T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 11. ASLİYE ... MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/05/2022
NUMARASI....
DAVANIN KONUSU: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 04/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 16/07/2024
Davacı vekili tarafından davalılar hakkında açılan alacak davasında mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı ... vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine yapılan incelemede;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili; müvekkili şirket ile davalılar arasında 24/07/2013 tarihinde ... parsel üzerinde inşa edilecek ... ... ... ... projesinin mekanik ve elektrik tesisat yapım işi hususunda sözleşme imzalandığını, anahtar teslim işin bedelinin KDV hariç 7.000.000,00 TL olduğunu, müvekkilinin sözleşme uyarınca üstlendiği edimlerini sözleşmeye, projelere ve teknik şartnamelere uygun bir şekilde ifa ettiğini, davalıların edimlerini yerine getirmemesi ve müvekkiline yaptığı iş karşılığı ödeme yapmaması üzerine işin yapılmasının imkansız hale geldiğini, müvekkilinin davalıların edimlerini eksiksiz yerine getireceğine güvenerek bu işe girdiğini, bu iş için üstlendiği zaman diliminde başkaca bir iş almadığını, başka bir ihaleye girmediğini, tüm personeli ile sözleşmede belirtilen işleri yapmak için yoğun bir şekilde çalıştığını, müvekkilinin sözleşme konusu iş için masraflar yaptığını, işçi ücretlerini, SGK primlerini, tüm çalışanlarının yeme içme barınma masraflarını yaptığını, dolayısıyla hem sözleşme kârına sahip olamadığını, hem de üstüne cebinden yüklü masraflar yaptığını, ... ... projesi yapımı için davalı ... ... ... işveren sıfatıyla yüklenici olarak davalı ... üstlendiği işleri yapmaya başladığını, yaptığı işler karşılığı hakedişlerini düzenlediğini, işverenin kontrol firmasına sunulmak üzere davalılara ilettiğini, müvekkilinin alacaklarını alabilmesinin, hakedişlerin onaylanmasına ve akabinde fatura düzenlenmesine bağlı olduğunu, kötü niyetli bir şekilde hakedişler onaya sunulmadığından, müvekkilinin yapmış olduğu işlerin karşılığı ödemelerini alamadığını, yapılan işin miktarının ve bedelinin tespiti ile işe devamın mümkün olup olmadığı hususlarının tespiti için ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/23 D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti talep ettiğini, mahallinde keşif yaptırıldığını ve keşif neticesinde 10/12/2013 tarihli bilirkişi raporu alındığını, raporda, mekanik ve elektrik tesisatları olmak üzere yapılan işin malzeme hariç montaj olarak toplam bedelinin KDV hariç 1.064.119,47 TL olarak belirlendiğini, sözleşmenin Özel Hükümler başlıklı 30.3.maddesinde; "işverenin herhangi bir nedenle işe devam etmemesi durumunda işveren, taşerona, taşeronun yaptığı masrafı ve ilgili kanunların belirlediği öngörülen sözleşme kârını ödemek zorundadır." hükmü bulunduğunu, müvekkilinin işi yapmasının davalıların kendi üstlerine düşen edimleri yerine getirmemeleri ile imkansız hale geldiğinin, yapılan delil tespiti kapsamında alınan bilirkişi raporu ile sabit olduğunu, bu hususta müvekkilinin hiçbir kusuru bulunmadığını belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; davacı tarafından yapılan işlerin bedeli olarak şimdilik KDV dahil toplam 5l2.091,58 TL'nin, işin yapılması için zorunlu olan masraflar için şimdilik 120.966,05 TL'nin, işin yapılamamasından dolayı ortaya çıkan kar kaybına ilişkin olarak şimdilik 5.000,00 TL’nin 29/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; 29/08/2018 tarihli ıslah dilekçesi ile, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile davadaki taleplerini 812.091,58 TL KDV dahil yapılan iş bedeli alacağı, 164.966,05 TL işin yapılması için zorunlu olan masraflara ilişkin alacak, 190.000,00 TL işin yapılmamasından dolayı ortaya çıkan kâr kaybı alacağı olmak üzere toplam 1.167.057,63 TL’ye çıkardıklarını belirterek 1.167.057,63 TL'nin 29/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka reeskont faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Davalı .... vekili; davacının davasına dayanak yaptığı sözleşmenin müvekkili ile davacı arasında iddia ettiği şekilde sorumluluk atfeden bir sözleşme olmadığını, bahse konu sözleşmenin davacı ile diğer davalı ... ... ... ... şirket arasında yapıldığını, müvekkili şirketin ise bu sözleşmenin ... işlerini yapan firma olarak şeklen davalı ... tarafından dahil edildiğini, söz konusu sözleşme incelendiğinde müvekkili ile davacı arasında karşılıklı herhangi bir edim yükümlülüğünün düzenlenmediğinin görüleceğini, fiilen de buna ilişkin her hangi bir uygulama gerçekleştirilmediğini, davacı tarafından hazırlanıp da müvekkiline verilmiş olan herhangi bir hak ediş/iş teslimi söz konusu olmadığı gibi müvekkili tarafından da asıl firma olan ... ... ... ... ve İşletme ... şirketine yönelik hazırlanmış hakediş kalemlerine davacı yana ait olabilecek herhangi bir hakediş yansıtılmasının da söz konusu olmadığını, müvekkiline ait hakkedişler ve bu hakkedişlere ait dayanak belgeler incelendiğinde; içerisinde davacıya ait herhangi bir iş ve o işe ait belge fatura bulunmadığının görülebileceğini, davacı yanca müvekkiline teslim edilen herhangi bir iş de olmadığını, şayet işverene teslim ettiği işlerden bahsetmekte ise, bunun muhatabının da müvekkili değil işveren olduğunu, bir an için davacının yaptığını iddia ettiği işlerle ilgili müvekkilinin muhatap alınması geçerli kabul edilse bile, davacı yanca müvekkiline herhangi bir iş teslimi vs. yapılmadığı için müvekkiline sorumluluk atfedilmesinin de yerinde olmadığını, müvekkiline ait hakedişlerde davacıya ait bir kuruş dahi yer almazken, davacının yaptığını iddia ettiği müvekkiline dahi haber vermediği bu işlerle ilgili alacağı olmadığını, söz konusu işlerin asıl işveren ... ... ... ... Ltd.Şti adına yapıldığından yapılan bir kazandırma var ise işveren lehine bir kazandırma söz konusu olacağını, davacı yanın dayanak yaptığı sözleşmeden hareket edilecek ise sözleşmede işveren ... Ltd. Şti. olduğu için muhatabın ... Ltd.Şti olacağını, sebepsiz zenginleşme hükümlerinden hareket edilecek ise muhatabın ... ... ... ... Şirketi olacağını, davacının bu davada müvekkiline husumet yöneltmesinin hukuken mümkün olmadığını, davacı tarafın, bir yandan yeni işverence kendisine bir ay kadar önce sahadan el çektirildiğini belirtirken, diğer yandan da bu dönemde yaptığını iddia ettiği işler bulunduğunu ve bu işleri de yerinde görmesi ve beraberce ölçüm yapılması için müvekkiline bildirimde bulunduğunu belirtiğini, davacının her iki beyanının kendi içinde çeliştiğini, ayrıca davacının dayanak sözleşemeye göre asıl muhatabının ... Ltd. Şti olduğunun bir diğer kanıtının da bu davalı tarafından davacının sözleşmesinin feshedildiğine dair 15/11/2013 tarihli fesih ihtarnamesi olduğunu, müvekkili ile işveren arasında bugüne kadar 5 adet hakediş düzenlendiği halde davacı tarafından ne sözleşmenin feshedildiği tarihe, ne de müvekkilinin hazırlamış olduğu son hakediş tarihine kadar yaptığını iddia ettiği işler ile ilgili herhangi bir bildirimde bulunulmamış olmasının da müvekkiline yönelik iddiaların varit olmadığının bir diğer göstergesi olduğunu belirterek; davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... ... Ltd.şti cevap dilekçesi sunmamıştır.
Mahkemece; davanın, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olduğu, dosya kapsamına, sunulan delillere, iddia, savunma ve bilirkişi raporlarına göre; davalı şirketler arasında Manisa İli ... ilçesinde ... ... ... projesinin yapımı konusunda 22/05/2013 tarihinde Yüklenici Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmede davalı ... ... ... İşletme ... Şirketinin işveren, davalı ....... Şirketinin yüklenici olarak yer aldığı, sözleşme konusu işin ... ... projesi kapsamındaki bazı blokların kaba inşaatı tamamlanmış, kazı, dolgu, geri dolgu, tüm mevcut yapı ve/veya yapıların yıkılması ve uzaklaştırılması, alt yapı, ..., mimari, mekanik ,elektrik, orta gerilim, otopark, peyzaj, çevre tanzimi, çevre aydınlatma, su, doğalgaz, telefon, istinat ve çevre duvarları ile enerji temini işlerinin maliyet + kâr esasına göre yapılması işi olarak tanımlandığı, davalılar, ...... ... ... ve ... ......Şirketinin mal sahibi ve işveren, davalı ... ... ... ... ve ... ... şirketinin yüklenici, davacı ...nin taşeron olarak yer aldığı, bu sözleşmede; işin bitim tarihinin 30/10/2013, işin bedelinin anahtar teslim götürü olmak üzere 7.000.000,00 TL + KDV olarak kararlaştırıldığı, davacı tarafın edimini ifaya başladığı, davalı ... Şti tarafından 15/11/2013 tarihinde Noter kanalı ile gönderilen ihtarname ile sözleşmenin feshedildiği, davacı tarafın fesihten önce Mahkemede yaptırmış olduğu tespitte alınan bilirkişi raporunda, 1 blokta davacı taşeronun yapacağı bir imalat olmadığı, 2 blokta mekanik ve elektrik tesisat işlerinin yapımının mümkün olmadığı, diğer bloklarda imalatların devam etmekte olduğu belirtilerek, yapılan işlerin cins ve miktarları çerçevesinde birim fiyat üzerinden bedellerinin belirlenmiş olduğu, davacının üstlendiği işi yerine getirebilmesi için, iş kalemlerini yerine monte edebilecek şekilde yer tesliminin yapılması gerektiği, sözleşmenin imza tarihi itibariyle yer teslimi yapılmış olmasının, davacının işi yerine getirmesine uygun şekilde yer teslimi yapıldığı anlamını taşımadığı, sözleşme feshinden önce yapılan tespite göre, davacı taşeronun uhdesindeki edimi yerine getirmesine olanak tanıyacak şekilde yer tesliminin yapılmadığı, davalı iş sahibince sözleşmenin feshine ilişkin gönderilen ihtarnamede; hakediş yapma şartlarının yerine getirilmediği, davacı taşeronun 3 ayrı hakedişi gerekli belgeleri ile birlikte hazırlayarak sunduğu ancak bu hakedişlerin kontrol ve onayının işveren tarafından yapılmadığı, davalı işverenin sözleşmedeki edimini yerine getirmeyerek hakedişleri sonuçlandırmadığı, işin süresi 30/10/2013 tarihinde dolmuş olmakla birlikte, imalatlara konu yer tesliminin taşeronun imalat yapmasına olanak tanıyacak şekilde yapılmamış olması nedeniyle sözleşmenin 24. maddesi uyarınca süre uzatımı verilerek ve hakediş bedelleri ödenerek taşeronun edimini yapmasına imkan tanınmamış olduğundan davalı işverence 15/11/2015 tarihinde yapılan sözleşme feshi işleminin haklı nedene dayanmadığı, davacının sözleşme kapsamında yaptığı imalatlarla ilgili olarak 433.975,75 TL alacak talep edebileceği, davacının, sözleşmenin haksız yere feshi nedeniyle 525.281,94TL kâr kaybı bedeli talep edebileceği, davacının sözleşmenin yerine getirilebilmesi için zorunlu olarak yaptığı harcamalarla ilgili talebinin yerinde olmadığı, davalı ... ... ... ... ve ... ... Şirketi vekili, müvekkili şirketin sözleşmenin tarafı olmadığını, davacı tarafın bu sözleşmeden kaynaklanan alacaklarından diğer davalı şirketin yada dava dışı ... ... ... ... şirketinin sorumlu olduklarını, müvekkilinin sorumlu olmadığını savunmuş ise de, davacı taşeronla yapılan 24/07/2013 tarihli sözleşmede, davalı ... ... ... ... ve ... ... Şirketinin de yüklenici olarak imzası bulunduğu, 24/07/2013 tarihli taşeronluk sözleşmesine konu işin yüklenici olarak diğer davalı ile akdettiği sözleşmede yer alan mekanik ve elektrik tesisat işi olduğu, 24/07/2013 tarihli sözleşmenin 23. maddesi hükmü ve sözleşmenin bütün olarak değerlendirilmesi sonucu, davacının ödenmeyen hakediş alacaklarından, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle davacının uğramış olduğu kar kaybından dolayı davalı işveren ... İnş. Taah.Ltd.Şti'nin ve davalı yüklenici ... ... ... ... ve ... ... Şirketinin müşterek sorumluluğu bulunduğu dosya kapsamına ve sunulan delillere uygun düşmeyen "uzman görüşü"nün Mahkemece kabul edilmediği gerekçesiyle; davacının yapılan işin bedeline ilişkin talebinin kısmen kabulüne, 512.091,39 TL'nin dava tarihi olan 14/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının kar payına ilişkin davasının kabulüne, 190.000,00 TL’nin 5.000,00 TL’sinin dava tarihi olan 14/10/2015 tarihinden itibaren kalan 185.000,00 TL’sinin ıslah tarihi olan 29/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının zaruri masraflara ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.
Davalı ... ... ... ...vekili istinaf başvurusunda; davaya dayanak gösterilen 24/07/2013 tarihli sözleşmenin müvekkili ile davacı arasında iddia ettiği şekilde sorumluluk atfeden bir sözleşme olmayıp; bu sözleşmenin davacı ile diğer davalı ... ......arasında yapıldığını, müvekkili şirketin ise, bu sözleşmeye ... işlerini yapan firma olarak şeklen davalı ... tarafından dahil edildiğini, sözleşme incelendiğinde müvekkili ile davacı arasında karşılıklı herhangi bir edim yükümlülüğü düzenlenmediğinin açıkça görüleceğini, diğer yandan davacı tarafından hazırlanıp da müvekkiline verilmiş olan herhangi bir hakediş / iş teslimi söz konusu olmadığı gibi, müvekkili tarafından da asıl firma (işin sahibi) olan ... ... ... ... ve İşletme Ltd. Şti’ne yönelik hazırlanmış hakediş kalemlerine davacı yana ait olabilecek herhangi bir hakediş yansıtması da yapılmadığını, diğer davalı işveren ... Ltd. Şti ile davacı arasında yapılan sözleşme ile müvekkili ile diğer davalı ... Ltd.Şti.arasında yapılan sözleşme birlikte incelendiğinde, davacı ile müvekkili yüklenici (... firması) arasında görev bağlantısı olmadığının açıkça görüleceğini, davacının işlerini kontrol eden firmanın bile müvekkili değil, dayanak sözleşmenin 7. maddesinde bahsi geçen "... Ltd.Şti." şirketi olduğunu, müvekkilinin bu şirketi hiç tanımadığını, şayet davacının iddia ettiği şekilde olsa idi, davacıya ait işleri kontrol etmesi için sözleşmeye dahil edilmiş olunan bu firmanın talimatlarını müvekkilinden alması gerektiğini, sözleşmenin 17.maddesine göre davacının günlük raporlarını sunmak üzere şantiye şefinin muhatap kılındığını, keza davacının yükleniciye (muhtemelen hakkedişlerinin düzenlenmesi için) sunması gereken aylık raporunu da bu doğrultuda öncelikle şantiye şefine teslim etmesi yükümlülüğü getirildiğini, şantiye şefi ... ...’in SGK kayıtları araştırıldığında, bu kişinin işveren ... Ltd. Şti.'nin elemanı olduğunun ve onun adına bu kontrolleri yaptığının ortaya çıkacağını, yapı ruhsatından da, ... ... işveren ... Ltd. Şti.'nin elemanı olduğunun anlaşıldığını, nitekim, müvekkilince yapılacak işin, ilk olarak dava dışı ... İnş. Taah.San. Tic.A.Ş tarafından üstlenilmiş olup; bu şirketin işi tamamlamaması üzerine bu defa müvekkili şirketin işi üstlendiğini, ... ...’in, işi ... A.Ş. üstlendiği zaman da şantiye şefi olduğunu, dolayısıyla bu hususun da bu kişinin müvekkili şirket ile ilgisi bulunmadığını ispatladığını, sözleşmenin 17. ve 19. maddeleri dışında davacı ile müvekkilinin irtibatlandırıldığı her hangi başka bir düzenleme yer almadığını, kaldı ki davacının 19.madde doğrultusunda müvekkiline herhangi bir yazılı bildirimde de bulunmadığını, bildirimde bulunmuş olsaydı dahi, bu durumun davacının yaptığını iddia ettiği işlerle ilgili müvekkilini sorumlu kılmayacağını, ayrıca davacının, böyle bir yazılı bildirimde bulunmak yerine sözleşme kapsamına göre doğrudan muhatabı olan işverene (... Ltd.Şti’ye) 15/11/2013 tarihinde Ankara 38. Noterliği’nden ihtarname keşide etmek suretiyle gerçek muhatabının müvekkili olmadığını da kabul ve beyan edecek şekilde hareket ettiğini, müvekkilince yapılacak olan ... ... binasının ... işleri ile davacının işleri arasında koordinasyon sağlanması gerektiğini, zira davacının yükümlendiği mekanik-elektrik işlerinin müvekkilinin ... durumuna göre seyredeceğini, bunun dışında ne davacının müvekkilinin yaptığı ... işlerine ne de müvekkilinin davacının yaptığı elektrik işlerine müdahalesi ve kontrolü olmadığını, zaten buna yönelik her hangi bir sözleşme hükmü ve/veya düzenlemesi de bulunmadığını, diğer yandan sözleşme ile böyle bir yükümlülük düzenlenmediği gibi ... süresince fiilen de buna ilişkin her hangi bir uygulama gerçekleştirilmediğini, bu durumun doğal sonucu olarak da müvekkili tarafından asıl firma olan ... ... ... ... ve İşletme Ltd.Şti’ne yönelik olarak hazırlanıp işveren ... Ltd.Şti’ye teslim edilen hakediş kalemlerinde, davacı yana ait olabilecek herhangi bir hakediş kalemine yer verilemediğini, her ne kadar Mahkemece, sözleşmenin 23. maddesi gereği ödenmeyen hakedişlerin olduğu yönünde hüküm tesis edilmişse de; davacının hazırlamış olduğu bir hakediş tutarı bulunmadığını, nitekim davacının da davasını tespit raporuna dayandırdığını, sözleşmenin 23.maddesinin müvekkilini davacıya karşı sorumlu hale getiremeyeceğini, bununla birlikte kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının sözleşmeye tam olarak riayet etme yükümlülüğü bulunduğunu, bu bağlamda davacı tarafın 7.000.000,00 TL +KDV bedel kararlaştırılıp sadece 433.975,75 TL'nin tamamlanmış olmasının da sözleşmeye uygun hareket etmediğini gösterdiğini, mahkemece hükme esas alınan raporda davacı tarafından ibraz edilen 2013,2014, 2015 ve 2016 ticari defterlerinin lehine kesin delil vasıtası bulunduğunu belirten görüşüne de katılmadıklarını belirterek; mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedelinin tahsili, haksız fesih nedeniyle yapılan harcamaların ve kâr mahrumiyetinin tazmini istemlerine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı ... vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. Maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle taraflar arasında imzalandığı ihtilafsız olan 24/07/2013 tarihli sözleşmede davacı ... taşeron, davalı ...yüklenici, davalı ...'nin işveren olarak yer almasına, sözleşmenin 23.maddesi gereğince davacıya karşı her iki davalının da sorumlu olduğunun kabul edilmiş olmasına ve istinaf nedenleri ile sınırlı inceleme yapılmış olmakla davalı ...vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 47.959,86 TL istinaf karar harcından peşin alınan 11.990,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 35.969,86 TL harcın davalı ... tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nun 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 04/07/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır