T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK
MAHKEMESİ
TARİHİ : 20/01/2023
DAVANIN KONUSU :YİDK Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü
Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 20/01/2023 tarih ve 2022/84 E. - 2023/25 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar tarafından istenmiş ve istinaf dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekili, müvekkilinin 2007 yılında "..." ticaret unvanıyla şirket kuruluşunu gerçekleştirdiğini, "..." ibaresini hem markasal olarak hem de ticaret unvanı olarak devam eden yıllarda sürekli ve düzenli olarak kullandığını, müvekkilinin "..." ibaresinin gerçek hak sahibi olduğunu, müvekkili tarafından yapılan itirazın "Gübreler ve topraklar." bakımından reddedilmesinin hukuka aykırı bulunduğunu, müvekkilinin ticaret unvanının "... ...." olduğunu, unvanın asıl unsurunun “...” ibaresinden oluştuğunu, SMK'nın 6. maddesi uyarınca da başvurunun reddi gerektiğini, davalı Kurumun itirazlarını yalnızca "muzlar" bakımından haklı gördüğünü, ürünlerin satışa sunulacağı bağlam, hitap ettiği kesim, benzer ihtiyaçları giderip gidermediği, birbiriyle rekabet ilişkisinin büyük önem taşıdığını, tüketicilerin müvekkili ile davalı ...'ı "..." ibaresi nedeniyle birbirine karıştırdığını, davalının gübre satışı için düzenlenecek faturayı "..." markası nedeniyle müvekkiline düzenlendiğini, ilçedeki kişi sayısının azlığı ve nufüs çoğunluğunun tarım ile uğraşması ve müvekkilinin kurulduğu tarihten beri sürekli ve düzenli olarak "..."un tanıtımı için reklamlar vermesi nedeniyle "..." ibaresinin bölge insanı tarafından çok iyi bilindiğini, davalı başvurucunun da ...’da ikamet ettiğini ve müvekkili ile yıllardır kullandığı "..." ibaresini bildiğini, ...’a ait telefon numarası üzerinden görüşüldüğünü, görüşmeden önce davalının abisi ile iletişime geçildiğini, "..." ibaresinin kullanılmaması gerektiğinin davalıya iletildiğini, davalının da bu ibareyi kullanıma son vereceğini, elinde mal olduğunu, o malların satışını yapmazsa zarara uğrayacağını sonrasında da "..." ibaresini kullanmayacağını söyleyerek müvekkilini oyaladığını, ancak bu sırada yaptığı marka başvurusunu da gizlediğini, davalı başvurusunun kötü niyetli olduğunu, davalının cevap dilekçesinde ... ilçesinde ticaretle uğraştığını açıkça beyan ettiğini, yine cevap dilekçesinde müvekkili şirketin de hangi alanda iştigal ettiğini açıkça bildirdiğini, bu durumun davalının, müvekkilinden haberdar olduğu ve müvekkil şirketin oluşturduğu güven ve tanınmışlıktan yararlanmayı hedeflediğini gösterdiğini ileri sürerek, YİDK'in 2021-M-11831 sayılı kararının iptaline, dava konusu markanın tescili halinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davacının SMK'nın 6/3 maddesi kapsamında, davaya konu markanın "gübreler ve topraklar" malları yönünden eskiye dayalı kullanımı ispat edemediğini, davacı tarafça SMK'nın 6/6 maddesi kapsamında başvurunun reddi gerektiğini ileri sürmüş ise de davaya konu başvuru, davacının ticaret unvanını aynen içermediğinden, işbu itirazın da yerinde olmadığını, kötü niyet iddiasını ispata ilişkin somut delil ileri sürülmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı, .... ” adıyla bitki besleme ürünleri satışı işini yaptığını, o sebeple iş yeri adının tescili için Kuruma başvurduğunu, davacı tarafından marka başvurusuna itirazda bulunulduğunu, kendisinin marka tescilinde hukuki bir sorumluluğu olmamasına rağmen davalı olarak gösterilmesinin yersiz olduğunu, davacının kötü niyetli hareket ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, sunulan delillerin incelenmesi neticesinde, davacının “...” ibaresini, 01. sınıfta yer alan çekişme konusu “gübreler ve topraklar” mallarında tescilsiz olarak davalıdan daha önceki tarihlerde, öncelik ve üstün hak sahibi olacak biçimde kullandığını ispat edemediği, davalının markasında yer alan “gübreler ve topraklar” malları yönünden davacının ticaret unvanından kaynaklı tescil engelinin bulunduğu, davalıya ait markanın kötü niyetli olduğunun ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kabulüne, YİDK'nın 2021-M-11831 sayılı kararının, tescile konu 1. sınıf mallar yönünden iptaline, davaya konu markanın 1. sınıf mallar yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı ... vekili, SMK'nın 6/6 maddesi ile TTK'nın ticaret unvanına ilişkin düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, ticaret unvanının çekirdek unsuru ile olan benzerlik nedeniyle SMK'nın 6/6 maddesi kapsamında başvurunun reddine karar verilmesine imkan bulunmadığını, anılan maddeye dayanılarak tescilin önlenebilmesinin, ancak unvanın bir bütün halinde üçüncü kişilerce marka olarak tescil edilmek istendiği zaman mümkün olduğunu, ticaret unvanının kılavuz unsurunu içeren marka başvurularına yapılan itirazların, işbu fıkra hükmü kapsamında değerlendirilmeyeceğini, bu yöndeki itirazların, SMK'nın 6/3 maddesi kapsamında değerlendirileceğini, aksi yöndeki uygulamanın hem yasal düzenlemenin kapsamını olağanüstü şekilde genişleteceğini, hem de muteriz tarafından kullanılmayan veya kullanımı ispatlanamayan ibarenin üçüncü kişiler tarafından ticari hayatta kullanımına sebebiyet vereceğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, ticaret unvanının çekirdek unsuru ile benzerliği nedeniyle anılan madde kapsamında başvurunun reddine karar verilebilmesi için muterizin ticaret sicilinde kayıtlı faaliyet alanıyla başvuru kapsamında yer alan mal/hizmet benzerliğinin yeterli kabul edilmemesi, muterizin ticari defter ve kayıtlarının incelenerek fiilen faaliyette bulunduğu mal ve hizmetler ile itiraza konu başvuru kapsamında yer alan mal ve hizmetler arasında benzerlik bulunup bulunmadığının incelenmesi ve ulaşılan sonuca göre hüküm kurulması gerektiğini, ancak davacı tarafça kullanım ispatına yönelik delil sunulamadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ..., davacı ile aynı işi yapmadığını, marka tescilinde bir sorumluluğu olmadığından, davalı olarak gösterilmesinin doğru bulunmadığını, davacının kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE : Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı tarafça, eskiye dayalı kullanım, ticaret unvanı ve kötü niyet vakıalarına dayalı olarak eldeki dava açılmış olup, ilk derece mahkemesince davacının sair iddiaları yerinde görülmemiş, yalnızca davacının ticaret unvanına dayalı iddiası yerinde bulunarak, davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı da yalnızca davalılar tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Bu durumda istinaf incelemesinin, davacının ticaret unvanına dayalı olarak SMK'nın 6/6 maddesi kapsamında dava konusu YİDK kararının iptali ve dava konusu markanın hükümsüzlüğü koşullarının oluşup oluşmadığı ile sınırlı olarak yapılması gerekmektedir. Zira, davacının diğer iddiaları ilk derece mahkemesince yerinde görülmemiş ve davacı taraf da bu karara karşı gerekçe yönünden istinaf kanun yoluna başvurmamıştır.
6769 sayılı SMK'nın 6/6. maddesi, "Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir." şeklindedir. Ticaret unvanı, bir tacirin ticari işletmesine ilişkin işlemlerinde kullandığı addır. Markalar, eşya ile işletme arasındaki ilişkiyi kurar ve farklı işletmelerin ürettiği benzer emtiayı birbirinden ayırt etmeye yarar. Buna karşılık, ticaret unvanları ise işletmenin kendisini tanımlar. Şirketlerin ticaret unvanları tescil edilirken, faaliyet alanına her türlü mal ve hizmetin yazılması mümkün olduğundan ve ticaret unvanının bu alanların hepsinde kullanma gibi bir yükümlülük bulunmadığından, ticaret unvanının fiilen kullanıldığı mal ve hizmetler bakımından, 6769 sayılı SMK'nın 6/6 maddesi anlamında sahibine öncelik hakkı sağladığının kabulü gerekmektedir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 22.06.2017 tarih, 2016/1193 esas, 2017/4014 Karar sayılı ilamında da, "davacı şirketin fiilen faaliyette bulunduğu mal ve hizmetler ile davalı markası kapsamında kalan mal ve hizmetler arasında ilişkilendirilebilecek ölçüde benzerlik bulunması halinde, bu mal ve hizmetler yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken" denilerek aynı sonuca ulaşılmıştır. Yine Yüksek Dairenin 12/02/2020 tarih, 2019/2828 E., 2020/1294 K. sayılı ilamı da aynı yöndedir.
İlk derece mahkemesince, dava konusu markanın davacıya ait ticaret unvanının kılavuz unsuru ile benzerlik teşkil ettiği, dava konusu markanın kapsamındaki mallar ile davacıya ait ticaret unvanın kapsamındaki faaliyet alanlarının benzer/ilişkili olduğu, dolayısıyla davacının ticaret unvanından kaynaklı tescil engelinin bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de yukarıda açıklanan ilkelere aykırı olarak, davacının ticaret unvanının fiilen kullanıldığı mal ve hizmetler araştırılmamıştır. Oysa somut uyuşmazlıkta, davacının ticaret unvanını fiilen kullandığı mal ve hizmetlerin araştırılması, şayet bu mal ve hizmetler ile dava konusu başvuru kapsamındaki mallar arasında benzerlik ilişkisinin bulunup bulunmadığının tespiti ve buna göre SMK'nın 6/6 maddesi koşullarının değerlendirilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik araştırma ile hüküm kurulması doğru olmamış, davalıların bu yöne ilişkin istinaf itirazları haklı bulunmuştur.
Bu itibarla, yukarıdaki paragrafta belirtilen hususların araştırılması işbu dava yönünden esasa etkili delil niteliğinde bulunduğundan, davalıların istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülebilmesi için mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davalıların istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulü ile Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 20/01/2023 gün ve 2022/84 E. - 2023/25 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine İADESİNE,
3-Davalılar tarafından istinaf başvurusunda peşin olarak yatırılan 179,90'ar-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının istek halinde davalılara iadesine,
4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yapılacak yargılamada değerlendirilmesine,
6-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 29/05/2025 tarihinde HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 29/05/2025
Başkan
...
Üye
...
Üye
...
Katip
...