T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2021/1108 - 2024/1488
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2021/1108
KARAR NO: 2024/1488
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/03/2021
NUMARASI: 2020/172 E. - 2021/130 K.
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
DAVANIN KONUSU: Tasarım İle İlgili YİDK Kararının İptali
Tasarım Hükümsüzlüğü
Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 25/03/2021 Tarih ve 2020/172 Esas - 2021/130 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 2018/07451/1,2,3 ve 4 numaralı tasarımlar ile çoklu endüstriyel tasarım başvurusu yaptığını, işbu başvuruya müvekkili tarafından tasarımların tamamının yeni ve ayırt edici olmadığı gerekçesi ile itiraz edildiğini, TÜRKPATENT YİDK'nin 2019/T-482 sayılı kararı ile itirazın reddine ve 2018/07451/1,2,3 ve 4 numaralı tasarımların tescilinin devamına karar verildiğini, dava konusu soğutucu/dondurucu dolap tasarımlarının birebir benzeri veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin dünyanın çeşitli ülkelerinde ve bu arada Türkiye’de uzun yıllardır üretilmekte ve pazarlanmakta olduğunu, diğer taraftan ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından daha önce 2018/07455/1,2,3,4, 2018/07456/1,2,3,4, 2018/07457/1,2,3,4, 2018/07459/1,2,3,4 2018/07460/1,2,3,4 sıra numaraları ile yapılan çoklu endüstriyel tasarım başvurularının yeni ve ayırt edici olmadığı gerekçesi ile reddedildiğini ileri sürerek, 2019/T- 482 sayılı YİDK kararının iptaline, 2018/07451/1,2,3,4 numaralı tasarımların hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı Şirket vekili, dava konusu 2018/07451/1, 2, 3 ve 4 sıra no'lu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini haiz olduğunu, müvekkili şirkete ait davaya konu çoklu tasarımın daha önce kamuya arz edilmiş aynı kategorideki ürünlerden farklılaştığını, yapılacak ayırt edicilik değerlendirilmesinde soğutucu/dondurucu dolaplar bakımından tasarımcının özgürlük alanının kısıtlılığının dikkate alınmasının gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, dava konusu 2018/07451-1, 2, 3 ve 4 nolu tasarımların mesnet tasarımlar karşısında genel izlenim itibariyle bilgilenmiş kullanıcı gözünde karıştırılma ihtimali olmayacak düzeyde farklı tasarımlar oldukları gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava konusu 2018 07451 numaralı çoklu endüstriyel tasarımların yenilik ve ayırt edicilik niteliğini haiz olmadığını, davalı Şirket tarafından diğer davalı ... nezdinde soğutucu dolaplara ilişkin çoklu endüstriyel tasarımların tescili amacıyla yapılan başvurularda yer alan tasarımlardan 2018/07453 numaralı tasarım haricinde 2018/07454, 2018/07456, 2018/07459, 2018/07460 numaralı tasarımların yeni ve ayırt edici niteliği haiz olmaması nedeniyle tescil taleplerinin reddedildildiğini, bilirkişi heyeti tarafından 2018/07455, 2018/07456, 2018/07457, 2018/07459 ve 2018/07460 numaralı çoklu endüstriyel tasarımların daha sonraki bir tarihte tescil başvurularının yapıldığından bahisle karşılaştırmaya esas alınmamasının hatalı olduğunu, kaldı ki bilirkişi heyet raporunda 2018/07453 ve 2018/07454 numaralı tasarımların bahsinin dahi geçmediğini, bilirkişi heyeti tarafından mutlak yenilik araştırması yapılmış olsaydı ...'nun tescili reddedilen tasarımların gerekçelerine bakılıp 2018/06710 numaralı tasarıma ulaşılarak değerlendirmeye alınacağını, 2018/06710 mumaralı tasarım ile dava konusu tasarım arasında kapı kulpu ve tekmelikte yer alan dijital gösterge paneli dışında hiçbir fark bulunmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE:Dava, YİDK kararının iptali ve endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ise de; hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu tasarımın mutlak yenilik kriterini haiz olup olmadığı hususunda bir değerlendirme yapılmadığı gibi davacı vekilinin bilirkişi raporuna yönelik itirazları da karşılanmadığından, Dairemizce, HMK'nın 356. maddesi uyarınca duruşma açılmasına karar verilmiş, dava konusu tasarımın mutlak yenilik kriterini haiz olup olmadığının tespiti ve davacı vekilinin rapora itirazlarının karşılanması için ek bilirkişi raporu alınması yoluna gidilmiştir. Tasarım, 6769 sayılı SMK'nın 55. maddesinde tanımlanmış olup aynı Yasa'nın 56. maddesinde, yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımların anılan Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunacağı düzenlenmiş, maddenin 4. bendinde de yenilik unsuru tanımlanmış ve bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarımın yeni kabul edileceği, sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteren tasarımların aynı olduğu hüküm altına alınmıştır. Anılan hüküm ile tasarımlar yönünden mutlak yenilik kriteri kabul edilmiştir. Mutlak yenilikten söz edilebilmesi için de, tasarım tescil başvurusu yapılan ürünün görünümünün dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulan tasarımlardan yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi sınırları içinde kalmak kaydıyla, küçük ayrıntıların ötesinde farklı özelliklere sahip olması gerekli ve yeterlidir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 24.04.2017 tarih, 2015/13749 Esas, 2017/2336 Karar sayılı kararında da açıklandığı üzere bir tasarımın mutlak yenilik kriterini haiz olup olmadığı resen gözetilmelidir. Bu nedenle dava konusu olan bir tasarımın, yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıyıp taşımadığı, davaya konu tasarım tescil belgesindeki ürün tasarımı ile söz konusu ürünün piyasada mevcut, bilinen tasarımlarla arasında belirgin bir farklılığın bulunup bulunmadığı, davaya konu tasarımın harcı alem bir tasarım olup olmadığı hususlarının tasarımın ilgili olduğu alanda uzman bilirkişilerden rapor alınmak suretiyle tespit edilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekir.
Bu doğrultuda Dairemizce aldırılan ek bilirkişi raporları ile sonuç olarak, davacı tarafından YİDK sürecinde itiraza mesnet yapılmayan ancak yargılamada dayanılan 08/11/2018 başvuru tarihli 2018/06710-1,2,3,4 sayılı tasarım ile dava konusu 11/12/2018 başvuru tarihli 2018/07451/1,2,3,4 sayılı tasarımın birbirinin aynısı olduğu, her iki tasarımın tasarımcıları ve başvuru sahiplerinin tümüyle aynı olması ve oniki aylık hoşgörü süresinde kamuya sunulması nedeniyle SMK'nın 57.maddesi uyarınca 2018/06710 sayılı tasarımın dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt ediciliğini etkilemeyeceği, ancak Ankara 2. FSHHM'nin 30/09/2020 tarih, 2019/266 Esas, 2020/268 Karar sayılı kararıyla 2018/06710-1,2,3 sayılı tasarımların ayırt edicilik vasfına sahip olmadığına karar verildiği, buna göre yapılan incelemede 2018/06710-1,2,3 sayılı tasarımın aynısı olan dava konusu 2018/07451-1,2,3 sayılı tasarımın da gerek YİDK gerekse yargılama sürecinde davacının itirazına mesnet olan 2016/04131-1( 2018/07451-1 yönünden) ve 2015/05815-7 ( 2018/07451-2 ve 3 yönünden) sayılı tasarımlar karşısında ayırt edici olmadığı, dava konusu 2018/07451-4 sayılı tasarımın ise yeni ve ayırt edici olduğu, öte yandan mutlak yenilik yönünden yapılan araştırmada dava konusu tasarımların başvuru tarihinden önce yayınlanmış dava konusu tasarımların
görünümlerine yakın görünümler içeren ve dava dosyasında bulunan dokümanlar dışında yenilik kırıcı
bir başka tasarım yayınına rastlanmadığı
açıklanmış olup, Dairemizce dosyaya sunulan rapor ve ek raporlar hüküm kurmaya ve denetime elverişli görülmüş, taraf vekillerinin Dairemizce alınan raporlarla ayrıntılı şekilde karşılanan itirazlarının tekrarı mahiyetinde olan sair itirazları yerinde bulunmamıştır.
Nitekim Ankara 2. FSHHM'nin 30/09/2020 tarih, 2019/266 Esas, 2020/268 Karar sayılı kararında 2018/06710-1,2,3 sayılı tasarımların ayırt edicilik vasfına sahip olmadığı 2018/06710-4 sayılı tasarımın ise yeni ve ayırt edici olduğu kabul edilmiş, Dairemizin 24/11/2022 tarih, 2021/28 Esas, 2022/1508 Karar sayılı kararı ile taraf vekillerinin bu karara karşı istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, Dairemiz kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 03/06/2024 tarih, 2023/919 Esas, 2024/4580 Karar sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir.
Yapılan açıklamalar çerçevesinde, dava konusu 2018/07451-1,2,3 sayılı tasarımların ayırt edicilik niteliklerini taşımadıkları, 2018/07451-4 sayılı tasarımın ise mesnet tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olduğu, 2018/07451-1,2,3 sayılı tasarımlar yönünden YİDK kararının iptali ve tasarımların hükümsüzlüğü koşullarının oluştuğu, dava konusu 2018/07451-4 sayılı tasarımın ise 2018/06710-4 sayılı tasarımın aynısı olmakla birlikte tasarımcısı ve başvurucusu da aynı olduğundan SMK'nın 57/2.maddesi uyarınca önceki tarihli tasarımın 2018/07451-4 sayılı dava konusu tasarımın yeniliğini ve ayırt ediciliğini etkilemeyeceği, SMK'nın 145/2.maddesinde patentler ve faydalı modeller için mükerrer tescilin mümkün olmadığı düzenlenmiş ise de endüstriyel tasarım için bu yönde bir tescil engelinin söz konusu olmadığı anlaşıldığından, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 25/03/2021 gün ve 2020/172 Esas - 2021/130 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, YİDK'nın 2019/T-482 sayılı kararının 2018/07451-1-2-3 sıra nolu tasarımlar yönünden iptaline,
3-Dava konusu 2018/07451-1-2-3 sayılı tasarımların HÜKÜMSÜZLÜĞÜ ile SİCİLDEN TERKİNİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 373,20 TL'nin davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 25.500,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirmiş olduklarından, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 25.500,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
7-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 127,00 TL tebligat ve posta masrafı ile istinaf aşamasında yapılan 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 218,00 TL posta ve tebligat masrafı, 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcından oluşan toplam 6.507,10 TL'nin, davanın kabul ve ret oranına göre takdiren 3/4 kabul edilerek 4.880,32 TL'ye, 54,40 TL peşin harç ile 54,40 TL başvurma harcı tutarı eklenerek oluşan toplam 4.989,12 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalılar tarafından ilk derece ve istinaf aşamasında herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen davacıya iadesine (HMK m.333),
10-Davacıdan peşin olarak alınan 59,30 TL maktu istinaf karar ve ilam harcının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
11-Davacı kendisini istinaf aşamasında vekille temsil ettirdiğinden ve birden fazla duruşma yapıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 20.400,00-TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
12-Davalılar kendilerini istinaf aşamasında vekille temsil ettirdiğinden ve birden fazla duruşma yapıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 20.400,00-TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
Dair, duruşmaya katılan davacı vekili, davalı şirket vekili, davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, yapılan açık yargılama sonucunda 25/09/2024 tarihinde HMK 361 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/10/2024
Başkan V.
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.