T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2023/979 - 2025/1066
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/979
KARAR NO : 2025/1066
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ : 23/03/2023
NUMARASI : 2022/382 E. - 2023/114 K.
DAVANIN KONUSU : Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali, Marka Hükümsüzlüğü
Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 23/03/2023 Tarih ve 2022/382 Esas - 2023/114 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili, müvekkili şirketin 2000/09359, 2006/60477, 2012/71832 sayılı "...", "...", "..." ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin, bu marka ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "..." ibareli 2020/163689 sayılı marka başvurusuna itirazlarının nihai olarak YİDK tarafından reddedildiğini, oysa davacının 2000 yılından bugüne kadar “... ALIŞVERİŞ MERKEZLERİ” unvanı- tanıtma vasıtası-hizmet markası ile ... içinde kullanılan her türlü eşyanın satışı hizmetleri ile iştigal ettiğini, İstanbul ve Ankara başta olmak üzere Türkiye’nin farklı il ve ilçelerinde toplamda 34 adet mağazaya sahip olduğunu, ayrıca www.....com.tr uzantılı web sitesi altında da ürün satışlarını gerçekleştirdiğini, davacının itirazlarına/davasına mesnet aldığı markalarının esas unsuru olan “...” ibaresinin davalının “...” esas unsurlu markasının içerisinde aynen yer aldığını, dava konusu edilen markanın ortalama bir tüketicide bıraktığı izlenimin davacının markalarıyla karıştırılabilecek kadar benzediğini, davacının bu markayı 22 yıldan fazla süredir mağazacılık hizmetlerinde yoğun ve ciddi bir biçimde kullanması neticesinde markanın ayırt edicilik kazandığını, ayrıca davacının “...” markasının tanınmış marka da olduğunu, “...” ibaresinin davacının ticaret unvanının ayırıcı unsuru olması ve www.....com.tr alan adında da geçmesi nedeniyle de davacı adına korunmasının gerektiğini, davalı firmanın davacının tanınmış markasına benzer bir ibareyi kendisine marka olarak seçmesinin davalının kötü niyetinin açık bir tezahürü olduğunu ileri sürerek, ... Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun 2022-M-10619 sayılı kararının iptaline ve 2020/163689 sayılı "..." ibareli markanın tescil edilmiş olması halinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, karşılaştırılan markaların görsel, işitsel, kavramsal açılardan ve bıraktıkları toplu intiba yönünden farklı olduklarını, dava konusu edilen markanın “...”, “...” ve “...” kelimelerinin bir araya getirilmesi suretiyle oluşturulmuş olduğunu ve ortalama tüketicilerin bu ibareyi yapay parçalara bölerek içinden sadece “...” ya da “...” ibaresini seçmesinin, ön plana çıkartmasının makul ve beklenebilir olmadığını, bu nedenlerle ortalama tüketici nezdinde çekişme konusu hizmetler açısından markalar arasında bir iltibas tehlikesinin bulunmadığını, diğer taraftan davacının SMK m. 6/3, m. 6/5, m. 6/6 ve m. 6/9 hükümlerinin uygulanması koşullarının oluştuğunu ispat edemediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı Şirket vekili, davalının köklü ve alanında bilinirliği yüksek bir şirket olduğunu, “...” ibaresinin davalı adına önceki tarihlerden beri 2009 61068, 2019 18044 ve 2020 163678 sayılar ile tescilli olduğunu ve bu markalarından kaynaklanan müktesep hakkının bulunduğunu, davalının halihazırda tescilli bulunan “...” markasına “...” ibaresini ekleyerek marka tescil başvurusunda bulunmasının, seri markalarına bir yenisinin eklenmesinden ibaret olduğunu, davacının davalıya ait marka tescillerine yıllardır sessiz kalmış olmasından dolayı hak kaybına uğradığını, somut uyuşmazlıkta karşılaştırılan markaların görsel, işitsel ve kavramsal açılardan birbirlerine benzemediğini, davacının “...”lı markalarının tanınmış veya seri marka olarak kabul edilemeyeceğini, “...” ve “...” ibarelerinin herkesçe bilinen/kullanılan anlamları nedeniyle markasal hüviyette ayırt ediciliklerinin zayıf olduğunu, Türkçe’de “mağaza” anlamına gelen "..." ibaresinin uyuşmazlık konusu olan 35.sınıftaki mağazacılık hizmetleri yönünden markasal hüviyette ayırt ediciliğinin bulunmadığını, davacının SMK m. 6/3, m. 6/5, m. 6/6 ve m. 6/9 hükümlerine dayalı iddialarının somut delillerle ispat edilemediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, dava konusu başvurunun "..." ibaresinden oluştuğu, kapsamında 35.sınıftaki "35 Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri. Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri. Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için (Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç). Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks. İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. Cerrahi, tıbbi, diş hekimliği ve veterinerlik için alet, cihaz ve mobilyalar. Yapay organlar ve protezler. Tıbbi ortopedik malzemeler: tıbbi korseler, ortopedik ayakkabılar, elastiki ve destekleyici bandajlar. Ameliyathane giysileri ve steril örtüler. Cinsel amaçlı aletler ve malzemeler. Prezervatifler (kondom/kaput). Biberonlar, biberon emzikleri, emzikler, bebekler için diş kaşıyıcılar. Tıbbi amaçlı bilezikler ve yüzükler, romatizma önleyici bileklikler ve yüzükler. Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler. Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar. Kırtasiye, büro, eğitimöğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları. Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar” mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" hizmetlerinin bulunduğu, itiraza dayanak markaların ise 2000/09359, 2006/60477, 2012/71832 sayılı "...", "...", "..." ibarelerinden meydana geldiği ve koruma kapsamlarında 03, 05, 35.sınıflardaki mal ve hizmetlerin yer aldığı, dava konusu marka ile davacının itiraza mesnet markaları arasında emtia ayniyeti/benzerliği/türdeşliği şartının gerçekleştiği, davacının 2006/60477 sayılı "..." görselli ve 2012/71832 sayılı ve "..." görselli markaları özelinde, karşılaştırılan işaretlerin görsel, işitsel ve anlamsal açılardan benzer olduğu , davacının önceki kullanıma dayalı gerçek hak sahipliği iddiasının, davalının markasının kapsamına alınmak istenilen hizmetlerde tesciline/hükmüne bir engelinin/etkisinin olamayacağı, davacının ticaret unvanından ve www.....com.tr uzantılı web sitesinden, davacının “...” ibaresini muhtelif emtiaların satışı/perakendecilik/mağazacılık hizmetlerinde fiilen kullanmakta olduğu, davacının bu hizmetlerde fiilen kullanılan bir ticaret unvanının/alan adının ayırıcı unsurunun birebir aynısını içeren bir markanın, davacının faaliyet alanına giren sektörde yürütülen ticari faaliyetler açısından himaye edilmesini talep edebileceği, bu nedenlerle davalının markasının kapsamına giren 35.sınıf altındaki; “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için (03, 05, 10 ve 16. Sınıflara giren) malların bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)’ hizmetler özelinde, somut olayda, davacının ticaret unvanından ve alan adından kaynaklanan haklarının korunmasını talep edebileceği, davacının tanınmışlıkla ilgili iddiasının dava konusu markanın tesciline/hükmüne bir etkisinin/engelinin olamayacağı, davalı şirket tarafından yapılan marka başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut verilerin dosya kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, TÜRK PATENT YİDK'nun 2022-M-10619 sayılı kararının iptaline, 2020/163689 sayılı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı Şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, karşılaştırılan markalar arasında tüketici nezdinde iltibas tehlikesini meydana getirecek düzeyde benzerlik bulunmadığını, davacı markalarının ayırt ediciliğinin zayıf olduğunu, müvekkilinin markalarının "..." kelimesinin anlamından bağımsız "..." şeklinde özgün bir kelimeden oluştuğunu, SMK'nin 6/6.maddesi şartlarının oluşmadığını, mahkemece müvekkilinin önceki tarihli markaları nedeniyle kazanılmış hakkı bulunduğu yönündeki iddiaları hakkında hiçbir değerlendirme yapılmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, karşılaştırılan markalar arasında ortalama tüketici nezdinde görsel, işitsel, kavramsal düzeyde ilişkilendirme ihtimali dahil karıştırılmaya yol açabilecek bir benzerliğin bulunmadığını, başvuru markasının bir bütün olarak ele alınmasının gerektiğini, bu doğrultuda bütünüyle bıraktığı izlenimin davacı markalarından önemli ölçüde farklılaştığını, dava konusu başvuru bakımından SMK'nın 6/3, 6/5, 6/6 ve 6/9.maddesi şartlarının gerçekleştiğinin ispat olunamadığını, YİDK kararının usule ve yasaya uygun olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE : Dava, YİDK marka kararının iptali ile marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İşlem dosyasının incelenmesinden, davalı Şirket'in, "..." ibaresinin 35. sınıf hizmetlerde tescili için diğer davalı Kuruma başvurduğu, davacının "..." ibareli markalarına ve ticaret unvanına dayalı olarak, iltibas, gerçek hak sahipliği, tanınmışlık, diğer fikri haklar ve kötüniyet iddiasıyla başvuruya itiraz ettiği, davacının itirazının Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından reddedildiği, davacının bu karara itirazının da, YİDK'nin 2022-M-10619 sayılı kararıyla reddedildiği, anılan kararın davacıya 17/08/2022 tarihinde tebliğ edildiği ve işbu davanın iki aylık hak düşürücü süre içerisinde 20/09/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
İlk derece mahkemesinin kabulü ve istinaf itirazları gözetildiğinde, taraflar arasındaki uyuşmazlık dava konusu "..." ibareli başvuru ile davacının itirazına mesnet markaları arasında SMK'nın 6/1 maddesi uyarınca iltibas bulunup bulunmadığı ve alan adı ve ticaret unvanı yönünden aynı Kanun'un 6/6. maddesindeki koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği noktasındadır.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6/1. maddesi uyarınca, tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir. Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir. Burada öncelikle iltibas (karıştırılma) kavramının da açıklanması gerekmektedir. İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408-409). İltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde ölçü, bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, ortalama tüketicilerdir. Öte yandan, markaların ayırt edicilik güçlerinin de iltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde dikkate alınması gerekmektedir. Zira, ayırt edici niteliği zayıf olan markalar yönünden iltibas ihtimali daha düşük olacaktır. Diğer bir deyişle, tescili istenilen mal ve hizmetleri, diğer işletmelerin mal ve hizmetlerinden ayırt etme gücü düşük kalan, zayıf marka olarak nitelendirilebilecek markaların koruma alanı daha dar bulunmaktadır. Böyle durumlarda, küçük farklılıklar dahi tescil olunmak istenen markaya ayırt edicilik kazandırabilecektir.
Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında, dava konusu başvuru "..." ibaresinden oluşmaktadır. Taraf markalarında ortak olan “...” ve “...” ibarelerininin, ülkemizde yaygın
olarak bilinen/bilinebilecek ve ticari alanda herkes tarafından kullanılan/ kullanılabilecek birer cins isim olması itibariyle ayırt edicilikleri düşüktür. Öte yandan tüketiciler
markaların başlangıçlarında yer alan ilk unsurlara, soldan sağa okuma alışkanlığı nedeniyle, daha fazla odaklanmaktadır. Hal böyle olunca, karşılaştırılan markaların başlangıç kısımlarının farklılığı ve ortak olan unsurların ayırt edicilik düzeyi birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu başvuruda bir bütün olarak yer verilen "..." ibaresinde davacının "..." ibareli markalarına nazaran yeterli ayırt ediciliğin sağlandığı, SMK'nın 6/1. maddesi koşullarının somut olayda oluşmadığı kanaatine varılmış, ilk derece mahkemesinin aksi yöndeki kabulü yerinde görülmemiştir.
Tarafların marka işaretleri benzer bulunmadığından, Dairemizce emtia benzerliği şartı yönünden değerlendirme yapılmamıştır.
Öte yandan, davacının "... ..." ibareli ticaret unvanı ve alan adının çekirdek unsuru ile dava konusu başvuru arasında benzerlik bulunmadığı ve SMK'nın 6/6.maddesindeki şartların oluşmadığı kanaatine varılmıştır.
Bu itibarla, taraf markaları arasında SMK'nın 6/1. maddesi anlamında iltibas bulunmaması ve SMK'nın 6/6.maddesindeki şartların oluşmaması nedeniyle ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 3. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 23/03/2023 gün ve 2022/382 Esas - 2023/114 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Davanın REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL maktu karar ve ilam harcından, peşin olarak alınan 179,90-TL harçtan mahsubu ile bakiye 435,50-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 40.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin uhdesinde bırakılmasına,
6-Davalı ... tarafından yatırılan istinaf başvuru harcı 492,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine,
7-Davalı ... Sağlık Ürünleri Ltd.Şti tarafından istinaf aşamasında yapılan 84,00-TL tebligat ve posta masrafı, 492,00-TL istinaf kanun yoluna başvuru harcından oluşan toplam 576,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine,
8-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip resen taraflara iadesine (HMK m.333),
9-Davalılar tarafından ayrı ayrı peşin olarak yatırılan 179,90-TL istinaf karar ve ilam harcının, kararın kesinleşmesinden sonra ve talep halinde ayrı ayrı davalılara iadesine,
10-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına dair,
Dair, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 22/05/2025 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde TEMYİZ yolu açık olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10/06/2025
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.