T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2026/1012 - 2026/1075
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2026/1012
KARAR NO: 2026/1075
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 5. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/11/2025
NUMARASI: 2025/244 E. - 2025/484 K.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımla İlgili Kurum Kararının
İptali - Çoklu Tasarımın Hükümsüzlüğü)
Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 26/11/2025 tarih ve 2025/244 E. - 2025/484 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, müvekkilinin, davalının tescil talebinde bulunduğu 2018/07461- 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12 sayılı endüstriyel tasarımlara yeni ve ayırt edici olmamaları münasebeti ile itirazda bulunduklarını, davalı Kurum tarafından itirazın reddini takiben 2019/T-615 sayılı karar ile 2018/07461 numaralı çoklu endüstriyel tasarımın tamamının tesciline karar verildiğini, davalının sektörde üretilen ve kamuya sunulmuş tasarımlara nazaran yeni ve ayırt edici bir tasarım meydana getirmediğini, davalının daha evvel reddedilen 2018 07454 sayılı tasarım başvurusu ile dava konusu tasarımların birebir aynı olduğunu, davalının farklı başvurular ile tescil talebinin reddedilme olasılığını azaltma yoluna gittiğini ileri sürerek, TPMK YİDK'nin 2019/T-615 sayılı kararının iptali ile 2018 07461 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 sıra numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, dava konusu tasarımların itiraza mesnet gösterilen tasarımlardan genel izlenim açısından bilgilenmiş kullanıcı gözünden farklı olduğunu, soğutucu/dondurucu emtiasındaki seçenek özgürlüğü de dikkate alındığında, davacının itirazına mesnet gösterdiği tasarımlar ile davalının tasarımları arasındaki farklılıkların ayrıntılardan ibaret bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı Şirket vekili, davaya konu tasarımların daha evvel aynı kategoride kamuya sunulmuş tasarımlar ve yine müvekkili tarafından başvurusu yapılan 2018/07454 sayılı çoklu tasarım karşısında yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini taşıdığını, dava konusu tasarımın form açısından değişen trend ve değişen kullanıcı deneyimleri düşünülerek ve üretim yöntemlerindeki ilerlemeler göz önde bulundurularak geliştirildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davacının tasarım işlem dosyasında itirazına mesnet olarak 2015/05815 3-5, 2015/05912 1-1, 2016/03346 1-1, 2017/02182 1-1, 2016/04131 1-1, 2016/04131 4-1 sayılı tasarımları gösterdiği, dava aşamasında da dava ve replik dilekçesi ile birlikte değerlendirildiğinde bu tasarımların yanı sıra yine davalıya ait 2018/07454 sayılı tasarım görselini itirazına mesnet gösterdiği, mahkememizce iki ayrı heyetten aldırılan bilirkişi raporlarına göre (iki kök, iki ek), davacının itiraza mesnet gösterdiği bu tasarımların, dava konusu çoklu tasarımlar ile aynı olmadığı gibi, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle benzer de bulunmadığı, dava konusu çoklu tasarımların mutlak yeniliğini öldürücü önceki tarihli kamuya sunulmuş bir dokümana rastlanmadığı, her ne kadar 11/12/2020 tarihli bilirkişi kök raporunda ve 14/10/2025 tarihli ek bilirkişi raporunda davacı tarafından sunulan görsellerden bilirkişi raporunda ayrı olarak görseli belirtilen soğutucu dolabının davalıya ait 2018/07461 sayılı tasarımlardan 3, 4, 5, 6, 9, 10, 11 ve 12 nolu tasarımlar ile benzer olduğu kanaatine varılmışsa da, davacı vekilinin bu görseli dava ya da replik dilekçesinde itirazına mesnet olarak göstermediği, iddia ve savunmanın genişletilmesi ya da değiştirilmesi yasağı başladıktan sonra ilk olarak bu dokümanı 11/06/2020 tarihli ilk bilirkişi kök raporuna karşı itiraz dilekçesi ekinde ibraz ettiği, davalıların davacı tarafın 11/06/2020 tarihli dilekçesi ekinde ibraz ettiği, ancak dava ya da replik dilekçesinde belirtilmeyen bu dokümana açıkça muvafakat etmedikleri, dolayısıyla söz konusu dokümanın iddianın genişletilmesi yasağı kapsamında kaldığı, bu doküman her ne kadar mutlak yenilik incelemesi bakımından nazara alınsa da, karşılaştırılan tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle benzer olup olmadığı olgusu bakımından hükme esas alınamayacağı, zira mutlak yenilik araştırmasının kamu düzenine ilişkin olduğu ve taraflarca ileri sürülmese bile re'sen nazara alınması gerektiği, ancak karşılaştırılan tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde aynı olmadığı ancak genel izlenim itibariyle benzer oldukları durumun kamu düzenine ilişkin olmadığı, bu hukuki olgunun mevcut olup olmadığı hususunun taraflarca getirilme ilkesine göre çözümlenmesi gerektiği, bunun sonucu olarak dilekçe teati aşamasından sonra karşı tarafın açıkça muvafakati, ıslah ya da HMK m.145 hükmü uyarınca sonradan delil gösterme istisnaları bulunmadıkça sonradan ibraz edilen delillerin hükme esas alınamayacağı, somut olayda da yukarıda mesnet kaynağı belirsiz ve tarihsiz olduğu belirtilen görselde yer alan üründe davalı tasarımlarından farklı olan detayın tutma kolunun bulunmaması ve alt difüzör sol üzerindeki kuvvetle muhtemel açma/kapama/ayar veya indikatör boşluğu olduğu, bu farklılığın karşılaştırılan tasarımların aynı olmasını engellediği, dolayısıyla bu farklılıkların dava konusu çoklu tasarımın yeniliğini öldürücü mahiyette olmadığı, nitekim bu hususun 14/10/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda da açıklandığı, bilgilenmiş kullanıcı nezdindeki genel izlenim bakımından ise iddianın genişletilmesi yasağı nedeniyle bu dokümanın hükme esas alınamayacağı, davacı vekili her ne kadar 30/10/2025 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ile bilirkişi heyetince ayırt edici özelliği bulunmadığı bildirilen dikey soğutucu dolabın ... San. Tic. A.Ş, ... şirketleri tarafından ortak bastırılan 2017 yılına ait katalogta yer aldığını belirterek URL adresleri beyan etmişse de, esasen davacı vekilinin belirttiği bu görselin, yukarıda ifade edildiği üzere davacı yanın sunduğu tarihsiz görseller üzerinden bilirkişi heyetince incelemesinin yapıldığı ve dava konusu çoklu tasarımların yeniliğini öldürücü etkisinin bulunmadığının belirtildiği, davaya konu bir kısım tasarımlar bakımından ayırt ediciliğe yönelik yapılan değerlendirmede ise, davacı yanın söz konusu argümanının iddianın genişletilmesi yasağı kapsamında kaldığından hükme esas alınmasının mümkün görülmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda 2018/07461-3,4,5,6,9,10,11,12 no.lu tasarımların ayırt edici niteliğini ortadan kaldıran tasarımın kaynak ve tarih gösteren görsellerine ulaşılamadığı belirtilmişse de bu tasarımın January 2017 Edition isimli kataloğun 36.sayfasında yayınlayarak kamuya arz edildiğini, Google arama motorunda yapılacak bir araştırma ile ilgili görsele ulaşılabildiğini, tasarımın benzer olmasının ayırt edicilikle değil yenilik kavramı ile ilgili olduğunu, bu nedenle re'sen araştırma ilkesine tabi bulunduğunu, dava konusu 1,2,7,8 no.lu tasarımlar ile 3,4,5,6,9,10,11,12 sayılı tasarımlar arasındaki farkın ufak ayrıntı boyutunda olduğunu, bu nedenle tüm tasarım yönünden hükümsüzlük kararı verilmesinin gerektiğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE: Dava, endüstriyel tasarımla ilgili Kurum kararının iptali ve hükümsüzlük istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, içerisinde endüstriyel tasarım konusunda uzman bilirkişilerin yer aldığı heyet tarafından düzenlenen, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporları ile, mutlak yenilik incelemesinin kamu düzenine ilişkin niteliği ve re'sen yapılması zorunluluğu ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 05/02/2024 tarih ve 2022/4097 Esas- 2024/739 Karar sayılı kararında da vurgulandığı üzere ayırt edicilik incelenmesinin mutlak yenilikten farklı olarak, taraflarca getirilme ilkesi çerçevesinde tarafların getirdiği bilgi ve belgeler kapsamında iddianın genişletilmesi yasağı çerçevesinde yapılması gerekliliği gözetilmek suretiyle varılan sonuca göre, dava konusu tasarımların davacı tarafından mesnet gösterilen tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olduğunun anlaşıldığı, bunun yanında mutlak yenilik incelemesinin de yapıldığı ve dava konusu tasarımlar karşısında yenilik kırıcı bir tasarıma rastlanmadığı, bu hale göre dava konusu YİDK kararının yerinde olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL maktu istinaf karar ve ilam harcı, istinaf başvuru aşamasında peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı uhdesinde bırakılmasına,
4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 21/05/2026 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/05/2026
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.