T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2026/1001 - 2026/1138
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2026/1001
KARAR NO: 2026/1138
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 5. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 30/06/2021
NUMARASI: 2020/315 E. - 2021/272 K.
DAVANIN KONUSU: Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali -
Markanın Hükümsüzlüğü
Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 30/06/2021 Tarih ve 2020/315 Esas - 2021/272 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı ile davalı ... tarafından istenmiş ve istinaf dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, müvekkilinin "..." markalarının 1997 yılından bu yana tescilli olmasının yanı sıra 2007 yılında tanınmış marka olarak da tescil edildiğini, yine müvekkilinin seri marka oluşturmak amacıyla yaptığı sonu "..." ibaresiyle biten farklı markalarının da bulunduğunu, dava konusu “...” markasının müvekkili adına tescilli ve tanınmış “...” markaları ile ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu ve aynı benzer mal sınıflarını kapsadığını, "..." ve "..." ibarelerinin yazılış ve okunuşunun da ayırt edilemeyecek derecede benzediğini, her iki markanın da "..." ibaresi ile bittiğini, davalı yan markasının "..." şeklinde okunması nedeniyle "..." markasıyla karıştırılacağını, her iki markanın da 05. ve 10. Sınıfta yer alan malları kapsadığını, dolayısıyla 6769 sayılı SMK 6.maddesinde yer alan benzer mal veya hizmetleri kapsama şartlarının da dava konusu tüm mallar bakımından gerçekleştiğini, dava konusu “...” markasının kötüniyetli olarak tescile konu olduğunu ileri sürerek, 2020-M-8056 sayılı YİDK kararının iptaline ve dava konusu markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, dava konusu “...” ibareli marka başvurusunun, bütünü itibariyle bırakılan izlenim açısından dikkate alındığında davacıya ait “...” ibaresini içeren itiraz markaları ile kısmen benzerlik gösterse de, tescili talep edilen mal/hizmetlerden Sınıf 5: “Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamül çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler.” malları ile aynı veya aynı tür malların davacının itiraz gerekçesi markalarının kapsamında bulunduğu, “...” markasının “bebek bezleri” malları bakımından ilgili sektörde arttırılmış ayırt edici niteliği haiz bulunduğu hususları birlikte dikkate alındığında, “bebek bezleri ve benzer tür” mallar bakımından tanınmışlık nedeniyle ilişkilendirme ve de iltibas ihtimali bulunduğu kanaatine varıldığından md.6/1 ve 6/5 kapsamında yapılan itirazın kısmen kabulüne karar verildiğini, diğer yandan markaların benzerlik düzeyi dikkate alındığında tanınmışlıkla ilişkilendirilemeyecek mal/hizmetler bakımından ilişkilendirilme de dahil iltibas ihtimali bulunmadığı ve de markaların karıştırılmayacağı kanaatine varıldığını, davacı yanın kötüniyet iddiasını itiraz aşamasında belgelendirmediğini ve bu husustaki iddiaya da itibar edilemeyeceğini, YİDK kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı şirket vekili, müvekkilinin marka ibaresinin İngilizce “...” ve “...” kelimelerinin birleşiminden oluştuğunu, “...” kelimesinin Türkçe karşılığının “hareket” olduğunu, “...” ibaresinin ise “tamir etmek, düzeltmek, onarmak” gibi düzgün olmayan bir şeyi düzgün hale getirmek, işe yarar hale getirmek anlamlarını içerdiğini, iki kelime bir arada düşünüldüğünde, insanda diz hastalıklarından kaynaklanabilecek hareket bozukluğunu düzeltmek gibi bir anlamın ortaya çıktığını, söz konusu anlamın müvekkiline ait ürünlerin amacıyla da örtüştüğünü, markaların okunuş itibariyle de farklı olduğunu, davacı markasının yazıldığı gibi yani “...” olarak telaffuz edildiğini, müvekkili markasının ise “...” şeklinde okunduğunu, emtia sınıfları açısından iki marka arasında farklılıkların bulunduğunu, ortalama tüketicinin söz konusu markayı müvekkili markası ile karıştırma ihtimalinin bulunmadığını, müvekkili markasını içeren ürünlerin bebek bezleri gibi market raflarında satılmadığını, müvekkili markasını içeren ürünün içerisinde kimyasal barındıran doktor tavsiyesi ile kullanılabilen ve yalnızca profesyoneller tarafından tatbik edilebilen bir ürün olduğunu, yine müvekkiline ait ürünlerin genellikle toplu bir şekilde eczaneler veya medikal sağlık ürünleri satan kişiler tarafından temin edilebildiğini ve bu yerler tarafından da genellikle elinde matbu reçetelerle ve doktor tavsiyesi üzerine gelen müşterilere satılmakta olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu 2019/71972 sayılı marka kapsamında yer alan "05/01 İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. 05/02 Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. 05/03 Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç): diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. 05/05 Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. 05/06 İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. 05/07 Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. 10/04 Ameliyathane giysileri ve steril örtüler." emtiasının, davacıya ait 2017/60980, 2016/24871, 2014/87193, 2013/11803, 2003/05075, 2017/60996 sayılı markaların kapsamında yer alan ve bilirkişi raporunda koyu renk ile ön plana çıkartılan emtia ile aynı ve aynı tür mallardan oluştuğu, davalı markası kapsamında reddi ve hükümsüzlüğü istenen “10/02 Yapay organlar ve protezler. 10/03 Tıbbi ortopedik malzemeler: tıbbi korseler, ortopedik ayakkabılar, elastiki ve destekleyici bandajlar. 10/08 Tıbbi amaçlı bilezikler ve yüzükler, romatizma önleyici bileklikler ve yüzükler.” bakımından ise, taraf markalarının emtia listelerinin benzer mallardan oluştuğu, zira davacı markaları kapsamında yer alan “İlaç, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri.”nin; davalı marka başvurusunun kapsadığı iş bu mallar ile genellikle aynı ticari kaynaktan gelen, tamamlayıcı şekilde ihtiyaç gideren, birlikte tüketilen ve aynı tüketici kesimine hitap eden ilişkili mallar olduğu, bunun yanı sıra, davalı markası kapsamında reddi ve hükümsüzlüğü istenen “10/07 Biberonlar, biberon emzikleri, emzikler, bebekler için diş kaşıyıcılar.” ile davacı markalarının kapsadığı “bebek mamaları” emtiasının da, birlikte kullanım ve satın alınmaya bağlı olarak benzer ve ilişkili mallar olduğu, davada çekişme konusu olan 05 ve 10. Sınıflardaki malların bir kısmının nitelikli tüketiciye, bir kısımının ise ortalama tüketiciye hitap ettiği, davalı marka başvurusunda yer alan; “05.sınıf: (05/01) İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. (05/03) Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç): diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. 10.sınıf: (10/01) Cerrahi, tıbbi, diş hekimliği ve veterinerlik için alet, cihaz ve mobilyalar. (10/02) Yapay organlar ve protezler. (10/03) Tıbbi ortopedik malzemeler: tıbbi korseler, ortopedik ayakkabılar, elastiki ve destekleyici bandajlar. (10/04) Ameliyathane giysileri ve steril örtüler. (10/08) Tıbbi amaçlı bilezikler ve yüzükler, romatizma önleyici bileklikler ve yüzükler.” emtiasının, çoğunlukla sağlık sektöründe çalışan hekim (diş hekimi dahil), eczacı, hemşire, tıp teknisyeni gibi kişiler ya da sağlık kuruluşları tarafından satın alınan, bu tüketici kesiminin sektörel bilgi ve deneyimi sebebiyle de karıştırılma eşiği oldukça yüksek olan mallar olduğu, iş bu mallar yönünden yapılacak iltibas tehlikesi değerlendirmesinde; bilinç ve marka farkındalığı üst seviyede olan tüketicilerin (profesyonel iş ve meslek sahiplerinin) dikkate alınması gerektiği, davalı marka başvurusunda yer alan; “05.sınıf: (05/02) Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. (05/05) Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. (05/06) İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. (05/07) Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. 10.sınıf: (10/05) Cinsel amaçlı aletler ve malzemeler. (10/06) Prezervatifler (kondom/kaput). (10/07) Biberonlar, biberon emzikleri, emzikler, bebekler için diş kaşıyıcılar.” emtiasının ise çoğunlukla son kullanıcı tarafından şeçilip satın alınan, günlük öznel ihtiyaçları gideren, görece ucuz fiyatlı ürünler olup; toplumun hemen her kesiminden kişilere hitap eden mallar olduğu, ortalama tüketici kesimine hitap eden işbu mallar bakımından iltibas eşiğinin düşük bulunduğu, ... ya da ... marka sözcüklerinin okunuşları ve görünüşleri arasında benzerlik olsa da; markaların anlamsal farklılıkları, ilgili tüketici kesiminin dikkat ve özen seviyesi ile ürünlerin satın alınma süreçleri dikkate alındığında; iş bu markalar arasında, yukarıda aynı/aynı tür ve benzer olduğu tespit edilen “05.sınıf: (05/01) İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. (05/03) Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç): diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. 10.sınıf: (10/02) Yapay organlar ve protezler. (10/03) Tıbbi ortopedik malzemeler: tıbbi korseler, ortopedik ayakkabılar, elastiki ve destekleyici bandajlar. (10/04) Ameliyathane giysileri ve steril örtüler. (10/08) Tıbbi amaçlı bilezikler ve yüzükler, romatizma önleyici bileklikler ve yüzükler.” emtiası bakımından iltibas tehlikesi bulunmadığı, ayrıca, taraf markaları arasında, yukarıda farklı olduğu tespit edilen “10.sınıf: (10/01) Cerrahi, tıbbi, diş hekimliği ve veterinerlik için alet, cihaz ve mobilyalar. (10/02) Yapay organlar ve protezler. (10/05) Cinsel amaçlı aletler ve malzemeler. (10/06) Prezervatifler (kondom/kaput).” emtiası bakımından da “emtia örtüşmesi/benzerliği” şartı gerçekleşmediğinden iltibas tehlikesi bulunmadığı, ancak markaların kapsadığı aynı/aynı tür ve benzer olduğu tespit edilen diğer mallar bakımından ise durumun farklı olduğu, dava konusu başvurunun kapsadığı “05.sınıf: (05/02) Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. (05/05) Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. (05/06) İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. (05/07) Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. 10.sınıf: (10/07) Biberonlar, biberon emzikleri, emzikler, bebekler için diş kaşıyıcılar.” emtiası bakımından, marka işaretlerinin fantezi ibareler olması, bu emtianın hitap ettiği makul derecede bilgili, dikkatli ve ihtiyatlı ortalama tüketici yönünden herhangi bir çağrışımsal etki taşımamaları ve aynı harf dizilimi ile kurgulanıp, aynı sözcük-hece ile sonlanmaları sebebiyle; markalar arasında iltibas tehlikesi oluşturacak derecede görsel ve işitsel benzerlik bulunduğu ve ortalama tüketici kesiminin ... ve ... markaları arasında bağlantı kurabilecekleri, markalar arasında işbu mallar bakımından karıştırılma ihtimali bulunduğu, “...” markasının T/01583 sayı ile TÜRKPATENT nezdinde tanınmış marka olarak kayıtlı olduğu, dosyadaki beyan ve delillerin yanı sıra, mahkememizce görevlendirilen ve içinde sektörden kimselerin de bulunduğu bilirkişi heyetinin bilgi ve tecrübesine göre de; “...” markasının “bebek bezi” emtiası bakımından tanınmış marka statüsünde olduğunun tespit edildiği, bu bağlamda, davalı markasının tescili halinde; “05.sınıf: (05/02) Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. (05/05) Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. (05/06) İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. (05/07) Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. 10.sınıf: (10/07) Biberonlar, biberon emzikleri, emzikler, bebekler için diş kaşıyıcılar.” malları açısından, taraf markaları arasında imaj transferi oluşabileceği, bu yolla haksız yarar sağlanmasının gündeme gelebileceği, öte yandan davacı markasının işbu mallar üzerinde üçüncü kişiler tarafından kullanımının, markanın itibarına zarar verebileceği, davalı markası kapsamında yer alan, ancak tüketici kesimi itibariyle iltibasa yol açmayacağı tespit edilen “05.sınıf: (05/01) İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. (05/03) Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç): diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. 10.sınıf: (10/01) Cerrahi, tıbbi, diş hekimliği ve veterinerlik için alet, cihaz ve mobilyalar. (10/02) Yapay organlar ve protezler. (10/03) Tıbbi ortopedik malzemeler: tıbbi korseler, ortopedik ayakkabılar, elastiki ve destekleyici bandajlar. (10/04) Ameliyathane giysileri ve steril örtüler. (10/05) Cinsel amaçlı aletler ve malzemeler. (10/06) Prezervatifler (kondom/kaput). (10/08) Tıbbi amaçlı bilezikler ve yüzükler, romatizma önleyici bileklikler ve yüzükler.” bakımından ise, ... markasının tanınmışlığının tescil engeli yaratmadığı, zira SMK m.6/5’te sayılan koşulların işbu mallar itibariyle somut olayda gerçekleşmesinin mümkün olmadığı, davaya konu marka ile itiraza mesnet markaların bir kısım mallar bakımından iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzer olmalarının haricinde davalı şirketin kötü niyetle hareket ettiğini gösterir somut olgu ileri sürülmediğinden kötüniyet iddiası yerinde bulunmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile; "5.SINIF:Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. 10.SINIF:Biberonlar, biberon emzikleri, emzikler, bebekler için diş kaşıyıcılar." emtiası bakımından 2020-M-8056 sayılı YİDK kararının davacının itirazlarının reddine ilişkin kısmının iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine, dava konusu 2019/71972 sayılı markanın "5.SINIF:Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. 10.SINIF:Biberonlar, biberon emzikleri, emzikler, bebekler için diş kaşıyıcılar." emtiası bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davalı tarafça tescil edilmek istenen “...” marka başvurusunun, müvekkili şirkete ait tanınmış marka statüsündeki “...” markası ile 6769 sayılı SMK'nın 6/1. maddesi kapsamında benzer olduğunu, ... ibaresinin ... şeklinde okunması nedeniyle ... markasıyla karıştırılmasının kaçınılmaz olduğunu, markaların gerek işitsel gerekse görsel olarak ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu, müvekkiline ait “...” ibareli markanın 6769 sayılı SMK’nın 6/5. maddesi anlamında tanınmış markalardan olduğunu, dava konusu “...” markası kötüniyetli tescile konu olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, iltibas tehlikesinin bulunup bulunmadığının saptanmasında markanın bütünü itibariyle nazara alınması gerektiğini, dava konusu "..." ibareli marka başvurusu, bütünü itibariyle bırakılan izlenim açısından dikkate alındığında davacıya ait “...” ibaresini içeren itiraz markaları ile kısmen benzerlik gösterse de, markaların benzerlik düzeyi dikkate alındığında tanınmışlıkla ilişkilendirilmeyecek mal/hizmetler bakımından ilişkilendirilme de dahil iltibas ihtimalinin bulunmadığını, markaların karıştırılmayacağını, kararın eksik inceleme neticesinde verildiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE: 1-Dava, YİDK kararının iptali ve markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dava konusu marka başvurusu kapsamında kalan “05.sınıf: (05/01) İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. (05/02) Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. (05/03) Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç): diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. (05/05) Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. (05/06) İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. (05/07) Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. 10.sınıf: (10/02) Yapay organlar ve protezler. (10/03) Tıbbi ortopedik malzemeler: tıbbi korseler, ortopedik ayakkabılar, elastiki ve destekleyici bandajlar. (10/04) Ameliyathane giysileri ve steril örtüler (10/07) Biberonlar, biberon emzikleri, emzikler, bebekler için diş kaşıyıcılar. (10/08) Tıbbi amaçlı bilezikler ve yüzükler, romatizma önleyici bileklikler ve yüzükler.” bakımından tarafların markaları arasında emtia benzerliğinin bulunduğunun dosya kapsamında alınan raporda belirlendiği, "..." ibareli marka başvurusu ile "..." ibareli itiraza mesnet tescilli markalar arasında, biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede SMK'nın 6/1. maddesi anlamında bir benzerlik bulunduğu, işin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makul düzeyde bilgilendirilmiş, mesnet marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu mallar için ayırdığı satın alma süresi içinde, dava konusu marka başvurusunu gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden, karşı tarafın tescilli markasından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı, her iki marka arasında yanılgı yaşayabileceği, ortalama düzeydeki tüketici kesimi tarafından başvuru konusu işaret ile mesnet marka arasında işletmesel bağlantı olduğu ya da idari ve ekonomik açıdan birbiriyle bağlantılı işletme tarafından piyasaya sunulan markalı hizmetler algısı oluşabileceği yani markaları karıştırabileceği, davaya konu marka ile itiraza mesnet markaların bir kısım mallar bakımından iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzer olmalarının haricinde davalı şirketin kötü niyetle hareket ettiğini gösterir somut olgu ileri sürülmediğinden kötüniyet iddiası yerinde bulunmadığı anlaşılmakla davalı ... vekilinin tüm davacı vekilinin aşağıdaki bent dışındaki diğer istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Davacı vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesine gelince, mahkemece davada çekişme konusu olan 05 ve 10. Sınıflardaki malların bir kısmının nitelikli tüketiciye, bir kısımının ise ortalama tüketiciye hitap ettiği, davalı marka başvurusunda yer alan; “05.sınıf: (05/01) İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. (05/03) Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç): diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. 10.sınıf: (10/01) Cerrahi, tıbbi, diş hekimliği ve veterinerlik için alet, cihaz ve mobilyalar. (10/02) Yapay organlar ve protezler. (10/03) Tıbbi ortopedik malzemeler: tıbbi korseler, ortopedik ayakkabılar, elastiki ve destekleyici bandajlar. (10/04) Ameliyathane giysileri ve steril örtüler. (10/08) Tıbbi amaçlı bilezikler ve yüzükler, romatizma önleyici bileklikler ve yüzükler.” emtiasının, çoğunlukla sağlık sektöründe çalışan hekim (diş hekimi dahil), eczacı, hemşire, tıp teknisyeni gibi kişiler ya da sağlık kuruluşları tarafından satın alınan, bu tüketici kesiminin sektörel bilgi ve deneyimi sebebiyle de karıştırılma eşiği oldukça yüksek olan mallar olduğu, iş bu mallar yönünden yapılacak iltibas tehlikesi değerlendirmesinde; bilinç ve marka farkındalığı üst seviyede olan tüketicilerin (profesyonel iş ve meslek sahiplerinin) dikkate alınması gerektiği, davalı marka başvurusunda yer alan; “05.sınıf: (05/02) Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. (05/05) Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. (05/06) İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. (05/07) Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. 10.sınıf: (10/05) Cinsel amaçlı aletler ve malzemeler. (10/06) Prezervatifler (kondom/kaput). (10/07) Biberonlar, biberon emzikleri, emzikler, bebekler için diş kaşıyıcılar.” emtiasının ise çoğunlukla son kullanıcı tarafından şeçilip satın alınan, günlük öznel ihtiyaçları gideren, görece ucuz fiyatlı ürünler olup; toplumun hemen her kesiminden kişilere hitap eden mallar olduğu, ortalama tüketici kesimine hitap eden işbu mallar bakımından iltibas eşiğinin düşük bulunduğu belirlenerek değerlendirme yapılmıştır.
Ancak, somut uyuşmazlık için emsal olacak Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2020/8411 Esas ve 2021/6931 Karar sayılı kararında; "davacının itiraza mesnet markalarının “...” asıl unsurlu ibareden ve davalı marka başvurusunun ise “...” ibaresinden oluştuğu, her iki taraf markalarının başlangıç ile sonuç kısımlarının aynı olduğu, markaların tescil kapsamlarının da aynı tür emtiayı kapsaması nedeniyle ortalama tüketici kitlesinde her iki marka arasında idari; ekonomik veya işletmesel bir bağ bulunduğu ihtimalini düşündürecek ve bu nedenle karıştırılma ihtimaline yol açacak ölçüde benzerlik bulunduğunun kabulü gerektiği", belirlenmiş olup, yine somut uyuşmazlık için emsal bulunan Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2024/3153 Esas ve 2025/1574 Karar sayılı kararında; "davacının markalarının asıl unsuru “...”, davalı markasının asıl unsuru ise "..." ibaresi olduğu, davaya konu olan markalara bütün olarak bakıldığında görsel ve işitsel olarak benzer olduğu, markaların 05. sınıfta aynı emtia grubunda tescilli olduğu, bu durumda ürünleri kullanan ortalama tüketiciler nezdinde işletmeler arasında ekonomik, ticari bir bağlantı kurma dahil ilişkilendirilme ihtimalini içerecek şekilde iltibas tehlikesi bulunduğunun kabulü gerektiği, diğer yandan, davacının “...” ibareli markasının sektörel tanınmış marka niteliğinde olduğu, bu durumun mahkemece de kabul edildiği ve tanınmışlığın karıştırılma ihtimalini daha da güçlendireceği, davalı markasının tescilli olduğu 05. sınıfta aynı ve benzer emtia yönünden tanınmışlıktan haksız yararlanmaya yol açacağının kabulü gerektiği, iltibas tehlikesinin bu itibarla mevcut olduğu davanın reddi kararının dosya kapsamına ve hukuka uygun olmadığı" yönünde karar verildiği görülmektedir.
Yani Yüksek Mahkemece, somut uyuşmazlığa çok benzer uyuşmazlıklarda, bilinçli ve bilinçsiz tüketici ayrımına gidilmeksizin, marka kapsamlarının benzetildiği görülmektedir. Bu itibarla mahkemece, çekişme konusu olan 05 ve 10. Sınıflardaki malların bir kısmının nitelikli tüketiciye, bir kısımının ise ortalama tüketiciye hitap ettiği değerlendirilerek marka kapsamındaki malların buna göre değerlendirilmesi yerinde olmamış, taraf markalarının benzer bulunduğu sınıflar yönünden taraf markaları arasında SMK'nın 6/1. maddesinin koşullarının bulunduğu anlaşılmıştır.
Diğer yandan “...” markasının “bebek bezi” emtiası bakımından tanınmış marka statüsünde olduğunun tespit edildiği, bu bağlamda, davalı markasının tescili halinde; “05.sınıf: (05/02) Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. (05/05) Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. (05/06) İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. (05/07) Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. 10.sınıf: (10/07) Biberonlar, biberon emzikleri, emzikler, bebekler için diş kaşıyıcılar.” malları açısından, taraf markaları arasında imaj transferi oluşabileceği, bu yolla haksız yarar sağlanmasının gündeme gelebileceği, öte yandan davacı markasının işbu mallar üzerinde üçüncü kişiler tarafından kullanımının, markanın itibarına zarar verebileceği dosya kapsamında yerinde olarak belirlenmiştir.
Ancak dosya kapsamında, "10. sınıf: (10/01) Cerrahi, tıbbi, diş hekimliği ve veterinerlik için alet, cihaz ve mobilyalar. (10/05) Cinsel amaçlı aletler ve malzemeler. (10/06) Prezervatifler (kondom/kaput)." bakımından, ... markasının tanınmışlığının tescil engeli yaratmadığı, zira SMK'nın 6/5. maddesinde sayılan koşulların iş bu mallar itibariyle somut olayda gerçekleşmesinin mümkün olmadığının belirlenmiş olması yerinde bulunmamıştır.
Zira, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2024/3153 Esas ve 2025/1574 Karar sayılı kararında; "davacının “...” ibareli markasının sektörel tanınmış marka niteliğinde olduğu, bu durumun mahkemece de kabul edildiği ve tanınmışlığın karıştırılma ihtimalini daha da güçlendireceği, davalı markasının tescilli olduğu 05. sınıfta aynı ve benzer emtia yönünden tanınmışlıktan haksız yararlanmaya yol açacağının kabulü gerektiği"; Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2020/8411 Esas ve 2021/6931 Karar sayılı kararında da; "davacının “...” ibareli markasının tanınmış marka niteliğinde olduğu mahkemece kabul edildiği halde benzerlik düzeyi karıştırılma ihtimaline yol açacak düzeyde olmasa bile, markalar arasındaki benzerlik düzeyi ve davacı markalarının hijyenik pedler ve alt bezleri yönünden tanınmış marka olduğu hususları dikkate alındığında; davalı markasının başvuruya konu tıbbi pedler ve tıbbi giysiler malları yönünden tescilinin tanınmışlıktan haksız yararlanmaya yol açacağının kabulünün gerektiği" yönünde belirleme yapılmıştır.
Yukarıda belirtilen Yargıtay kararları ve tüm kapsamı karşısında, davacının "..." markasının, bebek bezleri için tanınmış olduğu tespiti yapıldığı gibi, tanınmışlığın iltibası artıran bir husus olarak da dikkate alınması gerekmektedir. Bu kapsamda davaya mesnet markaların kapsamında bulunan mallar ile "10. sınıf: (10/01) Cerrahi, tıbbi, diş hekimliği ve veterinerlik için alet, cihaz ve mobilyalar. (10/05) Cinsel amaçlı aletler ve malzemeler. (10/06) Prezervatifler (kondom/kaput)." mallarının SMK'nın 6/1 ve 6/5. maddeleri kapsamında benzer olduğu anlaşılmış olup, bu bağlamda da taraf markaları arasında kapsamların tümü itibariyle benzerlik bulunduğu görüldüğünden, davanın tam kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.
HMK'nın 353/1-b-2. maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenle davalı ... vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer istinaf itirazlarının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kabulü ile Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 30/06/2021 gün ve 2020/315 Esas - 2021/272 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Davanın KABULÜ ile, YİDK'ın 2020-M-8056 sayılı kararının İPTALİNE,
4-Davaya konu 2019/71972 sayılı "..." ibareli markanın HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE ve SİCİLDEN TERKİNİNE,
5-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 732,00.TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 54,40.TL harcın mahsubu ile bakiye 677,60.TL'nin davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 55.000,00.TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından ilk derece yargılaması sırasında yapılan 1.750,00.TL bilirkişi ücreti, 79,00.TL tebligat ve posta masrafı ile istinaf aşamasında yapılan 2.002,00.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 621,00.TL tebligat ve posta giderleri toplamı 4.452,00.TL yargılama giderine 54,40.TL peşin harç ve 54,40.TL başvurma harcı eklenerek oluşan toplam 4.560,80.TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin uhdesinde bırakılmasına,
9-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen taraflara iadesine (HMK m.333),
10-Davacıdan peşin olarak alınan 732,00.TL maktu istinaf karar ve ilam harcının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
11-Davalı ... alınması gereken 732,00.TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 427,60.TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40.TL'nin davalı ... alınarak Hazineye irat kaydına,
12-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 22/05/2026 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 01/06/2026
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.