T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17. HUKUK DAİRESİ 2022/1639 - 2026/903
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/1639
KARAR NO : 2026/903
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 29/06/2016
KARAR TARİHİ : 18/12/2020
NUMARASI : 2016/611 Esas - 2020/704 Karar
DAVA : Alacak , Tapu İptali Ve Tescil (Satış Vaadi Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/05/2017
DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)|Tapu İptali Ve Tescil (Satış Vaadi Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 12/05/2026
Yukarıda ilk derece mahkemesi ve dosya numarası yazılı hükme karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi.
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... Ltd.Şti.'nin tüm arsa sahipleri adına davalı ...'la Ankara 3. Noterliğinin 22/11/2012 tarih ve 14540 yevmiye numaralı kat karşılığı gayrimenkul satış vaadi ve inşaat sözleşmesi imzaladığını, söz konusu sözleşmeye dayanarak müvekkili firma ile davalılar arasında yapılan 31/05/2015 tarih ve 05/10/2015 tarihli protokoller ile; ... adresinde yapılacak inşaatta kullanılmak üzere malzeme karşılığı daire satım sözleşmesi yapıldığını, söz konusu protokol uyarınca 150.000,00 TL tutarındaki malzemenin yüklenici ... Grup... Ltd. Şti.'ne teslimi ardından yükleniciye kalacağı belirlenen ... Parseldeki inşaatın 7. Katta bulunan 29 nolu dairenin müvekkili firma adına devir ve teslimine, yine 05/06/2016 tarihli ek protokol uyarınca dış cephe montolama işinin bitiminden sonra yüklenicinin hak edeceği iki adet daireden biri olan 29 nolu dairenin müvekkiline tapuda devredileceğinin kararlaştırıldığını, protokollerin tüm arsa maliklerinin nam ve hesabına işlem yapmaya yetkili ... tarafından onaylandığını, müvekkilinin peyderpey olmak üzere toplam 191.297,66.-TL değerindeki malzemeyi karşı tarafa teslim ettiğini, binanın dış cephe kaplama işinin tamamlandığı ve söz konusu dairenin müvekkiline devri şartlarının gerçekleştiğini, taleplerine rağmen işlemin yapılmadığını ve söz konusu dairenin irtifak hakkı sahibi davalı ... adına tescilinin yapıldığını, müvekkilinin eski ünvanının ... İnş. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu belirterek; kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca, yükleniciye bırakılan ve taraflar arasında yapılan protokoller uyarınca müvekkiline temlik edilen, davalı arsa sahibi adına tapuya tescil edilen 29 nolu dairenin tapusunun iptali ile müvekkili adına tesciline, mümkün olmadığı takdirde satış vaadine konu taşınmazın dava tarihindeki rayiç bedelinin tespitiyle dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/358 esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirkete davalı ....Ltd.Şti.'nin tüm arsa sahipleri adına davalı ...'la aralarında Ankara 3. Noterliğinin 22/11/2012 tarih ve 14540 yevmiye numaralı kat karşılığı gayrimenkul satış vaadi ve inşaat sözleşmesi imzaladığını, söz konusu sözleşmeye dayanarak müvekkili firma ile davalılar arasında yapılan 31/05/2015 tarih ve 05/10/2015 tarihli protokoller ile ... Parsel sayılı ... adresinde yapılacak inşaatta kullanılmak üzere malzeme karşılığı daire satım sözleşmesi yapıldığını, söz konusu protokol uyarınca 150.000,00 TL tutarındaki malzemenin yüklenici ... Grup...Ltd.Şti.'ne tesliminin ardında yükleniciye kalacağı kararlaştırılan ... Parseldeki inşaatın 29 nolu dairesinin müvekkili firma adına devir ve teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, 05/06/2016 tarihli ek protokol uyarınca dış cephe montolama işinin bitiminden sonra dairenin arsa sahibi ... tarafından müvekkiline devredileceğinin kararlaştırıldığını ve protokolleri tüm arsa maliklerinin nam ve hesabına işlem yapmaya yetkili ... tarafından onaylandığını, müvekkilinin peyderpey olmak üzere toplam 191.297,66 TL değerindeki malzemeyi karşı tarafa teslim ettiğini, binanın dış cephe kaplama işinin tamamlandığını, söz konusu dairenin müvekkiline devri şartlarının gerçekleştiği, taleplere rağmen işlemin yapılmadığını, yapılan protokoller uyarınca müvekkiline temlik edilen davalı arsa sahibi ... adına tapuda tescil edilen 29 nolu dairenin tapusunun iptali ile müvekkili adına tesciline, mümkün olmadığı takdirde satış vaadine konu taşınmazın dava tarihindeki rayiç bedelinin tespiti ile dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini, yine asıl dosya ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Asıl ve birleşen dosyada davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; öncelikle davalı yüklenicinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince edimini yerine getirmediğini, bu nedenle davacının, yüklenicinin, arsa sahibinden sözleşmeye dayalı ayni yada şahsi hakkını ileri süremeyeceğini, yine İİK 94/2 maddesi uyarınca bu davanın açılabilmesi için alacaklının alacağının kesinleşmesi gerektiği halde, bu şartın gerçekleşmediğini, yüklenici diğer davalı ile arsa sahibi müvekkilleri arasındaki sözleşme gereği, yüklenicinin bağımsız bölümlere hak kazanabilmesi için edimlerini sözleşmeye uygun biçimde yerine getirmesi koşuluna bağlı olduğunu, aksi halde yüklenicinin sözleşme kapsamında kendisine düşecek bağımsız bölümleri talep etme hakkı doğmayacağından, sözleşmeyle bağımsız bölümü yükleniciden devraldığını iddia edenin de bu hakkı kendilerine ileri süremeyeceğini, mevcut haliyle müteahhidin kat karşılığı inşaat sözleşmesine uygun olarak inşaatı tamamlayıp teslim etmediğinden, yani sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yapılan ihtarlara rağmen yerine getirmediğinden Ankara 6 Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/238 D.İş s ayılı dosyasından tespitte bulundukları belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARAR ÖZETİ:
İlk derece Mahkemesi tarafından; "1-Asıl davada: a-Davacının, davalı ... Grup İnş.Emlak San.Tic.Ltd.Şti. aleyhindeki davasının kısmen kabulü ile; 190.297,29 TL nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte bu davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, b- Davacının , davalı ... ve ... aleyhindeki davasının REDDİNE.... 2-Birleşen Ankara 9.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/358 esas sayılı davada; Davacının davalılar aleyhindeki davasının REDDİNE..." dair karar verilmiştir.
Ayrıca, davacı vekilinin 29/03/2021 tarihli dilekçesi ile; verilen kararda asıl davaya ilişkin hükümde 1/a maddesinde "...190.297,29 TL'nin ...tahsili ile" şeklinde hüküm kurulduğunu, buna ilişkin olarak hükmedilen vekalet ücredi de bu bedel üzerinden hesap edilerek 21.770,81 TL olarak hükmedildiğini, söz konusu kararda hükmün gerekçesinde yer alan ayrıntılı açıklamada 191.297,29 TL yazılmasına rağmen hüküm kısmında 190.297,29 TL yazılmasının maddi bir rakam hatasında kaynaklandığını belirterek maddi hatanın düzeltilmesine karar verilmesini talep etmesi üzerine; İlk derece Mahkemesi tarafından 06/05/2021 tarihinde davacının tavzih/tashih talebinin reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili; asıl dava yönünden verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, öncelikle protokolde davalı ... Grup yanında arsa sahipleri adına müvekkil ile ...'ın sözleşme imzalamış olduğunu, müvekkilinin sözleşmede yer alan ve diğer protokollerde yer alan tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğunu, ancak halen söz konusu alacağı ödenmemiş, tapu tescil işlemi yapılmamış olduğunu, davalı ...'ın sözleşmede yer alan imzasını inkar etmemiş, arsa sahipleri de vekalet ilişkisini inkar etmeyerek ...'ın adlarına imzalamış olduğu sözleşmeden haberleri olduğunu ve onay verdiklerini ikrar etmiş olduklarını, ancak mahkemece hüküm tesis edilirken sözleşmeyi imzalamış olan ... dahil hiçbir arsa sahibinin sorumlu tutulmamış olduğunu, salt müvekkili mağdur etmek ve alacağını almasını engellemek adına yüklenicinin 29 nolu daireyi teslim almadığını ve başkaca 14 ayrı daireyi teslim aldığını, davanın tapu iptal ve tescil talebi yönünden kabul olmamasının açıkça hukuka aykırı olduğunu, davanın diğer davalılar (... Grup dışındaki) yönünden reddinin de hiçbir haklı gerekçesi olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davalı ... Grup yönünden davanın neden 190.297,29 TL üzerinden kabul edildiğinin anlaşılamadığını, zira bilirkişi raporu ve karar gerekçesinde 191.297,29 TL'nin tahsiline yönelik gerekçe kurulmuş ise de, hüküm kısmında 190.297,29 TL olarak belirtilmiş olduğunu, buna bağlı olarak hükmedilmiş olan vekalet ücreti de hatalı olarak 21.770,81 TL olarak eksik hesaplanmış olduğunu, bu hususların tashih kararı ile düzeltilmesinin talep edilmesine rağmen mahkemece reddedildiğini bu kararı da istinaf ettiklerini, birleşen dava yönünden davalı taraflarca müvekkilin edimleri açıkça tayin edilmiş, müvekkil de edimlerini eksiksiz olarak yerine getirmiş olduğunu, her ne kadar müvekkili edimlerini eksiksiz olarak yerine getirmiş ise de müvekkili adına tescil edilmeye hak kazanmış olduğu taşınmazın tesciline karar verilmemiş, aynı zamanda da imza ile müvekkile karşı edim yükümü altına girmiş olan ... ve vekaletname ile temsil etmiş olduğu diğer davalıların hiçbir şekilde ve hiçbir bedelden sorumlu tutulmamış olduklarını, davalı arsa sahiplerinin de öncelikle taşınmaz tapu tescili, olmazsa fatura bedelleri olan 191.297,29 TL'den sorumlu tutulmaları gerektiğini, asıl dava ve birleşen dava yönünden haklı istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak yapılacak gerekli inceleme neticesinde asıl be birleşen davanın kabulü ile ihtiyati tedbir kararının devamına karar verilmesi karar verilmesi gerektiği belirtilerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLER :
Tapu kaydı, fatura suretleri, bilirkişi raporları v.s.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve HUKUKİ SEBEPLER :
Asıl ve birleşen dava, kat karşılığı inşaat sözleşmesinde yükleniciye verileceği kararlaştırılan bağımsız bölümün, yüklenici tarafından malzeme bedeli karşılığı temlik sözleşmesiyle devir edildiğinden bahisle öncelikle tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde rayiç bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Öncelikle, şahsi hak kavramı üzerinde durulması gerekmektedir. Nispi (şahsi) haklar sahibine bir borç ilişkisi dolayısı ile bir şeyin verilmesi, yapılması, yapılmaması gibi belli bir edimin yerine getirilmesini isteme yetkisi verir. Mutlak hakların maddi mallara ilişkin olanlarına ayni hak denir. Mutlak haklar herkese karşı ileri sürülebildiği halde şahsi haklar sadece borç ilişkisinin borçlusuna karşı ileri sürülebilir.
Kural, borç ilişkisinin sonucu olan edimin alacaklıya ifasıdır. Fakat hayat şartları, ticaret ve ekonomi gereksinmeleri, alacaklının ifayı beklemeden alacağını başkasına devretmesi veya borçlunun borcunu bir başkasına nakletmesi yollarının da açılmasını zorunlu kılmıştır. Görülüyor ki, alacağın temliki hayatın ihtiyaçlarından ortaya çıkan bir hukuk kurumudur. Örneğin, arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmelerinde bina yapım işini borçlanan yüklenici finans ihtiyacı duyar. Bu ihtiyacın yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölüm veya bölümlerin onun tarafından daha inşaat aşamasında üçüncü kişilere satılarak veya satış vaadinde bulunularak karşılanması mümkündür.Aslında arsa sahibinin kural olarak Borçlar Kanunu'nun 364 maddesi uyarınca eserin tesliminde vermesi gereken arsa payını, inşaat aşamasında yükleniciye devretmesi, yüklenicinin de bunu üçüncü kişilere temlik ederek finans sağlaması, arsa sahibinin yükleniciye kredi kullandırması demektir. Bir tanımlama yapmak gerekirse; alacağın temliki, alacaklı ile onu devralan üçüncü şahıs arasında borçlunun rızasına ihtiyaç olmaksızın yapılabilen ve sadece kazandırıcı bir tasarruf işlemi niteliğini taşıyan şekle bağlı bir akiddir. Temlik sözleşmesi temlik edenle temlik alan arasındaki yazılı sözleşme ile kurulabilir. Ne var ki, alacağın temlikinde aranan yazılı şekil temlik sözleşmesinin resmi şekilde yapılmasına engel değildir. Nitekim uygulamada yükleniciden şahsi hakkını temlik alan üçüncü kişilerin temlik sözleşmesini adi yazılı satış sözleşmesi veya noterde düzenleme şekilde taşınmaz satış vaadi sözleşmesi olarak yaptıkları görülmektedir;
Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri TBK’nın 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmelerinin kendine özgü bir türüdür. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yükleniciye şahsi hak sağlar. Koşulları yerinde ise kazandığı şahsi hakka dayanarak yüklenici arsa sahibini bir şey vermeye veya yapmaya zorlayabilir. Şahsi hak kazanan yüklenici bu hakkını doğrudan arsa sahibine karşı ileri sürebileceği gibi arsa sahibinin rızası gerekmeksizin ve ancak yazılı olmak koşulu ile üçüncü bir kişiye de temlik edebilir.
Alacağın devri ve borcun üstlenilmesi Türk Borçlar Kanunu'nun 183 ila 204. maddelerinde düzenlenmiştir.
Somut olayda; asıl ve birleşen davada davacı kat karşılığı inşaat sözleşmesinde yükleniciye verileceği kararlaştırılan bağımsız bölümün, yüklenici tarafından malzeme bedeli karşılığı temlik sözleşmesiyle devir edildiğinden bahisle öncelikle tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde rayiç bedelinin tahsilini talep etmiştir.
Altındağ Tapu Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, söz konusu yerin tapu kaydı celp edilip incelendiğinde; 29 nolu bağımsız bölümün kat irtifakı tesisi ile 13/02/2015 tarihinde ... adına kayıtlı olduğu görülmüştür.
Ankara 3. Noterliğinde yapılan 22/11/2012 tarih ve 14540 yevmiye nolu düzenleme şeklindeki kat karşılığı gayrimenkul satış vaadi ve inşaat sözleşmesi incelendiğinde; arsa maliklerini temsilen ... ve ... ile, yüklenici firma ... Grup İnş.Emlak San.Tic.Ltd.Şti. adına yetkilisi ... tarafından; ... parselde kayıtlı gayrimenkul üzerinde kat karşılığı inşaat ve satış vaadi sözleşmesinin imzalandığı, sözleşmeye göre yüklenici müteahhidin söz konusu arsa üzerinde 39 adet bağımsız bölüm yapacağı ve bunlardan 29 numaralı bağımsız bölümünde içinde bulunduğu bir kısım dairenin müteahhide kalacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
31/03/2015 tarihli protokol başlıklı belge incelendiğinde; teminci firma / ... İnşaat Taah. Ltd. Şti. ile yüklenici/ işveren firma ... Ltd.Şti. arasında malzeme karşılığı daire sözleşmesinin yapıldığı , buna göre işveren firmanın ... parsel sayılı ... adresinde bulunan inşaattan 7. Kat kuzeydoğu cephe 29 nolu daireyi ... İnşaata 260.000,00 TL karşılığı vermeyi taahhüt ettiği , işveren firmanın 150.000,00 TL malzeme alımı sonrası teminci firmaya daire tapusunu vermeyi, teminci firmanın ise kalan 110.000,00 TL karşılığında 4 parça teminat amaçlı senet vermeyi taahhüt ettiği görülmüştür.
05/10/2015 tarihli ek protokol başlıklı, malzeme temin eden firma ... İnşaat Malz. San. Tic. Ltd. Şti., arsa sahibi ... ve yüklenici firma ... Grup İnş. San. Tic. Ltd. Şti. arasında imza edilen belge incelendiğinde; yüklenici firma ile arsa sahipleri arasında imzalanan Ankara 3.Noterliğinin 22/11/2012 tarih ve 14540 yevmiye nolu düzenleme şeklinde kat karşılığı gayrimenkul satış vadi ve inşaat sözleşmesine istinaden ... ada da kaim taşınmaz üzerine bina yapılmasına karar verildiği, 31/03/2015 tarihli protokole atıf yapılarak, söz konusu protokoldeki şartlar yerine geldiğinde, Ankara 3. Noterliğince düzenlenen Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin 3/h maddesine göre dış cephe monteleme işi bittiğinde ... Grup...Ltd.Şti. 'nin hakedeceği iki adet daireden biri olan 7.kat 29 nolu dairenin arsa sahibi ... tarafından mülkiyet hakkı ve satış yetkisinin ... İnşaat Malz. Ltd. Şti. veya göstereceği şahıs adına devredileceğine karar verildiği, protokol şartları ve yükümlülüklerini yerine getirmeyen tarafın oluşan veya oluşabilecek zararlardan dolayı diğer tarafa 50.000,00 TL tazminat ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği hususlarını içerdiği anlaşılmıştır.
Ankara 9. Noterliğinin 26/04/2016 tarih ve 06416 yevmiye nolu ihtarnamesi incelendiğinde; davalı arsa sahipleri tarafından yüklenici ... Grup İnş Emlak San Ve Tic Ltd Şti ' den kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince işin sözleşmeye uygun tamamlanarak teslim tarihi olan 21/02/2016 ya kadar teslim edilmediğinden 60 günlük süre içinde teslimi ve cezai şart olarak kira alacağı 34.000,00 TL' nin ödenmesinin aksi halde yasal hakların kullanılacağının ihtar edildiği görülmüştür.
Yenimahalle 5. Noterliği'nin 19/04/2017 tarih ve 09979 yevmiye sayılı cevabi ihtarnamesiyle; davalı şirket temsilcisinin; şirket ortaklarından birinin cezaevinde olduğu, şirketin mali sıkıntı çektiği, şirket hakkında icra takipleri yapıldığı, faaliyetini durdurduğu, işin % 60 oranında tamamlandığı ve işi tamamlayamayacaklarını kabul ettiklerini , hak ettikleri 14 adet tapunun verildiğini, bağımsız bölümler yönünden muhatapları kayıtsız şartsız ibra ettiklerini ve muhataplarının zararının artmaması için kalan işleri nam ve hesaplarına yaptırılmasının uygun olduğu belirtilerek, kalan 9,17,28,29,36,37 nolu bağımsız bölümlerinin tasarruf yetkisini muhataplarına bıraktıklarını bildirdikleri anlaşılmıştır.
Davalı şirket temsilcisine dava dilekçesine ekli protokol ve ek protokol başlıklı belgeye karşı diyeceklerini bildirmesi için HMK 169 maddesi gereğince ihtaratlı isticvap davetiyesi çıkarılmış isticvaba cevap verilmediği, davalı ... vekili tarafından ise söz konusu imzaya itiraz edilmemiş ancak imzanın hileyle ve baskıyla alındığı ileri sürülmüştür.
Mahkemece alınan 09/07/2018 tarihli bilirkişi heyet raporunda; taraflar arasındaki hukuki ilişkinin temlik alacaklısı davacı ile temlik eden ... Ltd. Şti. ve ... ile diğer arsa sahiplerinin temlik borçlusu olduğu, ivazlı temlik ilişkisine dayandığı, temlik alacaklısının herşeyden önce kendisine yüklenen edimi yerine getirmiş olması gerektiği, dava dilekçesine ekli temlik protokollerine göre temlik alan davacının temlik eden davalı yüklenici ... ..Ltd.Şti. 'ne kat karşılığı inşaat sözleşmesine konu inşaatta kullanmak üzere 260.000,00 TL tutarında malzeme temin ve teslim yükümlülüğü altına girdiği, ancak dava dilekçesine ekli olara sunduğu altı adet irsaliyeli faturalar toplamının 127.671,28 TL olduğu, yine protokole göre 150.000,00 TL malzeme temin etmesi akabinde daire teslimin yapılmasının ön görüldüğü ancak davacının davalılara hitaben düzenlediği 16/06/2016 tarihli ihtarnamesiyle 191.297,66.-TL tutarında malzeme temin ettiğini ileri sürdüğü halde bunu ispata yarar delil sunamadığından 29 nolu dairenin adına tesciline yada daire rayiç değer bedeline hak kazanması ön koşulunu gerçekleşmediğini ancak satımını ve teslimini imzalı irsaliyeli fatura ile ispatladığı malzeme tutarı olan 127.671,28 TL yi davalı ... Ltd Şti ve ...'dan talep edebileceğini, tüm bunlara rağmen davacının 29 nolu dairenin adına tescilini talep edebilmesi için yüklenici davalı firmanın arsa maliklerine karşı üstlendiği inşaat yapımı işinin ne oranda yerine getirildiğini yani bütün inşaat seviyesinin 29 nolu dairenin davacı adına tesciline imkan verir ölçüde olup olmadığının belirlenmesi için yerinde inceleme yapılması gerektiği bildirilmiştir.
Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesi 2016/238 D.iş sayılı dosyası incelendiğinde; dava konusu kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı olarak , ... ve diğer arsa maliklerinin, davalı ... Grup İnş.Emlak San.ve Tic.Ltd.Şti. aleyhinde kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca, yapılan inşaatın inşaat seviyesi ve diğer hususların tespitine ilişkin olarak bilirkişi vasıtasıyla tespit talebinde bulunulduğu, mahallinde yapılan keşif sonucu bilirkişiler tarafından hazırlanan 11/01/2017 tarihli kök raporda; inşattın % 60,17 seviyesinde tamamlandığının ve kalan işin 6 ay içinde bitirileceğinin belirlendiği, bilahare alınan ek raporda ise; % 60,70 oranında inşaatın tamamlandığının ve yüklenicinin 14 daire talep edebileceğinin tespit edildiği görülmüştür.
Bilirkişi heyetinden alınan 23/12/2019 tarihli ek raporda ise; asıl rapordan sonra dosyaya intikal eden belgeler nazara alındığında; davalı yüklenici şirket vekili tarafından Yenimahalle 5. Noterliğinin 19/04/2017 tarih 09979 yevmiye sayılı ihtarnamesiyle işin % 60 oranında tamamlandığı ve işi tamamlayamayacaklarını kabul ettiklerini, hak ettikleri 14 adet tapunun verildiğini, bağımsız bölümler yönünden muhatapları kayıtsız şartsız ibra ettiklerini ve muhataplarının zararının artmaması için kalan işleri nam ve hesaplarına yaptırılmasının uygun olacağı ve kalan 9,17,28,29,36,37 nolu bağımsız bölümlerinin tasarruf yetkisini muhataplarına bıraktıkları yönündeki beyanlarıyla Ankara 6 Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/238 D.İş sayılı dosyasına sunulan 11/01/2017 tarihli kök raporda; inşaatın % 60,17 seviyesinde tamamlandığı ve kalan işin 6 ay içinde bitirileceğinin belirlendiği, yihe ek rapor da; % 60,70 oranında inşaatın tamamlandığı ve yüklenicinin 14 daire talep edebileceğinin tespit edildiği , söz konusu tespit raporunun bu davadan beş ay sonra yapılan keşif sonucu hazırlandığı , yani davadan sonra dahi işin tamamlanmadığı, % 60,70 oranında tamamlandığı, kat karşılığı inşaat sözleşmesinde 20 adet bağımsız bölümün yapılacak inşaat bedeli karşılığında yükleniciye verileceğinin kararlaştırıldığı nazara alındığında, işin tamamlanma seviyesi olan % 60,70'e karşılık 12 adet bağımsız bölümü hak kazandığı ancak tespit bilirkişilerin 14 adet bağımsız bölümü hak kazanıldığının belirtildiği ve arsa sahiplerinin buna itiraz etmediğini, bu adet bağımsız bölümün tapu devrinin yükleniciye verildiği ve yüklenicinin 14 adet bağımsız bölümünün kendisine devredildiğini ihtarnamesiyle kabul ettiği gözetildiğinde; yüklenicinin tamamladığı imalata karşılık hak ettiği 14 adet bağımsız bölümü teslim aldığı ve yüklenicinin arsa sahiplerinden hiçbir alacağının kalmadığının anlaşıldığı, yine davacının 9 adet malzeme temini faturasından 3 tanesinin okunamadığını belirtilerek, bu üç adet faturanın da sunulması halinde yeniden rapor düzenleneceği bildirilmiştir.
Davacı vekili tarafından okunaklı fatura örneklerinin sunulması üzerine bilirkişi heyetinden alınan 04/06/2020 tarihli ek raporda ise; söz konusu faturalar incelendiğinde talep edebileceği malzeme bedelinin 191.297,29 TL olduğu ve davacının daire tapu iptal tescil yada rayiç değerine hak kazanamadığını, ancak irsaliyeli faturalar ile teslim edilen malzeme tutarı 191.297,29 TL' yi talep edebileceği belirtilmiştir.
İlk derece mahkemesi tarafından asıl davada davacının, davalı ... Grup İnş.Emlak San.Tic.Ltd.Şti. aleyhindeki davasının kısmen kabulü ile; 190.297,29 TL nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte bu davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının davalı ... ve ... aleyhindeki davasının reddine, birleşen davanın reddine dair karar verilmiştir. Ne var ki; hükmün yeterli inceleme ve araştırmaya dayalı verildiğini söyleme imkanı bulunmamaktadır.
Şöyle ki; davacı, ... Ltd.Şti ile imzaladığı 31.03.2015 ve 05.10.2015 tarihli sözleşmeler gereğince yüklenicinin yapacağı inşaatta kullanılmak üzere malzeme satımını üstlenmiş, ... Ltd.Şti satın aldığı malzeme bedeli karşılığında yüklenicisi olarak inşa edeceği inşaattaki kat karşılığı sözleşme gereğince kendisine tekabül eden 29 no.lu dairenin devrini vermeyi taahhüt etmiştir. Davacı, davalılardan ... Ltd.Şti ile temel ilişki mahiyetinde olan satım akdi nitelikli akdi ilişkisine istinaden tapu iptal tescil olmazsa daire rayiç bedeli tutarında alacak talep etmiştir. Taraflar arasında imzalanan protokol hükümlerinde davacının 150.000,00 TL tutarında malzeme teslim etmesi akabinde daire tapu devri yapılması öngörülmüştür. Davacının 191.297,29 TL fatura tutarında malzeme teslimini sağladığı halde tapu devrinin yapılmadığı, akabinde davalı yüklenici ... Ltd Şti 'nin kat karşılığı inşaat sözleşmesine uygun olarak inşaatı tamamlayıp arsa malikleri davalılara teslim etmediğinden, yani sözleşmeden kaynaklanan edimlerini tam olarak yerine getiremediğinden sözleşmenin feshedildiği, yüklenicinin yaptığı imalata karşılık hak ettiği 29 numaralı bağımsız bölüm dışındaki 14 adet bağımsız bölümü teslim aldığı, 29 numaralı bağımsız bölüm dahil 6 bağımsız bölümün tasarrufunun arsa sahiplerine bırakıldığı, arsa sahiplerinin daha sonra başka bir yüklenici firma ile inşaatın tamamlanmasına ilişkin sözleşme yapıldığı anlaşılmakla; Mahkemece davacının asıl ve birleşen davadaki tapu iptal ve tescil talebinin reddine karar verilmiş olması yerinde ise de; davacının 31/03/2015 tarihli protokol ve ek protokol hükümlerine göre tapu devrinin gerçekleştirilmesi hususunda ilk aşamada yer alan edimlerini yerine getirdiği bu durumda yüklenici için aynen ifa imkansız hale geldiğinden davacının dava konusu taşınmazın rayiç bedelini ödediği bedele oranlanması suretiyle belirlenecek miktarı talep etme hakkına sahiptir.
O halde Mahkemece yapılması gereken iş; davacının 31/03/2015 tarihli protokol ve ek protokol hükümlerine göre tapu devrinin gerçekleştirilmesi hususunda bir kısım edimlerini yerine getirdiği bu durumda yüklenici için aynen ifa imkansız hale geldiğinden davacının dava konusu taşınmazın rayiç bedelini ödediği bedele oranlanması suretiyle belirlenecek miktarı talep etme hakkı olduğundan dava konusu taşınmazın dava dilekçesindeki talep gibi dava tarihi itibariyle rayiç bedeli belirlenerek
davacı tarafından malzeme karşılığı ödenen bedele oranlanması suretiyle hesaplanmasına ilişkin hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre tüm deliller ile birlikte yeniden değerlendirme yapıldıktan sonra karar verilmesi gerekmektedir.
Kabule göre de; hükme esas alınan 04/06/2020 tarihli ek raporda dosya kapsamında mevcut faturalara göre davacının talep edebileceği malzeme bedelinin 191.297,29 TL olduğu belirtilmesine rağmen, Mahkemece 190.297,29 TL üzerinden hüküm kurulması ve bu konuda ek kararla davacının tavzih talebinin reddine karar verilmesinde de isabet görülmemiştir.
Hal böyle olunca, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece Mahkemesince verilen kararın yukarıda belirtilen gerekçelerle verilmiş olması nedeniyle HMK'nın 353/1-a/6. bendi gereğince kaldırılarak dosyanın mahalline gönderilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/12/2020 tarih, 2016/611 Esas 2020/704 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Dosyanın davanın yeniden görülmesi için MAHKEMESİNE İADESİNE,
3-Asıl ve birleşen davada davacı tarafından yatırılan istinaf peşin harcının davacı tarafa İADESİNE,
4-Asıl ve birleşen davada davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate ALINMASINA,
5-Kararın kesin olduğu dikkate alınarak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27.maddesi ile aynı kanunun 302/5.maddesi uyarınca Dairemiz kararının ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine, harç ve diğer işlemlerin ilk derece mahkemesi tarafından yerine GETİRİLMESİNE,
Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a/6. bendi uyarınca kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.12/05/2026
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 12/05/2026
Başkan
...
e- imzalıdır
...
Üye
...
e- imzalıdır
...
Üye
...
e- imzalıdır
Katip
...
e- imzalıdır
¸Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-imza ile imzalanmıştır. ¸