T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2023/870 - 2025/1071
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/870
KARAR NO : 2025/1071
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ : 16/02/2023
NUMARASI : 2022/179 E. - 2023/51 K.
DAVANIN KONUSU : Tasarım İle İlgili YİDK Kararının İptali, Tasarım Hükümsüzlüğü İle Sicilden Terkin
Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 16/02/2023 tarih ve 2022/179 E. - 2023/51 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekili, 1987 yılından beri başta banyo aksesuarları olmak üzere ev gereçleri üretimi yapan müvekkilinin, davalının 2021/004625 sayılı çöp kovası tasarımının tescil talebine yönelik itirazının YİDK tarafından nihai olarak reddedildiğini, oysa ki, davalının tescil isteğinde bulunduğu çöp kovası tasarımının müvekkilinin 2020/023378 ve 2016/05928 sayılı tasarımları ile benzer olup yenilik ve ayırt edicilik niteliğine sahip bulunmadığını ve başvurunun kötü niyetli olduğunu ileri sürerek 2022-T-278 sayılı YİDK kararının iptaline ve 2021/004625 sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, başvuru konusu 2021/004625-1 sıra numaralı tasarım ile itiraza gerekçe olarak gösterilen 2020/02378-2 sıra numaralı tasarımın üretim yöntemleri ve teknik zorunluluklar göz önünde bulundurulduğunda kesit şekli, yumuşak kenar hatları, yüzey kıvrımları ve en-boy oranındaki farklılıklar nedeniyle genel izlenim itibarıyla farklı olduğunu, dava dilekçesindeki itiraza mesnet tasarım dışındaki tasarımların dikkate alınamayacağını ve davalının kötü niyetli olduğuna dair somut bir delil bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili; müvekkiline ait tasarımın renk, doku, kullanılan malzeme ve şekil unsurları itibariyle davalının dosyaya sunduğu diğer tasarımlarla birebir aynı olmadığını, tasarımlar arasındaki farklılıkların çöp kovasının temel unsurlarını teşkil etmesi nedeniyle küçük ayrıntı olarak nitelendirilemeyeceğini, tasarımdan önce kamuya sunulan başka bir tasarım söz konusu olmadığından yenilik şartının mevcut olduğunu, yine tasarımın kendisinden önce kamuya sunulmuş olan tasarımlardan kesit şekli, yumuşak kenar hatları, yüzey kıvrımları, renk tercihi ve en-boy oranındaki farklılıklar nedeniyle ayrılmış olup bilgilenmiş kullanıcılar nezdinde ayırt edici karakterinin bulunduğunu, tasarımlar arasındaki benzerliğin tamamen banyo çöp kutusu pazarındaki estetik zevklerden, bu pazardaki çöp kovalarının olabildiğince küçük, hafif ve aynı zamanda çöp alma kapasitesinin fazla olması zorunluluğu ile fiyatın makul ölçüde tutulması gerekliliğinden kaynaklandığını ve fikri mülkiyet alanında taklit yasak ise de esinlenmenin mümkün olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, davaya konu 2021/004625 numaralı tasarımın, mesnet gösterilen davacı delillerinden olan instagram hesabındaki ürünlerle bilgilenmiş kullanıcı nezdinde karışıklığa sebep olabilecek seviyede benzer olduğu ve mutlak yenilik incelemesi yapılması gerektiğinden YİDK kararının yerinde olmadığı gerekçeleriyle davanın kabulüne, ... YİDK'nın 2022/T-278 sayılı kararının iptaline, davalı şirkete ait 2021/4625 sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı ... vekili, davaya konu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik koşullarını taşıdığını, 6769 sayılı Kanun ile yenilik incelemesinin tescil başvurusu yapıldığı sırada Kurum tarafından re'sen yapıldığını, mahkeme kararı ile davacı tarafından dava aşamasında sunulan deliller açısından mutlak yenilik kriteri çerçevesinde inceleme yapılarak YİDK kararının iptal edildiğini, Kanun ile kuruma getirilen yenilik kriterinin resen inceleme yetkisinin dava aşamasında kullanılmayacağını, YİDK aşamasında gösterilen deliller çerçevesinde bir değerlendirme yapılması gerektiğini, bilirkişi raporunda itiraza mesnet tasarımın yeni ve ayırt edici olduğu tespitinde bulunulduğunu, Yargıtay HGK 15/11/2013 tarih ve 2013/11-97 E-2013/1580 K sayılı ilamında işaret edildiği üzere, itiraz üzerine YİDK kararının iptaline karşı açılacak davalarda hükümsüzlük davasından farklı olarak YİDK'e sunulan belge ve bilgiler kapsamında bir inceleme yapılması gerektiğini, Dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmuş tasarımların resen araştırılarak YİDK iptal davasında kullanılamayacağını ve başvuru konusu tasarım ile itiraza mesnet tasarımlar arasında ayrıntılardan daha çok farklılıklar bulunduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkiline ait tasarımın renk, doku, kullanılan malzeme ve şekil unsurları itibariyle davalının dosyaya sunduğu diğer tasarımlarla birebir aynı olmadığının ortada olup bu farklılıklar bir çöp kovasının temel unsurlarını teşkil ettiğinden farklılıkların küçük ayrıntı olarak nitelendirilemeyeceğini, müvekkiline ait tasarımdan önce kamuya sunulan başka bir tasarım söz konusu olmadığından tasarımın yenilik şartını sağladığını, kendisinden önce kamuya sunulmuş olan tasarımlardan kesit şekli, yumuşak kenar hatları, yüzey kıvrımları, renk tercihi ve en-boy oranındaki farklılıklar itibariyle ayrılmış olan müvekkilinin tasarımının bilgilenmiş kullanıcılar nezdinde ayırt edici karakterinin açıkça fark edilebildiğini, tasarımlar arasındaki benzerliğin banyo çöp kutusu pazarındaki estetik zevklerden, bu pazardaki çöp kovalarının olabildiğince küçük, hafif fakat aynı zamanda çöp alma kapasitesinin fazla olması zorunluluğu ve fiyatının makul ölçüde tutulması gerekliliğinden kaynaklandığını, müvekkilinin kötü niyetinden söz edilemeyeceğini ve bilirkişi raporuna atıf ile hüküm kurulamayacağını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE : Dava, Tasarım İle İlgili YİDK Kararının İptali, Tasarım Hükümsüzlüğü İle Sicilden Terkin istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişi raporunda, birbirleriyle kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilip tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne alınarak yapılan karşılaştırmada, davaya konu tasarım ile davacıya ait instagram hesabında bulunan tasarımların dairesel form, kapağı tutan üst parça ve kapakta etkileşimi tanımlayan yüzey hareketi itibariyle benzer olup bu benzerliğin bilgilenmiş kullanıcı gözünde genel izlenim itibariyle ayırt edilemeyecek düzeyde benzer tasarımlar oldukları sonucunu doğurduğu tespitinin yapıldığı, bu itibarla dava konusu tasarımların redde mesnet marka görselleri karşısında yeni ve ayırt edici olmadığının belirlendiği ve bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunduğu anlaşılmakla davalı ... ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davalı ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, davalı ... tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 179,90-TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 435.50-TL'nin davalı ... tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, davalı ... tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 179,90-TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 435.50-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-İstinaf aşamasında davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin uhdelerinde bırakılmasına,
5-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 22/05/2025 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 22/05/2025
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.