T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2025/75 Esas
KARAR NO:2025/56
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:13/08/2024
KARAR TARİHİ:07/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye’nin önde gelen sigorta şirketlerinden olduğunu, müvekkili dava dışı ... Ve Dış Ticaret Anonim Şirketine ait emtianın taşıması sırasında doğabilecek rizikoları Nakliyat Abonman Sözleşmesi ile teminat altına alandığını, Sigortalı ... firması, ABD'de mukim dava dışı ... firmasına sattığı emtianın Türkiye'den ABD'ye taşıma işi için davalılar ile anlaştığını, emtianın içinde bulunduğu ...-4 nolu konteynerin gemiden indirilmesi akabinde, liman içerisinde stevedore hizmeti veren ... firması sorumluluğundaki bir kamyona yüklendiğini, kamyonun liman içerisinde seyri sırasında, konteynerin kamyonun üzerinden düştüğünün bildirildiğini, net zarar miktarı olan 4.204.037,71 TL müvekkili şirket tarafından sigortalısına tazmin edildiğini, toplam 4.204.037,71 TL maddi tazminat alacaklarının ödeme tarihi olan 13.01.2022 tarihinden itibaren avans faizi, mahkeme masrafları ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan ve davalıya ait araç ve gayrimenkul kayıtları üzerine üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla tebligat icra edilmeksizin ve teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava ettiler.
Davalı ... A. Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşımaya ilişkin asıl sözleşmenin davalı ...Ticaret Ltd. Şti. ile dava dışı ... ve Dış Ticaret A.Ş. arasında yapılmış olduğunu, müvekkili ... A.Ş., davacının iddia etmiş olduğu şekilde "fiili taşıyan" sıfatına sahip olmadığını, Müvekkili ... A.Ş. acente olarak hizmet vermekte olup, somut olayda taşıyan sıfatına sahip ... Lojistik'in de acentesi olmadığını, davacı ile müvekkili ... A.Ş. arasında navlun ilişkisi bulunmadığı gibi müvekkilinin, davacı ile ... Lojistik arasında yapılan navlun sözleşmesinin yapılmasına da aracılık etmediğini, öte yandan zarar gördüğü iddia edilen yüke müvekkili ... A.Ş. tarafından bir zarar verilmediğini, dolayısıyla davanın ... A.Ş. yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davaya konu konu emtiaya ilişkin ihracat beyannamelerinde CIF kaydı bulunduğunu. Emtia satışının CIF satış şekliyle yapılması nedeniyle emtiaya ilişkin zarar ve menfaatlerin alıcıya ait olduğunu, dava dosyasına sunulan ... numaralı Konişmento Şartlarının 25.Maddesinde Hamburg Mahkemelerinin yetkili kılındığını, bu nedenle mahkemenin huzurdaki yargılamada yetkisiz olduğunu beyanla, davanın pasif husumet yönünden ve yetkisizlik nedeniyle reddini, davacının aktif husumetinin bulunmaması nedeniyle davanın aktif husumet yönünden reddini, sayın mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; Davacı sigorta şirketi nezdinde emtia nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan yükün gemi ile taşındıktan sonra boşaltma limanı sahası içerisinde yapılan kara nakliyesi sırasında hasarlanmasından dolayı sigortalıya ödenen hasar bedelinin TTK'nın 1472.maddesindeki halefiyet hükümleri gereğince davalılara rücu edilmesi istemine ilişkindir.
Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasının 05/02/2025 tarihli celsesinde davalı ... Anonim Şirketi yönünden açılan davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydına karar verilerek yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Davalı ... A.Ş.vekili cevap dilekçesinde, davaya konu taşıma ilişkisinde müvekkilinin"fiili taşıyan" sıfatına sahip olmadığını, ... ... 'nin acentesi sıfatıyla hizmet verdiğini, davacı ile müvekkili arasında navlun ilişkisi bulunmadığını, beyanla müvekkili ... A.Ş. Hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi talep etmiştir.
Davada husumet HMK 114/1-d maddesi hükmüne göre dava şartlarından olduğundan, tarafların husumet ehliyetine haiz olup olmadıkları öncelikle değerlendirilmelidir.
Dava dosyasında mübrez taşıma belgeleri incelendiğinde, davacının sigortalısı ... ve Dış Tic. A. Ş.'ye ait emtianın Türkiye'den ABD'ye taşınmasının davalı ...Tic. Ltd. Şti. tarafından üstlenildiği, fiili taşımanın ... tarafından yerine getirildiği, taşıma senedinin (Sea waybill) ... ... adına acente sıfatıyla ... A.Ş. tarafından düzenlendiği görülmektedir. Bu durumda davalı ... A.Ş. Somut taşıma ilişkisinde fiili taşıyanın Türkiye acentesi olarak hareket ettiği hareket ettiği anlaşılmaktadır.
TTK'nın 102.maddesine göre acente; "ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya işletmenin çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları tacir adına yapmayı meslek edinen kimse" olarak tanımlanmıştır. TTK m. 105' de; "Acente aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmeler ile ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili adına yapmaya veya bunları kabule yetkilidir, bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfat ile dava açılabilir" düzenlemesine yer verilmiştir. TTK 105 vd. maddeleri uyarınca acentenin, acente sıfatıyla yaptığı işlemler, adına hareket ettiği kişi hakkında hüküm doğuracaktır.
Somut olayda davalının taşıyanın acentesi sıfatıyla hareket ettiği sabittir. TTK'nın yukarıda anılan hükümleri gereğince, taşıyanın acentesi olan davalı ... A.Ş.'ye karşı doğrudan dava yöneltilmesi mümkün olmadığından, davanın pasif husumet yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Dosyanın tefrik edilmesi aşamasında harç alınmadığından 615,40 .-TL başvurma, 615,40 .-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.230,80-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davalı vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/02/2025
Başkan ... ✍e-imzalıdır.
Üye ... ✍e-imzalıdır.
Üye ... ✍e-imzalıdır.
Katip ... ✍e-imzalıdır.