T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2022/270 - 2024/440
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/270
KARAR NO: 2024/440
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/12/2021
NUMARASI: 2021/156 E. - 2021/1102 K.
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALILAR:
DAVANIN KONUSU: Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan Tazminat
Taraflar arasında görülen davada Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 21/12/2021 Tarih ve 2021/156 Esas - 2021/1102 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı ile davalılar ... ... ve ... ... tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, müvekkili tarafından imal edilen 1 adet katı yakıtlı mobil tahıl kurutma makinesinin, davalı ...'nın sevk ve idaresindeki, diğer davalı ...'un maliki olduğu ... plakalı araç ile Çankırı'ya sevkiyatı esnasında, 24/08/2019 tarihinde, Eskişehir'de köprü altına çarpması sonucu hasarlandığını, tahıl kurutma makinesinin davalı sigorta tarafından sigortalandığını, kaza sonrasında araçta 78.615,67 TL'lik hasarın meydana geldiğini, meydana gelen hasar nedeniyle sigorta şirketine ve diğer davalılara başvuru yapılmış ise de zararın karşılanmadığını ileri sürerek, 78.615,67 TL'nin 24/08/2019 olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı sigorta vekili, öncelikle zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, esas yönünden ise, davalı sigorta şirketi tarafından "kamyon klozu" ile taşınan emtianın sigortalandığını, bu kloz çeşidinin "ateş, yıldırım, seylap, dere taşması, çığ, toprak ve dağ heyelanı, köprü yıkılması, yolların çökmesi ve kamyon ve treylerin devrilmesi, yanması, çarpması ve çarpışması sonucunda taşınan emtianın uğrayacağı hasarları" temin ettiğini, dava dilekçesinde belirtiliği üzere bahsi geçen köprünün yüksekliğinin 4,8 metre olduğunu, fakat taşınan emtianın yüksekliğinin 4,95 metre olduğunu, yola elverişli şekilde ambalajlama ve yükleme yapılmadığını, hasarın teminat kapsamında olmadığını, ayrıca davacı tarafından talep edilen hasar miktarının da fahiş miktar olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacıya ait taşınan makinenin, davalı ...'a ait araca yüklenmesi suretiyle 4,95 metre yüksekliğe ulaştığı, karayollarında mevcut yüksekliklerin ise 4,80 metre olduğu, dolayısıyla fazla gabarili yük taşıması yapıldığı, bu şekilde yükü kabul eden ve taşıyan araç sürücüsü davalı ... ve araç maliki olarak taşıyıcı sıfatıyla davalı ... meydana gelen zarardan %100 sorumlu oldukları, davacı tarafça talep edilen 78.615,67 TL zarar tutarının sigorta ekspertiz raporu ve alınan bilirkişi raporu ile uygun olduğunun belirlendiği, davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen nakliyat emtia sigorta poliçesinin incelenmesinde, emtianın kamyon ile sevkiyatı esnasında ateş, yıldırım, seylap, dere taşması, çığ, toprak ve dağ heyelanı, köprü yıkılması, yolların çökmesi ve kamyon ve treylerin devrilmesi, yanması, çarpması ve çarpışması sonucunda taşınan emtianın uğrayacağı ziyan ve hasarları teminat altına aldığı, yükleme, aktarma ve boşaltma işlemlerinden kaynaklı risklerin teminat dışı bırakıldığı, somut olayda hasarın, yüksekliği 4,95 metre olan taşıyıcı aracındaki yükün 4,80 metre yüksekliğindeki üst geçide çarpması neticesinde meydana geldiği, yükleme, aktarma ve boşaltmaya atfedilebilecek rizikoların teminat dışı bırakıldığı gerekçesi ile davalı sigortaya yönelik davanın reddine, davalılar ... ve ...'a yönelik davanın kabulü ile,78.615,67 TL'nin davalılar ... ve ...'dan 24/07/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, poliçede yer alan kamyon klozunun kapsamında çarpışma rizikosunun teminat içinde değerlendirilip, çarpma rizikosunun teminat kapsamı dışında olduğunu düşünmenin doğru olmadığını, poliçede ye alan "kamyon ve traylerin devrilmesi, yanması, çarpması veya çarpışması sonucu emtianın uğrayacağı hasarlar" teminat kapsamındadır ibaresinden çıkan sonucun çarpma ve çarpışmanın teminat kapsamında olduğu olduğunu, poliçede yer alan kamyon klozunun dava konusu olayı kapsadığının kabulünün gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Davalılar ... ... ve ... ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, iddialara ve delillere gerekçeli kararda hiç yer verilmediğini, şoförün kusurundan sebep müvekkilleri aleyhine davanın kabulü söz konusu ise kusuru bulunmayan müvekkili ... ... yönünden davanın reddinin gerektiğini, işyerinde yükleme yapıldığı esnada güvenlik kameraları tarafından yükleme kaydedildiği bildirilmiş olup, kamera görüntülerinin de celbinin talep edilmesine rağmen ilk derece mahkemesinin talebi yerine getirmediğini, tüm deliller toplanmadan ve alanında uzman olmayan bilirkişice rapor alınarak hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, müvekkillerinin TTK. madde 878 hükmüne göre sorumluluğunun bulunmadığını, üstü açık bir araç kullanıldığını, gönderen tarafından yetersiz ambalajlama yapıldığını, eşyanın gönderen tarafından işleme tabi tutulmuş ve yüklemesinin yapıldığını, davacı tarafın beyan etmiş olduğu hasar miktarının fahiş bulunduğunu, zarar miktarının ve sigorta şirketi'nin sorumlu tutulabileceği miktarın eksik sigorta hükümleri, teminatın kapsamı ve poliçe şartları dikkate alınarak tespitinin gerektiğini, davalı ... ... yönünden davanın reddinin gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE: Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
1-Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen nakliyat emtia sigorta poliçesinde, emtianın kamyon ile sevkiyatı esnasında ateş, yıldırım, seylap, dere taşması, çığ, toprak ve dağ heyelanı, köprü yıkılması, yolların çökmesi ve kamyon ve treylerin devrilmesi, yanması, çarpması ve çarpışması sonucunda taşınan emtianın uğrayacağı ziyan ve hasarları teminat altına aldığı, yükleme, aktarma ve boşaltma işlemlerinden kaynaklı risklerin teminat dışı bırakıldığı, somut olayda da hasarın yüklemeden kaynaklandığı ve teminat dışı olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
2-Davacının gönderen olduğu, davalıların sorumluluğunda bulunan eşyanın davalılarca taşındığı, taşıma sırasında eşyanın, taşıma güzergahındaki köprüye çarpması sonucu hasarlandığı anlaşılmakta olup, uyuşmazlığın, meydana gelen zarardan kimlerin sorumlu olduğu, sorumlu ise ne miktarda sorumlu bulunduğu hususlarında toplanmaktadır.
6102 sayılı TTK'nın 875. maddesi uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın hasara uğramasından doğan zararlardan sorumlu olup, aynı Kanun'un 888/1. maddesine göre de taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiili taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi de eşyanın hasarı nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan, asıl taşıyıcı gibi sorumlu bulunmaktadır. Maddenin devamında ise fiili taşıyıcının, taşıma sözleşmesinden doğan asıl taşıyıcıya ait bütün def'ileri ileri sürebileceği hüküm altına alınmıştır. Dava konusu uyuşmazlık bakımından TTK'nın 863/1. maddesine de değinilmesi gerekmektedir. Anılan madde, "Sözleşmeden, durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça; gönderen, eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorundadır. Taşıyıcı, ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür." hükmünü havidir. Söz konusu maddenin gerekçesinde, yükleme ve boşaltmanın gönderene yöneltilen kanunî bir yükümlülük olduğu, yüklemenin, eşyayı araca koymayı, istiflemeyi, bağlamayı, sabitlemeyi içerdiği, taşıyıcının ise denetleme yükümünün bulunduğu belirtilmiştir. TTK’nın 863/1. maddesinin gerekçesinden de anlaşılacağı üzere, yüklemeden kaynaklanan sorumluluk kural olarak gönderene ait ise de, taşıyıcının da yüklemenin, taşınan malın ve aracın vasıflarına uygun bir şekilde yapılıp yapılmadığını nezaret yükümü bulunmaktadır. Gerçekten de TTK'nın 878/1-c maddesinde hasarın, eşyanın gönderen tarafından yüklenmesinden kaynaklanması hali, taşıyıcıyı sorumluluktan kurtaran hallerden biri olarak öngörülmekte ise de istikrar kazanmış Yargıtay kararlarında, yüklemenin gönderene ait olması halinde dahi taşıyıcının da gözetim ve denetim yükümlülüğünün bulunduğu ve bu nedenle yüklemeden kaynaklanan hasarlarda gönderenle birlikte müterafik kusurlu olduğu kabul edilmektedir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 07.03.2016 tarih, 2015/7457 E.,2016/2437 K.-19.11.2013 tarih, 2013/6260 E., 2013/20837 K.-08/01/2018 tarih, 2016/4836 E. 2018/28 K. Sayılı ilamları).
Yapılan açıklamalar çerçevesinde somut olaya dönüldüğünde, davacı gönderici ile taşıyıcı arasında, dava konusu eşyanın taşınması konusunda taşıma sözleşmesi bulunmaktadır. Dava konusu hasarın da dava konusu yükün yüksek olması nedeniyle hasarın oluştuğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, yüklemeyi yapan gönderen TTK'nın 863/1. maddesi uyarınca zarardan sorumludur. Bunun yanında, taşımayı gerçekleştiren davalı taşıyan da gözetim ve denetim yükümlülüğünü yerine getirmediği için müterafik kusurludur. Zira, yukarıda da açıklandığı üzere taşınacak emtianın araca yüklenmesi ve istiflenmesi gönderene ait olsa dahi, yükün sağlıklı taşınabilmesi ve hasara uğramaması için taşıyıcının yükleme ve istiflemeyi, basiretli bir tacir gibi gözetmesi, hatalı bir yükleme varsa buna karşı çıkması ve yükün güvenli taşınabilmesi için gereken her türlü tedbiri alması gerekmektedir. Davalı fiili taşıyıcı ise bu yükümlülüğünü yerine getirdiğini, hatalı yüklemeye karşı çıktığını ve yükün güvenli taşınabilmesi için gerekli her türlü tedbiri aldığını ispat edememiştir.
Davacının 78.615,67 TL zarar tutarının sigorta ekspertiz raporu ve alınan bilirkişi raporu ile uygun olduğunun belirlendiği, dava konusu hasara, yüklemeyi hatalı yapan gönderen ile davalı fiili taşıyıcının müterafik kusurlarının yol açtığı, tarafların %50 oranında kusurlu olduğu, hasara uğrayan eşyanın ağırlığı dikkate alındığında meydana gelen gerçek zararın, davalı taşıyıcının sınırlı sorumlu olduğu miktarı aşmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda Dairemizce HMK'nın 353/1-b-2. maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmelidir. Diğer bir ifade ile kanun koyucu, temyiz kanun yolunda Yargıtay tarafından verilen yerel mahkeme hükmünün düzeltilerek onanması kararını, istinaf mahkemeleri için öngörmemiş, bu halde istinaf mahkemesince yeniden esas hakkında karar verilmesini istemiştir. Mahkemece yapılan bu yanlışlığın giderilmesinin ise yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği anlaşıldığından, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf itirazlarının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenle davalılar ... ... ve ... ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kabulü ile, Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 21/12/2021 Tarih ve 2021/156 Esas - 2021/1102 Karar sayılı kararın KALDIRILMASINA;
3-Davalı sigortaya yönelik davanın REDDİNE,
4-Davalılar ... ve ...'a yönelik davanın KISMEN KABULÜ ile, 39.308,00 TL'nin davalılar ... ve ...'dan 24/07/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
5-Alınması gereken 2.685,13 TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 1.342,56.TL harcın mahsubu ile bakiye 1.342,57.TL'nin davalılar ... ve ...'dan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine kabul edilen tutar üzerinden belirlenen 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı ... ve ...'dan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı sigorta şirketi ile davalı ... ve ... kendilerini vekille temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen reddedilen kısım yönünden belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalılara verilmesine,
8-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan 485,00.TL bilirkişi ücreti, 215,50.TL tebligat ve posta masrafı ile istinaf aşamasında yapılan 111,60.TL tebligat ve posta masrafı, 220,70 istinaf kanun yoluna başvuru harcından oluşan toplam 1.032,80 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre takdiren 1/2 kabul edilerek 516,40.TL.'ye 1.342,56.TL peşin harç, 59,30.TL başvurma harcı eklenerek oluşan toplam 1.918,26.TL'nin davalı ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-6325 Sayılı Yasanın 18/A-13 maddesi gereği suç üstü ödeneğinden ödenen arabuluculuk ücreti 1.320,00 TL'nin davanın kabul ret oranına göre takdiren 1/2'sinin davacıdan, 1/2'sinin davalılar ... ve ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına,
10-Davalı ... ve ... tarafından istinaf aşamasında yapılan 220,70 istinaf kanun yoluna başvuru harcından oluşan yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre takdiren 1/2 kabul edilerek hesaplanan 110,35.TL.'nin davacıdan alınarak davalı ... ve ...'a verilmesine, bakiyesinin davalı ... ve ... üzerinde bırakılmasına,
11-Davalı sigorta şirketi tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığı için bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
12-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen taraflara iadesine (HMK m.333),
13-Davalı ... ve ... tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 1.342,60.TL nispi istinaf karar ve ilam harcının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı ... ve ...'a iadesine,
14-Davacıdan alınması gereken 2.685,13.TL nispi istinaf karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 1.342,60.TL harcın mahsubu ile bakiye 1.342,53.TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
15-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 08/03/2024 tarihinde HMK 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 14/03/2024
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.