T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/432
KARAR NO: 2022/455
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN VEKİLİ:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/01/2022
NUMARASI: 2021/879 E. - 2022/22 K.
DAVACILAR:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLLERİ:
DAVANIN KONUSU: Tazminat
Taraflar arasında görülen davada Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 14/01/2022 tarih ve 2021/879 E. - 2022/22 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan 28/04/2017 tarihli hizmet alım sözleşmesi uyarınca, müvekkili şirketlerin 01/05/2017 ile 31.03.2018 tarihleri arasında çöp toplama temizlik hizmetleri işini 17.200.480,00 TL bedel karşılığı üstlendiğini, müvekkili firmanm yüklendiği edimleri yerine getirirken davalının sözleşmeye aykırı davranarak müvekkiline eksik iş yaptırdığını, taraflar arasındaki sözleşme gereğince eksik yaptırılan işin %5' i olan 424.816,88 TL'nin davalı tarafça ödenmesi gerektiğini ileri sürerek anılan miktarın faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili tarafından 06/03/2017 tarihinde "12 ay süreli 450 kişi ile ...ınırları içerisinde çöp toplama, Cadde, Sokak, Pazar yerlerinin süpürülmesi konteynırların boşaltılması, ilaçlanması, çöplerin nakli, umumi wc, cami ve çevrelerinin temizliği işi"nin ihalesinin yapıldığını, ihale komisyon kararı gereği davacı şirketlerin oluşturduğu ortak girişim firması üzerinde kaldığını, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi veren ... Grup A.Ş.'nin kamu ihale grubuna itiraz etmesi nedeni ile davacı taraf ile sözleşmenin imzalanmadığını, dava konusu olan 2017/135766 ihale kayıt numarası ile pazarlık usulü ile " 4 ay süreli 450 kişi ile Melikgazi ilçe sınırları içerisinde çöp toplama. Cadde, Sokak, Pazar yerlerinin süpürülmesi, konteymrlann boşaltılması, ilaçlanması, çöplerin nakli, umumi wc, cami ve çevrelerinin temizliği işi'nin ihalesinin yapıldığını, yapılan ihalenin komisyon kararında da görüleceği üzere .... Ltd Şti'nde kaldığını ve 31/03/2017 tarihinde sözleşme imzalandığını, belediyelerince ilk yapılan 2017/44203 sayılı kayıt numaralı ihale ile ilgili itirazının reddedilmesi üzerine pazarlık usulü ihalede malzeme konusunda kamu zararı doğacağı ve işin temizlik işi olması nedeniyle dava konusu sözleşmenin iptal edilerek davacı ile sözleşme imzalandığını, bu iş devam ederken ... Grup A.Ş.'nin itirazının reddi üzerine açtığı dava sonucu verilen karar gereği davacı taraf ile yapılan sözleşmenin iptal edilip ... Grup A.Ş. ile sözleşme imzalandığını, müvekkilinin ihalelere yapılan itiraz nedeniyle mevzuat gereği yeni ihale yapmak zorunda kaldığını, iddia edildiği gibi davacı tarafa iş yaptırılmamasının söz konusu olmadığını, öte yandan davacının iddiasının bir an haklı olduğu düşünülebilse dahi talep edilen miktarın fazla olduğunu, 4735 Sayılı Kanunun 24. maddesi gereğince iş eksilişinin hesaplanabilmesi için işin tamamlanması gerektiğini, ancak davacı tarafça işin tamamlanmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, davalının taraflar arasında imzalanan sözleşmeyi tek taraflı iptal etmesi nedeniyle, sözleşmenin 29. maddesi gereğince uygulanması gereken 4735 sayılı Yasanın 24. maddesine göre iş bedelinin %80’nine tekabül eden miktarın %5’ini davacıya ödemesi gerektiği , bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi taraflar arasında yapılan sözleşme bedelinin ( 17.200.480,00-TL) % 80' i olan 13.760,384 TL'den tamamlanan iş bedeli 5.264.046,38-TL'nin mahsubu sonucu bulunan 8.496,337,62 TL eksik yapılan işin % 5'inin 424.816,88 TL olduğu ancak davacı vekili tarafından harçlandırılan 424.800,00 TL'lik alacak talebi yönünden davanın kabulü gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 424.800,00 TL'nin dava tarihi olan 15/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili; müvekkilinin dava konu için için 06/03/2017 tarihinde yaptığı ihaleyi davacı tarafın aldığını, ancak bu ihaleye dava dışı şirket tarafından itiraz edildiğinden mevzuat gereği anılan ortak girişimle sözleşme imzalanamadığını, işi aciliyeti sebebiyle pazarlık usulü yapılan ihale sonucu ....Ltd Şti ile sözleşme imzalandığını, ilk ihaleye itiraz eden dava dışı şirketin itirazının reddedilmesi üzerine, pazarlık usulü yapılan ihalede kamu zararı doğacağından sözleşmenin iptal edilerek davacı taraf ile sözleşme imzalandığını, ancak yine ilk ihaleye itiraz eden dava dışı şirketin açtığı dava sonucu verilen karar gereği, davacı ile yapılan sözleşmenin de iptal edildiğini ve ihaleye itiraz eden dava dışı şirketle sözleşme imzalandığını, müvekkilinin ihalelere yapılan itiraz nedeniyle mevzuat gereği yeni ihale yapmak zorunda kaldığını, sözleşmeye aykırı davranışı ve iş yaptırmaması iddialarının hukuk dışı olduğunu, davacının iddiasının bir an haklı olduğu düşünülebilse dahi talep edilen miktarın fazla olduğunu, 4735 Sayılı Kanunun 24. maddesi gereğince iş eksilişinin hesaplanabilmesi için işin tamamlanması gerektiğini, ancak davacı tarafça işin tamamlanmadığını, diğer taraftan mahkemece hükmedilen harç yargılama gideri ve vekalet ücretlerinin de hatalı olduğunu, savunarak ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE: Dava, sözleşmenin haksız feshedildiği iddiasına dayalı yoksun kalınan karın tahsili istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosyada bulunan ilgi ve belgelerden; taraflar arasında 28/04/2017 tarihinde , taşıma ve hizmet edimlerini bir arada içeren karma nitelikteki, çöp toplama, cadde, sokak, pazar yerlerinin süpürülmesi, konteynırların boşatılması, ilaçlanması, çöplerin nakli, umumi wc , cami ve çevrelerinin temizliği işlerine ilişkin hizmeti alım sözleşmesinin imzalandığı, işe başlama tarihinin 01/05/2017, iş bitim tarihinin 31/03/2018 olduğu, sözleşmenin "Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi" başlıklı 29. maddesinde, ihalede 4735 sayılı Kanunu'nun 24. maddesi çerçevesinde iş eksilişi yapılabileceği, ihale konusu işin sözleşme bedelinin %80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici karına karşılık olarak, sözleşme bedelinin %80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının %5'inin ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin dayanağı olan ihaleye dava dışı ...A.Ş tarafından yapılan itirazın Kamu İhale Kurulunun 2017/UH.II-1151 sayılı kararıyla reddi üzerine anılan dava dışı Şirketin bahsi geçen Kurul kararının iptali istemiyle Ankara 18. İdare Mahkemesi'nin 2017/1121 E-2017/1632 K sayılı dosyasında açtığı dava sonucunda 2017/UH.II-1151 sayılı Kurul kararının iptaline karar verildiği, bunun üzerine Kamu ihale Kurulu tarafından 16/08/2017 tarihinde düzeltici işlem yoluna gidildiğini ve davacı adi ortaklığın ihale teklifinin idari şartnameye aykırılık taşıdığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, bundan sonra davalının davacı ile olan sözleşme ilişkisini sonlandırarak ihalede en avantajlı teklif sahibi olan dava dışı ... ..Aş ile 15/09/2017 tarihinde yeni sözleşme imzaladığı anlaşılmaktadır.
Somut olayda davacı, davalının taraflar arasındaki 28/04/2017 tarihli sözleşmeye aykırı davranarak eksik iş yaptırdığını , bu nedenle zarara uğradığını ileri sürerek sözleşmenin 29. maddesi uyarınca eksik yaptırılan işin %5' i olarak 424.816,88 TL'nin tahsilini talep etmiş olup yukarıda belirtildiği üzere taraflar arasındaki 28/04/2017 tarihli sözleşmenin süresinden önce davalı İdare tarafından sonlandırıldığı anlaşıldığından davacı davadaki talebinin açıklanan niteliği itibariyle davalının sözleşmeyi feshinden kaynaklanan yoksun kalınan karın tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
6098 sayılı TBK 112. maddesi hükmünce borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür. Bunun sonucu olarak davacının, sözleşmenin haksız feshi halinde yoksun kalınan karını istemesi mümkündür. Ancak somut olayda taraflar arasındaki sözleşme, dava dışı şirketin sözleşmenin dayanağı olan ihaleye itirazının Kamu İhale Kurul'unca reddi sonucu idari yargıda açılan iptal davasının kabul edilmesi üzerine Kamu ihale Kurul'unca yapılan düzenleyici işlem ile davacının ihale dışı bırakılmasına karar verilmesi nedeniyle davalı tarafça sonlandırılmıştr. Yani , davalının bahsi geçen idari yargı kararı ve sonrasında alınan Kamu İhale Kurulu kararı dışında sözleşmeyi fesih beyan ve iradesi bulunmamaktadır. Yargı kararlarına ve 4734 sayılı Kanun'un 56. maddesi uyarıca Kamu İhale Kurulu kararlarına uymak zorunda olan davalı bakımından taraflar arasındaki sözleşmenin ifası hukuki imkansızlık sonucu imkansız hale geldiğinden diğer bir deyişle davalının sözleşmenin feshinde kusuru bulunmadığından, davacının ancak fesihte kusurlu olunması halinde talep edebileceği yoksun kalınan karını davalıdan istemesi mümkün değildir. Nitekim 15. Hukuk Dairesi'nin 2020/1557 E-2020/2455 K, 2019/688 E- 2019/3626 K sayılı ilamları, 13. Hukuk Dairesi'nin 2016/28598 E-2018/10633K , 2017/5477 E -2019/4018 K sayılı ilamları da aynı yöndedir.
Diğer taraftan davacı yoksun kalınan kar istemini ,taraflar arasındaki sözleşmenin 29. maddesine dayandırmış ve ilk derece mahkemesince de bu maddeye göre hesaplanan tutar hüküm altına alınmışsa da sözleşmenin 29. maddesi ve anılan maddede bahsi geçen 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 24. maddesi, iş eksilişine ilişkin olup işin sözleşme bedelinden % 80 daha az bir bedelle tamamlanması durumunda uygulanma kabiliyeti bulunan bu maddenin, sözleşmenin idari yargı kararı sonrasında alınan Kamu İhale Kurulu kararı neticesinde süresinden önce feshedildiği ve bu nedenle işin tamamlanmadığı anlaşılan somut olay bakımından uygulama imkanı bulunmamaktadır.
Bu itibarla, yukarıda açıklanan nedenlerle davalının taraflar arasındaki sözleşmeyi feshinde kusuru bulunmadığından davacının yoksun kaldığı karın tahsili isteminin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanı reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, HMK'nın 353/1-b-2. maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kabulü ile, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 14/01/2022 gün ve 2021/879 E. - 2022/22 K. sayılı kararın KALDIRILMASINA;
2-Davanın REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70.TL maktu karar ve ilam harcının, davacıdan peşin olarak alınan 7.254,53.TL harçtan mahsubu ile bakiye 7.173,33.TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiklerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan takdiren 38.186,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan 73,60.TL posta masrafı, 220,70.TL istinaf kanun yoluna başvuru harcından oluşan 294,30.TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen taraflara iadesine (HMK m.333),
8-Davanın ilk açıldığı Kayseri 7. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/287 Esas 2019/337 Karar sayılı dosyasında verilen karar sonrasında davalı tarafça 15/08/2019 tarihinde yatırılan 21.763,55 TL bakiye karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,
9-Davalı tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 7.255,00.TL istinaf karar ve ilam harcının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,
10-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 31/03/2022 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/04/2022
Başkan V.
Üye
Üye
Katip