T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/446
KARAR NO : 2025/964
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK
MAHKEMESİ
TARİHİ : 29/12/2022
NUMARASI : 2021/370 E. - 2022/429 K.
ASIL DAVANIN KONUSU : Fikir ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)
KARŞI DAVANIN KONUSU : (FSEK) Haksız Fesih ve Lisanslı Eserinin İzinsiz Kullanımının Tespiti ve Tazminat
Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 29/12/2022 Tarih ve 2021/370 Esas - 2022/429 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı-karşı davalı, davalı-karşı davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili, müvekkilinin amatör müzisyen olduğunu, ''...'' isimli müzik eserlerinin sahibi bulunduğunu, davalının bu eserler üzerinde hiçbir hakkı olmadan kendisine ait ... lisansı altında ... gibi uygulamalarda yayınlayarak haksız gelir elde ettiğini, ''...'' şarkısının Youtube dışındaki diğer uygulamalarda hukuka aykırı yayınının 03/04/2020-16/09/2021 arasında gerçekleştiğini, diğer iki şarkıya ilişkin yayının ise 03/04/2020-16/09/2021 arasında olduğunu, davalının eserleri kanuna aykırı şekilde kullanarak davacının haklarına tecavüz ettiğini ileri sürerek, şimdilik haksız kazanç nedeniyle 10.000,00 TL ile 1.000,00 TL maddi tazminat olmak üzere 11.000,00 TL tazminatın, haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, müvekkilinin ikametinin bulunduğu İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacı ile davacının aracısı dava dışı ...'ın müvekkilinden davacının Youtube kanalının yönetilmesini, 3 adet müziğin ve 2 adet klibin prodüksiyonu ve dijital platformlarda dağıtımı için hizmet verilmesini talep ettiklerini, bunun üzerine 3 adet eserin aranjelerinin farklı aranjörlere yaptırılması, ''...'' şarkısının video klibinin çekilmesi, klip yönetmenliği, kostüm kirası, kurgu, montaj prodüksiyon yapılması, ''...'' şarkısı ile illüstrasyon çekimlerinin hareketlendirilmesi yoluyla müzik klibi üretimi, 3 adet müzik yapımı, mix, mastering çalışmalarının yaptırılması, kapak fotoğraflarının editlenmesi, prodüktörlük hizmetleri işlerini gördüğünü ve hepsinin ücretlerini ödediğini, 3 şarkının iş ve işlemleri ile davacının o dönemde aracılığını yapan ...'a prodüksiyonunun yaptırılmış olduğu ve toplamda 35.400,00 TL fatura ve ödeme dekontunun mahkemeye sunulduğunu, dava dışı ...'ın, dava konusu 3 şarkının prodüktörlüğünü yönettiğini, ücreti ve masrafları davalı şirketten tahsil ettiğini ve bu masrafların davacının bir yıllık sözleşme akdetmeye ilişkin uyandırdığı güvene binaen yapıldığını, ilgili aranjörlerin, klip yönetmenlerinin, illüstrasyon görsel eser sahibine ve diğer hak sahiplerine ilişkin muvafakatnamelerin ve ...'ın davacıya aracılık ettiğine dair delillerin dosyaya sunulduğunu, hizmet karşılığı %70 davacıya %30 davalıya ödenecek şekilde gelir paylaşımı yapıldığına ilişkin whatsapp görüşmelerinin bulunduğunu, davacıya gelir paylaşımı olarak ilk 4 ay boyunca 8.908,08 TL ödeme yapıldığını, davacının haksız fesih talebinden sonra ödemelerin masrafları mahsup amacıyla hapis hakkına dayanarak durdurulduğunu, davacının hakkın kötüye kullanılması yasağına aykırı davrandığını, vekaletsiz iş görme hükümlerine göre davacı için yapılan masrafların tümünün onun dilediği gibi yapıldığından ve işlerin hepsinin davacıdan sonradan onay alınarak yapıldığından, taraflar arasındaki akdi işlemin aynı zamanda vekalet hükümlerine tabi olduğunu, vekilin hapis hakkının doğduğunu, davacının %70 gelir payı borcunu takas ettiğini ve bu takas sonrasında halen davalının alacaklı olduğunu, davacının davalı şirkete 35.400,00 TL masraf ödettiğini, sonrasında davalı şirketle arasında sözleşme bulunmadığına dair açıklamasının çelişkili davranma yasağına aykırı olduğunu ve davayı açma hakkının kötüye kullanıldığını, davacının youtube kanalını kendi eylemi ile müvekkilinin sistemine eklemesinin rızanın varlığını gösterdiğini ve hukuka uygunluk sebebi oluşturduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiş; karşı dava yönünden ise müvekkilinin ücretlerini ödediği ve aranjörlerden münhasır yazılı lisans aldığı üç adet aranjmanın, davacı tarafından dijital platformlarda 16.09.2021 tarihinden bu yana YouTube’da ise 15.10.2021 tarihinden bu yana izinsiz kullanıldığını, ...’un klip yönetmelerinden görsel eser sahiplerinden yazılı münhasır izin alınan iki adet müzik klibi ve kapak fotoğrafların ...’nin YouTube kanalında 15.10.2020 tarihinden bu yana izinsiz kullanıldığını ve diğer dijital platformlarda da iki adet kapak fotoğrafı 16.09.2021 tarihinden bu yana izinsiz kullanıldığını, bu izinsiz kullanımların ...’nun mali haklarına zarar verdiğini, davacının 29.975,99 TL gelir hak edişi düşüldüğünde, müvekkili şirkete 5.424,02.-TL tutarında bakiye borcunun kaldığını, FSEK 68 uyarınca tazminat talep edildiğini ileri sürerek, izinsiz kullanılan eser bedeli olarak 2.000,00 TL ile 5.424,02 TL bakiye masraf alacağı olmak üzere, toplamda 7.424,02.-TL'nin faiziyle birlikte davacıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, asıl dava bakımından taraflar arasında sözlü bir anlaşma olduğu, dava konusu eserlerin kliplerinin çekilmesi, aranjelerinin yapılması ve çeşitli platformlarda yayınlanmasının bu anlaşma uyarınca gerçekleştiği, FSEK'nin her ne kadar mali hakların devri için yazılı sözleşme şartı getirse de Yargıtay İBGK 30.09.1998 tarihli 1987/2 E., 1988/2 K. sayılı ve Yargıtay HGK 12.05.1965 tarih, 5/D-4 E, 203 K. sayılı kararlarına göre sırf şekle aykırılık olduğu iddiasının hakkın kötüye kullanımı maksadıyla yapılıyorsa dikkate alınamayacağı, taraflar arasında Youtube telif gelirlerinin paylaşıldığı anlaşıldığından, davacının dava konusu eserden kaynaklanan mali haklarının ihlal edilmediği, karşı dava bakımından ise karşı dava davalısı ...’ye ait Youtube kanalında dava konusu şarkıların kliplerinin yayınlandığı, karşı dava konusu müzik kliplerinin taraflar arasındaki şifahi anlaşma uyarınca 3. kişilere yaptırıldığı, müzik kliplerinin ve kapak fotoğraflarının söz konusu anlaşma uyarınca karşı davalıya teslim edildiği anlaşıldığından; söz konusu kullanımların karşı davacının bilgisi dahilinde olacağı ve her ne kadar taraflar arasında yazılı mali hak devri sözleşmesi olmasa da davacının tazminat talebinin Türk Medeni Kanunu m.2 hükmünde yer alan dürüstlük kuralına aykırı olduğu gerekçesiyle asıl davanın ve karşı davanın ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı-karşı davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, asıl dava yönünden FSEK 52. maddesi uyarınca mali haklara ilişkin sözleşme ve tasarrufların yazılı şekilde yapılmasının zorunlu olduğunu, tarafların arasında yazılı sözleşme olmadığı gibi müvekkilinin davalıya verdiği bir muvafakatnamenin de bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda uyuşmazlık konusunun anlaşılamadığını, bilirkişilerin uzmanlıklarının olmadığını, içinde bilgisayar mühendisi ve youtube/digital platform gelirleri konusunda uzmanlığı olan mali müşavirlerin bulunduğu yeni bilirkişi heyetinden rapor alınmasının gerektiğini, bilirkişilerin piyasa araştırması yapmadığını ve davalının ticari defter ve kayıtlarının incelemediğini, müvekkilinin kendi Youtube kanalı ile davalı şirket ...'ın entegre etmesinin davalı tarafından sözleşme yapmadan önce şart olarak koyulduğunu, müvekkilinin entegrenin sonuçlarını bilmediğini, davalının müvekkilinin bilgisizliğinden yararlandığını, entegre sonucu müvekkilinin gelirlerinin kesintiye uğradığını, davalı şirketin dosyaya kendi ödemeleriymiş gibi sunduğu ödemelerin müvekkilinin Youtube kanalının kendi gelirleri olduğunu, yargılama aşamasında şifahi sözleşme hususunda tanık dinletme taleplerinin kabul edilmediğini, aralarında sözleşme olduğu kabul edilse dahi mahkemenin kabulüne göre entegrasyon döneminde müvekkiline dijital platformlardan hiçbir şekilde ...'e dair raporlandırma ve gelirlendirme alınmadığını ve müvekkilinin hak bedellerinin ödenmediğini, karşı dava yönünden ise karşı davanın esastan değil öncelikle dava şartı yokluğundan usul yönünden reddedilmesinin gerektiğini, hükmün ret gerekçesinde şifahi sözleşmenin varlığının kabul edilmesinin müvekkilinin aleyhine olduğunu, karşı davacının davasını ispat edemediğini ve dosyaya yargılama sürecinde hukuki delil mahiyetinde olmayan excel tablosundan ibaret deliller ibraz ederek alacaklı olduğu iddiasında bulunduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı- karşı davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, karşı dava yönünden taraflar arasında mali hakların devrine ilişkin sözleşme ve vekalet sözleşmesi ilişkisinin kurulduğunu, müvekkilinin prodüksiyon ve dağıtım işi için ücrete hak kazandığını, davacıya dava açmayacağına ilişkin sözleri nedeniyle güvenip, yapımların platformlar nezdinde gelir tahsil yetkisini bıraktığını ve iradesinin fesada uğradığını, asıl iradesinin zaten kendisinin olan yapımların platformlar nezdinde gelir tahsil yetkisini kendisinde tutmak ve en azından ödemiş olduğu masrafların tutarını tahsil etmek olduğunu, davacının masrafları karşılamadan müvekkili şirketin yapımlarını kullandığını, müvekkili şirketin hem bakiye gider alacağı 5.424,00 TL'yi faizi ile almakta hem de mali hakları iradesi hilafına ihlal edildiğinden FSEK 68'e göre izinsiz kullanım rayiç bedeli olarak talep edilen 2.000,00 TL'yi almakta haklı olduğunu, mahkemece karşı davanın reddi gerekçesi olarak sadece izinsiz kullanım tazminatı talebi bakımından açıklamada bulunulduğunu, bakiye masraf alacağı talebinin neden reddedildiğinin belirtilmediğini, ayrıca karşı davada reddedilen maddi tazminat taleplerinin toplamı 7.424 TL iken, karşı davanın reddi nedeniyle müvekkili aleyhine maddi tazminat için 7.424 TL, diğer istemler için 15.000 TL vekalet ücreti takdir edildiğini, oysa müvekkilinin başka bir talebinin olmadığını, asıl dava yönünden ise, asıl davanın davacısının 10.000-TL haksız kazancın iadesi ve 1.000-TL mahrum kaldığı reklam bedeli tazminatı olarak 2 farklı talepte bulunduğunu, davacının birden fazla aslî talebini aynı davada birleştirdiğini, aynı husustan doğsa bile birden fazla istemin aynı dava dilekçesinde talep edilmesi halinde ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek, karşı davanın tamamen kabulüne, asıl davada verilen kararın vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE : 1- Asıl ve karşı davalar, 5846 sayılı FSEK'na dayalı maddi tazminat ve telif tazminatı istemlerine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve asıl davada davacının, davalı tarafça yayımlanan asıl dava konusu eserlerin kliplerinin çekilmesine, seslendirilmesine, kapak resimlerinin çekilmesine katıldığı, kendi Youtube kanalı ile davalı şirketin Youtube kanalını entegre ettiği, üstelik de taraflar arasında bir süre Youtube telif gelirlerinin paylaşıldığı anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince asıl davanın esastan reddedilmesinde ve asıl davada talep edilen maddi tazminat taleplerinin toplamı üzerinden, asıl davada davalı yararına tek bir vekalet ücreti takdir edilmesinde bir isabetsizliğin bulunmadığı anlaşılmakla taraf vekillerinin asıl davaya yönelik tüm istinaf itirazlarının reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
2- Davacı-karşı davalı vekilinin karşı davada verilen hükme yönelik istinaf itirazlarının incelenmesine gelince; gerek asıl gerekse de karşı davanın tarafları arasında FSEK'na dayalı bir ilişkinin bulunduğu, 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ve çekişmesiz yargı işlerinin, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmek kaydıyla ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı, somut uyuşmazlıkta da gerek asıl gerekse de karşı davanın bir ticari işletmeyi ilgilendirdiği ve ticari dava olduğu, yine aynı Yasanın 5/A maddesi uyarınca bu Kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı bulunduğu, dolayısıyla somut uyuşmazlıkta da eldeki asıl ve karşı davaların zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi olduğu, buna rağmen karşı davanın arabuluculuk yoluna başvurulmadan açıldığı anlaşıldığına göre, mahkemece karşı davanın 6325 sayılı Kanunun 18/A-2 maddesi ve 6100 sayılı HMK'nın 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde esastan reddine karar verilmesi, HMK'nın 353/1-a-4 maddesinde belirtilen diğer dava şartlarına aykırılık teşkil ettiğinden, Dairemizce davacı-karşı davalı vekilinin yukarıdaki hususlara ilişkin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince işin esası incelenmeden karşı davada verilen kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
Davalı-karşı davacı vekilinin karşı davada verilen hükme yönelik istinaf itirazlarının incelenmesine gelince de; karşı davada sadece maddi tazminat taleplerinde bulunulduğu, başkaca bir talepte bulunulmadığı halde, ilk derece mahkemesince karşı davada davalı yararına, reddedilen maddi tazminat taleplerinin toplamı olan 7.424,02.-TL nispi vekalet ücretinin yanında, diğer istemler için 15.000,00.-TL olmak üzere iki ayrı ücreti vekaletinin davalı- karşı davacıdan tahsiline karar verilmesi dahi doğru görülmemiş, her ne kadar Dairemizce ilk derece mahkemece verilen hüküm sadece karşı dava yönünden kaldırılmışsa da infazda tereddüt yaşanmaması için hem asıl hem de karşı dava yönünden yeniden hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Taraf vekillerinin HMK’nın 353/1-b-1. maddesi gereğince, asıl davaya yönelik tüm istinaf itirazlarının ESASTAN REDDİNE
2-Taraf vekillerinin karşı davaya yönelik istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 29/12/2022 gün ve 2021/370 Esas - 2022/429 Karar sayılı kararın KALDIRILMASINA,
3-Asıl davanın REDDİNE,
4-Asıl davada alınması gereken 80,70.-TL maktu harçtan, peşin alınan 59,30-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 21,40.-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Asıl davada davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
6-Asıl davada 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A-13 ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi m.7/3 hükmü uyarınca 1.320,00.-TL arabulucu ücretinin davanın, asıl ve karşı dava yönünden ayrı ayrı reddine karar verildiğinden davacı ve davalıdan müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
7-Asıl davada davalı şirket kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan takdiren 11.000,00.-TL nispi ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Asıl davada davalının yapmış olduğu bir gider olmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
9-Karşı davanın 6325 sayılı Kanunun 18/A-2 maddesi ve 6100 sayılı HMK'nın 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
10-Karşı davada alınması gereken harç peşin alındığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
11-Karşı davada davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
12-Karşı davada davalı şahıs kendisini vekille temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince maddi tazminat için hesap olunan takdiren 7.424,02.-TL nispi ücreti vekaletin davalı- karşı davacıdan alınarak davacı- karşı davalıya verilmesine,
13-Karşı davada davalının yapmış olduğu giderlerin asıl dava bakımından olduğu anlaşıldığından, bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
14-Asıl ve karşı davada yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatıran tarafa iadesine,
15-Davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda ayrı ayrı peşin olarak yatırılan 179.90'ar-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının istek halinde taraflara iadesine,
16-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
17-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına,
18-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 08/05/2025 tarihinde, asıl davada verilen karar yönünden HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN, karşı davada verilen karar yönünden HMK 353/1-a-4 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 08/05/2025
Başkan
...
Üye
...
Üye
...
Katip
...