T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2019/1179
KARAR NO: 2021/509
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK
MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/06/2019
NUMARASI:
DAVANIN KONUSU: FSEK'ten Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat
Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 27/06/2019 tarih ve.......E. - ....... K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, davalı ..................... Ltd. Şti.’nin yayım hakkı ......... ne ait olan, 2012-2013 yılları KPSS (Eğitim Bilimleri), 2012-2013 yılları Dikey Geçiş Sınavı (DGS), 2012 (İlkbahar-Sonbahar) ve 2013 (İlkbahar) yılları Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı (ALES) sorularını, davalıya ait Kpss Eğitim Bilimleri Tamamı Çözümlü Çıkmış Sorular Fasikül Fasikül, Kpss Eğitim Bilimleri Tamamı Çözümlü Çıkmış Sorular Fasikül Fasikül 2006- 2007- 2008- 2009- 2010- 2011- 2012- 2013, DGS Fasikül Fasikül Tamamı Çözümlü Çıkmış Sorular 2006-2013 Çözümü Kitapçığı, DGS Fasikül Fasikül Tamamı Çözümlü Çıkmış Sorular 2006-2013, ALES Tamamı Çözümlü Çıkmış Sorular Kitapçığı, ALES Tamamı Çözümlü Çıkmış Sorular Sonbahar Dönemi EŞDEĞER SINAVI Dahil 2007-2013 Fasikül Çıkmış Sorular ve Çözümleri isimli altı farklı eserde kullandıklarını, böylece 5846 sayılı yasa uyarınca müvekkilinin haklarınının davalı tarafça ihlal olduğunu ileri sürerek FSEK 5846 sayılı yasanın m.70/2 uyarınca 100,00 TL maddi tazminat ve 70/2 ve 70/3 gereğince temin edilen karın iadesini ancak karın telif sözleşmesi tutarının üç katından az olması halinde ise farazi sözleşme yapılması halinde talep edilecek rayiç bedelinin üç katının davalıdan tahsiline tazminat talebinde karar verilmesini talep ve dava etmiş, 21.05.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile telif tazminat miktarını 219.668,10 TL'ye yükseltmiştir.
Davalı vekili, davacının dava dilekçesinde belirttiği tüm yıllar ve tüm sınavlara ilişkin taraflar arasında imzalanmış telif sözleşmeleri ve telif ödeme belgeleri bulunduğunu, bu bağlamda 28/12/2011, 28/12/2011 ve 16/4/2015 tarihlerinde ...............ile müvekkili şirket arasında imzalanan telif sözleşmeleri örnekleri ile bu sözleşmeler uyarı ............. yapılan ödeme dekontları ile ödemelerin yapıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki 28/12/2011 tarihli 1. Sözleşme ve buna bağlı olarak 29/12/2011 tarihli yetki belgesi ile, çekişmeli eserlerden DGS, ALES ile KPSS için 2006, 2007, 2008, 2009, 2010 yılına kadar......... 2006, 2007, 2008, 2009, 2010 yılına kadar yapılan DGS, ALES ile KPSS test sınavlarında uygulanan soruların, 28/12/2011 tarihli 2. Sözleşme ve buna bağlı olarak yine 29/12/2011 tarihli yetki belgesi ile 2011 yılında gerçekleştirilen DGS ile ALES sınavları ile 9/7/2011 ve 10/7/2011 tarihlerinde gerçekleştirilen KPSS Eğitim Bilimleri sınavlarında kullanılan test sorularının, 16/4/2015 tarihli sözleşme ve buna bağlı aynı tarihli yetki belgesi ile de 2012-2013 yıllarına ait DGS, 2012 -2013 ilkbahar ve sonbahar ALES ve 2012- 2013 yıllarına ait KPSS (COS) sınavlarında uygulanan test sorularının beş yıl süre ile çoğaltma, yayma, işleme, temsil ve umuma iletim haklarının ................ devir edildiği, taraflar arasında 16.04.2015 tarihli, 2012-2013 yılları KPSS, 2012-2013 yılları DGS (Dikey geçiş sınavı), 2012 yılı (ilkbahar) ALES , sınavlarında çıkan soruların kullanımı için sözleşme imzalandığı, davacı ......bu soruları 2014 tarihinde davalı yayınevi tarafınan sözleşme öncesinde basıldığını; basım tarihi ile sözleşme tarihi arasındaki telif tazminatını talep ettiğini, aynı zamanda maddi tazminat talebinde bulunduğunu, taraflar arasında imzalanan 16.04.2015 tarihli sözleşmede kararlaştırılan 80.300,00 TL davalı tarafından davacı ...........ye ödendiğini, sözleşmede, sözleşmenin geçerlilik süresi olarak, sözleşme imza tarihinden başlayarak 31.12.2018 tarihine kadar geçerli olduğunu, davacı .......... davalının aynı zamanda sözleşme konusu yapılmayan ve sözleşme kapsamında yer almayan 2013 (sonbahar) ALES sınav sorularını 2014 tarihinde bastığını ve yayınladığını iddia ettiği, 2013 yılı sonbahar ALES sınavı ÖSYM tarafından 1 yıllık telif bedeli 2.420 TL olarak belirlendiği, davacı ..........vekili ıslah dilekesi vererek 1.000,00 TL olarak dava dilekçesinde yazdığı telif bedelini 132,660 TL’ye yükselttiği, harcını da yatırdığı, davacı ıslah dilekesinde aynı zamanda dava dilekçesinde talep etmemiş olduğu tecavüzün ref’i ve tecavüzün men’i talebinde de bulunduğu, davacı ....... Ankara 1. FSHCM’ne verdiği 18.04.2015 tarihli dilekçe ile şikayetinden taraflar arasında imzalanan telif sözleşmesi dahilinde vazgeçtiği, davacının 19.04.2018 tarihli dava dilekçesinin ekinde yeralan ve bilirkişilerin de raporlarında esas aldığı tarifeye göre 5 yıllık telif bedeli olmak üzere toplam 80.300,00TL çıktığı, davalının bu bedeli ödediği, her ne kadar, davalı yayınevi davacı ile telif sözleşmesi imzalanmadan önce 2014 yılında dava konusu yapılan 2012-2013 yılı DGS, 2012-2013 yılı ALES sınav sorularını yayınlamış ise de, taraflar arasında imzalanan 16.04.2015 tarihli sözleşme uyarınca, davacı taraf dava konusu yapılan bu sınavlardan 2012-2013 yılı KPSS 2012-2013 yılı DGS ve 2012 yılı ALES ve 2013 yılı ilkbahar ALES sınav sorularının kamuya arz edilmesi konusunda davalı tarafa yetki verdiği, bu hakkını davalıya devrettiği anlaşıldığından, sözleşmede açıkca yazılmamış ise de, davacı tarafça sözleşmeden 2 gün sonra Ankara 1.FSHCM’ne şikayetten vazgeçtiklerine ilişkin dilekçe vermesi hususu da değerlendirildiğinde davacı tarafın sözleşme yapılmadan önce davalının sözleşme konusu yapılan sorularla ilgili yaptığı basımından dolayı sahip olduğu telif haklarını da devrettiği, bu nedenle sözleşmede yer olan sorularla ilgili telif tazminatına hükmedilmediği, sözleşme içeriğinde yer almayan 2013 yılı sonbahar ALES sınav soruları ile ilgili olarak, davalı yayınvevi davacıdan izin ve yetki almadan 2014 yılında bu sınav sorularını bastığından, davacının FSEK’dan kaynaklanan haklarına tecavüz ettiği, ÖSYM tarifesi uyarınca bu sorularla ilgili 1 yıllık telif bedeli 2.420,00 TL olduğu, FSEK 68/1 maddesi uyarıca telif tazminatı bu bedelin 3 katı olan (2.420 x 3) 7.260,00 TL’ olduğu, davacı taraf FSEK 70/2 maddesi uyarınca haksız fiil tazminatı talebinde de bulunmuş ise de; davacı kuruluşun sınavları yürütmenin dışında yayıncılık sektöründe hizmet yürütmemesinden dolayı, davalı yayınevinin dava konusu eserleri çoğaltarak satışa sunmasından dolayı zarar etmesi söz konusu olmadığından maddi tazminat talebi yerinde bulunmadığı, tecavüzün FSEK 68/1 maddesi uyarınca telif tazminatı ile ref edilmesi nedeniyle, diğer tecavüzün ref taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile 2013 yılı sonbahar akademik personel ve lisansüstü eğitim giriş sınavında (ALES) çıkan sorlar nedeni ile davacıya ait esere davalı tarafından yapılan tecavüzün men'ine, FSEK 68/1 maddesi uyarınca 7.260,00 TL'nin 01.01.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemlerin reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davalı ile 16/04/2015 tarihinde sözleşme imzalandığını, iş bu davadaki talebin sözleşme ve öncesine ait olduğunu, davalının dava konusu soruları kullandığını, müvekkilinin talebine ilişkin yasal hükümleri yazarak sözleşmesi olmadan telif haklarına aykırı olarak Sınav Sorularını kitap haline getirerek yayımlayan davalı şirketin maddi tazminat ödemek zorunda olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesinin kısmen ret kararının kaldırılmasını, davanın tümünün kabulüne karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE: Dava, FSEK'e dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, taraflar arasında 16.04.2015 tarihli sözleşmenin imzalandığı, bu sözleşmede dava konusu edilen 2012-2013 yılı KPSS, 2012-2013 yılı DGS ve 2012 yılı ALES ve 2013 yılı ilkbahar ALES sınav sorularının kamuya arz edilmesi konusunda davalı tarafa yetki verdiği, taraflar arasında imzalanan 16.04.2015 tarihli sözleşmede kararlaştırılan 80.300 TL'nin davalı tarafından davacı ......’ye ödendiği, davalı tarafça davacıya ödenen telif bedelinin 5 yıllık olduğu, buna rağmen sözleşmenin geçerlilik süresi olarak, sözleşme imza tarihinden başlayarak 31.12.2018 tarihine kadar geçerli olduğunun belirtildiği, davacı tarafça sözleşmeden 2 gün sonra Ankara 1.FSHCM’ye şikayetten vazgeçtiklerine ilişkin dilekçe vermesi hususu ile önceki sözleşmelerin 5 yıl bu sözleşmenin 5 yıldan az süreyi kapsar şekilde düzenlenmesinin dava konusu yayımları da kapsamına almak için yapıldığı kanaatini oluşturduğu, bu nedenle sözleşmede yer olan sorularla ilgili telif tazminatına hükmedilmemesinin yerinde olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 59,30 TL maktu istinaf karar ve ilam harcının, davacı tarafça istinaf başvurusunda yatırılan 124,00 TL istinaf karar ve ilam harcından mahsubu ile bakiye 64,70 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 09/04/2021 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 29/04/2021
Başkan
...
Üye
...
Üye
...
Katip
...