T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/745 Esas - 2025/381
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2024/745 Esas
KARAR NO: 2025/381
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/05/2024
KARAR TARİHİ: 10/04/2025
K.YAZIM TARİHİ: 27/04/2025
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili; müvekkilinin davalı ile bedeli peşin olmak üzere USD kuruna dayalı olarak ... İhraç Kayıtlı faturalar ile streç filmlerin satışı konusunda anlaştığını, müvekkilinin siparişi davalıya teslim ederek toplamı 27.237,44 USD 31.05.2023 tarihli ... nolu ve 06.06.2023 tarihli ... nolu faturaları düzenlediğini, faturaların “...” şerhi düşülerek o günkü kur baz alınarak döviz karşılığı peşin olarak düzenlendiğini, ancak davalının ödemelerini TL olarak peyderpey süreç içerisinde ödediğini, artan döviz kurları neticesinde müvekkilince davalıya 12.07.2023 tarihli ... nolu kur farkı faturasının düzenlendiğini, düzenlenen kur farkı faturasına karşı herhangi bir itiraz olmadığını, ticari defterlere işlendiğini, her iki tarafın kayıtlarına ilenen fatura bedelinin tamamı ve faizlerinin müvekkiline ödenmediğini, davalı aleyhine Kahramankazan İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyası ile genel haciz yolu ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının borca ve fer'ilerine itirazı nedeni ile takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin de anlaşamama ile sonuçlandığını beyan ederek; davalının Kahramankazan İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve icra takibinin dava konusu alacağa işleyecek faizi ile devamına, davalının bariz kötü niyeti dikkate alınarak dava konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili; müvekkilince kaynağı belli olmayan üstelik takip dayanağında evrak bulunmayan takibe müvekkilinin iddia edenin alacağına kavuşmasına engel olma amacıyla değil, hukuki dayanağının bulunmaması sebebiyle itiraz edildiğini, taraflar arasında ödemenin ödeme günündeki kur üzerinden yapılacağına dair bir anlaşma bulunmadığını, takip dayanağında sunulmayıp dava dilekçesi eki yapılanı faturaların hükme esas alınmasına muvafakatlerinin bulunmadığını, davacının dava dilekçesi ekinde 78.045,20TL bedelli fiyat farkı açıklamalı bir fatura sunduğunu, ancak dosyaya kazandırılan BA-BS formlarında bu faturaya ait bir kaydın bulunmadığını, bunun dışında sunulan fatura bedeli ile takip bedelinin birbirini tutmadığını, davacı tarafından kur farkının neye göre belirlendiği, hangi tutar üzerinden döviz çevirme işlemi yapıldığının sunulan evraklardan anlaşılamadığını, takip talebinde belirtilen tutar, faturaya işlemiş faizin de eklenmesiyle elde edilen tutarsa bu anlamda faize faiz işletilmesinin söz konusu olacağından itirazlarının tüm iddiaları dışında reddedilse dahi bu anlamda haklı bir itiraz olduğunu, kur farkı faturasının müvekkilinin ticari defterlerinde yer almadığını, bu anlamda müvekkilinin faturaya itiraz etmediğini, faturayı kabul ettiği yönündeki beyanları da kabul etmediklerini beyan ederek; davacının dayanaksız icra takibine itiraz etmekte hukuki yararın olduğu da göz önüne alınarak davanın reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Kahramankazan İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyası, tarafların ticaret sicil kayıtları, tarafların 2023 yılına ait BA - BS formları, tarafların ticari defter ve kayıtları, 22/11/2024 tarihli bilirkişi raporu, 28/02/2025 tarihli bilirkişi ek raporu ile tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi raporunda, dosya kapsamı ve taraf kayıtlarının incelenmesi neticesinde; davacının Kahramankazan İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyası kapsamında, 13.03.2024 tarihli ilamsız takiplerde ödeme emri ile davalıdan 100.145,20 TL alacağını faizi ile talep ettiği, davacının talebi olan 100.145,20 TL'nin 78.045,19 TL'sinin kur farkını içeren cari hesap bakiyesi olduğu, 22.100,01 TL'sinin ise işlemiş faiz olarak talep edildiğinin değerlendirildiği, dosya kapsamında davacının davalıyı temerrüde düşürücü bir belgesinin bulunmadığı, dosya kapsamındaki taraflara ait Bâ-BS formlarının birbiri ile uyuştuğu, dava konusu alacağın dayanağı faturaların taraflarca beyan edildiği, davacının 2023 yılı ticari defter kayıtlarına göre; icra takip tarihi itibariyle davacının davalıdan bakiye 78.045,19 TL alacaklı olduğu, davalının 2023 yılı ticari defter kayıtlarına göre; davalının icra takip tarihi itibariyle davacıdan 0,04 TL alacaklı olduğu, taraf kayıtları arasındaki farkın, davacının 12.07.2023-... nolu 78.045,20 TL tutarlı kur farkı faturasının davacı kayıtlarında yer alması ancak BA formu ile beyan eden davalının kayıtlarında yer almamasından kaynaklandığı, davacının 31.05.2023 tarihli ve 06.06.2023 tarihli USD faturaları ile bu faturalara karşılık davalırım yaptığı ödemelerin USD TCMB Efektif Satış Kuru dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesinde 16.08.2023 tarihi itibariyle davacının davalıdan bakiye 2.009,36 USD alacaklı olduğu, 16.08.2023 tarihi itibariyle TL karşılığının 54.476,36 TL, 13.03.2024 icra takip tarihi itibariyle TL karşılığının ise 64.482,97 TL olduğu belirtilmiştir.
Bilirkişi ek raporunda, davacının icra takibine konu ettiği faturanın detayları
¸gerek fatura gerekse davacı beyanları dikkate alındığında fatura tutarı olan 78.045,20TL içerisinde kur farkı ve davalının kredi kartı ile yaptığı ödemeler nedeniyle katlanılan banka komisyonlarının da yer aldığı, ancak mevcut durumda tutar olarak ayrıştırılamadığı, bu kapsamda USD bazında yukarıda hesaplaması gösterilen tutarlar kapsamında davacının davalıdan 13.03.2024 icra takip tarihi itibariyle 2.009,36 USD alacaklı olduğu ve TL karşılığının da (USD Kuru 32,0913TL) 64.482,97TL olduğu, davalının kredi kartı ile ödemeler nedeniyle davacının katlanmış olduğu banka komisyonlarına ilişkin talebin de yerinde görülmesi halinde ... nolu davacı faturası kapsamında değerlendirilmesinin mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.
GEREKÇE :
Dava; taraflar arasındaki ticari alım - satım sebebiyle kur farkı faturasından kaynaklı cari hesap alacağına dayalı alacağın tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı alacaklı taraflar arasındaki ticari alım - satım nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla faturaya dayalı icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya 18.03.2024 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu 7 günlük yasal süresi içinde 19.03.2024 tarihinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.
Davacı yan taraflar arasında ... İhraç Kayıtlı faturalar ile streç filmlerin satışından kaynaklanan ticari ilişki olduğunu, bu ilişki kapsamında davalı yana 31/05/2023 tarihli 29.543,72 USD tutarlı ve 06/06/2023 tarihli 2.100,38 USD tutarlı faturaları tanzim ettiğini ve bu faturalara konu malları davalıya teslim ettiğini, faturaların "cash in advence" şerhi düşülerek peşin ödeme kaydıyla kesildiğini, ancak davalının fatura bedellerini peyderpey TL olarak ödediğini, artan döviz kurları sebebiyle 12/07/2023 tarihli 78.045,20TL tutarlı kur farkı faturasının düzenlendiğini, ancak davalının bu fatura bedelini ödemediğini iddia ederek davalının takibe vaki itirazının iptalini talep etmiş, davalı yan ise ödemenin ödeme günündeki kur üzerinden yapılacağına dair anlaşma bulunmadığını, faize faiz talep edilemeyeceğini, davacıya borcunun bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Takibe konu alacağın dayanağının davacı vekiline ön inceleme duruşmasında açıklattırıldığı, davacı vekilinin beyanına göre 100.145,20TL takip çıkışının kur farkı faturası ile işlemiş faizine yönelik olduğu anlaşılmıştır.
Tarafların bağlı bulundukları vergi dairelerinden 2023 yılına ait BA-BS formları HMK m.221 uyarınca resen celp edilmiştir. İncelenmesinde; davacı tarafça davalı adına 2023 yılında 4 adet belge karşılığında KDV hariç 1.189.597,99TL tutarında mal/hizmet satışı bildiriminde bulunulduğu, davalı tarafça davacı adına 2023 yılında 4 adet belge karşılığında KDV hariç 1.189.597,99TL tutarında mal/hizmet alışı bildiriminde bulunulduğu, taraflarca yapılan bildirimlerin örtüştüğü, yapılan bildirimler içinde uyuşmazlık konusu kur farkı faturasının da bulunduğu bilirkişi raporundan tespit edilmiştir.
Tarafların ticari defter ve kayıtları ile mahkememiz dosyası üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Düzenlenen raporda uyuşmazlık konusu kur farkı faturası ile daha önce düzenlenen faturaların davacı defterinde kayıtlı olduğu, davacı defterine göre davacının davalıdan 78.045,19TL alacaklı olduğu, davalı defterinde ise kur farkı faturası hariç davacı tarafça düzenlenen diğer faturaların kayıtlı olduğu, davalı defterine göre davacının davalıdan 0,04TL alacaklı olduğu rapor edilmiştir.
Kur farkı alacağının istenebilmesi için, taraflar arasında kur farkının ödeneceğine ilişkin bir sözleşmenin veya dövize endeksli bir ticari ilişkinin bulunması gerekir. Yabancı para üzerinden kurulan temel ilişkide, fatura tarihindeki kur ile ödeme tarihindeki kur arasındaki fark varsa bu fark kur farkı alacağıdır. Bu nitelikteki bir alacağın istenebilmesi için uygulama ya da teamül aranmaz. Kur farkı alacağı fatura tarihi ile ödeme tarihi arasındaki farktan kaynaklanan alacak olduğundan ancak TL olarak istenebilir. Kur farkı alacağı yabancı para alacağı (döviz) üzerinden düzenlenen faturanın düzenlediği tarihin kuru ile faturanın tahsil edildiği tarihin kuru arasındaki farktan kaynaklanan ve TL olarak doğan bir alacaktır. Kur farkı düzenlenen temel ilişkide asıl alacak miktarı döviz olarak aynı kalmaktadır.
Dosya kapsamından tespit edildiği üzere taraflar arasında 31/05/2023 tarihli 29.543,72 USD tutarlı ve 06/06/2023 tarihli 2.100,38 USD tutarlı faturalar sebebiyle hukuki ilişki bulunduğu, faturaların ödeme şeklinin peşin olarak belirlendiği, davalı tarafça ödemelerin farklı tarihlerde peyderpey TL olarak yapıldığı, davacının bu sebeple 12/07/2023 tarihli 78.045,20TL tutarlı kur farkı faturasını düzenlediği, davacı yanın bu faturayı defterine işlediği ve vergi dairesine bildirdiği, davalının ise kur farkı faturasını defterine işlemediği ancak vergi dairesine bildirimde bulunduğu, davalının tacir olduğu ve basiretli davranması gerektiği, düzenlenen kur farkı faturasına süresi içinde itiraz etmediği gibi vergi dairesine bildirimde bulunarak faturayı zımnen de olsa kabul ettiği, bu sebeple davacının kur farkı faturasına dayalı alacak talebinde haklı olduğu, davalının itirazının haksız olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. Davacı yan takip talebinde kur farkı fatura bedeliyle işlemiş faiz talep etmişse de faturanın kur farkı faturası olduğu gözetilerek işlemiş faiz talep edemeyeceği değerlendirilmekle davalı tarafça yapılan itirazın kur farkı fatura tutarı olan 78.045,20TL yönünden iptaline, takibin 78.045,20TL yönünden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacak likit(bilinebilir/belirlenebilir) olduğundan davalı takibe haksız itiraz ettiğinden asıl alacağın %20'si olan 15.609,04TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE, Kahramankazan İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın 78.045,20TL yönünden iptaline, takibin 78.045,20TL yönünden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Asıl alacak likit olduğundan davalı takibe haksız itiraz ettiğinden asıl alacağın %20'si olan 15.609,04TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 5.331,26TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.209,50TL harcın mahsubu ile bakiye 4.121,76TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 3.000,00TL'nin kabul oranına göre hesaplanan 2.337,96TL'sinin davalıdan, 662,04TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 1.209,50TL peşin harç, 427,60TL başvuru harcı, 60,80TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.697,90TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 200,50TL tebligat ve posta gideri ile 7.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.200,50TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesap edilen 5.611,49TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen 30.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT madde 13/2 gereğince davanın red oranına göre takdir ve hesap edilen 22.100,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 10/04/2025
Katip Hakim
e-imzalıe-imzalı