T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2026/844 - 2026/914
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2026/844
KARAR NO: 2026/914
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 5. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/11/2022
NUMARASI: 2021/346 E. - 2022/301 K.
DAVANIN KONUSU: Marka ile İlgili Kurum Kararının İptali ve Hükümsüzlük
Dairemizce verilen 24/04/2025 tarih, 2023/690 Esas - 2025/826 Karar sayılı karar, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 05/02/2026 tarih, 2025/3688 Esas - 2026/789 Karar sayılı kararı ile bozulmuş olmakla, dosya okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, müvekkilinin “...” ibareli seri markaların mevcut olduğunu, davalı gerçek kişilerin 2020/12774 numaralı "... kuruyemiş" markasını, müvekkil şirkete ait ... ibareli seri markalarının tescilli olduğu sınıflarla aynı ve ilişkili olan 31. sınıf ve diğer sınıflarda tescil ettirmek için başvurduklarını, dava konusu markanın müvekkili markaları ile iltibas yaratacak düzeyde benzer olduğunu, “kuruyemiş” ibaresinin markaları farklılaştırmadığını, her iki taraf markasının da gıda sektörüne yönelik ürünleri içerdiğini, müvekkilinin başvuruya itiraz ettiğini, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararında 2020/12774 başvuru numaralı "... KURUYEMİŞ" ibareli markanın, müvekkiline ait "..." markasının tanınmış olduğu gıda ürünlerini kapsayan ve bu ürünlerle ilişki kurulabilecek "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." ile "gıda ürünleri" bakımından tanınmış olan müvekkil şirket markasının bu hususta kazandığı yüksek itibarı zedeleyebilecek olan "Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu." ürünlerinde tescil işlemlerinin devamına karar verildiğini, 29. ve 30. sınıf açısından ise markaların benzer görüldüklerini, dava konusu başvurunun müvekkilinin tanınmış markaları ile iltibas yaratarak haksız rekabete yol açacağını, başvurunun kötüniyetle yapıldığını ileri sürerek YİDK kararının iptali ve 2020/12774 numaralı "... kuruyemiş" markasının "SINIF 31: İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar. Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu." emtiaları yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Kurum vekili, başvuru ile davacı tarafa ait marka arasında belli düzeyde benzerlik olmasının yanı sıra markaların kısmen aynı/aynı türden emtialarda tescilli olduğu ve bu emtialar yönünden iltibas ihtimalinin bulunduğu tespit edilerek bir kısım emtiaların başvuru kapsamından çıkartıldığını, başvuru kapsamında sadece 31. sınıfta yer alan “İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Ormancılık ürünleri. Canlı hayvanlar (kuluçkalık yumurtalar, döllenmiş yumurtalar dahil). Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar. Malt (insan tüketimi için olmayan). Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu.” mallarının kaldığını, bu kalan mallar yönünden davalı markasının bütünsel olarak ayırt edici olduğunu, markaların üreticileri arasında idari ve ekonomik bir bağ kurmayacaklarını, kalan mal ve hizmetler yönünden iltibas ihtimalinin bulunmadığını, YİDK kararının tüm yönleriyle hukuka uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalılar ... ve ... vekili, başvuru kapsamında kalan emtialar yönünden benzerlik ve iltibas ihtimalinin bulunmadığını, 31. sınıfta yer alan “İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Ormancılık ürünleri. Canlı hayvanlar (kuluçkalık yumurtalar, döllenmiş yumurtalar dahil). Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar. Malt (insan tüketimi için olmayan). Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu.” malları bakımından müvekkili markalarının ayırt edici olduğunu, müvekkilinin davacı markalarından yararlanma amacı taşımadığını, “...” kelimesinin Türkçe’de yaygın kullanıldığını, davacı markasının tanınmış olduğunu kabul etmediklerini, kötüniyet iddialarının dayanaktan yoksun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, dava konusu marka kapsamında yer alıp eldeki davaya konu olan emtiaların "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar. Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu." olduğu, dava konusu marka kapsamında kalan 31. sınıftaki “İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar.” emtialarının esasen doğrudan doğruya sofrada nihai tüketime uygun ürünler olmamakla birlikte, doğada üretildikten sonra doğrudan tüketim için işlenebilen bitki/meyve-sebze çeşitleri, tahıllar, tohumlar olarak da düşünülebileceği, bu nedenle, bu ürün grubu ile davacının markaları kapsamında yer alan "Kuruyemişler, kurutulmuş meyveler. Bitki yapraklarından elde edilen çaylar, ada çayı, ıhlamur, kurutulmuş, pişirilmiş (konservelenmiş), dondurulmuş sebzeler, Bal, arı sütü, polen, propolis, pirinç, bulgur, keşkek, bakliyat, bezelye, fasulye, nohut, mercimek, soya." gibi ürünler ile arasında esasen düşük düzeyli bir ilişki bulunduğu, bununla birlikte başvuru kapsamındaki “Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu.” emtialarının ise davacı yanın önceki tarihli markaları kapsamında yer alan bir ürün grubu olmadığı gibi önceki tarihli markaları kapsamındaki emtialar ile de herhangi bir benzerlik taşımadığı, dava konusu markanın tek asli unsuru “...” ibaresinden oluştuğu, “... KURUYEMİŞ” şeklindeki dava konusu marka ile davacı markaları arasındaki işaretsel benzerliğin son derece yüksek olmasından ötürü bu markanın da davacı markalarının bir serisi olarak algılanacağı, bununla birlikte davacının"..." esas unsurlu markalarını özellikle gıda sektöründe yaygın surette kullanıma konu ettiği, bu hususun da ayrıca markalar arasındaki ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesini arttırdığı, ortalama tüketici kesiminin, davaya konu "... KURUYEMİŞ" markasını, davacı markaları kapsamındaki emtialar ile benzer olduğu tespit edilen "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." emtiaları üzerinde gördüğünde veya işittiğinde, bu emtialardan faydalanmak için ayıracağı sınırlı süre içerisinde, bu marka ile davacı markaları arasında ilişki kurabileceği, “...” markalarının gıda ürünlerinde tanındığı, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6/1 hükmü kapsamında benzerliği tespit olunan ve karıştırılma ihtimaline sebebiyet vereceğine kanaat getirilen 31. sınıftaki “İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar.” emtialarının da gıda sektörüne yönelik/ilişkilendirilebilir niteliği itibariyle, bu emtialarda davaya konu markanın tescilinin, davacı markalarının ayırt edici karakterine zarar verebileceği gibi somut olay özelinde tanınmışlık temelinde de karıştırılma ihtimalini pekiştireceği, dava konusu markadaki 31. sınıfta yer alan “Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu.” emtialarına ise sirayet etmeyeceği, zira anılan emtiaların, davacı yanın tanınırlığının bulunduğu gıda sektöründen farklı nitelikte emtialar olduğu, kötüniyet iddiasına dayalı istemlerin yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." emtiaları bakımından YİDK kararının iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine, dava konusu 2020/12774 sayılı markanın "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." emtiaları bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davalı markasının kapsamında bırakılan 31.sınıf "evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu" emtiaları yönünden tescil edilmesinin, müvekkilinin tanınmış "..." ibareli markalarının itibarını zedeleyeceğini, davalıların söz konusu kullanım ile haksız kazanç sağlayacağını, müvekkil şirketin "..." ibareli seri markaları tanınmış olduğundan, farklı mal ve hizmet sınıflarında da tesciline izin verilemeyeceğini, markaların birbirleriyle ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu, bu durumun imaj transferi riski doğurduğunu, seri marka algısı yarattığını, müvekkilinin markaları çok tanınmış olduğundan davalı tarafça bilinmediğinin iddia edilemeyeceğini, başvurunun kötüniyetle yapıldığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, başvuru kapsamında kalan 31.sınıf emtia yönünden davalı markasının ayırt edici olduğunu, iltibas ihtimalinin bulunmadığını, tescil kapsamında kalan emtiaların benzerlik düzeyleri ve niteliği ile markaların benzerlik düzeyi ve içerdikleri farklı unsurlar birlikte göz önüne alındığında, kalan emtialarda, davacı markaları ile davalı marka arasında karıştırılma ihtimalinin söz konusu olmadığını, kalan mal ve hizmetler yönünden emtia benzerliği şartının gerçekleşmediğini, sınıflar farklı olduğu gibi ürünlerin hitap ettiği tüketici kesiminin de farklı olduğunu, 31. sınıftaki "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." emtialarının dikkat ve algı düzeyleri yüksek üreticilere hitap ettiğini, SMK'nın 6/5.maddesindeki şartların oluşmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın tümden reddine karar verilmesini istemiştir.
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Dairemizin 24.04.2025 tarih ve 2023/690 E.-2025/826 K. sayılı kararıyla, davacının "..." asli unsurlu markaları ile dava konusu "... KURUYEMİŞ" ibareli marka başvurusu arasında "..." ibaresinin ortaklığından kaynaklanan yüksek dereceli benzerlik bulunuyor ise de uyuşmazlık konusu 31. sınıf "evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu" emtiaları yönünden SMK'nın 6/1 hükmü anlamında emtia benzerliği şartı gerçekleşmediğinden karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin doğmadığı, öte yandan davacının "..." esas unsurlu markalarının gıda sektöründe tanındığı, ancak bu tanınmışlığın, gıdaya ilişkin mal ve hizmetlerle tamamen ilgisiz bulunan 31. sınıf "evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu" emtiaları yönünden SMK'nın 6/5 hükmündeki şartların gerçekleşmesine neden olmayacağı, başvurunun kötüniyetle yapıldığı iddiasının ispatlanamadığı, davacı vekilinin tüm, davalı Kurum vekilinin sair istinaf sebeplerinin esas yönünden reddinin gerektiği, davalı Kurum vekilinin diğer istinaf itirazlarına gelince dava konusu başvuru kapsamında bulunan "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." malları ile davacı markalarının kapsamında bulunan 29. ve 30. sınıftaki gıda emtiası aynı/aynı tür ya da benzer olmadığı gibi, davacı markalarının gıda mallarındaki tanınmışlığının bu mallara sirayet etmeyeceği, 31. sınıf altında insan tüketimi için olmayan bitkilere işaret edildiğinden, davacının markasının kapsamındaki 29. ve 30. sınıf gıda emtiası ile 31. sınıftaki insan tüketimi için olmayan emtianın benzer kabul edilemeyeceği, kararın davalı gerçek kişiler tarafından istinaf edilmemesi nedeniyle, İlk Derece Mahkemesince hükümsüzlük davası yönünden verilen kararın aynen muhafaza edildiği gerekçesiyle davacı vekilinin tüm, davalı Kurum vekilinin diğer istinaf itirazlarının esastan reddine, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararının kaldırılmasına, YİDK kararının iptaline ilişkin davanın reddine, marka hükümsüzlüğü davasının kısmen kabulüne; dava konusu 2020/12774 sayılı markanın "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." emtiaları bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.
YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ'NİN 05/02/2026 TARİH VE 2025/3688 ESAS, 2026/789 KARAR SAYILI KARARININ ÖZETİ: Dairemiz kararının, davacı vekilince temyizi üzerine anılan Yargıtay ilamı ile özetle, "Bölge Adliye Mahkemesince daha önce emsal bir uyuşmazlık hakkında düzenlenen bilirkişi raporuna atıf yapılmışsa da, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davalının marka başvurusu kapsamında yer alan "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." emtiaları ile davacının markaları kapsamında yer alan "Bitki çaylarından elde edilen çaylar, buzlu çaylar, ada çayı, ıhlamur" emtiaları arasında benzerlik olduğu, ortalama tüketici tarafından davacı markası ile davalının başvuru markasının karıştırılma ihtimali bulunduğu, davalı markasının belirtilen emtialarda tescilinin, davacı markalarının ayırt edici karakterine zarar verebileceği, o halde Bölge Adliye Mahkemesince, davalının başvuru markasında yer alan "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." emtiaları ile davacı markasında yer alan emtiaların ilişkili olduğu hususu göz ardı edilerek, dosya kapsamında yer alan bilirkişi raporunun aksi yönde karar verilmesinin doğru olmadığı" gerekçesiyle Dairemiz kararının bozulmasına karar verilmiştir.
GEREKÇE: Dava, itirazın reddine dair YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dairemizce, usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 05/02/2026 tarih, 2025/3688 Esas - 2026/789 Karar sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve uyulan bozma ilamına göre, davacının "..." asli unsurlu markaları ile dava konusu "... KURUYEMİŞ" ibareli marka başvurusu arasında "..." ibaresinin ortaklığından kaynaklanan yüksek dereceli benzerlik bulunduğu gibi, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davalının marka başvurusu kapsamında yer alan "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." emtiaları ile davacının markaları kapsamında yer alan "Bitki çaylarından elde edilen çaylar, buzlu çaylar, ada çayı, ıhlamur" emtialarının ilişkili olduğu, davalı markasının belirtilen emtialarda tescilinin, davacı markalarının ayırt edici karakterine zarar verebileceği, ortalama tüketici tarafından davacı markası ile davalının başvuru markasının karıştırılma ihtimalinin söz konusu olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabul, kısmen reddine ilişkin aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." emtiaları bakımından 2021-M-8586 sayılı YİDK kararının İPTALİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Dava konusu 2020/12774 sayılı markanın "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." emtiaları bakımından HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE ve SİCİLDEN TERKİNİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcından, peşin olarak alınan 59,30-TL harçtan mahsubu ile bakiye 672,70-TL'nin davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 55.000.00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 55.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafından ilk derece yargılaması sırasında yapılan 2.000,00-TL bilirkişi ücreti, 225,50-TL tebligat ve posta masrafı ile istinaf aşamasında yapılan 492,00-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 450,00-TL tebligat ve posta gideri, 3.033,70-TL temyiz kanun yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 6.201,20-TL yargılama giderinin, davanın kabul-ret oranı takdiren 2/3 kabul edilerek, bu orana tekabül eden 4.134,13-TL'ye, 59,30-TL peşin harç ile 59,30-TL başvurma harcı eklenerek oluşan toplam 4.252,73-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı ... tarafından istinaf aşamasında yapılan 80,00-TL posta ve tebligat gideri ile 492,00-TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı olmak üzere toplam 572,00-TL yargılama giderinin, (davanın kabul ret oranına göre) 1/3'üne tekabül eden 190,66-TL'sinin davacıdan tahsili ile davalı ... verilmesine, bakiyesinin davalı ... üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı gerçek kişiler tarafından ilk derece ve istinaf aşamasında herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip resen taraflara iadesine (HMK m.333),
10-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, davalı ... tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 179,90-TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 552,10-TL'nin davalı Kurumdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
11-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, davacı tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 179,90-TL'nin mahsubu ile bakiye 552,10-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
12-Davacı kendisini istinaf aşamasında vekille temsil ettirdiğinden ve tek duruşma yapıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 22.000,00-TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
13-Davalı ... kendisini istinaf aşamasında vekille temsil ettirdiğinden ve tek duruşma yapıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 22.000,00-TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Kuruma verilmesine,
Dair, duruşmaya katılan davacı vekili, davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, diğer tarafın yokluğunda, yapılan açık yargılama sonucunda 29/04/2026 tarihinde HMK 361 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.29/04/2026
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 29/04/2026
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.