T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/774 Esas - 2024/794
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2024/774 Esas
KARAR NO: 2024/794
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 23/02/2024
KARAR TARİHİ: 12/07/2024
K.YAZIM TARİHİ: 18/07/2024
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacı Şirkette ... nolu ... sigorta poliçesi ile sigortalı ... A.Ş.’ye ait işyeri olan ... adresinde bulunan davalının üreticisi ve satıcısı olduğu, davalıdan 26.11.2019 tarihinde sigortalı tarafından satın alınan pülp makinasında; satımından 1 ay gibi kısa bir süre sonra 30.12.2019 tarihinde üretim kaynaklı olarak elek ve şase kısımlarında davalının %100 kusuru ve kusursuz sorumluluğu sonucunda hasar meydana geldiğini, Yapılan incelemeye ve ekspertiz raporuna göre, hasara uğrayan sigortalı ... A.Ş.’ye ait ... makinasında meydana gelen hasar için davacı sigorta şirketi tarafından ... sigorta poliçesi teminatından sigortalı ... A.Ş.’ ye 28.08.2020 tarihinde 504,34 EURO ve 07.12.2020 tarihinde 90,78 EURO olmak üzere toplam 595,12 EURO hasar tazminatı ödendiğini, davacı şirket tarafından ödenen toplam tazminat olan 595,12 EURO asıl alacak miktarı üzerinden ödeme tarihleri olan 28.08.2020 ve 07.12.2020 tarihlerinden itibaren işleyecek kamu bankalarınca Euro’ya 1 yıllık vadede uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte kusurlu ve sorumlu davalı borçludan tahsili amacıyla aleyhinde Sakarya ... İcra Müdürlüğü’ nün ... E nolu dosyası ile ilamsız icra takibine geçildiğini, Davalı aleyhine Sakarya ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalının itirazının üzerine takibin durduğunu, davalının dava süresi boyunca mal varlıklarının üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla taşınır, taşınmaz malları ve banka hesapları üzerine ihtiyati haciz konulmasını, icra takibine yapılan itirazların fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 20.489,67-TL yönünden iptalini, takibin devamını, borçlunun %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde; yetki ve zaman aşımı itirazlarında bulunmuş dava bakımından Ankara Batı Mahkemelerinin ve İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğunu, ayrıca zamanaşımı def’imiz dikkate alınarak davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, esasa ilişkin huzurdaki haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu davanın reddine karar verilmesini, ve davacı şirket aleyhine %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, talep etmiştir.
GEREKÇE :
Dava Sakarya ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali, takibin devamı ve davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebine ilişkindir.
Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/113 E. - 2024/294 K. sayılı ilamı ile yetkisizlik kararı verilerek gönderilen dava dosyası mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde; HMK'nın 6.maddesinde düzenlenen genel yetki kuralı çerçevesinde yetkiye itirazda bulunmuştur. Nitekim cevap dilekçesinde bu husus aynen; "İşbu davaya ilişkin yetkili mahkeme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (“HMK”) 6. maddesinde düzenlenmiştir; “(1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.” Müvekkil Şirketin merkezi; ... adresindedir. Dolayısıyla, huzurdaki davaya bakmakta yetkili mahkeme Müvekkil Şirketin merkezinin bağlı olduğu Ankara (Batı) Mahkemeleri ve icra daireleri olup Sayın Mahkemenizde ikame edilen işbu davanın ve dava konusu icra takibinin yapıldığı yer icra dairesinin yetkisine itiraz ediyoruz. Bu nedenle yetki itirazımızın kabulünü talep ederiz." şeklinde belirtilmiştir.
Dolayısıyla davalı taraf cevap dilekçesinde HMK'nın 6.maddesine dayanarak hem mahkemenin yetkisine hem de icra dairesinin yetkisine itiraz ederek mahkememizin yetkili olduğunu beyan etmiştir.
Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/113 E. - 2024/294 K sayılı ilamı incelendiğinde ise;
Mahkemece HMK 17. Maddesine dayanarak yetki sözleşmesinden kaynaklı yetkisizlik kararı verilmiştir. Nitekim gerekçeli kararda bu husus aynen; "Yukarıda detaylandırıldığı üzere HMK'nın 17. Maddesine göre tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır. Yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı olarak yapılması, uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin belirli veya belirlenebilir olması ve yetkili kılınan mahkeme veya mahkemelerin gösterilmesi şarttır. Davalı şirket ile davacının sigortalısı arasında imzalanan 10/04/20219 tarihli sözleşmenin (Protokol No: ...) A.2 Maddesinde "Anlaşmazlık halinde ... mahkemeleri ve icra daireleri sorumludur . " hükmünün bulunduğu, davacının halefiyet kuralı gereği sigortalısının yetine geçtiği, davacının sigortalısının ve davalının tacir olduğu, yapılan yetki sözleşmesinin tarafları bağlayacağı anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nun m.17,19 ve 20 gereği mahkememizin yetkisizliğine karar vermek gerekmiştir." şeklinde belirtilmiştir.
Görüldüğü üzere yetkisizlik kararı veren mahkemece davalı taraf HMK'nın 6. Maddesinde düzenlenen genel yetki kuralına göre yetki itirazında bulunmuş olmasına rağmen yetki sözleşmesi bulunduğundan bahisle ve yetki sözleşmesinde Ankara Mahkemelerinin yetkili olacağı belirtilmesine rağmen HMK 17.maddesi gereğince mahkememizin yetkili olduğuna karar verilmiştir. Bu durumda hüküm ile gerekçe çelişki oluşturduğu gibi, yetkisizlik kararına dayanak olarak HMK'nın 6. maddesi belirtilmesine rağmen, yetki sözleşmesi ileri sürülmemesine ve yetki sözleşmesinde mahkememiz yetkili kılınmamasına rağmen HMK 17. Maddesine dayanarak mahkememizin yetkili olduğuna karar verilmiştir.
Yine bilindiği gibi itirazın iptali davalarında icra takibinin usulüne uygun başlatılmış olması özel bir dava şartıdır. İcra dosyası incelendiğinde, davalı tarafın 16/03/2022 tarihli borca itiraz dilekçesinde bu husus aynen; "Öncelikle icra takibi yetkili icra dairesinde açılmamıştır. İcra takibi, ilamsız icra takibi olması ve HMK 6. maddesine göre genel yetki kuralı gereğince; Müvekkil şirketin adresi dilekçemizde görüleceği üzere ... il sınırları içerisinde olması nedeniyle icra takibi Ankara Batı İcra Müdürlüklerinde başlatılması gerekirken Sakarya ... İcra Müdürlüğü'nde başlatılmış olması nedeniyle yetki itirazında bulunmaktayız." şeklinde belirtilerek mahkemenin yetkisine itirazda bulunulduğu gibi HMK'nın 6. Maddesinde dayanarak HMK'nın 19/2.maddesinde belirtilen usule uygun bir şekilde icra takibinin yetkisine de itirazda bulunulmuştur. İlk itirazların incelenmeden önce dava şartlarının incelenmesi gerekmektedir. Aksi halde davalının cevap dilekçesinde HMK'nın 6.maddesine göre ileri sürdüğü itiraz haklı görüldüğü takdirde, icra takibinin başlatıldığı yer olan aynı yer icra müdürlüğünün yetkisine de HMK'nın 6.maddesine göre yapılmış itiraz haklı görülmüş olacak ve dolayısıyla usulüne göre başlatılmamış icra takibi nedeniyle dava şartı yokluğu olan bir dosya hakkında usulden de olsa bir karar verilmiş olacaktır.
Açıklanan bu nedenlerle hem mahkemenin hem de icra takibinin yetkisine karşı yapılan yetki itirazının ve dava şartına aykırılık hususunun usulüne uygun değerlendirilmemiş olması ve kesin yetki halinin bulunmaması hususları gözetilerek mahkememizin yetkili hale gelmediği sonuç ve kanaatiyle yetkisizlik kararı verilerek yetkili mahkemenin belirlenmesi için yetkisizlik kararı veren mahkeme farklı istinaf yargı çevresinde bulunduğundan dosyanın Yargıtay'a gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Yetkiye ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan HMK 'nun 114/1-ç ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın USULDEN REDDİNE,
2-Kararın temyiz edilmeksizin kesinleşmesi halinde HMK 'nun 21/1-ç maddesi uyarınca yetkili mahkemenin belirlenmesi (merci tayini) için dosyanın Yargıtay ... Hukuk Dairesine gönderilmesine,
3-HMK'nun 331/2 maddesi gereğince süresi içinde müracaat yapıldığı takdirde yargılama giderlerinin gönderilen mahkemece dikkate alınmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle,Yargıtay ilgili Hukuk Dairesi nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.12/07/2024
Katip Hakim
E-imzalıdır. E-imzalıdır.