T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/1565 - 2024/1712
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/1565
KARAR NO : 2024/1712 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ : 12/05/2022
NUMARASI : 2021/116 E. - 2022/150 K.
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVANIN KONUSU : Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüz, Maddi- Manevi
Tazminat, İlan
Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 12/05/2022 tarih ve 2021/116 E. - 2022/150 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraflar tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili, müvekkiline ait 2019/ 00464- 22 sıra nolu kanepe tasarımının aynısının karşı tarafça üretilerek satıldığını, hiçbir değişiklik yapılmamış taklit ürünlerin davalı tarafından “...” kullanıcı adı ile instagramda ve facebook isimli sosyal medya sitesinde “...” kullanıcı adıyla paylaşıldığını, bu durumların Ankara 63. Noter kanalı ile e-tespit tutanağı şeklinde tespit edildiğini ileri sürerek, davalı tarafından tescilli ürünler kapsamında yapılan tecavüzün 6769 Sayılı SMK’nın 149/1-f maddesi uyarınca devamını önlemeye yönelik tedbir kararı verilmesini ve davalı yana ait “...” kullanıcı isimli instagram adresine ve “...” isimli facebook profiline erişimin engellenmesini, şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 29/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, 05/04/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 14.000,00 TL' ye yükseltmiştir.
Davalı vekili; davacı yanın talebi üzerine söz konusu ürünler ile ilgili İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2020/170 D.İş sayılı dosyasında delil tespiti yapıldığını, bu dosyada düzenlenen 01.02.2021 tarihli rapor ile dava konusu ürün ile davacı yanın hak sahibi olduğunu iddia ettiği ürün arasında benzerlik bulunmadığının tespit edildiğini, söz konusu ürünler arasında benzerlik bulunmadığından tasarım hakkına tecavüzden söz etmenin mümkün olmadığını, işbu dosyada 13.04.2021 tarihli bilirkişi raporu ile tespit olunan hususların delil tespiti dosyasında düzenlenen rapor ile çelişkiler içerdiğini, e-tespit tutanakları üzerinden düzenlenen raporu kabul etmediklerini, müvekkilinin dava konusu mobilyaları üreten veya satan kişi olmadığını, ... Mobilya’nın sahibi veya ortağı olmadığını, bu nedenle kendisine husumet yöneltilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davacı tescili ile Ankara 63. Noterliği’nin 41254 ve 42608 yevmiye nolu belgeleri ile e-tespit edilmiş görsellerin bilgilenmiş kullanıcı gözünden benzer olduğu, tasarım ihlali dolayısıyla davalının elde ettiği net kazancın bilirkişi raporu uyarınca ticari defterlerden tam olarak belirlenmesi mümkün olmadığından Borçlar Kanunu 50/2 ve 51/1 maddesi uyarınca davalının eyleminin devam ettiği süre, elde ettiği gelir, markanın gelirin oluşumuna etkisi, markanın bilinirliği, gücü, ihlalin boyutu ve niteliği, tarafların hal ve durumu, ihlal eyleminin gerçekleşme şekli ile kusurun ağırlığı, markanın ekonomik önemi, marka hakkına tecavüz edildiği anda geçerlilik süresi gibi unsurlar nazara alınarak maddi tazminatın 4.000,00 TL olarak takdir edildiği, eylemi gerçekleştirmede davalının kusurlu olduğu, SMK'nın 149/1-ç maddesiyle tasarım hakkına tecavüz vuku bulduğunda manevî tazminata karar verilmesi gerektiği, tarafların ekonomik durumları, ihlâl olunan hakkın mahiyeti, tecavüzün etkileri, tecavüzün ulaştığı kitle, fiilin ve kusurun ağırlığı, paranın satın alma gücü ibraz olunan belgeler ve eylemin gerçekleştirilme biçimi karşısında manevî tazminat miktarının 4.000,00.-TL olarak saptanmasının hakkaniyete uygun olacağı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalının ... Mobilya İnstagram ve ... adlı facebook sosyal medya sitesinde satışa sunduğu kanepe ürününün davacı adına tescilli 2019/00464-22 sayılı tasarıma tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, bu sitelerde satışın önlenmesine, 4.000,00 TL maddi, 4.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 29.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kararın ulusal çapta yayın yapan bir gazetede bir defa ilanına, davacının ilan için yaptığı masrafın davalıdan alınmasına, fazlaya dair istemlerin reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, takdir edilen maddi tazminat miktarının müvekkilinin uğradığı kaybı karşılar nitelikte olmadığını, manevi tazminat yönünden takdir edilen miktarın hakkaniyete uygun olmadığını, hiçbir caydırıcılığı bulunmadığı gibi tam tersine teşvik edici niteliği haiz olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın tümüyle kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davalının dava konusu tasarımların üreticisi ya da satıcısı olmadığı gibi ... Mobilya'nın sahibi ya da ortağı da olmadığını, vergi kaydının bulunmadığını, sosyal medya paylaşımlarını davalının yaptığına dair hiçbir tespit yapılmadığını, İzmir FSHHM'nın 2020/170 D. İş sayılı dosyasında karşılaştırılan tasarımlar arasında benzerlik olmadığının açıklandığını, bu raporun yerinde keşif yapılarak düzenlendiğini, oysa mahkemenin itibar ettiği bilirkişi raporunun görseller üzerinden hazırlandığını, raporlar arasındaki çelişki giderilmeden karar verildiğini, tasarımlar arasında benzerlik bulunmadığını, takdir edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu savunarak, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE : Dava, endüstriyel tasarım hakkına tecavüzün önlenmesi, maddi ve manevi tazminat ile hükmün ilanı istemlerine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davacı vekili, müvekkilinin 2019/ 00464- 22 sıra nolu kanepe tasarımının aynısının karşı tarafça üretilerek satıldığını, hiçbir değişiklik yapılmamış taklit ürünlerin davalı tarafından instagramda “...” kullanıcı adı ile, facebookta “...” kullanıcı adıyla paylaşıldığını iddia etmiş, davalı vekili ise davalının dava konusu tasarımların üreticisi ya da satıcısı, ... Mobilya'nın sahibi ya da ortağı olmadığını, vergi kaydının bulunmadığını, sosyal medya paylaşımlarını davalının yaptığına dair hiçbir tespit yapılmadığını savunmuştur.
Nitekim davacı tarafından dosyaya sunulan noter e-tespit tutanaklarında dava konusu eylemleri gerçekleştirenin davacı olduğuna dair bir belirleme bulunmadığı gibi, SMMM bilirkişi ... tarafından Karabağlar'daki "... Mobilya" mağazasına gidildiği halde somut bir tespit yapılamadığı, varsayıma dayalı olarak kişisel görüşlerinin açıklandığı anlaşılmaktadır. Ne var ki davalının pasif taraf sıfatının (husumet) varlığına ilişkin olan ve mahkemece re’sen göz önünde bulundurulması gereken bu yön üzerinde yeterince durulmadan, davalının dava konusu sosyal medya paylaşımlarından sorumlu tutulması doğru olmamıştır. Bu durumda mahkemece, en azından facebook ve instagram paylaşımlarının davalıya ait olup olmadığı yönünden teknik bilirkişi raporu alınması, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.
Kabule göre de, davacının talebiyle İzmir FSHHM'nin 2020/70 D.iş sayılı dosyasında "... Mobilya" adlı iş yerinde aynı mobilya ürünleri üzerinde yapılan tespit sonucu Öğretim Üyesi Doç.Dr. ... tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, "... Mobilya" adlı iş yerinde incelenen koltuğun davacının mesnet tasarımı ile benzer olmadığı görüşü açıklanmıştır. Buna karşın eldeki dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporları facebook ve instagram görselleri üzerinden yapılan inceleme ile hazırlandığı gibi, İzmir FSHHM'nin 2020/70 D.iş sayılı dosyasında çıplak gözle yapılan inceleme neticesinde hazırlanan bilirkişi raporları ile çelişmekte olup, mahkemece anılan çelişki yöntemince giderilmeden ve birinin diğerine üstün tutulma nedeni açıklanmadan yazılı şekilde karar verilmesi de doğru olmamıştır.
Bu itibarla Dairemizce, davalı vekilinin yukarıdaki hususlara ilişkin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kararın niteliğine göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 12/05/2022 gün ve 2021/116 E. - 2022/150 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA;
2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine İADESİNE,
3-Davacı ... vekilinin tüm ve davalı ... vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
4-Davacı ... tarafından istinaf başvurusunda peşin olarak yatırılan 80,70-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının istek halinde davacıya iadesine,
5-Davalı ... tarafından istinaf başvurusunda peşin olarak yatırılan 137,00-TL nispi istinaf karar ve ilam harcının istek halinde davalıya iadesine,
6-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden yapılacak yargılamada değerlendirilmesine,
8-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile 25/10/2024 tarihinde HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/11/2024
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.