T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2023/1396 - 2025/1597
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/1396
KARAR NO: 2025/1597
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/03/2023
NUMARASI: 2022/43 E. - 2023/136 K.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımla İlgili Kurum
Kararlarının İptali)
Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 29/03/2023 Tarih ve 2022/43 Esas - 2023/136 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, müvekkilinin 25.12.2020 tarihinde gerçekleştirdiği 2021/01129-34,36,41,42,45 numaralı tasarım tescil başvurusuna davalı Şirket tarafından ileri sürülen itiraz neticesinde verilen 2021/T-997 sayılı YİDK kararı ile, başvurunun mesnet tasarımlarla yüksek oranda benzer olduğu, ayırt edicilik taşımadığı gerekçesiyle reddedildiğini, oysa davalı firma tarafından mesnet gösterilen tasarımlar karşısında 2021/01129- 34,36,41,42,45 numaralı tasarımların yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini sağladığını ileri sürerek, ... YİDK'nin 2021/T-997 sayılı (2022-T-43 sayılı) kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalı Şirket vekili, dava konusu 2021/T-997 sayılı YİDK kararının davalı kurum tarafından resen kaldırıldığından davanın konusuz kaldığını, dava konusu 2021/T-997 sayılı YİDK kararını hükümsüz hale getiren 2021/T-43 sayılı YİDK kararı yönünden de verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davacı tarafın 2021/01129 no'lu 34,36,41,42,45 sıra sayılı başvuru tasarımlarının davalı tarafın ileri sürdüğü mesnet tasarımları karşısında bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yenilik ve ayırt edicilik vasfının bulunduğu, aksi yöndeki YİDK kararının hatalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu Türk Patent'in 2021/T-997 Sayılı YİDK kararının iptaline karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davacının dava konusu başvurusunun
yayınına diğer davalı tarafından yapılan
itiraz hakkında verilen ve ilk kararı ortadan kaldıran ikinci kararın 10/01/2022 tarih ve 2022/T-43 sayılı
YİDK kararı olduğunu, Kurul'un bu kararında "09/12/2021 tarih ve 2021/T-997 sayılı kararda itiraza
konu olan tasarım görselleri ile itiraza konu olan tasarım numaraları arasında
Tasarımlar Dairesi’nin başvuru sahibinin talebi ile geri çekilen 2021 01129/4 sıra
numaralı tasarımı kurum kayıtlarına hiç girmemiş gibi işlem tesis etmesi nedeniyle
uyumsuzluk meydana geldiği, söz konusu uyumsuzluk sebebi ile sehven hatalı
tasarımların hükümsüz kılındığı tespit edildiğinden doğru eşleştirme kapsamında
kararın yeniden tesis edilmesi gerektiği, itiraza konu
2021 01129/10, 11, 12, 36, 38, 40, 46 sıra numaralı tasarımlar ile itiraza gerekçe olarak gösterilen 2016
07884/3, 2016 07885/6, 2017 01233/2, 2017 01233/5, 2017 05383/10 sıra numaralı tasarımların
bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibari ile farklı olduğu kanaatine ulaşıldığı, bu nedenle
yukarıda belirtilen tasarımlar açısından itirazın reddinin gerektiği, buna karşılık itiraza konu 2021 01129/35, 37, 42, 43, 46 sıra numaralı tasarımlar ile itiraza gerekçe
olarak gösterilen 2016 01713/22, 2016 07884/3, 2016 07885/5, 2017 01056/2, 2018 01057/13 sıra
numaralı tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yüksek oranda benzer olduğu ve 2021 01129/35, 37,
42, 43, 46 sıra numaralı tasarımların bu itiraz gerekçelerine nazaran ayırt edici olmadığı kanaatine
ulaşıldığı, diğer taraftan başvuru sahibi vekili tarafından beyan edilen farklılıkların ayrıntı seviyesinde
olduğu ve başvuruyu itiraza mesnet ürünlere nazaran ayırt edici kılmadığının da tespit edildiği, belirtilen
nedenlerle itirazın kısmen kabulüne ve 2021 01129/35, 37, 42, 43, 46 sıra numaralı tasarım tescilinin
hükümsüzlüğüne ve 2021 01129/10, 11, 12, 36, 38, 40 sıra numaralı tasarımın tescilinin devamına” karar verildiğini, 2021/T-997 sayılı YİDK kararının hatalı eşleştirme sonucu tesis edildiğinin tespit edilmesi nedeniyle 2022/T-43 sayılı kararla hukuk aleminden silindiğini, davanın konusuz kaldığını, 2021/01129-35,37,42,43,46 sayılı tasarımların itiraza mesnet tasarımlarla yüksek oranda benzer olduğunu, ayırt edicilik taşımadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava konusu 2021/T-997 sayılı YİDK kararının davalı Kurum tarafından re'sen kaldırıldığını, davanın konusuz kaldığını, bu nedenle davacının işbu davada hukuki yararının da bulunmadığını, ilk derece mahkemesinin bu hususu dikkate almaksızın karar verdiğini, davacının dava konusu tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini taşımadığını, 2021-T-997 sayılı YİDK kararının 2021/01129-34,36,41,42,45 sayılı tasarımlar hakkında verildiğini, 2022/T-43 sayılı YİDK kararının 2021/01129-35,37,442,43,46 sayılı tasarımlar hakkında verildiğini, iki karardaki tek ortak tasarımın 42 no.lu tasarım olduğunu, mahkemece 34,36,41,45 sayılı tasarımlar için de karar verildiğini oysa 42 no.lu tasarım dışındakilerin iptal dahi edilmediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun 997 sayılı YİDK kararını ortadan kaldıran 2022-T-43 sayılı kararı dikkate almadığını, bilirkişi raporunun hatalı görsel eşleştirmesine dayandığını, yeniden bilirkişi raporu alınmasının gerektiğini, dava konusu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik vasıflarının taşımadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE: Dava, endüstriyel tasarımla ilgili YİDK kararlarının iptali istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili firma tarafından gerçekleştirilen 2021/01129 - 34 - 36 - 41 - 42 - 45 kod numaralı tasarım başvurusu bakımından verilen 2021/T-997 sayılı ... Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu kararının iptalini talep emiş, davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde, 2021/T-997 sayılı YİDK kararının sehven hatalı eşleştirme sonucu tesis edildiğinin tespit
edilmesi nedeniyle Kararın, Kurumun 2022/T-43 sayı ile aldığı yeni karar sonucu hukuk âleminden silindiğini belirtmiştir. Bunun üzerine davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde, 2021/01129 - 34 - 36 - 41 - 42 - 45 kod numaralı marka başvurusu hakkında verilen 2021/T-997 sayılı ... Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu kararının ve 2021/01129 - 35 - 37 - 42 - 43 – 46 kod numaralı marka başvurusu hakkında verilen 2022/T-43 sayılı ... Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu kararının iptaline ve tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. ... Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'nun 2021/T-997 sayılı kararı 10/12/2021 tarihinde, 2022/T-43 sayılı kararı 12/01/2022 tarihinde davacıya tebliğ edilmiş, dava her iki kararın tebliğ tarihinden sonra 08/02/2022 tarihinde açılmıştır. Sonuçta mahkemece, davanın kabulüne, Türk Patent'in 2021/T-997 Sayılı YİDK kararının iptaline karar verilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası yargılamanın açıklığı ilkesini kabul etmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 294. ve devamı maddelerinde hükmün nasıl tesis edileceği ve sonrasında kararın nasıl yazılacağı etraflıca hükme bağlanmıştır. Yargılamanın açık bir şekilde yapılması ve tesis edilen hükmün açıkça belirtilmesi ilke olarak kabul edilmiştir. Bu nedenle hükmün açık, anlaşılır ve şüpheye yer vermeyecek şekilde infazı kabil olarak kurulması ve de en önemlisi sonradan yazılacak gerekçeli kararın kısa karara uygun bulunması gerekir. Aksi halde, yargılamanın açıklığı ilkesi dolayısıyla kamu vicdanı zedelenmiş olacaktır. Kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki olmaması gerektiği gibi, gerekçe ile hüküm fıkrası arasında da çelişki bulunmaması yasal bir zorunluluk olup, HMK'nın 298/2. maddesinde gerekçeli kararın tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamayacağı düzenlenmiştir. Kararların bu hususlara aykırı oluşturulması mahkeme kararlarına duyulan güveni sarsacağı gibi, verilen kararların hukuki denetiminin yapılmasını da olanaksız kılmaktadır.
Bu durumda, mahkemece, dava tarihinde davalı Kurum tarafından verilen 2022/T-43 sayılı kararla ortadan kaldırılmış olan 2021/T-997 sayılı kararın iptaline karar verilmesinin infazda tereddüte neden olacağı kuşkusuzdur.
Kabule göre de, endüstriyel tasarımlar bakımından yenilik ve ayırt edicilik değerlendirmesi, hakimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olmayan, çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir husus olduğundan, HMK'nın 266. vd. maddeleri kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmalıdır. Nitekim ilk derece mahkemesince de bilirkişi incelemesine başvurulmuştur. Ancak sunulan bilirkişi rapor ve ek raporlarında, 2022/T-43 sayılı kararla ortadan kaldırılmış olan 2021/T-997 sayılı YİDK kararı üzerinden değerlendirme yapıldığı gibi, sunulan raporlar denetime ve hüküm kurmaya elverişli de değildir. Ayrıca davalı Şirket vekilinin bu rapora yaptığı ciddi ve teknik itirazlar da karşılanmamıştır. Bu durumda mahkemece, içerisinde endüstriyel tasarım uzmanı bilirkişilerin yer aldığı yeni bir bilirkişi heyetinden, dava konusu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıyıp taşımadığı hususunda denetime elverişli bir rapor alınması, davalı vekilinin rapora esaslı itirazlarının da karşılanması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla Dairemizce, davalılar vekillerinin yukarıdaki hususlara ilişkin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kararın niteliğine göre davalılar vekillerinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 29/03/2023 gün ve 2022/43 Esas - 2023/136 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine İADESİNE,
3-Kararın niteliğine göre davalılar vekillerinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
4-Davalılar tarafından istinaf başvurusunda ayrı ayrı peşin olarak yatırılan 179,90'ar-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının istek halinde davalılara iadesine,
5-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yapılacak yargılamada değerlendirilmesine,
7-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 18/09/2025 tarihinde HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/10/2025
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.