, Davalıya verilen ...'a ait ... seri numaralı, 15.04.2024 vade tarihli ve 100.000TL bedelli çek ile...'a ait . seri numaralı, 30.06.2024 vade tarihli ve 100.000TL bedelli iki adet çek dolayısıyla müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespiti ile ödenenlerin (200.000TL) ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek avans faizi ile müvekkili şirkete iadesine, yargılama harç ve giderleri ile avukatlık ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Usuli itirazlarını bildirdikten sonra, davacı tarafın davaya konu evrakların kambiyo senedi olmasına rağmen hakka ve hakkaniyete aykırı iddialarla borçlu olmadığını iddia ettiğini, ancak her şeyden önce kambiyo senetlerinin, Türk Hukuk Sistemi gereğince illetten mücerret evraklar olduğunu, davacının iddialarını kabul etmediklerini, kambiyo senetlerinin teminat senedi olduğuna dair bir ibare bulunmadığını, davaya konu kambiyo senetleri açıkça teminat senedi değil ticari hayatın içerisinde, ticarete konu alacak ve borca ilişkin tesis edilmiş olup dolayısıyla kambiyo senetleri var olmaya devam etmekte olup davacının borçlu olmamasının hukuken mümkün olmadığını, Davacı tarafın change iddiası ve kendilerinin bilgisi dahilinde işlemler yapılmadığı iddiasının asılsız olduğunu, davacı tarafın da bildiği üzere müvekkil tarafından satışı gerçekleştirilmiş olan tüm araçlara ilişkin olarak davacının talimat ve onayı alınarak işlem yapıldığını, müvekkilince aradaki anlaşmaya istinaden yasa ve usule uygun şekilde ürünleri hazırlayarak davacıya teslim ettiğini, düzenlenen faturanın da davacı tarafa tebliğ edildiğini, davacı tarafça hem hizmet hem de faturaların eksiksiz şekilde alındığını ve itirazsız şekilde kabul edildiğini, davacının change iddiasının taraflarınca anlaşılamadığını, zira davacı tarafça bu hususa ilişkin olarak müvekkiline gönderilmiş bir yazılı bildirim de bulunmadığını, iddiaları kabul etmemekle birlikte, araçların halen davacı uhdesinde olup müvekkiline teslim edilmediğini, davacının ihalelerden men edilmesi hususunda ise müvekkilinin hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, müvekkilince davacı tarafa ürünlerin uzun zaman önce teslim edildiğini ve şu aşamada ürünlerin fiziki durumlarının, sonradan müdahale olup olmadığının bilinmediğini, dolayısıyla kabul edilmemekle birlikte, şayet bir aykırılık mevcut ise de bunun müvekkilinin ediminden kaynaklandığının belirli olmadığını, Senede karşı senetle ispat kuralı gereğince davacının iddiasını yazılı belge ile ispatı gerektiğini, dolayısıyla ispat yükünün davacı tarafta olduğunu beyan ederek, davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Ankara ... Genel İcra Dairesinin .... esas sayılı dosyası, ticaret sicil kayıtları, tarafların ticari defter ve belgeleri, ... Makine Fakültesinin 25/10/2023 tarihli raporu, Ankara ... İdare Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, Kocaeli CBS'nin .... soruşturma sayılı dosyası, mahallinde yapılan keşif, keşif sonrası sunulan 16/01/2025 tarihli rapor, ... Bankası ve ...ın cevabi yazıları ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, hizmet sözleşmesi kapsamında davalıdan satın alınan araçların ayıplı çıkması nedeniyle sözleşme kapsamında verilen dava konusu iki adet çek nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı taraf davalıdan satın aldığı araçların şaşi numarasının sahte olması nedeniyle mülkiyetlerini kaybetmesi nedeniyle bu araçlar için verdiği çekler nedeniyle menfi tespit ve istirdat isteminde bulunmaktadır.
Davacı bu kapsamda ihale yasaklanma kararı ve savcılık soruşturma dosyasını dosyaya sunmuştur.
Yine dava konusu çeklerin mezkur ticari ilişki kapsamında verildiğine ilişkin taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Dava konusu araçların gizli ayıplı olup olmadığı yönünden talimat yoluyla mahallinde yapılan keşif sonrası sunulan 16/01/2025 tarihli raporda ;
"...1. Yarı-Römork; Gözle yapılan inceleme neticesinde incelenen ... katı atık toplama sahası şantiye otoparkında yer alan beyaz renkli .... marka, katı atık toplama amaçlı kullanılan yarı römork olduğu görülmüştür. Sözkonusu yarı römork incelendiğinde alt saşeye bağlı sağ tarafta yer alan sağ sabitleme ayağı hizasında şasi profil çıkıntısında çakma olarak aracın şase numarası “...” olarak okunmuştur. Şase profilinin yan yüzeyinde şase bilgi etiketinin perçinlerinden sökülmüş olduğu ve yerinde bulunmadığı belirlenmiştir. Genel olarak araç şase numarası ana şaseye kazınarak veya damgalanarak işlenmektedir ve bu bölgenin sözkonusu etiketin altında kalan kısma denk gelmektedir. Yine bu etiketin altında kalan bölgede daha önceki şase numarasının olduğu düşünülen ve kazınarak tahribata uğramış bir kısım olduğu gözlemlenmiştir. Bu bölgede yer alan yazı karakterlerinin okunması mümkün olmamıştır. Araçta yapılan inceleme neticesinde aracın şase numaralarının sonradan değiştirildiği ve orijinal şase numaraları olmadığı, keşif sırasında gözle yapılan inceleme neticesinde görülen şase numaralarının gerek yazı karakterlerinin sıralaması gerekse de bulunduğu yer bir bütün olarak değerlendirildiğinde şase numaralarının orijinal olmadığı “change” olarak ifade edilen tanıma uygun olarak değerlendirilebileceği kanaatine varılmıştır. Aracın keşif esnasında gözle yapılan incelemesi neticesinde teknik özelliklerinin, hidrolik ünitesi ve katı atık sıkıştırma mekanizmasının aşırı yıpranmış olduğu gözlemlenmiştir. Dava konusu yarı römorkun şase dingil sayısı ve boyutlar bakımından sözleşmeye uygunluk gösterse de aracın yukarıda bahsedilen ana sıkıştırma mekanizmasını oluşturan parçaların yıpranmış ve çıkma parçalardan imal edildiği kanaati hasıl olmuştur ve bu nedenle aracın sözleşme kapsamında belirtilen nitelikleri taşımadığı kanaatine varılmıştır.
2. Yarı-Römork; Gözle yapılan inceleme neticesinde incelenen ..., katı atık toplama sahası şantiye otoparkında yer alan turuncu renkli ... marka katı atık toplama amaçlı kullanılan yarı römork olduğu görülmüştür. Sözkonusu yarı römork incelendiğinde alt saşeye bağlı sağ tarafta yer alan sağ sabitleme ayağı hizasında şasi profil çıkıntısında çakma olarak aracın şase numarası “...” olarak okunmuştur. Şase profilinin yan yüzeyinde şase bilgi etiketinin yerinde bulunduğu ve şase profil çıkıntısında yazılı olan şase numarası ile uyumlu olduğu görülmüştür. Genel olarak araç şase numarası ana şaseye kazınarak veya damgalanarak işlenmektedir ve bu bölgenin sözkonusu etiketin yaklaşık 2 cm altında kalan kısma denk gelen bölümde daha önceki şase numarasının olduğu düşünülen kazınarak tahribata uğramış bir kısım olduğu gözlemlenmiştir. Bu bölgede yer alan yazı karakterlerinin okunması mümkün olmamıştır. Araçta yapılan inceleme neticesinde aracın şase numaralarının sonradan değiştirildiği ve orijinal şase numaraları olmadığı, keşif sırasında gözle yapılan inceleme neticesinde görülen şase numaralarının gerek yazı karakterlerinin sıralaması gerekse de bulunduğu yer bir bütün olarak değerlendirildiğinde şase numaralarının orijinal olmadığı “change” olarak ifade edilen tanıma uygun olarak değerlendirilebileceği kanaatine varılmıştır. Aracın keşif esnasında gözle yapılan incelemesi neticesinde teknik özelliklerinin, hidrolik ünitesi ve katı atık sıkıştırma mekanizmasının aşırı yıpranmış olduğu gözlemlenmiştir. Dava konusu yarı römorkun şase dingil sayısı ve boyutlar bakımından sözleşmeye uygunluk gösterse de aracın yukarıda bahsedilen ana sıkıştırma mekanizmasını oluşturan parçaların yıpranmış ve çıkma parçalardan imal edildiği kanaati hasıl olmuştur ve bu nedenle aracın sözleşmeye kapsamında belirtilen nitelikleri taşımadığı kanaatine varılmıştır..." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Toplanan deliller, kayıt ve belgeler, keşif, usul ve yasaya uygun olarak alınan denetlenebilir bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek; dava konusu araçların gizli ayıplı olduğu, 08/03/2024 tarihli ihtarnameyle ayıp ihbarının süresinde yapıldığı ve dosya kapsamına sunulu bulunan 28/09/2023 tarihli tahsilat makbuzundan dava konusu çeklerin dava konusu kamyonların alımıyla ilgili verildiği sabit olduğundan davacının menfi tespit isteminde haklı olduğu ve dava konusu iki adet çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığı anlaşılmıştır. Yine ... ve ....'a yazılan müzekkere cevaplarından dava konusu çeklerin ibraz edilip ödendiği de anlaşıldığından çek bedelleri kadar davacının istirdat isteminin de uygun olduğu anlaşılmış ve davacı tarafından talep edildiği şekilde ödeme (ibraz) tarihlerinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜNE;
1-...'a ait ... seri numaralı, 15.04.2024 vade tarihli ve 100.000 TL bedelli çek ile ...'a ait ... seri numaralı, 30.06.2024 vade tarihli ve 100.000 TL bedelli çek nedeniyle davacı şirketin davalıya borçlu olmadığının ayrı ayrı tespitine, davacı tarafından bankalara ibraz yoluyla ödenen toplam 200.000,00 TL'nin 100.000 TL'sine 16/04/2024 tarihinden, 100.000 TL'sine 01/07/2024 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte istirdadı ile davalıdan tahsiline, davacıya verilmesine,
2-Karar kesinleştiğinde dava konusu araçlar üzerindeki ihtiyati tedbir şerhlerinin kaldırılmasına,
3-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 13.662,00 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 3.415,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.246,50 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 3.600,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacıdan dava açılırken tahsil edilen 427,60 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 3.415,50 TL peşin harç olmak üzere toplam 3.903,90 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yargılamada yapmış olduğu 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, 3,030,30 TL Keşif harcı, 1.300,00 TL keşif araç ücreti, 431,50 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 9.761,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 32.000,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 15/05/2025
Katip Hakim
e-imza e-imza