T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2023/2091 - 2025/2389
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/2091
KARAR NO : 2025/2389
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ : 18/07/2023
NUMARASI : 2021/338 E. - 2023/94 K.
DAVANIN KONUSU : Faydalı Modelden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti, Men' ve Ref'i, Durdurulması
Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 18/07/2023 tarih ve 2021/338 E. - 2023/94 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, müvekkilinin 2020/18615 numaralı ve "..." başlıklı buluşu gerçekleştirdiğini, davalı firmanın müvekkiline ait faydalı model korumasına sahip, püre makinesini birebir taklit ederek, üretip satışa arz ettiğini tespit etmelerini üzerine, Ankara 2. Noterliğinin ... Y. Numarası ile 13.09.2021 tarihinde e-tespit işlemi yaptırdıklarını, davalı tarafın ezme makinası adı altında, satışa arz ettiği ürünün, müvekkili adına koruma altında olan püre makinasının birebir aynısı, taklidi olduğunu, davalının eyleminin müvekkilinin faydalı modelinden kaynaklanan haklarına tecavüz ettiğini, davalının eyleminin haksız rekabet de teşkil ettiğini ileri sürerek, davalının mezkur eylemlerinin müvekkile ait "..." sayılı faydalı model belgesine tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, tecavüz eylemlerinin men ve ref'ine, tecavüz konusu ürünlerin/makinanın üretimi ve satışının durdurulmasına, tecavüz konusu faydalı model koruması altında bulunan makinanın her türlü katalog, broşür, internet sitesi, sosyal medya hesapları ve tanıtıcı dokümanlardan kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Şahıs vekili, müvekkilinin faaliyetlerinin önceki tarihli patent başvurusuna dayandığını, müvekkilinin 2020/09504 sayılı ve "..." başlıklı patent başvurusunda bulunduğunu, davacının e-tespite konu ettiğini ürünlerin bu buluştan ibaret olduğunu, davacı tarafın kötüniyetli olduğunu, davacının müvekkilinin patent başvurusunu bildiği veya bilmesi gerektiği halde tıpa tıp aynı buluşu faydalı model başvurusuna konu ettiğini, faydalı model başvurusunun yenilik kriterini haiz olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, dosya ekinde noter aracılığıyla yapılan e-tespit evrakının yer aldığı; buradan hareketle ... web adresinde inceleme yapıldığı, ekran görüntülerinden de anlaşılacağı üzere iddia konusu adreste püre yapma makinelerine ilişkin ticari maksatlı tanıtım yapıldığı, ... adresi üzerinden ve ... adresi üzerinden yayınlanan videoların ise yüklenme ve kamuyla paylaşma zamanının 28.05.2020 tarihi yani, dava konusu faydalı model başvuru tarihi öncesine ait olduğu; web sitesinde teşhir edildiği anlaşılan iddia konusu makinelerin de herhangi bir tereddüde mahal vermeyecek şekilde dava konusu faydalı model tarihinden öncesinde kamuya açıklanmış olduğu, ayrıca anılan ürünlerin davacıya ait faydalı model kapsamında olup olmadığının belirlenmesine yönelik dosya kapsamında delil olmadığı; faydalı modelin koruma kapsamında makinelerin iç aksamına yönelik unsurlar korunmaktayken internet sitesinde ve youtube videolarında yer alan tanıtımlarda ürünlerin iç kısımlarının görülemediği, davacının gerçek buluş sahibi olduğunu ispat maksatlı dosyaya faturalar sunduğu; anılan faturalar içinde davalı tarafından hakkının gasp edildiği ileri sürülen faydalı model başvuru tarihinden öncesine ait faturalar olmakla beraber faturalarda teknik açıklama yer almadığı, bu fatura konusu makinelerin davalı tarafından başvurusu yapılan ve gasp edildiği ileri sürülen 2020/18615 sayılı faydalı model belgesine konu makine olup olmadığının anlaşılamadığı, öte yandan anılan faturaların davalı dışındaki üçüncü kişilere düzenlenmiş olduğu da görülmekle beraber bu kişiler ile davalı arasında bir illiyet olduğuna dair bilgiye de dosya kapsamında rastlanmadığı, mevcut delillerin buluşu ilk ortaya çıkartanın davacı olduğunu ispata yeterli olmadığı gibi davalının buluş bilgisini davacıdan aldığını da ispatlar niteliktede olmadığı, bu duruma bağlı olarak davacının faydalı model hakkının gasp edildiği iddialarının ispatlanamadığı ve gaspa dayalı bir faydalı model ihlalinin de bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, kararın eksik inceleme ile tesis edildiğini, ...'in bu makinayı davalıdan aldığına dair fatura dosyaya ibraz edildiğini ve bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi verilerek ek rapor alınmasının talep edildiğini, ilk derece mahkemesinin hukuka aykırı olarak taleplerini reddettiğini, böylece maddi gerçeğin otaya çıkmasının engellendiğini, makineler üzerinde ek rapor alınması konusunda hiçbir engel bulunmadığını; alınan bilirkişi raporunda makinaları incelemeden net bir sonuca ulaşmanın mümkün olmadığının da vurgulandığını; müvekkilinin buluşu gerçekleştirdiğini, numune kapsamında bir miktar üretim yapıp, satarak, makinanın çalışma sisteminde herhangi bir problem olup olmadığını netleştirmek istediğini, bu hususu kanıtlar 09.01.2020 tarihli ve 20.04.2020 tarihli satış faturalarının dosyaya sunulduğunu, faturaların, davalının başvuru tarihinden önceki tarihli olduğunu, davalının müvekkilinin makinesini görerek kötüniyetli olarak kendi adına faydalı model başvurusunda bulunduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE : Dava, faydalı model ihlalinin tespiti, meni, refi ve ihlallerin önlenmesine haksız rekabet istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, her ne kadar davacı tarafça yaptırılan e-tespit işlemi sonucunda davalının internet sitesinde püre yapma makinelerine ilişkin satış yapmak üzere tanıtım yaptığı anlaşılmış ise de, anılan sitede dava konusu ürünün tanıtım videoları için ... bağlantılarının bulunduğu, bu videolar incelendiğinde videoların 28.05.2020 tarihinde yüklendiği ve kamuya sunulduğunun anlaşıldığı, bu tarihin ise davacıya ait faydalı modelin başvurusunun yapıldığı 19.11.2020 tarihinden önce olduğu; davacı tarafça, dava konusu faydalı modelin başvuru tarihinden önce satışa sunulduğuna ilişkin faturalar sunulduğu, bununla birlikte, faturalarda teknik açıklama yer almadığı için faturalara konu makinelerin dava konusu makineler olup olmadığının da anlaşılamadığı, dolayısıyla, davacı tarafın davalı şahsın bu makineleri piyasada gördüğü iddiasının da kanıtlanamadığı; öte yandan, ilk derece mahkemesince, davacı vekilinin keşif talebinin ürünlerin kamuya sunuluş tarihleri dikkate alındığında ürünler üzerinde inceleme yapılmasının davanın esasına katkı sağlamayacağı gerekçesiyle reddedildiği, anılan gerekçeyle keşif talebinin reddinde de bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, davacı tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 269,85-TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 345,55-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin uhdesinde bırakılmasına,
4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 12/12/2025 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 01/01/2026
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.