T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2023/1549 - 2025/1703
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/1549
KARAR NO : 2025/1703
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ : 26/04/2023
NUMARASI : 2022/442 E. - 2023/155 K.
DAVANIN KONUSU : Endüstriyel Tasarımla İlgili Kurum Kararlarının İptali, Hükümsüzlük
Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 26/04/2023 tarih ve 2022/442 E. - 2023/155 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili, müvekkili şirketin, yurt içi ve yurt dışında tanındığını, plastik ambalaj üretim ve tasarımı konusunda çalıştığını, müvekkili şirketin çalışanı olan ... adına tasarım tescili yapılan ve 21/01/2020 tarihli muvafakatname ile tüm hakları müvekkili şirkete devredilen "..." isimli, 2020/00500 sayılı tasarımın 21/01/2020 tarihinde TÜRKPATENT tarafından tescil edildiğini, esasen tasarım sahibinin muvafakati olmasa dahi 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 73.madde çerçevesinde çalışanın görev yaptığı süreçte, işletmede edindiği tecrübe ve deneyimlerle ürettiği tasarımların hak sahibinin davacı işveren olduğunu, davalı Şirket'in, müvekkilinin tasarım haklarına sahip olduğu iki bölmeli plastik ambalajın üretimi ve siparişi hususunda müvekkiliyle irtibata geçtiklerini, bu kapsamda bir gizlilik sözleşmesi hazırlandığını ve karşılıklı imza altına alındığını, 02/02/2021 tarihinde davalı Şirket adresinde yapılan toplantıda üretime dair tüm detayların gerek gizlilik sözleşmesi gerekse sözleşme öncesi sorumluluk ve güven kapsamında davalı ile paylaşıldığını, toplantı tarihinden yaklaşık 10 gün sonra 11/02/2021 tarihinde ise davalı Şirket tarafından müvekkiline ait tasarımın ayırt edilemeyecek surette kopyasının tescili için 2021/001394 sayı ile TÜRKPATENT nezdinde başvuruda bulunduğunu, işbu tescil kararına itiraz edilmişse de TÜRKPATENT'in 2021/T-991 sayılı kararı ile itirazlarının reddedildiğini, dava konusu tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığını ileri sürerek, TÜRKPATENT YİDK'nın 06/12/2021 tarih ve 2021/T-991 sayılı kararının iptaline, 2021/001394 sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, itiraza mesnet tasarımın, dava dışı ... adına tescilli olduğunu, itirazın da ... tarafından 23.06.2021 tarihinde yapıldığını, davacı vekilince ...’ün müvekkili şirket çalışanı olduğu ve 21.01.2020 tarihli muvafakatname ile 2020/00500/1 sayılı tasarımın tüm hakları ile davacı şirkete devredildiğinin ifade edildiğini, SMK’nın 148. maddesinin 1. fıkrası hükmüne göre, sınai mülkiyet hakları devri, miras yolu ile intikali, lisans konusu olması, rehin verilebilmesi, teminat konusu olabilmesi, haczi ve diğer hukuki işlemlere konu olabildiğini, aynı maddenin 4. fıkrasının “Hukuki işlemler, yazılı şekle tabidir. Devir sözleşmelerinin geçerliliği, ancak noter tarafından onaylanmış şekilde yapılmış olmalarına bağlıdır.” hükmünü, 5. fıkrasının “Hukuki işlemler taraflardan birinin talebi, ücretin ödenmesi ve yönetmelikle belirlenen diğer şartların yerine getirilmesi hâlinde sicile kaydedilir ve Bültende yayımlanır. 115 inci madde hükümleri saklı kalmak üzere, sicile kaydedilmeyen hukuki işlemlerden doğan haklar iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.” hükmünü içerdiğini, Kurum kayıtlarında itiraza mesnet gösterilen 2020/00500/1 sayılı tasarımın hak sahibinin ... olduğunu, şirket ile ... arasında bir hukuki işlem söz konusu olsa dahi, bu hususun üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, davacı vekilince SMK 73.madde çerçevesinde hak sahibinin müvekkili şirket olduğu ifade edilmekteyse de YİDK kararının iptali talebiyle açılan davada müvekkili Kuruma yöneltilmesinin mümkün olmadığını, öncelikle ... Plastik Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin davacı sıfatı bulunmadığından davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, Kurum kararının yerinde olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı Şirket vekili, müvekkilinin 11/02/2021 tarihli ve 2021 001394 sayılı endüstriyel tasarım başvurusuna, yayımından sonra dava dışı ... tarafından haksız ve mesnetsiz iddialarla itirazda bulunulmuşsa da TÜRKPATENT YİDK tarafından bu itirazın reddedildiğini, dava dışı ...'ün işvereni olduğunu belirten davacı ... Plastik Ambalaj San. ve Ticaret A.Ş. tasarımların kendisine devrolunduğundan bahisle aktif husumet ehliyeti olmamasına rağmen dava konusu YİDK kararının iptali istemiyle dava açıldığını, itiraza mesnet tasarımın, dava dışı ... adına tescilli olduğunu, davacının hak sahibi olduğunu iddia ettiği "..." isimli ürünün, herhangi bir yenilik ve ayırt edici niteliği haiz olmadığını, tasarımın piyasadaki birçok firma tarafından da benzer şekilde üretilip satıldığını, müvekkili şirketin kendine özgü tasarımlarla davacının tescilli ürünü arasında, hiçbir benzerlik bulunmadığını, müvekkili firma tasarımının işlevsellik, estetik, ölçü ve tasarım bakımından yenilik ve özgünlük unsurlarını ihtiva ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, 2021 001394 sıra numaralı tasarımın 2020 00500 sıra numaralı tasarım karşısında yeni ve ayırt edici olduğu, ... Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'nun 2021/T-991 sayılı kararının iptali ve 2021/001394 sıra numaralı tasarımların hükümsüzlüğü koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, mahkemece verilen gerekçeli kararda ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda tasarım değerlendirmesinde esas alınan bilgilenmiş kullanıcıları nasıl bir topluluğun oluşturduğundan söz edilmediğini, dava konusu ambalaj açısından bilgilenmiş kullanıcının işbu ambalajı nihai olarak satın alacak olan tüketici olduğunu, tüketici gözünden bakıldığında karşılaştırılan ambalaj tasarımlarının ayırt edilemeyecek şekilde benzerlik taşıdığını, bu haliyle dava konusu tasarımın davacı lehine haksız kazanç sağlayacağını, bilirkişilerce delillerin değerlendirilmediğini ve ambalajların benzer özelliklerinin irdelenmediğini, davalının müvekkili ile ürün satışı için yaptığı görüşmeler çerçevesinde yapılan tanıtım toplantısından on gün sonra dava konusu tasarım başvurusunda bulunması nedeniyle de kötüniyetli olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE : Dava, endüstriyel tasarımla ilgili YİDK kararının iptali, hükümsüzlük istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, her ne kadar davacı vekilince dava dışı ...’ün müvekkili şirketin çalışanı olduğu ve 21.01.2020 tarihli muvafakatname ile 2020/00500/1 sayılı tasarımın tüm haklarının müvekkili şirkete devredildiği ifade edilmiş ise de, Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 148. maddesi uyarınca, sınai mülkiyet hakkının devrinin ancak noter tarafından onaylanmış şekilde yapılmış olmasına bağlı bulunduğu, somut uyuşmazlıkta böyle bir devrin gerçekleşmediği, ayrıca 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 73. maddesinin de davacıya iş bu YİDK iptali davasının davacısı olma hakkını vermeyeceği, davacının YİDK iptali istemi yönünden aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, hükümsüzlük davası yönünden yapılan incelemede, içerisinde endüstriyel tasarım uzmanı bilirkişilerin bulunduğu heyet tarafından düzenlenen raporda, dava konusu 2021/001394 numaralı tasarımın, 2020/00500 numaralı tasarım karşısında yeni ve ayırt edici olduğunun bildirildiği, verilen raporun usul ve yasaya uygun, denetime elverişli bulunduğu, mahkemece bu doğrultuda davanın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, davacı tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 269,85-TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 345,55-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı uhdesinde bırakılmasına,
4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 25/09/2025 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 29/09/2025
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.